Neden Konu Odaklı Çalışmalısınız?
SPL sınavında başarı, tüm konuları eşit derinlikte çalışmakla değil, doğru konulara doğru ağırlığı vermekle gelir. Geçmiş sınav analizleri, belirli konuların tutarlı biçimde daha yüksek sıklıkla sorulduğunu ortaya koymaktadır. Bu yazıda, tüm düzeylerde en sık karşınıza çıkan 30 konuyu ders bazlı gruplayarak inceliyoruz.
Strateji: Çalışma sürenizin %70-80'ini bu 30 konuya ayırın. Kalan süreyi diğer konulara genel tekrar olarak dağıtın. Bu yaklaşım, sınırlı zamanı en verimli şekilde kullanmanızı sağlar.
Grup 1: Sermaye Piyasası Mevzuatı (8 Konu)
Mevzuat soruları, SPL sınavının tüm düzeylerinde ağırlıklı olarak yer alır. Kavram tanımları, kurumsal yetkiler ve prosedürler odak noktalarıdır.
1. SPK'nın Yetkileri ve Görevleri
SPK'nın düzenleyici, denetleyici ve yaptırım yetkileri en sık sorulan konuların başında gelir. SPK'nın hangi durumlarda re'sen işlem yapabileceği, idari para cezası uygulama yetkileri ve izin/onay süreçleri detaylı bilinmelidir.
Soru tipi: "Aşağıdakilerden hangisi SPK'nın yetkilerinden değildir?" veya "SPK, hangi durumda halka arza izin vermeyebilir?"
2. Halka Arz Koşulları ve İhraç Esasları
Halka arz sürecinin aşamaları, izahname düzenleme yükümlülüğü, halka arz muafiyetleri ve ihraç koşulları sınavda düzenli olarak karşınıza çıkar.
Soru tipi: İzahname onay süreci, halka arz edenin yükümlülükleri, ihraç limitleri
3. Kamuyu Aydınlatma Yükümlülükleri
Özel durum açıklamaları, finansal rapor yayınlama süreleri, içsel bilgi tanımı ve kamuyu aydınlatma platformu (KAP) ile ilgili sorular sık gelir.
Soru tipi: "Aşağıdakilerden hangisi özel durum açıklaması gerektiren hallerden biridir?"
4. İdari Para Cezaları ve Yaptırımlar
SPK'nın uygulayabileceği idari yaptırımlar, para cezası miktarları, piyasa suçları (manipülasyon, içeriden öğrenenlerin ticareti) ve cezai müeyyideler düzenli olarak sorulmaktadır.
Soru tipi: Hangi fiil hangi yaptırımı gerektirir, ceza alt/üst sınırları
5. Önemli Nitelikteki İşlemler
Birleşme, bölünme, önemli tutarda varlık alım satımı, ilişkili taraf işlemleri gibi önemli nitelikteki işlemlerin tanımı ve prosedürleri sık sorulan konulardandır.
Soru tipi: İşlem eşikleri, genel kurul onay gereksinimleri
6. Yatırımcı Koruma Mekanizmaları
Yatırımcı Tazmin Merkezi, ayrılma hakkı, zorunlu pay alım teklifi ve azınlık hakları konularında sorular tutarlı biçimde yer almaktadır.
Soru tipi: Tazmin koşulları, pay alım teklifi eşikleri
7. Bağımsız Denetim ve Derecelendirme
Bağımsız denetim kuruluşlarının yetkilendirilmesi, denetim standartları ve derecelendirme kuruluşlarının faaliyetleri ile ilgili sorular Düzey 2 ve 3'te öne çıkar.
Soru tipi: Denetçi rotasyonu, bağımsızlık kuralları
8. Kurumsal Yönetim İlkeleri
Yönetim kurulu yapısı, bağımsız üye zorunluluğu, komiteler (denetim, risiko, kurumsal yönetim) ve uyum raporlaması konuları sınavda yer almaktadır.
Soru tipi: Bağımsız üye oranları, komite görevleri
Grup 2: Sermaye Piyasası Araçları (7 Konu)
SP araçları soruları hem kavramsal bilgi hem de basit hesaplama becerisi gerektirir.
9. Pay Türleri: Adi ve İmtiyazlı Paylar
Adi ve imtiyazlı pay farkları, imtiyaz türleri (oy hakkı, kar payı, tasfiye), oydan yoksun paylar ve hamiline/nama yazılı pay ayrımları temel soru konularıdır.
Soru tipi: "Aşağıdakilerden hangisi imtiyazlı payların özelliklerinden biri değildir?"
10. Tahvil Değerleme ve Fiyatlama
Tahvil fiyatlama formülü, kupon oranı ile piyasa faizi ilişkisi, iskontolu/primli tahvil kavramları, vadeye kadar getiri (YTM) hesaplaması sınavda sık yer alan hesaplama konusudur.
