50 soru · ALES

ALES Sözel Deneme 1 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

ALES Sözel Deneme 1 cevap anahtarı ve 50 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Boşluk Tamamlama
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Yurt dışına uzun süreli bir görev için giden mühendisin anahtarını teslim aldığı karşı komşusu, bir hafta boyunca ______.

Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    evine bir göz gezdirdi

  2. B

    evini kaderine terk etti

  3. C

    evine göz kulak oldu

    Doğru cevap
  4. D

    evin bütün yükünü omzunda taşıdı

  5. E

    evinin duvarına kafasını dayadı

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, cümlenin anlattığı durumu belirlemektir: uzakta olan bir mühendisin evinin anahtarı komşusuna verilmiş ve komşu evi düzenli olarak kollamakla görevlendirilmiştir. İkinci adım, boşluğa gelecek anlamın gerçek mi mecaz mı olduğunu saptamaktır: 'göz kulak olmak' sözcüklerin gerçek anlamından uzaklaşıp birine ya da bir şeye özen göstermek anlamına gelen bir mecazdır ve cümlenin istediği anlam budur. Üçüncü adım, bu anlamı taşıyan öbeği seçmektir: evine göz kulak oldu, bir hafta boyunca gözetim ve bakım sağlandığını söyler.

Çeldiriciler: 'evine bir göz gezdirdi' öbeği ortak sözcük taşısa da bir göz atmak, kısa bir bakış anlamındadır. 'evini kaderine terk etti' öbeği bakımın tersini, ilgisizliği anlatır. 'evin bütün yükünü omzunda taşıdı' öbeği cümlede anlatılan küçük özen işini aşan bir abartıdır. 'evinin duvarına kafasını dayadı' öbeği sözcüklerin gerçek anlamıyla kurulmuştur ve bağlamla ilgisi yoktur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bilim iletişimcisinin başlıca görevi, karmaşık bulguları ______ bir dille anlatarak konuyu halka ______ kılmaktır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    karmaşık - erişilemez

  2. B

    erişilebilir - sade

  3. C

    sade - gizli

  4. D

    ayrıntılı - kapalı

  5. E

    sade - erişilebilir

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım, iki boşluğun aynı amaca bağlı olduğunu görmektir: karmaşık bulguları anlatmak ve konuyu halka ulaşılır kılmak. İkinci adım, birinci boşluğa anlam ve eşdizim açısından uyan sözcüğü bulmaktır: karmaşık bulguları sade bir dille anlatmak doğal bir eşdizimdir. Üçüncü adım, ikinci boşluğu aynı amaçla sınamaktır: konuyu halka erişilebilir kılmak amacı tutturur ve yalnız bu çift iki boşluğu birlikte karşılar.

Çeldiriciler: 'karmaşık - erişilemez' çifti iki boşluğu da amacın tersine çevirir. 'erişilebilir - sade' çifti boşlukların yerini değiştirir; 'halka sade kılmak' bir anlam taşımaz. 'sade - gizli' çifti birinci boşluğa uysa da ikinci boşlukta amacın karşıtı olan gizliliği getirir. 'ayrıntılı - kapalı' çifti hem birinci boşlukta bağlama uymayan bir kapsam hem ikinci boşlukta ters bir yargı taşır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Ekonomi derslerinde ______ sözcüğü, belirli bir fiyattan alıcıların satın almak istediği mal miktarını anlatırken; günlük dilde aynı sözcük çoğu zaman bir ______ anlamına gelir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    talep - istek

    Doğru cevap
  2. B

    ivme - istek

  3. C

    istek - rica

  4. D

    talep - enflasyon

  5. E

    istek - talep

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım, cümlenin ekonomi alanında geçtiğini ve ilk boşlukta fiyat ile alıcı davranışını anlatan bir terim gerektiğini görmektir. İkinci adım, iki boşluğun farklı anlam türü istediğini saptamaktır: ilk boşluk terim anlamını, ikinci boşluk günlük dildeki anlamını ister. Üçüncü adım, iki boşluğu birlikte karşılayan çifti seçmektir: talep sözcüğü belirli fiyatta alıcının istediği miktarı, günlük dilde ise istek anlamını taşır.

Çeldiriciler: 'ivme - istek' çiftinde ilk sözcük fizik alanına aittir ve ekonomi terimi değildir. 'istek - rica' çifti günlük anlamlı sözcükleri terim yerine koyar; ilk boşlukta terim anlamı yoktur. 'talep - enflasyon' çiftinde birinci boşluk doğrudur, ancak enflasyon günlük dilde bir istek anlamı taşımaz. 'istek - talep' çiftinde boşluklar yer değiştirmiştir; ilk boşlukta günlük anlam, ikincisinde terim anlam bulunur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Boşluk Tamamlama
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Şiirde ses ahengi, dizeler okunurken kulakta bıraktığı ilk izdir. Ancak bu izi tek başına ölçüt almak, eleştirmeni şiirin dış katmanında oyalar.

______ Oysa bir dizenin ahengi bozulsa da anlam güçlü kalabilir ve okur bu durumda sesin değil anlamın taşıdığı yükü fark eder.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    Bu yaklaşıma göre, şiirin değerini ölçmek için şairin yaşam öyküsüne bakmak yeterlidir.

  2. B

    Ahengi kusursuz bir dize, anlamını zaten eksiksiz ortaya koyduğundan eleştirmenin başka ölçüte bakmasına gerek kalmaz.

  3. C

    Türk şiirinde dizelerin kuruluşu, her dönemde kendine özgü biçimler almıştır.

  4. D

    Bu yaklaşıma göre, ahengi bozulan bir dize şiirin anlamını da yitirmiş sayılır.

    Doğru cevap
  5. E

    Ahengi bozulsa da anlam güçlü kalabilir, çünkü okur sesi değil anlamı ölçüt alır.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, boşluktan önceki cümlenin ses ahengini tek ölçüt almanın eleştirmeni şiirin dış katmanında bıraktığını görmektir. İkinci adım, boşluktan sonraki 'oysa' bağlacının boşluğa gelen yargıyı karşıtıyla çürüttüğünü saptamaktır: ahenk bozulsa da anlam kalabilir. Üçüncü adım, bu iki bağı birlikte kuran yargıyı bulmaktır: tek ölçüt olarak sese dayanan yaklaşım, ahengi bozulan dizenin anlamını da yitirmiş sayar. Bu yargı önceki cümlenin mantığını sürdürür ve 'oysa' ile karşıtlık kurar; doğru yargı şudur: bu yaklaşıma göre, ahengi bozulan bir dize şiirin anlamını da yitirmiş sayılır.

Çeldiriciler: 'Bu yaklaşıma göre, şiirin değerini ölçmek için şairin yaşam öyküsüne bakmak yeterlidir.' yargısı önceki cümleyle tek ölçüt mantığında bağ kurar, ama 'oysa' ile karşıtlık oluşturmaz. 'Ahengi kusursuz bir dize, anlamını zaten eksiksiz ortaya koyduğundan eleştirmenin başka ölçüte bakmasına gerek kalmaz.' yargısı, tek ölçütün yetmediğini söyleyen parçayla çelişir. 'Türk şiirinde dizelerin kuruluşu, her dönemde kendine özgü biçimler almıştır.' yargısı konuyla ilgilidir, ama parçanın akışına katkı vermez. 'Ahengi bozulsa da anlam güçlü kalabilir, çünkü okur sesi değil anlamı ölçüt alır.' yargısı 'oysa' cümlesindeki düşünceyi tekrarladığı için karşıtlık kuramaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir ekosistemde tür sayısı azaldıkça sistem dış etkilere karşı daha kırılgan hale gelir. Dil dünyasında da benzer bir kayıp yaşanır: bir dil konuşanlarını yitirdiğinde, o dilin içindeki yer adları ve doğaya dair adlandırmalar da birlikte kaybolur. Dilbilimciler bu kayıpları yalnızca sözcük listesinin eksilmesi olarak değil, insanın çevresini anlama biçiminin daralması olarak değerlendirir. ______

Bu parça aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanabilir?

  1. A

    Yeni teknolojiler, dijital ortamda konuşulan dillerin yazım kurallarını kısa sürede değiştirecektir.

  2. B

    Bu nedenle bir dilin korunması, ekolojik çeşitliliği koruma çabasından ayrı düşünülemez.

    Doğru cevap
  3. C

    Bu nedenle dil kaybı, ekosistemin dayanıklılığını artıran doğal bir süreç sayılmalıdır.

  4. D

    Yer adları, bir bölgenin doğaya dair eski adlandırmalarını taşır ve kaybolduklarında bu bilgi silinir.

  5. E

    Dünyada konuşulan her dil, doğanın korunmasında aynı ölçüde belirleyici bir rol oynar.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, parçanın iki alanı, ekolojiyi ve dili, bir benzetmeyle yan yana koyduğunu görmektir; her iki kısım da ortak bir sonuca doğru gider. İkinci adım, sonuç cümlesinin bu benzetmenin ortak sonucunu söylemesi gerektiğini saptamaktır. Üçüncü adım, parçanın kapsamını aşmayan, yazarın yargısını koruyan ve yeni bir yöne geçmeyen cümleyi seçmektir.

Çeldiriciler: 'Yeni teknolojiler, dijital ortamda' cümlesi metinde olmayan dijital ortamı yeni konu olarak getirir. 'Bu nedenle dil kaybı, ekosistemin dayanıklılığını artıran' cümlesi yazarın yargısını tersine çevirir. 'Yer adları, bir bölgenin doğaya dair' cümlesi parçadaki bir ayrıntıyı yineler ama sonuca bağlamaz. 'Dünyada konuşulan her dil' cümlesi parçanın benzetmesini bütün dillere genelleyerek kapsamını aşar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Kesin Çıkarım
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir lisenin öğrencilerinin çoğu, bu dönem haftada en az üç kez ek derse katılmaktadır. Bu cümleden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Lisedeki öğrenciler arasında ek derse en çok katılan öğrenci sınıf başkanıdır.

  2. B

    Bu lisede haftada en az üç kez ek derse katılan bir öğrenci bulunmaktadır.

    Doğru cevap
  3. C

    Haftada en az üç kez ek derse katılan öğrencilerin çoğu bu lisenin öğrencisidir.

  4. D

    Bu lisenin bütün öğrencileri bu dönem haftada en az üç kez ek derse katılmaktadır.

  5. E

    Ek derse düzenli katılmayan öğrencilerin bu dönem okuldan ayrıldığı bilinmektedir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Cümledeki nicelik sözü 'çoğu'dur; bu söz öğrencilerin yarıdan fazlasının bu dönem haftada en az üç kez ek derse katıldığını bildirir. İkinci adım: Öğrencilerin çoğu bu sıklıkta ek derse katılıyorsa öğrenci kümesi boş olamaz; dolayısıyla bu kümede en az bir öğrenci haftada en az üç kez ek derse katılmaktadır. Üçüncü adım: Cümlenin zorunlu kıldığı sonuç, bu lisede bu sıklıkta ek derse katılan bir öğrencinin bulunduğudur. Sonuç: Doğru seçenek bu zorunlu sonucu söyler; cümlenin kendi yargısını yinelemez.

Çeldiriciler: 'Lisedeki öğrenciler arasında ek derse en çok katılan öğrenci sınıf başkanıdır' cümlede olmayan bir neden ileri sürer. 'Bu lisenin bütün öğrencileri bu dönem haftada en az üç kez ek derse katılmaktadır' çoğu sözünü bütün diye genelleyen bir çeldiricidir. 'Haftada en az üç kez ek derse katılan öğrencilerin çoğu bu lisenin öğrencisidir' ilişkiyi tersine çevirir; çoğunluk ters yönde zorunlu değildir. 'Ek derse düzenli katılmayan öğrencilerin bu dönem okuldan ayrıldığı bilinmektedir' kümenin dışında kalanlar hakkında cümlenin söylemediği bir yargı bildirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Kesin Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir kütüphanede şu kural uygulanmaktadır: Bir okur, ancak üyelik aidatını ödemişse ödünç kitap alabilmektedir. Bu kuralın amacı, kaynakların düzenli geri dönmesini sağlamaktır. Bu kurala göre aşağıdakilerden hangisi kesin olarak doğrudur?

  1. A

    Üyelik aidatını ödemiş her okur ödünç kitap alabilir.

  2. B

    Ödünç kitap almayan her okur üyelik aidatını ödememiştir.

  3. C

    Üyelik aidatını ödemiş okurların çoğu kütüphanede düzenli çalışmayı tercih eder.

  4. D

    Üyelik aidatını ödememiş her okur ödünç kitap alamaz.

