CAPM
CAPM (Capital Asset Pricing Model — Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli), bir finansal varlığın beklenen getirisini, taşıdığı sistematik risk ile ilişkilendiren modeldir. Modele göre bir varlığın beklenen getirisi; risksiz faiz oranına, varlığın beta katsayısı ile piyasa risk priminin çarpımının eklenmesiyle bulunur. Yatırımcıların yalnızca çeşitlendirilemeyen (sistematik) risk için ek getiri talep ettiği varsayımına dayanır.
Tanım
CAPM (Capital Asset Pricing Model — Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli), bir finansal varlığın beklenen getirisini, taşıdığı sistematik risk ile ilişkilendiren modeldir. Modele göre bir varlığın beklenen getirisi; risksiz faiz oranına, varlığın beta katsayısı ile piyasa risk priminin çarpımının eklenmesiyle bulunur. Yatırımcıların yalnızca çeşitlendirilemeyen (sistematik) risk için ek getiri talep ettiği varsayımına dayanır.
Detaylı Açıklama
CAPM, toplam riski iki bileşene ayırır: çeşitlendirme ile yok edilebilen sistematik olmayan (firmaya özgü) risk ve çeşitlendirme ile yok edilemeyen sistematik (piyasa) risk. Model, iyi çeşitlendirilmiş bir portföyde firmaya özgü riskin ortadan kalktığını, dolayısıyla yatırımcının yalnızca sistematik risk için ödüllendirilmesi gerektiğini öne sürer.
Beta katsayısı (β), varlığın getirisinin piyasa getirisine göre ne kadar değiştiğini ölçer. β = 1 olan bir varlık piyasayla aynı yönde ve aynı şiddette hareket eder; β > 1 piyasadan daha oynak (agresif), β < 1 ise piyasadan daha durağan (defansif) bir varlığı gösterir.
CAPM, özkaynak maliyetinin tahmininde ve net bugünkü değer analizlerinde iskonto oranının belirlenmesinde yaygın olarak kullanılır. Beklenen getiri ile risk arasındaki bu doğrusal ilişki grafiksel olarak Menkul Kıymet Piyasa Doğrusu (SML) ile gösterilir.
Formül
E(r) = rf + β × [E(rm) − rf]
- E(r): Varlığın beklenen getirisi
- rf: Risksiz faiz oranı
- β: Varlığın beta katsayısı (sistematik risk ölçüsü)
- E(rm): Piyasa portföyünün beklenen getirisi
- E(rm) − rf: Piyasa risk primi
Örnek
Örnek Hesaplama
Risksiz faiz oranı %10, piyasanın beklenen getirisi %18 ve bir payın betası 1,5 ise, CAPM'e göre beklenen getiri: 0,10 + 1,5 × (0,18 − 0,10) = 0,10 + 1,5 × 0,08 = %22 olarak hesaplanır.
SPL Sınavında Bu Konu
CAPM formülü ile beklenen getiri hesaplama, beta katsayısının yorumlanması ve risk primi kavramı Finans Matematiği dersinde doğrudan hesaplama sorusu olarak çıkar. Modelin varsayımları ve sermaye maliyeti hesabında kullanımı da sınanır.
Bu Konuda SPL Soru Çöz
CAPM konusundan hemen SPL soru çözmeye başlayın. Anında geri bildirim ve detaylı açıklamalar ile öğrenin.
SPL Soru Çözmeye BaşlaSıkça Sorulan Sorular
CAPM hakkında merak edilenler.