Soru tipi: Verilen kupon oranı ve piyasa faizinden tahvil fiyatı hesaplama
11. Yatırım Fonu Türleri
Borsa yatırım fonları (BYF), gayrimenkul yatırım fonları, girişim sermayesi yatırım fonları, serbest fonlar ve katılım fonlarının özellikleri, yatırımcı profilleri ile fon türlerinin eşleştirilmesi sık sorulan konulardandır.
Soru tipi: Fon türlerinin özellik karşılaştırması, hangi yatırımcıya hangi fon uygun
12. Opsiyon Türleri ve Temel Kavramlar
Alım (call) ve satım (put) opsiyonları, Amerikan/Avrupa tipi opsiyon farkı, opsiyon primi bileşenleri (içsel değer, zaman değeri), karda/zararda/başabaş opsiyon kavramları Düzey 2 ve 3'te yoğun biçimde sorulmaktadır.
Soru tipi: Opsiyon kar/zarar profili senaryoları, opsiyon değeri hesaplama
13. Varant ve Sertifika
Varantların özellikleri, pay senedinden farkları, sertifika türleri (iskonto, turbo, bonus) ve bu araçların işlem mekanizmaları nispeten yeni konular olarak sınavda yerini almaktadır.
Soru tipi: Varant ile opsiyon farkları, sertifika türlerinin özellikleri
14. Kira Sertifikaları (Sukuk)
Kira sertifikası türleri (sahipliğe, yönetim sözleşmesine, alım-satıma dayalı), ihraç koşulları ve faizsiz finans prensipleri ile bağlantısı özellikle son yıllarda artan sıklıkta sorulmaktadır.
Soru tipi: Kira sertifikası türleri arasındaki farklar
15. Repo ve Ters Repo
Repo işleminin tanımı, repo ve ters repo farkı, repo faiz hesaplaması, BIST Repo-Ters Repo Pazarı işleyişi temel düzeyden ileri düzeye kadar çıkan konulardandır.
Soru tipi: Repo getiri hesaplama, repo ile mevduat farkları
Grup 3: Yatırım Kuruluşları (5 Konu)
16. Yetki Belgeleri ve Faaliyet İzinleri
Aracı kurumların alabilecekleri yetki belgeleri (alım satıma aracılık, halka arza aracılık, portföy aracılığı, yatırım danışmanlığı, portföy yöneticiliği, saklama), her yetki belgesinin kapsamı ve koşulları temel soru konularıdır.
Soru tipi: "Portföy aracılığı yetki belgesi ile hangi faaliyetler yürütülebilir?"
17. Asgari Sermaye Gereksinimleri
Her yetki belgesi türü için gereken asgari sermaye miktarları, sermaye yeterliliği hesaplaması ve raporlama yükümlülükleri düzenli olarak sorulmaktadır.
Soru tipi: Yetki belgesi türüne göre sermaye şartları
18. Portföy Aracılığı ve Emirlerin İletilmesi
Müşteri emirlerinin alınması, iletilmesi ve gerçekleştirilmesi süreçleri, en iyi uygulama (best execution) yükümlülüğü, emir türleri (limit, piyasa, koşullu) sık sorulan konulardır.
Soru tipi: Emir iletim süreçleri, müşteri emirlerinin öncelik sırası
19. Yatırım Danışmanlığı Kuralları
Yatırım danışmanlığının tanımı, sınırları, uygunluk ve yerindelik değerlendirmesi, danışmanlık sözleşmesi şartları ve çıkar çatışması yönetimi konuları Düzey 2 ve 3'te öne çıkar.
Soru tipi: Uygunluk testi kapsamı, danışmanlık sınırları
20. İç Kontrol ve Uyum Fonksiyonu
İç kontrol sisteminin unsurları, uyum görevlisinin sorumlulukları, şikâyet yönetim süreci ve düzenleyici raporlama yükümlülükleri sınavda yer almaktadır.
Soru tipi: İç kontrol ilkeleri, uyum görevlisinin bağımsızlığı
Grup 4: Takas, Saklama ve Operasyon (5 Konu)
21. Kaydileştirme Sistemi
Sermaye piyasası araçlarının kaydi sisteme alınması, fiziki senetlerin kaydileştirilmesi, kaydi hakların kullanımı ve kaydileştirme zorunluluğu en sık sorulan takas/saklama konusudur.
Soru tipi: Kaydileştirme süreci, kaydi haklar, MKK'nın rolü
22. Takasbank Görevleri ve İşleyişi
Takasbank'ın merkezi karşı taraf (CCP) rolü, teminat yönetimi, nakit yönetimi, ödünç pay senedi piyasası ve takas garantisi konuları detaylı bilinmelidir.
Soru tipi: Takasbank'ın fonksiyonları, merkezi karşı taraf rolü
23. MKK İşlevleri
Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun kayıt tutma, hak kullanım yönetimi, yatırımcı bilgilendirme ve e-Yatırımcı platformu fonksiyonları sınavda düzenli yer alır.