    Doğru cevap
  5. E

    Kütüphaneden ödünç kitap alan her personel üyelik aidatını ödemiştir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Cümledeki 'ancak ... ise' yapısı bir gerek koşul bildirir; ödünç kitap alabilmek için üyelik aidatının ödenmiş olması zorunludur. İkinci adım: Koşulu 'A ise B' biçiminde yazalım: ödünç kitap alabiliyorsa, aidatı ödemiştir. Üçüncü adım: Bu yargının ters-karşıtı aynı zorunlulukla çıkar: aidatı ödememiş bir okur, zorunlu koşulu sağlamadığı için ödünç kitap alamaz. Sonuç: Doğru seçenek bu ters-karşıt yargıyı söyler.

Çeldiriciler: 'Üyelik aidatını ödemiş her okur ödünç kitap alabilir' sözü koşulun tersidir; koşul gereklidir, yeterli değildir. 'Ödünç kitap almayan her okur üyelik aidatını ödememiştir' sözü koşulun karşıtıdır ve zorunlu değildir. 'Üyelik aidatını ödemiş okurların çoğu kütüphanede düzenli çalışmayı tercih eder' cümlede olmayan bir tercih ileri sürer. 'Kütüphaneden ödünç kitap alan her personel üyelik aidatını ödemiştir' koşulun öznesini okurlardan personele taşır; kural personel için bir şey söylemez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Kesin Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir spor bilimi çalışmasında üç sporcunun dikey sıçrama ölçümleri karşılaştırılmıştır. Birinci sporcunun ölçümü ikinci sporcunun ölçümünden daha yüksek, üçüncü sporcunun ölçümü de ikinci sporcunun ölçümünden daha yüksektir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

  1. A

    Her sporcunun dikey sıçrama ölçümü ikinci sporcununkinden daha yüksektir.

  2. B

    Birinci sporcunun antrenman süresi ikinci sporcununkinden kısadır.

  3. C

    İkinci sporcunun ölçümü, üç sporcunun en düşüğüdür.

    Doğru cevap
  4. D

    İkinci sporcunun ölçümü, birinci sporcununkinden daha yüksektir.

  5. E

    Üçüncü sporcunun ölçümü, üç sporcunun en yüksek ölçümüdür.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Karşılaştırılan öğeler üç sporcunun dikey sıçrama ölçümleridir; ölçüt 'daha yüksek olmak'tır. İkinci adım: Cümleye göre birinci sporcunun ölçümü ikinci sporcununkinden, üçüncü sporcunun ölçümü de ikinci sporcununkinden yüksektir. Üçüncü adım: Birinci ile üçüncü sporcunun ölçümleri arasındaki sıra verilmemiştir; hangisinin daha yüksek olduğu bilinemez. Dördüncü adım: İkinci sporcunun ölçümü, ikisinin de altında kaldığı için üç sporcunun en düşüğüdür. Sonuç: Doğru seçenek ikinci sporcunun ölçümünün en düşük olduğunu söyler.

Çeldiriciler: 'Her sporcunun dikey sıçrama ölçümü ikinci sporcununkinden daha yüksektir' ikinci sporcunun kendisini de kapsar; bir karşılaştırmayı bütün sporculara genelleyen bir çeldiricidir. 'Birinci sporcunun antrenman süresi ikinci sporcununkinden kısadır' ölçütü dikey sıçramadan başka bir ölçüte taşır. 'İkinci sporcunun ölçümü, birinci sporcununkinden daha yüksektir' cümlenin söylediği sırayı tersine çevirir. 'Üçüncü sporcunun ölçümü, üç sporcunun en yüksek ölçümüdür' sırası belirsiz kalan öğeye kesin bir sıra verir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Verilen söz öbekleri: komşu köyün çiftçileri / kuraklık yılında / kasabanın meydanında / genç fidan / dikip bitirdi. Bu öbekler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi sondan ikinci olur?

  1. A

    komşu köyün çiftçileri

  2. B

    kuraklık yılında

  3. C

    genç fidan

    Doğru cevap
  4. D

    dikip bitirdi

  5. E

    kasabanın meydanında

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: cümleyi bitiren yüklem öbeği "dikip bitirdi" sona gelir. İkinci adım: ilgi ya da belirtme eki almayan belirtisiz nesne "genç fidan" fiilin hemen önüne yerleşir ve fiilden ayrılamaz. Üçüncü adım: özne "komşu köyün çiftçileri" başa gelir; zaman tümleci "kuraklık yılında" ile yer tümleci "kasabanın meydanında" özneyle nesne arasında yer alır. Sıra: komşu köyün çiftçileri, kuraklık yılında, kasabanın meydanında, genç fidan, dikip bitirdi. Sondan ikinci öbek "genç fidan" olduğu için doğru seçenek budur. Çeldiriciler: "komşu köyün çiftçileri" başta kalır ve sondan ikinci olamaz; sondan sayma yönü karışınca seçilebilir. "kuraklık yılında" zaman tümlecidir; belirtisiz nesneyle fiil arasına girdiğinde nesne fiilden ayrılır ve sıra kurallı olmaz. "dikip bitirdi" yüklem öbeği sona gelmezse sondan ikinci olabilir, ama cümle kurallı olmaz. "kasabanın meydanında" yer tümlecidir; belirtisiz nesneyle fiil arasına girdiğinde nesne fiilden ayrılır ve sıra kurallı olmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Kolay
  • Öncüllü soru
  1. I.

    kulüp salonunda

  2. II.

    izledi

  3. III.

    uzun bir belgesel

  4. IV.

    öğrenciler

  5. V.

    dün akşam

Yukarıdaki söz öbekleri anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında sondan ikinci hangisi olur?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

    Doğru cevap
  4. D

    IV

  5. E

    V

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: cümleyi bitiren yüklem "izledi" sona gelir. İkinci adım: ilgi ya da belirtme eki almayan belirtisiz nesne "uzun bir belgesel" fiilin hemen önüne yerleşir ve fiilden ayrılamaz. Üçüncü adım: özne "öğrenciler" başa gelir; zaman tümleci "dün akşam" ile yer tümleci "kulüp salonunda" özneyle nesne arasında yer alır. Sıra: öğrenciler, dün akşam, kulüp salonunda, uzun bir belgesel, izledi. Sondan ikinci öbek "uzun bir belgesel" olduğu için bu öbeği gösteren seçenek doğrudur. Çeldiriciler: "kulüp salonunda" nesneyle fiil arasına girerse belirtisiz nesne fiilden ayrılır ve sondan ikinci öbek değişir; bu sıra kurallı değildir. "izledi" sona gelmezse cümle kurallı olmaz. "öğrenciler" başta kalır; sondan ikinci olması için özne nesneyle fiil arasına girmek zorunda kalır, bu da kuralsız bir sıradır. "dün akşam" zaman tümlecidir; nesneyle fiil arasına girdiğinde belirtisiz nesne fiilden ayrılır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    dün öğleden sonra

  2. II.

    ana atölyenin duvarına

  3. III.

    kendi elleriyle boyadıkları büyük fresk

  4. IV.

    astı

  5. V.

    eski bir sanat okulunun öğrencileri

Yukarıdaki öbekler, dilbilgisi kurallarına uygun ve tutarlı bir cümle olacak biçimde dizildiğinde hangi seçenek doğru sırayı verir?

  1. A

    V - I - II - IV - III

  2. B

    III - V - I - II - IV

  3. C

    V - I - II - III - IV

    Doğru cevap
  4. D

    V - I - III - II - IV

  5. E

    V - IV - I - II - III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: yüklem "astı" cümlenin sonuna sabitlenir. İkinci adım: ilgi ya da belirtme eki almayan belirtisiz nesne "kendi elleriyle boyadıkları büyük fresk" fiilin hemen önüne gelir; sıfat-fiil yan cümlesi kendi nesnesinin başında yer alır ve öbek bölünemez. Üçüncü adım: özne "eski bir sanat okulunun öğrencileri" başa gelir; zaman tümleci "dün öğleden sonra" ve yer tümleci "ana atölyenin duvarına" özneyle nesne arasında yer alır. Sıra: eski bir sanat okulunun öğrencileri, dün öğleden sonra, ana atölyenin duvarına, kendi elleriyle boyadıkları büyük fresk, astı. Bu sıra hem kurallı hem tutarlıdır; doğru seçenek budur. Çeldiriciler: "V - IV - I - II - III" dizisinde yüklem özneden hemen sonra gelir ve nesne en sona düşer. "V - I - II - IV - III" dizisinde yüklem sonda değildir; nesne yüklemden sonra kalır. "V - I - III - II - IV" dizisinde yer tümleci belirtisiz nesneyle fiil arasına girer ve nesne fiilden ayrılır. "III - V - I - II - IV" dizisinde nesne cümlenin başına alınır ve fiille bağı kopar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Mühürlerin üzerindeki işaretler, farklı kentlerden gelen malların tek bir merkezde toplandığını düşündürmektedir.

  2. II.

    Bir höyükte yürütülen kazılar, yerleşimin uzak bölgelerle ilişkisini ortaya koyan önemli bulgular vermiştir.

  3. III.

    Bu nedenle höyük, hem yerel üretimi hem de uzak ticareti bir arada yürüten bir yerleşim olarak yorumlanmaktadır.

  4. IV.

    Bu alanda bulunan mühür baskılı kil parçaları, dönemin mal takibinde yazılı olmayan bir düzen kurulduğuna işaret eder.

  5. V.

    Oysa aynı tabakadan çıkan yerel çanak çömlek parçaları, kapların büyük ölçüde evlerde üretildiğini göstermektedir.

Yukarıdaki cümleler anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde sıralandığında baştan dördüncü cümle hangisi olur?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

  4. D

    IV

  5. E

    V

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: bağlayıcı ya da gösterme sözü taşımayan "Bir höyükte yürütülen kazılar..." cümlesi konuyu açan giriştir. İkinci adım: "Bu alanda bulunan mühür baskılı kil parçaları..." cümlesi girişteki höyüğü gösterdiği için hemen ardından gelir. Üçüncü adım: "Mühürlerin üzerindeki işaretler..." cümlesi mühürlere gönderme yapar; "Oysa aynı tabakadan..." cümlesi ise yerel üretimi anlatarak onunla karşıtlık kurar. Dördüncü adım: "Bu nedenle höyük..." cümlesi iki bulguyu birlikte yorumlayan sonuç olarak sona gelir. Sıra: giriş, gösterme, gelişme, karşıtlık, sonuç. Baştan dördüncü cümle "Oysa aynı tabakadan çıkan..." cümlesidir. Çeldiriciler: "Mühürlerin üzerindeki işaretler..." cümlesi, bağlayıcıyla başlayan "Bu nedenle..." cümlesi giriş sayıldığında dördüncü olur. "Bir höyükte yürütülen kazılar..." cümlesi, gösterme sözlü cümle başa alındığında ve sonuç cümlesi ortaya konduğunda dördüncü olur. "Bu nedenle höyük..." cümlesi, gösterme sözlü cümle girişten önce konduğunda dördüncü olur. "Bu alanda bulunan..." cümlesi, karşıtlık cümlesi ikinci sıraya kaydırıldığında dördüncü olur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

(I) Önce eserin yüzeyindeki toz ve kir yumuşak bir fırçayla dikkatle temizlenir. (II) Dolgu sertleştikten sonra renk tonları, çevredeki yüzeye uyacak biçimde tamamlanır. (III) Boya tabakaları sabitlendikten sonra eksik kısımlar, özgün malzemeye uygun bir dolguyla doldurulur. (IV) Ardından çatlamış boya tabakaları özel bir tutkalla yerlerine sabitlenir. (V) Sonunda eser koruyucu bir vernikle kaplanır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangi ikisinin yerleri karşılıklı olarak değiştirilirse düşüncenin akışı kurulur?

  1. A

    I. ve V.

  2. B

    II. ve III.

  3. C

    III. ve IV.

  4. D

    II. ve IV.

    Doğru cevap
  5. E

    IV. ve V.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Zaman sözleri sıranın iskeletini verir. 'Önce' ile başlayan (I) cümlesi en başa, 'Sonunda' ile başlayan (V) cümlesi en sona aittir. İkinci adım: 'Ardından' ile başlayan (IV) cümlesi temizlikten sonraki ilk işlemi anlatır; ikinci sırada olmalıdır. Üçüncü adım: 'Boya tabakaları sabitlendikten sonra' ifadesi eksik kısımların doldurulmasının sabitlemeden sonra yapıldığını söyler; dolgu (III) üçüncü sırada kalır. Dördüncü adım: 'Dolgu sertleştikten sonra' ifadesi renk tamamlamasının dolgudan sonra geldiğini gösterir; renk (II) dördüncü sıraya geçmelidir. Bu nedenle yalnız (II) ve (IV) numaralı cümlelerin yerleri değiştirilirse akış sağlanır. Doğru cevap: II. ve IV.

