SPL Düzey 1 Genel Bakış
SPL Düzey 1, sermaye piyasası sektörüne giriş yapmak isteyen profesyoneller için tasarlanmış temel düzey sınavdır. En az 2 yıllık yükseköğrenim (ön lisans) mezuniyeti şartı aranan bu sınav, sektörün temel kavramlarını, mevzuatını ve işleyişini kapsamaktadır.
Düzey 1 sınavı 4 dersten oluşmakta olup her derste 25 adet çoktan seçmeli soru sorulmaktadır. Toplamda 100 soruyu 180 dakikada (ders başına 45 dakika) cevaplamanız gerekmektedir. Başarılı olmak için her dersten en az 50 puan almanız ve genel ortalamanızın en az 60 olması gerekmektedir.
Bu rehberde her bir dersi detaylı olarak inceliyoruz: alt konuları, zorluk seviyelerini, çıkan soru tiplerini ve en etkili çalışma yöntemlerini paylaşıyoruz.
Ders 1: Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları
Bu ders, sermaye piyasası düzenlemelerinin temellerini içermekte olup 3 ana konu başlığından oluşmaktadır.
Alt Konular
1. Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn)
- SPK'nın kuruluşu, görev ve yetkileri
- Sermaye piyasası araçlarının tanımı ve sınıflandırılması
- İhraç ve halka arz esasları
- Kamuyu aydınlatma yükümlülükleri
- İdari para cezaları ve yaptırımlar
2. İkincil Düzenlemeler
- İlgili tebliğler ve yönetmelikler
- SPK kurul kararları ve ilke kararları
- Borsa İstanbul düzenlemeleri
3. Meslek Kuralları
- TSPB üyelik kuralları ve etik ilkeler
- Çıkar çatışmalarının yönetimi
- Müşteri bilgilerinin gizliliği
- Piyasa bozucu eylemler ve yaptırımlar
Zorluk Derecesi: Orta
Bu ders kavramsal ağırlıklıdır ve ezbere dayalı sorular içerir. Kanun maddeleri ve tebliğ hükümleri hakkında detay soruları gelebilir.
Çalışma Önerileri
- Mevzuatı ezberlemeye çalışmak yerine mantığını kavrayın
- Kanun maddelerindeki sayısal sınırları (süreler, oranlar, ceza tutarları) ayrı bir liste halinde çıkarın
- Güncel mevzuat değişikliklerini mutlaka takip edin
- Meslek kuralları bölümünü son güne bırakmayın; sınavda sıklıkla sorulan bir alandır
Ders 2: Sermaye Piyasası Araçları 1
Bu ders, temel sermaye piyasası araçlarını kapsamakta olup 5 ana konu başlığından oluşmaktadır. Hesaplama soruları barındırması nedeniyle pratik yapmayı gerektirir.
Alt Konular
1. Paylar (Hisse Senetleri)
- Pay türleri ve hakları
- Nominal değer ve piyasa değeri kavramları
- İmtiyazlı paylar
- Pay senedi ihracı
2. Borçlanma Araçları
- Tahviller: kupon yapıları, vade hesaplamaları
- Bonolar: banka bonosu, finansman bonosu
- Gelir ortaklığı senetleri
- İskontolu ve primli ihraç kavramları
3. Yatırım Fonu Katılma Payları
- Yatırım fonu türleri ve özellikleri
- Borsa yatırım fonları (BYF)
- Katılma payı alım-satım esasları
- Fon performans değerlendirmesi
4. Türev Araçlar
- Vadeli işlem sözleşmeleri (futures)
- Opsiyon sözleşmeleri (options)
- Swap sözleşmeleri
- Türev araçlarda teminat sistemi
5. Kamu Borçlanma Araçları
- Hazine bonosu ve devlet tahvili
- TCMB para piyasası araçları
- Eurobond ve uluslararası borçlanma
Zorluk Derecesi: Orta-Yüksek
Hem kavramsal bilgi hem de hesaplama becerisi gerektiren bu ders, özellikle türev araçlar ve tahvil değerleme konularında zorlaşmaktadır.
Çalışma Önerileri
- Her araç türünü karşılaştırmalı tablolarla öğrenin
- Hesaplama formüllerini mutlaka pratik yaparak pekiştirin
- Türev araçlar bölümünü en az 2 kez tekrar edin
- Araç türlerinin özelliklerini karıştırmamak için özet kartlar oluşturun
Ders 3: Yatırım Kuruluşları
Bu ders, sermaye piyasasında faaliyet gösteren kuruluşları incelemekte olup 6 ana konu başlığından oluşmaktadır. Düzey 1'in genellikle en kolay dersi olarak kabul edilir.
Alt Konular
1. Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri
- Yatırım hizmetlerinin tanımı ve sınıflandırılması
- Portföy yöneticiliği, yatırım danışmanlığı, aracılık faaliyetleri
- Yan hizmetler
2. Kuruluş ve Faaliyet Esasları
- Aracı kurumların kuruluş şartları
- Faaliyet izni alma süreci
- Sermaye yeterliliği yükümlülükleri
3. Belge ve Kayıt Düzeni
- Müşteri emirlerinin kaydı
- İşlem belgeleri ve saklama süreleri
- Elektronik kayıt sistemleri
4. Kredili Alım, Açığa Satış ve Ödünç İşlemleri
- Kredili menkul kıymet alımı esasları
- Açığa satış kuralları ve sınırlamaları
- Ödünç pay senedi işlemleri
5. Kitle Fonlaması
- Kitle fonlama platformları
- Yatırım limitleri ve kuralları
- Platform yükümlülükleri
6. Uzaktan Kimlik Tespiti
- Uzaktan müşteri edinimi esasları
- Görüntülü görüşme ile kimlik doğrulama
- Dijital onay süreçleri
Zorluk Derecesi: Düşük-Orta
Kavramsal ağırlıklı bir derstir. Sorular genellikle hangi kuruluşun hangi faaliyeti yapabileceği üzerine yoğunlaşır.
