Bileşik Faiz
Bileşik faiz, her dönem kazanılan faizin ana paraya eklenmesi ve sonraki dönemlerde bu büyümüş tutar üzerinden tekrar faiz kazanılması yöntemidir. "Faizin faizi" mantığıyla çalıştığı için yatırımın değeri zamanla üstel olarak büyür ve uzun vadede basit faize göre belirgin biçimde daha yüksek bir gelecek değer üretir.
Tanım
Bileşik faiz, her dönem kazanılan faizin ana paraya eklenmesi ve sonraki dönemlerde bu büyümüş tutar üzerinden tekrar faiz kazanılması yöntemidir. "Faizin faizi" mantığıyla çalıştığı için yatırımın değeri zamanla üstel olarak büyür ve uzun vadede basit faize göre belirgin biçimde daha yüksek bir gelecek değer üretir.
Detaylı Açıklama
Bileşik faizde faiz yalnızca ana paraya değil, önceki dönemlerde birikmiş faize de işler. Bu birikim etkisi nedeniyle yatırımın değeri her dönem bir öncekinden daha hızlı artar ve büyüme üstel bir eğri izler.
Faizin yıl içinde birden fazla kez işlediği (aylık, üç aylık gibi) durumlarda bileşikleşme sıklığı arttıkça vade sonu değer de artar. Bu durumda yıllık nominal oran, dönemlik orana bölünür ve dönem sayısı buna göre çoğaltılır. Bileşikleşmenin gerçek etkisini gösteren orana efektif faiz oranı denir.
Bileşik faiz, paranın zaman değerinin temelidir; bugünkü değer, gelecek değer, anüite ve tahvil/iskonto hesaplarının tümü bileşik faiz mantığına dayanır.
Formül
FV = PV × (1 + i)ⁿ
- FV: Gelecek (vade sonu) değer
- PV: Ana para (bugünkü değer)
- i: Dönemlik faiz oranı
- n: Bileşikleşme dönemi sayısı
Yılda m kez bileşikleşmede oran i/m, dönem sayısı n×m olarak kullanılır.
Örnek
Örnek Hesaplama
10.000 TL, yıllık %20 bileşik faizle 3 yıl yatırıldığında vade sonu değeri: 10.000 × (1,20)³ = 10.000 × 1,728 = 17.280 TL olur. Aynı koşullarda basit faiz 16.000 TL verirken, bileşik faiz 1.280 TL daha fazla getiri sağlar.
SPL Sınavında Bu Konu
Bileşik faizle gelecek/bugünkü değer hesabı, dönem içi bileşikleşme (aylık, üç aylık) ve efektif faiz oranı ile ilişkisi Finans Matematiği dersinde sık çıkan hesaplama konularıdır. Anüite ve tahvil değerlemesinin de temel mantığını oluşturur.
Hangi Derslerde Geçer?
Bu terim aşağıdaki SPL dersleri kapsamında yer almaktadır.
Bu Konuda SPL Soru Çöz
Bileşik Faiz konusundan hemen SPL soru çözmeye başlayın. Anında geri bildirim ve detaylı açıklamalar ile öğrenin.
SPL Soru Çözmeye BaşlaSıkça Sorulan Sorular
Bileşik Faiz hakkında merak edilenler.