Çeldiriciler: I. ve V.: 'Önce' ve 'Sonunda' cümleleri yer değiştirir; vernik aşaması başa geçer, temizlik sona kalır. II. ve III.: dolgu ve renk cümlelerinin yeri değişir, ama 'Boya tabakaları sabitlendikten sonra' ifadeli cümle, sabitlemenin henüz anlatılmadığı bir yere gelir. III. ve IV.: tutkal dolgudan önce gelir, ama renk tamamlaması hâlâ dolgudan önce kalır. IV. ve V.: vernik tutkaldan önce gelir, 'Ardından' cümlesi sona kalır ve dolgu ile renk sırası bozuk kalır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

(I) Bu konum farkı, Dünya'dan görülen aydınlık kısmın oranını değiştirir. (II) Bu görünüm, Ay'ın Dünya çevresinde dolanırken Güneş'e göre konumunun değişmesinden kaynaklanır. (III) Dünya'dan bakıldığında Ay'ın şekli günden güne değişir gibi görünür. (IV) Söz konusu aydınlık kısmın farklılaşması, Ay evrelerinin ortaya çıkmasını sağlar. (V) Bu evreler arasında en belirgin olanı, Ay'ın Dünya'dan tam yuvarlak göründüğü dolunaydır.

Bu parçadaki numaralı cümlelerden hangi ikisinin yerleri değiştirildiğinde düşünce bütünlüğü sağlanır?

  1. A

    II. ve III.

  2. B

    I. ve III.

    Doğru cevap
  3. C

    III. ve V.

  4. D

    IV. ve V.

  5. E

    II. ve IV.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Gösterme sözünün karşılığı kendinden önce gelmelidir. 'Bu konum farkı' ile başlayan (I) cümlesi, Güneş'e göre konum değişimini anlatan cümleden sonra anlam kazanır; bu yüzden paragrafın başına gelemez. İkinci adım: Paragrafın başına gelmesi gereken cümle, Dünya'dan bakıldığında Ay'ın şeklinin günden güne değiştiğini söyleyen (III) cümledir; gönderme taşımadığı için girişte durur. Bu gözlemi açıklayan (II) cümlesi hemen ardından gelir. Üçüncü adım: (I) cümlesi üçüncü sıraya geçerek konum açıklamasının karşılığını bulur; ardından gelen (IV) ve (V) cümleleri bu zinciri sürdürür. Bu nedenle yalnız (I) ve (III) numaralı cümlelerin yerleri değiştirilirse akış sağlanır. Doğru cevap: I. ve III.

Çeldiriciler: II. ve III.: giriş cümlesi ikinci sıraya iner; 'Bu konum farkı' cümlesi başta kalır ve karşılıksız gönderme yapar. II. ve IV.: 'Söz konusu' cümlesi 'Bu konum farkı' cümlesinin arkasına geçer, ama paragraf yine karşılıksız bir gönderme ile başlar. III. ve V.: giriş cümlesi sona gider; paragraf gözlemle biter ve 'Bu evreler' ifadesi evrelerden önce gelir. IV. ve V.: 'Bu evreler' ifadesi evrelerden söz eden cümleden önce gelir; zaten doğru sırada olan iki cümle bozulur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Bir bölgede uzun süren kuraklık, tarım arazilerindeki toprak nemini ciddi biçimde azaltır. (II) Toprakta nem azaldıkça bitkilerin kökleri yeterli suyu alamaz. (III) Hasattaki düşüş, çiftçinin gelirinin azalmasına neden olur. (IV) Su alamayan bitkiler gelişemez ve hasat miktarı belirgin biçimde düşer. (V) Gelir kaybına uğrayan çiftçiler, kırsal alanlardan kentlere göç etmeyi düşünebilir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangi ikisinin yerleri değiştirilirse düşüncenin akışı sağlanır?

  1. A

    III. ve IV.

    Doğru cevap
  2. B

    I. ve V.

  3. C

    II. ve V.

  4. D

    I. ve II.

  5. E

    II. ve III.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Giriş cümlesi kuraklığın toprak nemini azalttığını söyler; zincirin ilk halkasıdır. İkinci adım: 'Toprakta nem azaldıkça' ifadesi bu azalmanın sonucunu, yani köklerin su alamamasını anlatır; ikinci halkadır. Üçüncü adım: Hasat düşüşünü doğrudan anlatan (IV) cümlesi üçüncü halkadır ve gelir cümlesinden önce gelmelidir. Dördüncü adım: 'Hasattaki düşüş' ile başlayan (III) cümlesi, bu düşüşün gelire etkisini anlatan dördüncü halkadır; gelir kaybını anlatan (V) cümlesi son halkadır. Bu nedenle yalnız (III) ve (IV) numaralı cümlelerin yerleri değiştirilirse zincir sağlanır. Doğru cevap: III. ve IV.

Çeldiriciler: I. ve V.: giriş ile son cümle yer değiştirir; sonuç cümlesi başa geçer ve dayanağı olmadan açılır. I. ve II.: kuraklık ile kök cümlesinin yerleri değişir; sonuç nedeninden önce anlatılır. II. ve V.: kök cümlesi yerine son cümle ikinci sıraya gelir; gelir kaybı henüz anlatılmadan yorumlanır. II. ve III.: kök cümlesi gelir cümlesinin önüne geçer; 'Hasattaki düşüş' gönderimi karşılıksız kalır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

(I) Bağlama, uzun saplı ve armut biçimli gövdesiyle Anadolu'da yaygın bir telli çalgıdır. (II) Sesi, tellerin gerilimi ve ses kutusunun yapısı belirler. (III) Ayrıca gövdede kullanılan ağacın türü de tınıyı etkiler. (IV) Bugün birçok kent, yerel yemek festivallerini düzenlemektedir. (V) Kısacası, usta bir yapımcı hem tellere hem gövdeye özen gösterir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

  4. D

    IV

    Doğru cevap
  5. E

    V

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Paragrafın konusunu saptayalım: bağlama çalgısının sesini neyin belirlediği. İkinci adım: Her cümleyi bu konu ve yönle karşılaştıralım. I numaralı cümle çalgıyı tanıtır. II ve III numaralı cümleler sesi etkileyen etkenleri anlatır. V numaralı cümle bu etkenlere özen gösteren yapımcıyı özetler. Üçüncü adım: IV numaralı cümle yerel yemek festivallerinden söz eder ve konudan tümüyle çıkar. Bu cümle çıkarıldığında paragraf konu bütünlüğünü korur ve akış sürer. Buna göre akışı bozan cümle, IV numaralı cümledir. Çeldiriciler: I numaralı cümle giriş cümlesidir ve konuyu açar. II numaralı cümle sesi belirleyen etkenleri sıralar ve akışa uyar. III numaralı cümle 'ayrıca' bağlacıyla önceki cümleye sağlam bağlanır. V numaralı cümle paragrafı toparlayan sonuç cümlesidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Geleneksel konutlarda avlu, evin günlük yaşamının merkezindeki açık bir alandır. (II) Odalar avluyu çevreleyecek biçimde dizilir ve gün ışığını avludan alır. (III) Bu düzen, ailenin gündelik işlerini dış dünyanın bakışından uzak tutar. (IV) Bu yüzden avluya açılan pencereler, sokağa bakanlardan daha geniş yapılır. (V) Bu nedenle sokağa bakan cephelerde pencere sayısı artırılır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

  4. D

    IV

  5. E

    V

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: Her cümlenin bağlayıcısını ve gösterme sözünü işaretleyelim: III numaralı cümledeki 'Bu düzen', IV numaralı cümledeki 'Bu yüzden', V numaralı cümledeki 'Bu nedenle'. İkinci adım: Gösterme sözlerinin önceki cümlede karşılığını arayalım. 'Bu düzen', II numaralı cümledeki avluyu çevreleyen dizilişe işaret eder ve bağ sağlamdır. 'Bu yüzden' ise III numaralı cümledeki, ailenin yaşamını dış dünyadan koruma sonucundan doğru bir çıkarım yapar: avluya açılan pencereler daha geniş olur. Üçüncü adım: V numaralı cümle 'Bu nedenle' ile sokağa bakan cephede pencere artışını sonuç olarak sunar. Oysa IV numaralı cümle, avluya bakan pencerelerin sokağa bakanlardan daha geniş olduğunu söyler; sokak cephesi kapalı tutulmaktadır. Sonuç, bu cümleyle ters kurulmuştur. Dördüncü adım: V numaralı cümle çıkarıldığında I, II, III ve IV numaralı cümleler birbirine bağlanır ve akış sürer. Buna göre akışı bozan cümle, V numaralı cümledir. Çeldiriciler: I numaralı cümle paragrafın konusunu açan konu cümlesidir. II numaralı cümle odaların dizilişini anlatır ve önceki bilgiye sağlam bağlanır. III numaralı cümledeki 'Bu düzen' doğru bir gösterme sözüdür. IV numaralı cümle 'Bu yüzden' ile önceki cümleden doğru bir sonuç çıkarır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Uzun plan, sahnenin tek çekimle verilmesidir ve izleyiciye kesintisiz akış sunar. (II) Tekniğin uygulanması ekip sayısını ve yapım bütçesini artırır. (III) Bir kahramanın pencereye yürüdüğü sahne, izleyiciyi aynı mekânda tutar. (IV) Kesintisiz çekim yavaş görünse de zamanın gerçek akışını hissettirir. (V) Özetle, uzun plan zamanı kesintisiz kuran güçlü bir anlatım aracıdır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A

    I

  2. B

    II

    Doğru cevap
  3. C

    III

  4. D

    IV

  5. E

    V

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Paragrafın konusunu ve yönünü ayıralım. Konu uzun plan tekniğidir; yön ise bu tekniğin izleyiciye kesintisiz bir deneyim sağlamasıdır. İkinci adım: Her cümleyi bu yönle karşılaştıralım. I numaralı cümle tekniği tanımlar. III numaralı cümle aynı yönde bir örnek verir. IV numaralı cümle, yavaş görünse de sürekliliğin zamanın gerçek akışını hissettirdiğini söyleyerek deneyim yönünü sürdürür. V numaralı cümle bu etkiyi özetler. Bu dört cümle aynı yönde ilerler. Üçüncü adım: II numaralı cümle ise tekniğin ekip sayısına ve yapım bütçesine geçer. Konu hâlâ uzun plan olsa da yön değişmiştir. Bu cümle çıkarıldığında paragraf izleyici deneyimi yönünde sürer. Buna göre akışı bozan cümle, II numaralı cümledir. Çeldiriciler: I numaralı cümle tekniği tanımlayan açıklayıcı cümledir ve yönü değiştirmez. III numaralı cümle aynı yönde bir örnektir. IV numaralı cümle 'yavaş görünse de' karşıtlığıyla deneyim yönüne döner; karşıtlık kendi içinde kuruludur ve bağlantısı sağlamdır. V numaralı cümle paragrafı özetler ve yönle uyumludur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Yabancı bir eserin çevirisi, okura yalnızca sözcükleri değil, o metnin doğduğu kültürel dünyayı da sunmak zorundadır. Çevirmen her cümlede iki dilin kurallarını birlikte tartar; bu nedenle iyi bir çeviri, kaynağa sadık kalırken hedef dilin doğal akışını da yakalar. Böyle bir çeviri, okurun esere girişi için kapı aralar; geri kalan okuma yolculuğunu okur kendi deneyimiyle tamamlar.

Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Kapının bir kısmını açıp içeriye doğru bakmak

  2. B

    Okura eserin dünyasına girmesi için ilk olanağı vermek

    Doğru cevap
  3. C

    Kaynak metne her cümlede birebir sadık kalmak

  4. D

    Eserin tek bir bölümünü okura tanıtmakla yetinmek

  5. E

    Okurun esere başlamasını güçleştiren bir engel koymak

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, altı çizili ifadenin sözlük anlamını değil bağlamdaki işlevini belirlemektir: 'kapı aralamak' burada bir kapıyı fiilen açmak değil, bir şeyin başlaması için ilk imkânı vermek anlamına gelir. İkinci adım, sözün önündeki cümlenin çevirinin okura esere girişte yardımcı olduğunu, arkasındaki cümlenin ise okur deneyiminin sonra sürdüğünü saptamaktır. Üçüncü adım, bu işlevi karşılayan seçeneği seçmektir: okura eserin dünyasına girmesi için ilk olanağı vermek.