Çalışma Önerileri
- Kuruluş türlerini ve faaliyet izinlerini şema halinde çıkarın
- Hangi kuruluşun hangi hizmeti verebileceğini karşılaştırmalı öğrenin
- Kredili alım ve açığa satış kurallarını iyi kavrayın; sık sorulan konulardır
- Bu dersi kolay bulmak sizi yanıltmasın, detay soruları gelebilir
Ders 4: Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Bu ders, sermaye piyasası işlemlerinin arka plan süreçlerini kapsamakta olup 7 ana konu başlığından oluşmaktadır. Düzey 1'in en zor dersi olarak bilinmektedir.
Alt Konular
1. Temel Kavramlar
- Takas ve mahsuplaşma kavramları
- Merkezi karşı taraf (MKT) uygulaması
- Teslim karşılığı ödeme (DvP) prensibi
2. Takas, Saklama ve Kaydi Sistem Düzenlemeleri
- MKK (Merkezi Kayıt Kuruluşu) işleyişi
- Takasbank'ın rolü ve görevleri
- Kaydi sistem ve hak sahipliği esasları
3. Payların Transfer ve Takas İşlemleri
- Pay senetlerinin kaydi sisteme aktarılması
- Borsa İstanbul pay piyasası takas süreçleri
- T+2 takas dönemi uygulaması
4. Borçlanma Araçları Transfer ve Takas
- Tahvil ve bono takas süreçleri
- Repo ve ters repo takas işlemleri
- Kamu borçlanma araçlarının saklanması
5. Türev Araçlarda Takas ve Uzlaşma
- VİOP (Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası) takas işlemleri
- Nakdi uzlaşma ve fiziki teslim
- Günlük uzlaşma fiyatı hesaplaması
6. Takasbank Teminat Yönetimi
- Teminat türleri ve kabul edilebilirlik kriterleri
- Teminat tamamlama çağrısı (margin call)
- Garanti fonu ve temerrüt yönetimi
7. Yatırım Fonu Operasyonları
- Fon varlıklarının saklanması
- Katılma payı alım-satım operasyonları
- Fon birim pay değeri hesaplaması
Zorluk Derecesi: Yüksek
Teknik detayları ve süreç odaklı yapısı nedeniyle adayların en çok zorlandığı derstir. Takas süreçlerinin kronolojik sırası ve kurumsal rolleri sık sorulan konulardandır.
Çalışma Önerileri
- Takas ve saklama süreçlerini akış şemaları çizerek öğrenin
- MKK ve Takasbank'ın rollerini karıştırmamaya özen gösterin
- T+2 takas döneminin ne anlama geldiğini somut örneklerle kavrayın
- Teminat yönetimi ve margin call kavramlarını iyi anlayın
- Bu derse diğer derslere kıyasla en az %30 daha fazla zaman ayırın
Zorluk Sıralaması
Düzey 1 derslerinin zordan kolaya sıralaması:
- Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri - En zor: teknik detaylar ve süreç bilgisi gerektirir
- Sermaye Piyasası Araçları 1 - Orta-yüksek: hesaplama soruları nedeniyle pratik gerektirir
- Dar Kapsamlı SP Mevzuatı - Orta: kavramsal bilgi ve mevzuat detayları
- Yatırım Kuruluşları - En kolay: kavramsal ağırlıklı, ezberlenebilir içerik
Modül Bazlı Çalışma Stratejisi
Önerilen çalışma sıralaması:
- İlk hafta: Yatırım Kuruluşları (kolay ders ile motivasyon kazanın)
- İkinci ve üçüncü hafta: SP Araçları 1 (hesaplama pratiği başlasın)
- Dördüncü hafta: Dar Kapsamlı SP Mevzuatı (mevzuat bilgisini oturtun)
- Beşinci ve altıncı hafta: Takas, Saklama (en zor derse en çok zaman)
- Son haftalar: Tüm derslerin tekrarı + yoğun deneme sınavı çözümü
Sınav Ücretleri (2026 Güncel)
SPL Düzey 1 sınavı için toplam maliyet:
| Kalem | Standart | Öğrenci |
|---|---|---|
| Başvuru ücreti | 1.348 TL | 1.348 TL |
| 4 modül (748 TL x 4) | 2.992 TL | 2.192 TL (548 TL x 4) |
| Toplam | 4.340 TL | 3.540 TL |
Protokollü kurumlarda ve kağıt sınavlarda modül ücretleri daha düşük olabilmektedir.
Sınav Başarı Stratejisi
Düzey 1 sınavında başarı için özetlenmiş kritik öneriler:
- Her derste minimum 13 doğru yaparak 52 puan barajını aşın (güvenlik payı ile)
- Genel ortalamayı 60'ın üzerine çıkarmak için en az bir derste 70+ puan hedefleyin
- Kolay derslerde yüksek puan alarak zor derslerdeki düşük puanları dengeleyebilirsiniz
- Negatif puanlama olmadığı için asla boş soru bırakmayın
- Son 5 dakikada tüm sorularınızı kontrol edin ve işaretlediğiniz sorulara dönün
- benzersor uygulamasında konu bazlı soru çözerek her dersin alt konularında yetkinliğinizi artırın
