Finans Matematiği Terimleri
Finans Matematiği kategorisindeki 22 sermaye piyasası terimi. SPL sınavı için detaylı açıklamalar ve sınav ipuçları.
Tüm Finans Matematiği Terimleri
Alfabetik sıraya göre 22 terim.
AĞOS
Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti, bir şirketin borç ve özkaynak finansman kaynaklarının ağırlıklı ortalamasıdır. WACC olarak da bilinir. Yatırım projelerinin değerlendirilmesinde iskonto oranı olarak kullanılır.
Anüite
Anüite, eşit zaman aralıklarıyla yapılan ve tutarları birbirine eşit olan düzenli nakit akışları serisidir. Kredi taksitleri, tahvil kupon ödemeleri, kira ödemeleri ve emeklilik birikimleri tipik anüite örnekleridir. Ödemenin dönem sonunda yapıldığı olağan (sıradan) anüite ile dönem başında yapıldığı peşin anüite olmak üzere ikiye ayrılır.
Basit Faiz
Basit faiz, faizin yalnızca başlangıçtaki ana para üzerinden hesaplandığı faiz yöntemidir. Her dönem kazanılan faiz ana paraya eklenmez; dolayısıyla faiz tutarı dönemden döneme değişmez ve toplam getiri vadeyle doğrusal olarak artar. Genellikle kısa vadeli işlemlerde kullanılır.
Beta
Bir menkul kıymetin piyasa portföyüne göre sistematik riskini ölçen katsayıdır. Beta = 1 ise piyasayla aynı hareket, Beta > 1 ise daha volatil, Beta < 1 ise daha az volatildir.
Bileşik Faiz
Bileşik faiz, her dönem kazanılan faizin ana paraya eklenmesi ve sonraki dönemlerde bu büyümüş tutar üzerinden tekrar faiz kazanılması yöntemidir. "Faizin faizi" mantığıyla çalıştığı için yatırımın değeri zamanla üstel olarak büyür ve uzun vadede basit faize göre belirgin biçimde daha yüksek bir gelecek değer üretir.
Bugünkü Değer
Gelecekte elde edilecek nakit akışının belirli bir iskonto oranı kullanılarak bugünkü karşılığına indirgenmiş tutarıdır. Paranın zaman değeri nedeniyle gelecekteki 1 TL bugünkü 1 TL ile aynı değerde kabul edilmez.
CAPM
CAPM (Capital Asset Pricing Model — Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli), bir finansal varlığın beklenen getirisini, taşıdığı sistematik risk ile ilişkilendiren modeldir. Modele göre bir varlığın beklenen getirisi; risksiz faiz oranına, varlığın beta katsayısı ile piyasa risk priminin çarpımının eklenmesiyle bulunur. Yatırımcıların yalnızca çeşitlendirilemeyen (sistematik) risk için ek getiri talep ettiği varsayımına dayanır.
Duration
Tahvilin nakit akışlarının ağırlıklı ortalama vadesidir. Faiz oranı değişikliklerine karşı fiyat duyarlılığını ölçer. Macaulay duration ve modifiye duration olmak üzere iki türü vardır.
Efektif Faiz Oranı
Bir yatırım veya borçlanmanın dönem içi bileşikleşme etkilerini dikkate alan gerçek yıllık getiri veya maliyet oranıdır. Nominal orandan farklı olarak bileşikleşme sıklığını hesaba katar.
Gelecek Değer
Bugünkü bir tutarın belirli bir faiz veya getiri oranıyla gelecekte ulaşacağı değerdir. Bileşik faiz mantığında dönemsel faizler ana paraya eklenerek sonraki dönemlerde yeniden getiri üretir.
İç Verim Oranı (İVO)
Bir yatırımın net bugünkü değerini sıfıra eşitleyen iskonto oranıdır. IRR olarak da bilinir. Yatırımın yıllık getirisini temsil eder. İVO > sermaye maliyeti ise proje kabul edilir.
İskonto
Gelecekteki bir nakit akışının bugünkü değerini bulmak için kullanılan indirim işlemidir. Gelecek değer / (1 + r)^n formülüyle hesaplanır. İskonto oranı risk ve zaman tercihini yansıtır.
Konveksite
Tahvil fiyatının faiz oranı değişikliklerine tepkisindeki eğriliği ölçen göstergedir. Duration'ın doğrusal tahminini düzeltmek için kullanılır. Pozitif konveksite yatırımcı lehinedir.
Kupon Oranı
Tahvilin yıllık faiz ödemesinin nominal değere oranıdır. Sabit kuponlu tahvillerde değişmez, değişken kuponlu tahvillerde referans faize endekslidir.
Net Bugünkü Değer (NBD)
Bir yatırım projesinin gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değerinden yatırım maliyetinin çıkarılmasıyla bulunan değerdir. NBD > 0 ise proje kabul edilir. NPV olarak da bilinir.
Nominal Faiz Oranı
Enflasyon etkisi arındırılmadan piyasada gözlenen veya sözleşmede yazan faiz oranıdır. Reel faiz hesaplarında ve efektif faiz karşılaştırmalarında başlangıç oranı olarak kullanılır.
Paranın Zaman Değeri
Bugün elde edilen paranın gelecekte elde edilecek aynı tutardan daha değerli olduğu ilkesidir. Faiz oranı ve enflasyon nedeniyle para zaman içinde değer kaybeder. Finans matematiğinin temel kavramıdır.
Portföy Çeşitlendirmesi
Yatırım riskini azaltmak için farklı varlık sınıflarına, sektörlere veya coğrafyalara yatırım yapma stratejisidir. Sistematik olmayan riski azaltır ancak sistematik riski ortadan kaldıramaz.
Reel Faiz Oranı
Nominal faiz oranının enflasyon etkisinden arındırılmış halidir. Yatırımcının satın alma gücü açısından gerçek getirisini, borçlu açısından gerçek finansman maliyetini gösterir.
Sermaye Maliyeti
Şirketin faaliyetlerini finanse etmek için kullandığı kaynakların maliyetidir. Borç maliyeti, özkaynak maliyeti ve ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti olarak hesaplanır.
Sharpe Oranı
Bir yatırımın risk başına elde ettiği fazla getiriyi ölçen performans göstergesidir. (Portföy getirisi - Risksiz faiz) / Standart sapma formülüyle hesaplanır. Yüksek Sharpe oranı daha iyi risk-getiri dengesini gösterir.
Vadeye Kadar Getiri
Tahvilin cari piyasa fiyatından satın alınıp vade sonuna kadar tutulması durumunda elde edilecek yıllık getiri oranıdır. Tahvilin iç verim oranına eşittir.
Finans Matematiği Konularında Hazırlan
Bu kategorideki konulardan hemen soru çözmeye başlayın; anında geri bildirim ve detaylı açıklamalarla öğrenin.
Soru Çözmeye BaşlaSıkça Sorulan Sorular
Finans Matematiği kategorisi hakkında merak edilenler.