Çeldiriciler: 'Kapının bir kısmını açıp içeriye doğru bakmak' sözün sözlük anlamına dayanır. 'Kaynak metne her cümlede birebir sadık kalmak' parçada geçen ama altı çizili sözle ilgisi olmayan bir düşüncedir. 'Eserin tek bir bölümünü okura tanıtmakla yetinmek' sözün anlamını daraltır. 'Okurun esere başlamasını güçleştiren bir engel koymak' sözün anlamını tersine çevirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Yeni bir alışkanlık edinmek çoğu zaman irade meselesi olarak görülür. Oysa alışkanlık üzerine yapılan çalışmalar, davranışların tekrar eden ortamlarla pekiştiğini gösterir. Sabah koşusu için hazırlanmış ayakkabılar kapının önünde görünür durduğunda, kişi kararını her seferinde yeniden vermek zorunda kalmadan harekete geçer. Başarısız denemelerin çoğu da kişinin zayıflığından değil, ortamın bu tetikleyicileri sağlayamamasından kaynaklanır.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Koşu için hazırlanan ayakkabıların görünür yerde durması, kişinin spora başlamasını sağlar

  2. B

    Davranış değişiminde çevresel düzenlemelerden çok, kişinin irade gücü belirleyicidir

  3. C

    Yeni alışkanlık edinme süreci ve insan davranışındaki değişim

  4. D

    Alışkanlık edinmek, irade gücünden çok, çevresel ipuçlarının davranışı tekrar tetiklemesine dayanır

    Doğru cevap
  5. E

    Başarısız denemelerin çoğu, kişinin zayıflığından çok ortamın tetikleyicileri sağlayamamasından kaynaklanır

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, parçanın konusunu saptamaktır: yeni bir alışkanlığın nasıl edinildiği ve davranış değişimi. İkinci adım, yazarın bu konuda vardığı yargıyı yardımcı düşüncelerden ayırmaktır: yaygın irade açıklaması yerine, davranışın onu tetikleyen çevresel ipuçlarıyla sürdüğü savunulur; ayakkabı örneği ve son cümle bu yargıyı destekleyen yardımcı düşüncelerdir. Üçüncü adım, bu yargıyı en iyi karşılayan seçeneği bulmaktır: alışkanlık edinmenin irade gücünden çok çevresel ipuçlarına dayandığını söyleyen seçenek.

Çeldiriciler: Koşu için hazırlanan ayakkabıların görünür yerde durmasını ana düşünce gibi sunan seçenek parçadaki bir ayrıntıyı merkeze alır. Başarısız denemelerin kaynağını anlatan seçenek doğru bir yardımcı düşüncedir ama asıl yargıyı karşılamaz. Yeni alışkanlık edinme sürecini adlandıran seçenek konuyu verir, yargı bildirmez. İrade gücünü belirleyici sayan seçenek yazarın karşıt gördüğü görüşü, yazarın kendi görüşü gibi sunarak ilişkiyi tersine çevirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 21

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir toplumda bilginin değeri, yalnızca doğru olduğu kanıtlanmasında değil, yanlış çıktığında düzeltilebilmesinde de yatar. Kesin sanılan görüşler, yeni kanıtlar karşısında yeniden incelenmezse durağanlaşır. Bu yüzden eleştiriye açık olmak, bilginin ilerlemesinin bir koşuludur. Eleştirinin verimli olması için ise, karşı görüşü önyargısız biçimde anlamaya çalışan bir dikkat gerekir.

Bu parçadan çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Bilgi, doğru olduğu kanıtlanan görüşlerle değer kazanır.

  2. B

    Eleştirinin verimli olması, karşı görüşü anlamaya çalışan bir dikkate bağlıdır.

  3. C

    Bilginin ilerlemesi, görüşlerin eleştiriye açık tutulmasına ve düzeltilebilmesine bağlıdır.

    Doğru cevap
  4. D

    Her toplumda bilgi, sürekli değişen ve yeniden yazılan bir yapıdadır.

  5. E

    Kesin sanılan görüşler, yeni kanıtlar karşısında yeniden incelenmezse durağanlaşır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, parçadaki her cümlenin taşıdığı yargıyı ayırmaktır: bilginin değeri düzeltilebilirlikte de yatar; kesin sanılan görüş incelenmezse durağanlaşır; eleştiriye açıklık ilerlemenin koşuludur; verimli eleştiri karşı görüşü önyargısız anlamayı gerektirir. İkinci adım, bu yargıları kapsayan üst düşünceyi bulmaktır: bilginin ilerlemesi, görüşlerin eleştiriye açık tutulmasına ve yanlışların düzeltilebilmesine bağlıdır. Üçüncü adım, her seçeneğin parçanın bir bölümünü mü yoksa bütününü mü kapsadığını sınamaktır. Dördüncü adım, bütün yargıları kapsayan tek seçeneği bırakmaktır: bu seçenek hem düzeltilebilirliği hem eleştiriye açıklığı birlikte içerir.

Çeldiriciler: 'Bilgi, doğru olduğu kanıtlanan görüşlerle değer kazanır.' yalnızca ilk cümlenin bir yanını kapsar. 'Eleştirinin verimli olması, karşı görüşü anlamaya çalışan bir dikkate bağlıdır.' yalnızca son cümleyi kapsar. 'Her toplumda bilgi, sürekli değişen ve yeniden yazılan bir yapıdadır.' parçanın ötesine genelleme yapar; metin bir toplumdan değil bilginin değerinden söz eder. 'Kesin sanılan görüşler, yeni kanıtlar karşısında yeniden incelenmezse durağanlaşır.' doğru bir cümledir ama tek bir cümleyi yineler.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 22

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir beslenme araştırmasında gönüllüler üç gruba ayrılmıştır. Birinci grup sabahları yumurta, tam tahıllı ekmek ve sebze içeren bir kahvaltı yapmış, ikinci grup kahvaltı atlamış, üçüncü grup ise yalnızca şekerli bir içecek tüketmiştir. Öğleden sonra yapılan dikkat testinde birinci grup diğer iki gruptan belirgin biçimde yüksek puan almış; üçüncü grubun puanları ise ikinci grupla neredeyse aynı düzeyde kalmıştır. Araştırmacılar, dikkat üzerindeki yararın kahvaltı yapmaktan çok kahvaltının içeriğine bağlı olabileceğini belirtmiştir.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Dikkat testindeki yüksek puanlar, gönüllülerin sabah kahvaltısını düzenli yapmalarına yol açmış görünmektedir.

  2. B

    Kahvaltının dikkat üzerindeki etkisi, yaş ve cinsiyet farkı gözetilmeksizin insanların tümünde aynı biçimde görülür.

  3. C

    Kahvaltının dikkat üzerindeki yararı, kahvaltı yapılıp yapılmamasından çok, içeriğine bağlı görünmektedir.

    Doğru cevap
  4. D

    Üçüncü grubun düşük puanlarının nedeni, gönüllülerin uyku düzenindeki bozulma olarak görülmektedir.

  5. E

    Birinci grubun dikkat puanları yüksek çıkmış ve bu fark öğle yemeğinden sonra da sürmüştür.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda üç grup ve sonuçları ayrılır: kahvaltı yapan birinci grubun puanları yüksek, kahvaltı atlayan ikinci grubun puanları düşük, yalnızca şekerli içecek tüketen üçüncü grubun puanları ise ikinci grupla neredeyse aynıdır. İkinci adımda bu karşılaştırmadan yazarın kurduğu yargı çıkarılır: birinci grubun üstünlüğü kahvaltının varlığından çok içeriğine bağlıdır, çünkü içeriği farklı olan üçüncü grup kahvaltı atlayanlar düzeyinde kalmıştır. Üçüncü adımda bu yargıyı genelleyen ya da parçada olmayan bir neden ileri süren seçenekler elenir. Kalan seçenek parçadan zorunlu olarak ulaşılan yargıdır: Kahvaltının dikkat üzerindeki yararı, kahvaltı yapılıp yapılmamasından çok, içeriğine bağlı görünmektedir.

Çeldiriciler: “Dikkat testindeki yüksek puanlar, gönüllülerin sabah kahvaltısını düzenli yapmalarına yol açmış görünmektedir.” nedenle sonucu ters çevirir; parçada kahvaltı nedendir, dikkat sonuçtur. “Kahvaltının dikkat üzerindeki etkisi, yaş ve cinsiyet farkı gözetilmeksizin insanların tümünde aynı biçimde görülür.” tek bir araştırmanın bulgusunu bütün insanlara genelleştirir; parçada yaş ve cinsiyet hiç ele alınmamıştır. “Üçüncü grubun düşük puanlarının nedeni, gönüllülerin uyku düzenindeki bozulma olarak görülmektedir.” parçada bulunmayan bir neden ileri sürer. “Birinci grubun dikkat puanları yüksek çıkmış ve bu fark öğle yemeğinden sonra da sürmüştür.” ilk yarısı doğrudur, ama farkın öğle yemeğinden sonra da sürdüğü parçada belirtilmemiştir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 23

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Yeni kurulan mahallelerde yaya yollarının planlanması yalnızca ulaşımı kolaylaştırmakla kalmaz. Yaya yolları, komşuların birbirini tanımasına da olanak tanır. Bu nedenle bazı belediyeler, konut projelerinde yaya yollarını meydanlarla birleştirmeye başlamıştır. Bir örnekte okulların girişleri yaya hattına bağlanmış ve çocukların güvenli biçimde ulaşması sağlanmıştır. Planlamacılar son yıllarda ise mahalle parklarının bakım giderlerini de projeye dahil etmeye çalışmaktadır.

Bu parçada kent planlamasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

  1. A

    Yaya yollarının komşular arasındaki tanışıklığı artırması

  2. B

    Bisiklet yollarının kent merkezindeki hava kalitesine etkisi

    Doğru cevap
  3. C

    Okul girişlerini yaya hatlarıyla bağlamanın çocukların güvenliğine katkısı

  4. D

    Mahalle parklarının bakım giderlerinin proje bütçesine dahil edilmesi

  5. E

    Yaya yollarını meydanlarla birleştiren konut projelerinin uygulanması

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda parçada sözü edilen unsurlar sırayla çıkarılır: yaya yollarının ulaşımı kolaylaştırması, komşular arasındaki tanışıklık, meydanlarla birleştirilen konut projeleri, okul girişlerinin yaya hattına bağlanması ve mahalle parklarının bakım giderleri. İkinci adımda her seçenek bu unsurların eş anlamlılarıyla parçada aranır. Üçüncü adımda karşılığı parçada bulunmayan tek seçenek kalır: bisiklet yollarının kent merkezindeki hava kalitesine etkisi kent planlamasıyla ilgilidir, ancak parçada hiç geçmez. Doğru seçenek budur: Bisiklet yollarının kent merkezindeki hava kalitesine etkisi.

Çeldiriciler: “Yaya yollarının komşular arasındaki tanışıklığı artırması” parçadaki komşuların birbirini tanımasına olanak tanıyan cümlenin başka sözcüklerle anlatımıdır. “Okul girişlerini yaya hatlarıyla bağlamanın çocukların güvenliğine katkısı” parçadaki okul örneğiyle dolaylı olarak verilmiştir. “Mahalle parklarının bakım giderlerinin proje bütçesine dahil edilmesi” parçanın son cümlesinde geçer. “Yaya yollarını meydanlarla birleştiren konut projelerinin uygulanması” parçada açıkça söylenmiştir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 24

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bazı görüşlere göre bir çevrimiçi içeriğin aldığı beğeni sayısı, kalitesinin en güvenilir göstergesidir; çok sayıda kişinin ilgisini çeken bir şeyin kendiliğinden değerli olduğu varsayılmaktadır. Oysa beğeni sayısı, içeriğin ne kadar hızlı yayıldığını ölçer ve çoğu zaman yalnızca ilk saatlerdeki ilgiyi yansıtır. Yazara göre bu okuma, uzun süre emek verilmiş ama sessiz kalan içeriklerin değerini gizlemekte ve kaliteyi yayılma hızıyla karıştırmaya yol açmaktadır. Yazarın asıl itirazı, yayılma hızını kaliteyle eşitleyen bu okuma biçimine yöneliktir.

Bu parçada yazarın eleştirdiği düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Beğeni sayısının bir içeriğin kalitesini değil, ilk saatlerdeki ilgisini ölçtüğü düşüncesi.

  2. B

    Çok beğeni alan bir içeriğin geniş bir kitleye ulaştığını gösterdiği düşüncesi.

  3. C

    Çevrimiçi platformlardaki ölçütlerin kalite hakkında bilgi vermediği düşüncesi.

  4. D

    Uzun süre emek verilen içeriklerin reklam gelirinden yeterince pay alamadığı düşüncesi.