Soru tipi: MKK'nın görevleri, kayıt sistemi işleyişi
24. Temerrüt ve Takas Süreçleri
Takas süresi (T+2), temerrüt durumunda uygulanan prosedürler, teminat tamamlama çağrısı (margin call) ve zorla tasfiye süreçleri sık sorulan konulardır.
Soru tipi: Temerrüt prosedürleri, takas valör süreleri
25. Hak Kullanım Süreçleri
Temettü dağıtımı, bedelli/bedelsiz sermaye artırımı, rüçhan hakkı kullanımı, pay geri alım programları ve bunların kaydi sistemdeki işleyişi önemli soru konularıdır.
Soru tipi: Bedelli sermaye artırımında rüçhan hakkı süreci
Grup 5: Finans Matematiği ve Finansal Yönetim (5 Konu)
26. Paranın Zaman Değeri
Bugünkü değer (PV), gelecek değer (FV), anüite hesaplamaları, bileşik faiz ve sürekli bileşik faiz formülleri tüm düzeylerde en temel hesaplama konusudur.
Soru tipi: "3 yıl sonra 100.000 TL elde etmek için yıllık %15 bileşik faizle bugün ne kadar yatırım yapılmalıdır?"
27. Net Bugünkü Değer (NBD) ve İç Verim Oranı (İVO)
Yatırım projesi değerlendirmesinde NBD ve İVO hesaplama, iki yöntemin karşılaştırılması, karar kuralları ve sınırlılıkları Düzey 2 ve 3'te yoğun biçimde sorulmaktadır.
Soru tipi: Nakit akışları verilip NBD hesaplama, İVO ile iskonto oranı karşılaştırma
28. Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti (AOSM/WACC)
Özsermaye maliyeti, borç maliyeti, WACC hesaplama formülü ve WACC'ın yatırım kararlarındaki rolü ileri düzey konular arasında sık sorulur.
Soru tipi: Verilen sermaye yapısından WACC hesaplama
29. CAPM ve Beta
Sermaye Varlıkları Fiyatlama Modeli (CAPM) formülü, beta katsayısının yorumlanması, sistematik/sistematik olmayan risk ayrımı ve pazar risk primi kavramları özellikle Düzey 2 ve 3'te yoğundur.
Soru tipi: CAPM ile beklenen getiri hesaplama, beta yorumlama
30. Tahvil Duration ve Konveksite
Macaulay duration, modifiye duration, duration ile faiz oranı değişikliğinin tahvil fiyatına etkisi hesaplama ve konveksite düzeltmesi ileri düzey konular arasındadır.
Soru tipi: Duration hesaplama, faiz değişikliğinin tahvil fiyatına etkisini tahmin etme
Düzeylere Göre Konu Ağırlıkları
| Konu Grubu | Düzey 1 | Düzey 2 | Düzey 3 |
|---|---|---|---|
| Mevzuat | Yüksek | Yüksek | Orta |
| SP Araçları | Orta | Yüksek | Yüksek |
| Yatırım Kuruluşları | Orta | Yüksek | Orta |
| Takas/Saklama | Yüksek | Orta | Düşük |
| Finans Matematiği | Düşük | Yüksek | Yüksek |
| Muhasebe/Raporlama | Düşük | Orta | Yüksek |
| Hukuk/Vergi | Yok | Orta | Orta |
Çalışma Stratejisi: 80/20 Kuralı
SPL sınavında %80 başarıyı, %20 konuya odaklanarak yakalayabilirsiniz. Bu 30 konu, geçmiş sınav eğilimlerine göre soruların büyük çoğunluğunu oluşturmaktadır.
Haftalık Çalışma Planı Önerisi
Hafta 1-2: Mevzuat konularını (1-8 arası) tamamlayın. Kavram kartları çıkarın. Hafta 3-4: SP Araçları konularını (9-15 arası) çalışın. Araç özelliklerini karşılaştırmalı tablo yaparak öğrenin. Hafta 5: Yatırım kuruluşları konularını (16-20 arası) çalışın. Yetki belgeleri tablosunu ezberleyin. Hafta 6: Takas/saklama konularını (21-25 arası) çalışın. Süreç akışlarını çizin. Hafta 7: Finans matematiği konularını (26-30 arası) çalışın. Bol soru çözün. Hafta 8: Tam deneme sınavları çözün, zayıf konulara son tekrar yapın.
Kritik Uyarı
Her dersten minimum 50 puan, genel ortalama minimum 60 puan koşulunu unutmayın. Tek bir dersi ihmal etmek diğer derslerdeki yüksek puanlara rağmen başarısızlığa yol açar. Bu 30 konuyu önceliklendirin ama diğer konuları da en azından tanıyın.
benzersor ile Odaklı Çalışma
benzersor uygulaması, konu bazlı soru çözme özelliği sayesinde tam da bu 30 konuya odaklanmanızı sağlar. Performans analizi ile hangi konularda güçlü, hangi konularda zayıf olduğunuzu görün ve çalışma stratejinizi buna göre şekillendirin. benzersor.com ile akıllı çalışmaya bugün başlayın.