  5. E

    Çok sayıda kişinin ilgisini çeken bir içeriğin kendiliğinden değerli olduğu düşüncesi.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adımda parçadaki iki ses ayrılır: “Bazı görüşlere göre” ile başlayan aktarılan görüş ve “Oysa” ile başlayan yazarın kendi değerlendirmesi. Aktarılan görüşe göre beğeni sayısı kalitenin en güvenilir göstergesidir ve çok ilgi gören şeyin kendiliğinden değerli olduğu varsayılır. İkinci adımda yazarın itirazı belirlenir: beğeni sayısı yayılma hızını ve ilk saatlerdeki ilgiyi ölçer, kaliteyi ölçmez. Üçüncü adımda itirazın hedef aldığı varsayım bulunur: yayılma hızı ile kalite eşitlenmektedir. Doğru seçenek bu varsayımı karşılar: Çok sayıda kişinin ilgisini çeken bir içeriğin kendiliğinden değerli olduğu düşüncesi.

Çeldiriciler: “Beğeni sayısının bir içeriğin kalitesini değil, ilk saatlerdeki ilgisini ölçtüğü düşüncesi.” yazarın kendi savunduğu görüşü eleştirilen görüş sanmaktır. “Çok beğeni alan bir içeriğin geniş bir kitleye ulaştığını gösterdiği düşüncesi.” parçada eleştirilmeyen bir yanıdır; yazar yayılma hızını reddetmez, yalnızca kaliteyle eşitlemeyi eleştirir. “Çevrimiçi platformlardaki ölçütlerin kalite hakkında bilgi vermediği düşüncesi.” yazarın tek bir ölçüte yönelttiği eleştiriyi bütün ölçütlere genelleştirir. “Uzun süre emek verilen içeriklerin reklam gelirinden yeterince pay alamadığı düşüncesi.” parçada geçmeyen bir görüştür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 25

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Dilbilimciler, bir dildeki sözcüklerin kökenini belirlerken yalnızca yazılı kaynaklara dayanmanın sınırlı kaldığını vurgular. Yazılı metinler, konuşma dilinin günlük kullanımlarını çoğu zaman kaydetmez. Bu nedenle bir sözcüğün eski bir biçimi bulunsa bile, o biçimin konuşmada yaygın olup olmadığı ayrıca tartışılmalıdır. Örneğin, bir sözcüğün ilk yazılı görünüşü en eski kullanım kabul edilse de, bu kayıt sözcüğün hangi bölgede kullanıldığını göstermez. Bu durumda, sözcüğün eski bir kullanımından yola çıkarak bugünkü yayılımını kesin olarak söylemek güçtür.

Bu parçadan aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?

  1. A

    Konuşma dilindeki günlük kullanımlar, yazılı kaynaklarda ayrıntılı biçimde kayıt altına alınmıştır.

    Doğru cevap
  2. B

    Bir dildeki sözcüklerin kökenini belirlemede, yazılı kaynaklara dayanmak tek başına yetersiz kalır.

  3. C

    Yazılı bir metinde görülen eski biçim, o sözcüğün konuşma dilinde yaygın olduğunu kanıtlamaz.

  4. D

    İlk yazılı görünüşü en eski kullanım sayılan bir sözcüğün bölgesel yayılımını bu kayıt göstermez.

  5. E

    Eski bir kullanımdan yola çıkılarak sözcüğün bugünkü yayılım alanını net biçimde saptamak zordur.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda parçanın her cümlesinin taşıdığı bilgi ayrılır: yazılı kaynakların sınırı, günlük konuşmanın çoğu zaman kaydedilmemesi, eski bir biçimin yaygınlığının ayrıca tartışılması ve ilk yazılı kullanımın bölge hakkında bilgi vermemesi. İkinci adımda her seçenek bu cümlelerden birine ya da birkaçının birleşimine bağlanır. Üçüncü adımda parçayla çelişen ya da parçayı aşan seçenek bulunur: parçanın günlük konuşmanın çoğu zaman kaydedilmediğini söylemesine karşılık, bu kullanımların ayrıntılı biçimde kayıt altına alındığını ileri süren yargı parçanın sınırlamasını kaldırır ve parçadan çıkarılamaz. Doğru seçenek budur: Konuşma dilindeki günlük kullanımlar, yazılı kaynaklarda ayrıntılı biçimde kayıt altına alınmıştır.

Çeldiriciler: “Bir dildeki sözcüklerin kökenini belirlemede, yazılı kaynaklara dayanmak tek başına yetersiz kalır.” giriş cümlesinden doğrudan çıkar. “Yazılı bir metinde görülen eski biçim, o sözcüğün konuşma dilinde yaygın olduğunu kanıtlamaz.” iki cümlenin birleşiminden çıkan örtük bir yargıdır. “İlk yazılı görünüşü en eski kullanım sayılan bir sözcüğün bölgesel yayılımını bu kayıt göstermez.” parçadaki örnekten doğru biçimde çıkar. “Eski bir kullanımdan yola çıkılarak sözcüğün bugünkü yayılım alanını net biçimde saptamak zordur.” sonuç cümlesini başka sözcüklerle aktarır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 26

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bazı kuş türlerinin uçuş sırasında kanat uçlarını gövdeye göre ayrı ayrı kıvırabildiği gözlenmiştir. Bu kıvrılma, kanat ucunda oluşan girdapların küçülmesini sağlayarak havadaki sürtünme kaybını azaltmaktadır. Mühendisler bu yapıyı taklit eden bir rüzgâr türbini kanadı geliştirmiştir. Bu kanadın verimi, uçların rüzgârın yönüne göre ayarlanabilmesine bağlıdır; uçlar sabitlenirse yapının avantajı kaybolmaktadır.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Kanat uçlarının kıvrılması, sürtünme kaybını azaltmakla birlikte uçuş hızını da artırmaktadır.

  2. B

    Sürtünme kaybının azalması, kanat uçlarının kıvrılabilmesini sağlayan ilk koşul olarak görülmektedir.

  3. C

    Uçları sabitlenen bütün rüzgâr türbinleri, hareketli uçlu kanatlara göre daha düşük verimle çalışmaktadır.

  4. D

    Uçları sabit bir kanatta, girdapların küçülmesiyle sağlanan sürtünme azalması beklenemez.

    Doğru cevap
  5. E

    Kuşların kanat uçlarını kıvırmasının asıl amacı, avlanırken daha hızlı dönmek olarak belirlenmiştir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda parçadaki iki alan ayrılır: kuş kanadının uçlarını kıvırması (canlı yapı) ve rüzgâr türbini kanadı (mühendislik). İkinci adımda kıvrılmanın işlevi bulunur: girdapların küçülmesi ve buna bağlı sürtünme kaybındaki azalma. Üçüncü adımda bu işlev ile mühendislik kanadının koşulu birleştirilir: kanadın verimi uçların ayarlanabilmesine bağlıdır ve uçlar sabitlenirse yapının avantajı kaybolur. İki cümlenin birlikte verdiği sonuç, uçları sabit bir kanatta sürtünme azalmasının beklenemeyeceğidir. Doğru seçenek budur: Uçları sabit bir kanatta, girdapların küçülmesiyle sağlanan sürtünme azalması beklenemez.

Çeldiriciler: “Kanat uçlarının kıvrılması, sürtünme kaybını azaltmakla birlikte uçuş hızını da artırmaktadır.” doğru bir bölüm içerir, ama uçuş hızına ilişkin bir bilgi parçada yoktur. “Sürtünme kaybının azalması, kanat uçlarının kıvrılabilmesini sağlayan ilk koşul olarak görülmektedir.” nedenle sonucu ters çevirir; parçada kıvrılma nedendir. “Uçları sabitlenen bütün rüzgâr türbinleri, hareketli uçlu kanatlara göre daha düşük verimle çalışmaktadır.” parçanın bir kanat için söylediğini bütün türbinlere genelleştirir. “Kuşların kanat uçlarını kıvırmasının asıl amacı, avlanırken daha hızlı dönmek olarak belirlenmiştir.” parçada geçmeyen bir amaç ileri sürer.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 27

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Derinçay kasabasında on dokuzuncu yüzyılın ortalarında iki ayrı pazar kurulmuştu. Liman pazarında gemilerle gelen tuz ve kumaş alınıp satılır, alım satım hızlı yapılır ve fiyatlar sık sık değişirdi. Dağ pazarı ise yılda iki kez, yün ve hayvan üzerine kurulurdu; buradaki işlemler yavaş ilerler, fiyatlar yıl boyunca neredeyse aynı kalırdı. İki pazarda da ödemeler kasabadaki tek bir sarrafın güvenilirliğine dayanırdı. Yazar, liman pazarının esnekliğinin kasabayı büyüttüğünü, dağ pazarının istikrarının ise kasabayı ayakta tuttuğunu savunur.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Liman pazarında alım satım hızlı yapılır ve fiyatlar sık sık değişirdi.

  2. B

    Dağ pazarı yılda iki kez kurulur ve yün ile hayvan üzerine işlem yapılırdı.

  3. C

    Liman pazarında alım satım yavaş ilerlerken, dağ pazarındaki işlemler hızlı sonuçlanırdı.

    Doğru cevap
  4. D

    İki pazarda da ödemeler kasabadaki tek bir sarrafın güvenilirliğine dayanırdı.

  5. E

    Yazara göre liman pazarının esnekliği kasabayı büyütmüş, dağ pazarının istikrarı ise kasabayı ayakta tutmuştur.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, parçadaki karşılaştırmanın iki tarafını ayırmaktır: liman pazarında alım satım hızlı yapılır ve fiyatlar sık değişir; dağ pazarında işlemler yavaş ilerler ve fiyatlar yıl boyunca neredeyse aynı kalır. İkinci adım, her seçeneği karşılaştırmanın doğru tarafına bağlamaktır. Üçüncü adım, iki tarafın özelliklerini karıştıran seçeneği bulmaktır: liman pazarının hızını dağ pazarına, dağ pazarının yavaşlığını liman pazarına atfeden yargı parçada geçmez. Bu nedenle parçaya göre söylenemeyen yargı, iki pazarın işlem hızlarını birbirine çeviren seçenektir.

Çeldiriciler: Liman pazarında alım satımın hızlı yapıldığını ve fiyatların sık değiştiğini söyleyen yargı parçada doğrudan geçer. Dağ pazarının yılda iki kez kurulduğunu ve yün ile hayvan üzerine işlem yapıldığını söyleyen yargı da parçanın bir ayrıntısıdır. İki pazarda ödemelerin kasabadaki tek bir sarrafın güvenilirliğine dayandığını söyleyen yargı parçanın iki pazara ortak tespitidir. Yazarın liman pazarının esnekliğini ve dağ pazarının istikrarını kasabanın büyümesi ve ayakta kalmasıyla ilişkilendiren görüşünü aktaran yargı da metnin sonunda yer alır. Dört çeldirici de parçadan dayanak bulur; eleme sonunda söylenemeyen yargı kalır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 28

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir romanın okura ne kadar yakın duyulacağı çoğu zaman okurun kendi deneyimiyle örtüşme derecesine bağlıdır. Örneğin, bir kasaba hayatını anlatan romanı okuyan kişi o sokakları hiç görmemiş olsa bile karakterlerin kaygılarını tanıyabilir. Bu tanıma ancak metnin ayrıntıları okurun gözlemleriyle bağlantı kurduğunda gerçekleşir; ayrıntılar yeterince somut değilse okur metinle bağ kuramaz. Bu nedenle bir yapıtın geniş bir okur kitlesine ulaşması, ayrıntılarının somutluğuna ve okurun deneyimiyle kesişmesine bağlıdır.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılamaz?

  1. A

    Bir romanın okura ulaşması, çoğu zaman okurun kendi deneyimiyle örtüşme derecesine bağlıdır.

  2. B

    Kasabayı hiç görmemiş bir okur, romandaki karakterlerin kaygılarını yine de tanıyabilir.

  3. C

    Geniş bir okur kitlesine ulaşmak, yapıtın ayrıntılarının somutluğuna ve okurun deneyimiyle kesişmesine bağlıdır.

  4. D

    Okurun metinle bağ kurabilmesi için, ayrıntıların yeterince somut olması gerekir.

  5. E

    Okur, romanın ayrıntılarıyla bir bağ kurmasa da yapıt geniş bir okur kitlesine ulaşabilir.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım, parçanın giriş, gelişme ve sonuç bölümlerindeki yargıları ayırmaktır: giriş, romanın okura ne kadar yakın duyulacağının okurun deneyimiyle örtüşme derecesine bağlı olduğunu söyler; gelişme, kasaba örneğinde tanımanın ancak ayrıntılar okurun gözlemleriyle bağlantı kurduğunda gerçekleştiğini gösterir; sonuç ise geniş okur kitlesine ulaşmanın ayrıntıların somutluğuna ve deneyimle kesişmeye bağlı olduğunu söyler. İkinci adım, her seçeneği bu bölümlerden birine bağlamaktır. Üçüncü adım, parçanın koşullu söylediğini koşulsuz yapan seçeneği bulmaktır: bağın ancak ayrıntılar okurun gözlemleriyle buluştuğunda oluştuğu anlatılır. Bu koşulu düşüren, yani bağ kurulmadan yapıtın geniş okur kitlesine ulaşabileceğini söyleyen yargı parçadan çıkarılamaz; ulaşılamayan yargı budur.

Çeldiriciler: Okurun deneyimiyle örtüşmenin romanın okura yakınlığını belirlediğini söyleyen yargı giriş bölümünden doğrudan çıkar. Kasabayı görmemiş bir okurun karakterlerin kaygılarını tanıyabildiğini söyleyen yargı gelişme bölümündeki örnekten çıkar. Geniş okur kitlesine ulaşmanın ayrıntıların somutluğuna ve deneyime bağlı olduğunu söyleyen yargı sonuç bölümünün başka sözcüklerle aktarımıdır. Ayrıntıların somut olmasının bağ için gerekli olduğunu söyleyen yargı ise iki bölümün birleşiminden çıkan doğru bir sonuçtur. Dört çeldirici de parçada dayanak bulur; eleme sonunda ulaşılamayan yargı kalır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

29 - 30. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Yaygın bir kanıya göre tarih, zafer kazanan devletlerin anlatısıdır ve kaybedenlerin sesi belgelerde yer bulamaz. Bu görüşün doğru bir yanı vardır, çünkü arşivlerin büyük bölümü resmî kurumların elinde oluşmuştur. Ancak bu durum tarihçiyi kolay bir sonuca götürmez. Mahkeme kayıtları, tüccar defterleri ve vakıf belgeleri gibi malzemeler, resmî anlatının dışındaki insanların hayatını görünür kılar. Kaynak türleri çeşitlendikçe sessiz kalmış gruplar daha belirgin hâle gelir. Bu nedenle eksik bir kaynak grubuna dayanarak tarihin bütününü yazmak mümkün değildir. Tarihçinin görevi, bir belgenin kimin için ve hangi amaçla yazıldığını sormak ve sessiz kalmış grupları farklı kayıtlarda aramaktır. Bu çaba, geçmişi yeniden yazmak için değil, onu daha eksiksiz anlamak için gereklidir.

Soru 29

  • Parça Grupları
  • Kolay
  • Metin sorusu

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Tarih, güçlü devletlerin zaferlerini anlatan resmî kayıtların toplamından ibarettir.

  2. B

    Mahkeme kayıtları ve tüccar defterleri, resmî anlatının dışındaki insanların hayatını görünür kılar.

  3. C

    Tarih yazımında kaynakların eleştirel okunması ve resmî anlatının dışındaki seslerin aranması gerekir.

    Doğru cevap
  4. D

    Arşivlerin büyük bölümünün resmî kurumların elinde oluşması, tarih yazımının başlıca sorunudur.

  5. E

    Geçmişe ait anlatıların hepsi, kimin yazdığına bakılmaksızın propaganda sayılmalıdır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: parça, tarih yazımının zafer kazanan devletlerin anlatısı olduğu yaygın görüşünü aktarır ve buna itiraz eder. İkinci adım: yazar, resmî kaynakların ötesine geçmenin ve kaynakları eleştirel okumanın gerekliliğini gerekçelendirir; sessiz kalmış grupların farklı kayıtlarda aranması da bu gerekçenin parçasıdır. Üçüncü adım: parçanın yargısını bütünüyle karşılayan seçenek, kaynakların eleştirel okunmasını ve resmî anlatının dışındaki seslerin aranmasını birlikte söyleyendir. Çeldiriciler: 'Tarih, güçlü devletlerin zaferlerini anlatan resmî kayıtların toplamından ibarettir' cümlesi yazarın karşı çıktığı görüşü ana düşünce gibi sunar. 'Mahkeme kayıtları ve tüccar defterleri, resmî anlatının dışındaki insanların hayatını görünür kılar' cümlesi doğru bir ayrıntıdır, ama ana düşünce değildir. 'Arşivlerin büyük bölümünün resmî kurumların elinde oluşması, tarih yazımının başlıca sorunudur' cümlesi doğru bir yardımcı düşüncedir, ama parçanın yalnız bir bölümünü kapsar. 'Geçmişe ait anlatıların hepsi, kimin yazdığına bakılmaksızın propaganda sayılmalıdır' cümlesi yazarın eleştirisini parçanın ötesine genelleştirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 30

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Arşivlerin büyük bölümü resmî kurumların elinde oluşmuştur.

  2. II.

    Kaynak türleri çeşitlendikçe, resmî anlatının dışındaki sesler daha az görünür hâle gelir.

  3. III.

    Eksik bir kaynak grubuna dayanarak tarihin bütünü yazılamaz.

Bu parçadan I, II ve III yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

  4. D

    I ve III

    Doğru cevap
  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, I: arşivlerin büyük bölümünün resmî kurumlarca oluşturulduğu parçada açıkça yazılıdır; bu yargıya ulaşılabilir. İkinci adım, II: parça, kaynak türleri çeşitlendikçe sessiz kalmış grupların daha belirgin hâle geldiğini söyler; bu yargı ise bunun tersini ileri sürdüğü için ulaşılamaz. Üçüncü adım, III: eksik bir kaynak grubuna dayanılarak tarihin bütününün yazılamayacağı, parçanın kurduğu akıl yürütmeden zorunlu olarak çıkar; bu yargıya ulaşılabilir. Sonuç: I ve III. Çeldiriciler: 'Yalnız I' birleşimi, zorunlu olarak çıkan üçüncü yargıyı atlar. 'I ve II' ve 'II ve III' birleşimleri, ters çevrilmiş ikinci yargıyı içerir. 'I, II ve III' birleşimi ise ikinci yargının da ulaşılabilir olduğunu varsayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

31 - 32. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Bir kent kütüphanesinde yapılan küçük bir araştırmada, düzenli üyelerin haftalık okuma süreleri ile dijital metinlere yönelme eğilimleri karşılaştırıldı. Araştırmada üyelerin son bir yıldaki okuma alışkanlıkları sorgulandı. Sonuçlar, okuma süresi uzayan üyelerin dijital metinleri de daha sık okuduğunu gösterdi. Sık okuyan üyelerin ödünç aldıkları kitapların çoğunu bir yıl içinde yeniden okuduğu da görüldü. Ancak araştırmanın sınırlılıkları dikkate alınmalıdır. Örneklem, kütüphaneye düzenli giden 120 kişiden oluşuyordu. Veriler, katılımcıların bir anket formunda kendi bildirdikleri okuma sürelerine ve tercihlerine dayanıyordu. Anket, kütüphanenin giriş salonunda iki hafta boyunca dağıtıldı. Bu nedenle sonuçlar, kütüphane üyesi olmayan okurlara doğrudan uygulanamaz. Araştırmacılar, bulguların bu ilk çalışmada bir eğilime işaret ettiğini belirtmiştir. Araştırmacılar, aynı soruyu farklı kurumlarda sınamayı önermektedir.

Soru 31

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Okuma süresi uzayan üyeler, dijital metinleri daha sık okumaktadır.

  2. II.

    Araştırmanın bulguları, kütüphane üyesi olmayan okurlar için de aynı biçimde geçerlidir.

  3. III.

    Araştırmacılar, aynı soruyun farklı kurumlarda yeniden sınanmasını önermektedir.

Bu parçadan hareketle I, II ve III yargılarından hangileri söylenebilir?

  1. A

    I ve III

    Doğru cevap
  2. B

    Yalnız I

  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım, I: okuma süresi uzayan üyelerin dijital metinleri daha sık okuduğu parçada açıkça yazılıdır; söylenebilir. İkinci adım, II: bulguların kütüphane üyesi olmayan okurlara doğrudan uygulanamayacağı, parçanın sınırlılık olarak belirttiği bir durumdur; bu yargı söylenemez. Üçüncü adım, III: araştırmacıların aynı soruyu farklı kurumlarda sınamayı önerdiği açıkça aktarılmıştır; söylenebilir. Sonuç: I ve III. Çeldiriciler: 'Yalnız I' birleşimi, açıkça yazılan üçüncü yargıyı atlar. 'I ve II' birleşimi, sınırlılığı yok sayan ikinci yargıyı ekler. 'II ve III' birleşimi, doğru ilk yargıyı dışarıda bırakıp ikinci yargıyı içerir. 'I, II ve III' birleşimi, üç yargının hepsini kabul eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 32

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçaya göre araştırmayla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Sık okuyan üyelerin ödünç aldıkları kitapların çoğunu bir yıl içinde yeniden okuduğu görülmüştür.

  2. B

    Okuma süresi uzayan üyelerin dijital metinlere daha sık yöneldiği gözlenmiştir.

  3. C

    Veriler katılımcıların kendi beyanlarına dayandığı için araştırmanın sonuçlarının kesinliği sınırlıdır.

  4. D

    Araştırmanın örneklemi, kütüphane üyesi olmayan okurları da kapsayacak biçimde geniş tutulmuştur.

    Doğru cevap
  5. E

    Araştırmacılar, aynı soruyu farklı kurumlarda yeniden sınamayı önermektedir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: parça, sık okuyan üyelerin kitaplarının çoğunu bir yıl içinde yeniden okuduğunu bulgu olarak verir; bu yargı doğrudur. İkinci adım: dijital metinlere yönelme bulgusu okuma süresiyle ilişkilendirilir; bu yargı da doğrudur. Üçüncü adım: veriler öz beyanla toplandığı ve örneklem sınırlı olduğu için sonuçların kesinliği sınırlıdır; bu yargı doğrudur. Dördüncü adım: araştırmacıların aynı soruyu farklı kurumlarda sınamayı önerdiği parçada yazılıdır; bu yargı da doğrudur. Beşinci adım: parça örneklemin kütüphaneye düzenli giden 120 kişiden oluştuğunu söyler; örneklemin kütüphane üyesi olmayan okurları kapsadığını söyleyen yargı parçanın tersidir ve yanlıştır. Çeldiriciler: ilk dört seçenek parçadaki bulguların ve sınırlılıkların doğru aktarımıdır; soru yanlış olanı istediği için hiçbiri cevap değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

33 - 35. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Yaygın bir yanılgıya göre derin deniz, güneş ışığı ulaşmadığı için cansız bir ortamdır. Bu yanılgı, ışığın olmadığı yerde yaşamın da olamayacağı düşüncesinden doğar. Oysa ışığın ulaştığı üst katmanda, yaklaşık iki yüz metreye kadar olan bölgede bitkiler fotosentez yaparak besin zincirinin temelini oluşturur. Bu katmanın altında canlılar başka yollarla beslenir. Deniz tabanındaki sıcak su kaynaklarının çevresinde bazı bakteriler, ışık yerine kimyasal maddelerin enerjisini kullanarak besin üretir ve bu bakterilere bağlı topluluklar oluşur. Bu topluluklar, derin deniz biyolojisi üzerine yapılan çalışmalarda ayrı bir ilgi konusu olmuştur. Derin deniz canlılarının birçoğu ise kendi ışığını üreterek avını çeker ya da düşmanlarını uzaklaştırır. Dolayısıyla karanlık, yaşamın yokluğu anlamına gelmez; yaşamın farklı enerji kaynaklarına dayandığını gösterir. Bu nedenle derin denizi karanlık bir boşluk olarak görmek, ortamın işleyişini eksik anlamak anlamına gelir.

Soru 33

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Yazar, derin deniz canlılarının birçoğunun kendi ışığını ürettiğini belirtmektedir.

  2. II.

    Yazar, bazı bakterilerin ışık yerine kimyasal enerjiyle besin ürettiğini belirtmektedir.

  3. III.

    Yazar, derin denizin ışık almadığı için yaşamın bulunmadığı bir ortam olduğunu savunmaktadır.

Bu parçaya göre yazar, I, II ve III yargılarından hangilerine katılır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

    Doğru cevap
  3. C

    I ve III

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, I: derin deniz canlılarının birçoğunun kendi ışığını ürettiği, yazarın aktardığı bir olgudur; yazar buna katılır. İkinci adım, II: sıcak su kaynaklarının çevresindeki bazı bakterilerin kimyasal enerjiyle besin ürettiği yazar tarafından anlatılır; yazar buna katılır. Üçüncü adım, III: derin denizi cansız gören yargı, yazarın karşı çıktığı yaygın yanılgıdır; yazar bu yargıya katılmaz. Sonuç: I ve II. Çeldiriciler: 'Yalnız I' birleşimi, yazarın kabul ettiği ikinci görüşü atlar. 'I ve III' birleşimi, yazarın karşı çıktığı yanılgıyı yazara mal eder. 'II ve III' birleşimi de aynı yanılgıyı yazara mal eder. 'I, II ve III' birleşimi, üçüncü yargıyı da yazarın görüşü saymaktadır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 34

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

Bu parçada anlatılanlara göre aşağıdakilerin hangisi kesin olarak çıkarılamaz?

  1. A

    Işığın ulaştığı üst katmanda bitkiler fotosentez yaparak besin zincirinin temelini oluşturur.

  2. B

    Karanlığın yaşamın yokluğu anlamına gelmediği parçanın son bölümünde savunulmaktadır.

  3. C

    Sıcak su kaynaklarının çevresindeki bazı bakteriler, besinlerini ışık yerine kimyasal enerjiden elde eder.

  4. D

    Derin deniz canlılarının birçoğu, kendi ürettiği ışıkla avını çekebilmektedir.

  5. E

    Işığın ulaştığı üst katmanın derinliği bütün denizlerde ve her mevsimde aynıdır.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: bitkilerin fotosentez yaptığı üst katman ilk bölümde açıkça yazılıdır; bu yargı çıkarılabilir. İkinci adım: karanlığın yaşamın yokluğu anlamına gelmediği son cümlede savunulur; bu yargı da çıkarılabilir. Üçüncü adım: sıcak su kaynaklarında kimyasal enerjiyle beslenen bakteriler ortadaki bölümde anlatılır; bu yargı çıkarılabilir. Dördüncü adım: canlıların birçoğunun kendi ürettiği ışıkla avlandığı ayrıntı olarak verilir; bu yargı da çıkarılabilir. Beşinci adım: parça üst katmanın yaklaşık iki yüz metreye kadar uzandığını söyler; bu derinliğin bütün denizlerde ve her mevsimde aynı olduğu bilgisi parçada yoktur, dolayısıyla çıkarılamaz. Çeldiriciler: ilk dört seçenek parçanın farklı bölümlerindeki bilgilerden doğrudan ya da birleştirilerek çıkarılabilir; soru çıkarılamayanı istediği için hiçbiri cevap değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 35

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Işığın ulaştığı üst katmanda bitkiler, besin zincirinin temelini oluşturur.

  2. II.

    Yaşam, farklı enerji kaynaklarına dayanarak karanlık ortamlarda da sürebilir.

  3. III.

    Derin deniz canlılarının tamamı, avını çekmek için kendi ürettiği ışıktan yararlanır.

Bu parçada derin deniz yaşamıyla ilgili I, II ve III bilgilerinden hangilerine değinilmiştir?

  1. A

    I ve II

    Doğru cevap
  2. B

    Yalnız I

  3. C

    I ve III

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım, I: parçanın ilk bölümünde, üst katmanda bitkilerin fotosentez yaparak besin zincirinin temelini oluşturduğu açıkça yazılıdır; değinilmiştir. İkinci adım, II: yaşamın farklı enerji kaynaklarına dayanabileceği, karanlığın yaşamın yokluğu anlamına gelmediği biçiminde anlatılır; değinilmiştir. Üçüncü adım, III: parçada canlıların birçoğunun ürettiği ışıktan söz edilir; tamamının böyle olduğu ise parçada söylenmez; III değinilmemiştir. Sonuç: I ve II. Çeldiriciler: 'Yalnız I' birleşimi, değinilmiş ikinci bilgiyi atlar. 'I ve III' ve 'II ve III' birleşimleri, parçada geçmeyen üçüncü bilgiyi içerir. 'I, II ve III' birleşimi, parçada geçmeyen bilgiyi de değinilmiş sayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

36 - 38. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Bir toplumda bilgi iki yolla aktarılabilir: sözle ve yazıyla. Sözlü kültürde bilgi, anlatıcının belleğinde yaşar ve her anlatımda biraz yeniden kurulur. Bir destan, her kuşakta farklı bir anlatıcının ağzında biraz başka ayrıntılarla anlatılabilir. Dinleyici, anlatıcının seçtiği ayrıntıyı benimseyerek geleneği bir sonraki kuşağa taşır. Bu esneklik, geleneğin dinleyiciyle kurduğu canlı bağı güçlü tutar; buna karşılık metnin sabit bir biçimde kalmasını sağlamaz. Yazılı kültürde ise bilgi bir metne bağlanır; aynı sayfa yüzyıllar sonra bile aynı sözcüklerle okunabilir. Bu sabitlik uzun süreli kayıtlar için değerlidir, ancak yazıya erişim çoğu zaman okuryazar bir çevreyle sınırlı kalmıştır. İki yöntem de bilgiyi korur: biri onu yaşatır, öteki donatır. Bugün birçok toplum her iki kültürün izlerini birlikte taşımakta, anlatıcılık geleneği sürerken dijital arşivler de büyümektedir. Bir kültürün hangi değerleri taşıdığını anlamak için her iki kaynağa birlikte bakmak gerekir.

Soru 36

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Sözlü kültürde bilgi, her anlatımda biraz yeniden kurulabilmektedir.

  2. II.

    Sözlü kültürde bilgi, sabit bir metne bağlandığında yüzyıllar sonra bile aynı sözcüklerle okunabilmektedir.

  3. III.

    Sözlü kültürde dinleyiciyle kurulan canlı bağ, geleneği güçlü tutmaktadır.

Bu parçaya göre I, II ve III yargılarından hangileri sözlü kültürle ilgili olarak söylenebilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

  4. D

    I ve III

    Doğru cevap
  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, parçada sözlü kültürün özelliklerini toplamaktır: bilgi anlatıcının belleğinde yaşar ve her anlatımda biraz yeniden kurulur; dinleyiciyle kurulan canlı bağ geleneği güçlü tutar. İkinci adım, I'i bu özelliklerle karşılaştırmaktır: her anlatımda yeniden kurulma sözlü kültüre aittir, bu yüzden I söylenebilir. Üçüncü adım, II'yi sınamaktır: sabit bir metne bağlanıp yüzyıllar sonra aynı sözcüklerle okunmak parçada yazılı kültürün özelliğidir; metnin sabit kalmadığı sözlü kültür için açıkça söylendiğinden II söylenemez. Dördüncü adım, III'ü sınamaktır: canlı bağın geleneği güçlü tutması sözlü kültürün özelliğidir, III söylenebilir. Sonuçta sözlü kültürle ilgili söylenebilecek yargılar I ve III'tür; doğru seçenek I ve III. Çeldiriciler: Yalnız I, III'teki canlı bağ özelliğini atlar. I ve II ile II ve III, yazılı kültürün sabitlik özelliğini sözlü kültüre atfettiği için yanlıştır. I, II ve III ise bu atfı kabul eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 37

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçaya göre iki kültür biçiminin karşılaştırılmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Sözlü kültürde bir destan, farklı anlatıcılarda biraz başka ayrıntılarla yaşayabilmektedir.

  2. B

    Yazılı kültürde bilgi her anlatımda yeniden kurulduğu için sözcükleri zamanla değişmektedir.

    Doğru cevap
  3. C

    Yazılı kültürde bilgi, uzun süreli kayıtlar açısından değerli görülmektedir.

  4. D

    Yazıya erişim, çoğu zaman okuryazar bir çevreyle sınırlı kalmıştır.

  5. E

    İki yöntem de bilgiyi koruyarak biri onu yaşatır, öteki donatır.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, parçadaki karşılaştırmayı kurmaktır: sözlü kültürde bilgi her anlatımda biraz yeniden kurulur; yazılı kültürde bilgi bir metne bağlanır ve sözcükleri yüzyıllar sonra bile aynı kalır. İkinci adım, her seçeneği bu karşılaştırmayla sınamaktır. Sözlü bir destanın farklı anlatıcılarda farklı ayrıntılarla yaşaması, yazılı sabitliğin uzun süreli kayıtlar için değerli olması, yazıya erişimin okuryazar bir çevreyle sınırlı kalması ve iki yöntemin de bilgiyi koruması parçada söylenmiştir. Üçüncü adım, karşılaştırmayı tersine çeviren yargıyı bulmaktır: yazılı kültürde bilgi her anlatımda yeniden kurulmaz, sözcükler sabit kalır; bu nedenle yazılı kültürde sözcüklerin zamanla değişmesi parçanın söyleyemeyeceği bir yargıdır. Doğru seçenek, yazılı kültürde bilgi her anlatımda yeniden kurulduğu için sözcüklerin zamanla değiştiğini ileri süren seçenektir. Çeldiriciler: sözlü destanın değişen ayrıntıları, uzun süreli kayıt değeri, okuryazar çevreyle sınırlı erişim ve iki yöntemin bilgiyi korumasının hepsi parçada geçer; bunlar doğru yargılardır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 38

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Yazılı bir metnin sözcükleri, okunduğunda değişmeden kalabilmektedir.

  2. II.

    Sözlü kültürde bilgi, dinleyicilerin sayısı arttıkça daha doğru aktarılmaktadır.

  3. III.

    Bugün birçok toplumda anlatıcılık geleneği sürerken dijital arşivler de büyümektedir.

Bu parçadan hareketle I, II ve III yargılarından hangileri söylenebilir?

  1. A

    I ve III

    Doğru cevap
  2. B

    Yalnız I

  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım, parçanın zorunlu olarak söylediklerini ayırmaktır: yazılı bir metin yüzyıllar sonra bile aynı sözcüklerle okunabilir; sözlü kültürde bilgi her anlatımda yeniden kurulur; bugün birçok toplum anlatıcılık geleneğini sürdürürken dijital arşivleri de büyütmektedir. İkinci adım, I'i sınamaktır: yazılı metnin sözcüklerinin değişmeden okunabilmesi parçanın doğrudan söylediği bir şeydir; I söylenebilir. Üçüncü adım, III'ü sınamaktır: anlatıcılık geleneğinin sürdüğü bir dönemde dijital arşivlerin büyümesi parçada aynı anlamla anlatılmıştır; III söylenebilir. Dördüncü adım, II'yi sınamaktır: dinleyici sayısının artmasının aktarımı daha doğru kılması parçada hiç geçmez; bu olası bir düşünce olabilir, ama parçadan zorunlu çıkmaz. Doğru seçenek I ve III'tür. Çeldiriciler: Yalnız I, III'ün zorunlu çıkarımını atlar. I ve II ile II ve III, parçadan çıkmayan II'yi kabul eder. I, II ve III de aynı nedenle yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

39 - 42. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Yaygın bir kanıya göre müzelerin asıl işlevi eserleri korumaktır; eser vitrinde ya da depoda güvende olduğu sürece kültürel miras da güvendedir. Bu görüş, koruma ile erişimin aynı şey olduğunu varsayar. Oysa bir eserin toplum için anlam taşıması, ona bakan ve onu yorumlayan insanlarla mümkündür. Bir tablo ya da heykel, onu gören kişinin kendi bakışıyla yeniden kurulduğunda toplumun ortak hafızasına girer. Bu yaklaşım, eserin yalnızca uzman çevrelerce bilinmesini de aşar. Bu nedenle müzeler, ziyaretçinin eseri kendi sorularıyla yeniden okuyabileceği alanlar açmalıdır. Elbette koruma, eserin ömrünü uzatan temel bir sorumluluktur; ancak erişimi ertelemek, bazı durumlarda korunan şeyin toplumca unutulmasına yol açabilir. Küçük bir kasaba müzesinin, yerel bir dokuma tekniğini atölye etkinlikleriyle yaşatması bu yüzden büyük bir koruma biçimidir: kültürel miras yalnız saklanarak değil, kullanılarak ayakta kalır. Böyle bir düzen, eserin hem güvende kalmasını hem de toplumla buluşmasını mümkün kılar. Yazar, koruma ile erişim arasında bir seçim yapılmasını değil, ikisinin birlikte kurulmasını savunmaktadır.

Soru 39

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Bir eser, toplum için anlam kazanabilmek adına onu yorumlayan insanlara gereksinim duyar.

  2. II.

    Kültürel mirasın ayakta kalması, onun kullanılmasıyla da sağlanabilir.

  3. III.

    Erişimin ertelenmesi, korunan bir eserin toplumca unutulmasını önler.

Bu parçadan I, II ve III yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, parçada anlam ve koruma ilişkisini toplamaktır: bir eserin toplum için anlam taşıması onu yorumlayan insanlarla mümkündür; kültürel miras kullanılarak ayakta kalır; erişimi ertelemek ise bazı durumlarda unutulmaya yol açabilir. İkinci adım, I'i sınamaktır: anlam için yorumlayan insanlara gereksinim olduğu parçadan zorunlu çıkar; I ulaşılabilir. Üçüncü adım, II'yi sınamaktır: miras kullanılarak ayakta kalıyorsa kullanılması ayakta kalmasını sağlayabilir; II ulaşılabilir. Dördüncü adım, III'ü sınamaktır: parça erişimin ertelenmesinin unutulmayı önlediğini değil, bazı durumlarda unutulmaya yol açabileceğini söyler; III ulaşılamaz. Doğru seçenek I ve II'dir. Çeldiriciler: Yalnız I, II'yi atlar. I ve III ile II ve III, ters çevrilmiş ilişki içeren III'ü kabul eder. I, II ve III de III yüzünden yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 40

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçada müzelerin işlevi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

  1. A

    Ziyaretçinin bir eseri kendi sorularıyla yeniden okuyabileceği alanların açılması

  2. B

    Yerel bir dokuma tekniğinin atölye etkinlikleriyle yaşatılması

  3. C

    Koruma ile erişimin aynı şey olduğunu varsayan yaygın görüş

  4. D

    Erişimin ertelenmesinin bazı eserleri toplumca unutturabileceği düşüncesi

  5. E

    Dijital katalog ve çevrim içi sergilerin ziyaretçi sayısını artırdığı

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım, parçada sözü edilen unsurları tek tek belirlemek: yaygın kanı, koruma ile erişimin karıştırılması, anlam için yorumlayan insanlar, ziyaretçinin kendi sorularıyla okuyabileceği alanlar, erişimin ertelenmesinin unutturabileceği, kasaba müzesinin dokuma atölyeleri ve koruma ile erişimin birlikte kurulması. İkinci adım, her seçeneği bu unsurlarla eşleştirmek: dört seçenek parçada karşılık bulur, çünkü alanların açılması, atölye örneği, aynı sayılan görüş ve erişimin ertelenmesi uyarısı metinde yer alır. Üçüncü adım, karşılığı olmayan tek unsuru bulmak: dijital katalog ve çevrim içi sergilerin ziyaretçi sayısını artırması parçada hiç yer almaz. Doğru seçenek, dijital katalog ve çevrim içi sergilerin ziyaretçi sayısını artırdığını ileri süren seçenektir. Çeldiriciler: ziyaretçinin eseri kendi sorularıyla okuyabileceği alanlar, yerel dokuma tekniğinin atölyelerle yaşatılması, koruma ile erişimin aynı sayılması ve erişimin ertelenmesinin unutturabileceği düşüncesi parçada geçtiği için değinilmiş unsurlardır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 41

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Müzelerin asıl işlevi, erişimi bu işlevin parçası saymadan eserleri korumaktır.

  2. II.

    Koruma ile erişim birlikte kurulmalıdır.

  3. III.

    Koruma, eserin ömrünü uzatan temel bir sorumluluktur.

Bu parçaya göre yazar, I, II ve III yargılarından hangilerine katılır?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    II ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I ve II

  4. D

    I ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, yazarın sesini aktarılan görüşten ayırmaktır: yaygın bir kanıya göre diye başlayan cümle aktarılan görüştür ve yazar bu görüşü koruma ile erişimin aynı şey olduğunu varsaydığı için eleştirir. İkinci adım, I'i bu ayrıma göre sınamaktır: erişimi işin dışında tutan koruma işlevi yazarın değil, eleştirdiği görüşün yargısıdır; yazar I'e katılmaz. Üçüncü adım, II'yi sınamaktır: yazar koruma ile erişimin ikisinin birlikte kurulmasını savunur; II yazarın görüşüdür. Dördüncü adım, III'ü sınamaktır: koruma eserin ömrünü uzatan temel bir sorumluluktur ve yazar bunu kabul eder; III de yazarın görüşüdür. Doğru seçenek II ve III'tür. Çeldiriciler: Yalnız II, III'ü atlar. I ve II ile I ve III, aktarılan görüşü yazara mal eder. I, II ve III de aynı nedenle yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 42

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

Bu parçada anlatılanlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

  1. A

    Erişimin ertelenmesi, eserlerin çoğunun toplum belleğinden silinmesine yol açar.

    Doğru cevap
  2. B

    Müzeler, ziyaretçinin eseri kendi sorularıyla okuyabileceği alanlar açmalıdır.

  3. C

    Erişimi ertelemek, bazı durumlarda korunan bir eserin toplumca unutulmasına yol açabilir.

  4. D

    Küçük bir kasaba müzesinin atölye etkinlikleri, yerel bir dokuma tekniğini yaşatmaktadır.

  5. E

    Yaygın bir kanıya göre müzelerin asıl işlevi eserleri korumaktır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım, parçanın bölümlerindeki bilgileri listelemek: yaygın kanının aktarımı, ziyaretçinin kendi sorularıyla okuyabileceği alanlar, erişimin ertelenmesinin bazı durumlarda unutulmaya yol açması ve kasaba müzesinin dokuma atölyeleri. İkinci adım, her seçeneğin dayanağını bulmak: yaygın kanı cümlesi parçanın başından, alan açma önerisi yazarın kendi sonucundan, unutulma uyarısı bir koşul cümlesinden, dokuma atölyesi örneği ise parçanın ortasından gelir; bu dört yargı parçadan çıkarılabilir. Üçüncü adım, dayanağı olmayan yargıyı bulmak: parça erişimin ertelenmesinin bazı durumlarda unutulmaya yol açabileceğini söyler; eserlerin çoğunun belleğinden silinmesi bu sınırlı yargıyı genişletir ve parçadan çıkarılamaz. Doğru seçenek, erişimin ertelenmesinin eserlerin çoğunun toplum belleğinden silinmesine yol açtığını ileri süren seçenektir. Çeldiriciler: alan açma önerisi, unutulma uyarısı, dokuma atölyesi örneği ve yaygın kanının aktarımı parçada yer alan, çıkarılabilir yargılardır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

43 - 46. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Bir kurumda beş personel (A, B, C, D ve E) Pazartesi'den Cuma'ya kadar her güne bir kişi olacak biçimde nöbet tutacaktır. Her personel yalnızca bir gün nöbet tutar. Nöbet çizelgesi hazırlanırken şu koşullar gözetilmektedir:

  1. C Pazartesi günü nöbet tutarsa, E Salı günü nöbet tutar.
  2. A Cuma günü nöbet tutar ancak ve ancak D Perşembe günü nöbet tutarsa.
  3. B Salı günü nöbet tutmaz.
  4. E, hem B'den hem de C'den sonra nöbet tutar.
  5. C ya da D'den en az biri Pazartesi veya Salı günü nöbet tutar.

Soru 43

  • Sözel Mantık Grupları
  • Kolay
  • Metin sorusu

Bu kurumda nöbet çizelgesi hazırlanırken aşağıdakilerden hangisi koşullara uygun bir sıralama olabilir?

  1. A

    Pazartesi A, Salı D, Çarşamba B, Perşembe E, Cuma C

  2. B

    Pazartesi A, Salı C, Çarşamba B, Perşembe E, Cuma D

    Doğru cevap
  3. C

    Pazartesi A, Salı C, Çarşamba B, Perşembe D, Cuma E

  4. D

    Pazartesi D, Salı B, Çarşamba A, Perşembe C, Cuma E

  5. E

    Pazartesi B, Salı A, Çarşamba C, Perşembe E, Cuma D

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Beş koşulu bir arada okuruz. Birinci koşula göre C Pazartesi'de ise E Salı'dadır. İkinci koşul iki yönlüdür: A Cuma'daysa D Perşembe'dedir ve D Perşembe'deyse A Cuma'dadır. Üçüncü koşula göre B Salı'da değildir. Dördüncü koşula göre E, hem B'den hem C'den sonra gelir. Beşinci koşula göre C ya da D Pazartesi veya Salı'dadır. İkinci adım: Her seçeneği bu koşullara tek tek uygularız. “Pazartesi A, Salı C, Çarşamba B, Perşembe E, Cuma D” düzeninde C Pazartesi'de değildir, birinci koşul boş kalır. A Cuma'da değildir ve D Perşembe'de değildir; ikinci koşul iki taraftan da yanlış olduğu için sağlanır. B Salı'da değildir. E Perşembe'dedir; B Çarşamba'da, C Salı'dadır, ikisi de E'den önce gelir. C Salı'dadır ve beşinci koşul sağlanır. Üçüncü adım: Bütün koşulları sağlayan tek düzen budur. Doğru cevap: “Pazartesi A, Salı C, Çarşamba B, Perşembe E, Cuma D”. Çeldiriciler: “Pazartesi A, Salı D, Çarşamba B, Perşembe E, Cuma C” düzeninde E Perşembe'de, C Cuma'dadır; dördüncü koşul bozulur. “Pazartesi A, Salı C, Çarşamba B, Perşembe D, Cuma E” düzeninde D Perşembe'dedir ama A Cuma'da değildir; ikinci koşul iki yönlü olduğu için bu düzen bozulur. “Pazartesi D, Salı B, Çarşamba A, Perşembe C, Cuma E” düzeninde B Salı'dadır; üçüncü koşul bozulur. “Pazartesi B, Salı A, Çarşamba C, Perşembe E, Cuma D” düzeninde ne C ne D Pazartesi ya da Salı'dadır; beşinci koşul bozulur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 44

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Şekilli soru

Bu bilgilere ve tablodaki nöbet uygunluk çizelgesine göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Nöbet uygunluk çizelgesi: satırlarda A, B, C, D ve E; sütunlarda Pazartesi'den Cuma'ya günler. A Pazartesi için Değil, C Salı için Değil. Diğer tüm hücrelerde Uygun.
  1. A

    B, Pazartesi günü nöbet tutar.

  2. B

    D, Salı günü nöbet tutar.

  3. C

    C, Çarşamba günü nöbet tutar.

  4. D

    E, Cuma günü nöbet tutar.

    Doğru cevap
  5. E

    A, Perşembe günü nöbet tutar.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Tabloda iki bilgi vardır: A Pazartesi günü nöbet tutamaz; C Salı günü nöbet tutamaz. Bunları bilgi metnindeki koşullarla birleştiririz. İkinci adım: Dördüncü koşula göre E, hem B'den hem C'den sonra gelir; E en erken üçüncü günde olabilir. Birinci koşula göre C Pazartesi'de olsaydı E Salı'da olurdu; bu, E'nin en erken üçüncü günde olmasıyla çelişir. O hâlde C Pazartesi'de değildir. C Salı'da da olamadığından C Çarşamba ya da Perşembe'dedir. Üçüncü adım: Beşinci koşula göre C ya da D Pazartesi veya Salı'dadır. C Çarşamba ya da Perşembe'de olduğundan D Pazartesi ya da Salı'dadır; D Perşembe'de değildir. İkinci koşula göre A Cuma'da olsaydı D Perşembe'de olmalıydı; o hâlde A Cuma'da değildir. Dördüncü adım: E Perşembe'de olsaydı C Çarşamba'da olurdu, B de Pazartesi'de olmak zorunda kalırdı; D Salı'da olurdu ve A'ya Cuma kalırdı. A Cuma'da olamayacağı için E Perşembe'de olamaz. E Çarşamba'da olsaydı C, E'den önce, yani Pazartesi ya da Salı'da olmak zorunda kalırdı; C bunların hiçbirine yerleşemez. Demek ki E Cuma'dadır. Doğru cevap: “E, Cuma günü nöbet tutar.” Çeldiriciler: “B, Pazartesi günü nöbet tutar.” yargısı “Pazartesi B, Salı D, Çarşamba C, Perşembe A, Cuma E” düzeninde doğru, “Pazartesi D, Salı A, Çarşamba B, Perşembe C, Cuma E” düzeninde yanlıştır. “D, Salı günü nöbet tutar.” yargısı “Pazartesi B, Salı D, Çarşamba C, Perşembe A, Cuma E” düzeninde doğru, “Pazartesi D, Salı A, Çarşamba B, Perşembe C, Cuma E” düzeninde yanlıştır. “C, Çarşamba günü nöbet tutar.” yargısı “Pazartesi D, Salı A, Çarşamba C, Perşembe B, Cuma E” düzeninde doğru, “Pazartesi D, Salı A, Çarşamba B, Perşembe C, Cuma E” düzeninde yanlıştır. “A, Perşembe günü nöbet tutar.” yargısı yalnız “Pazartesi B, Salı D, Çarşamba C, Perşembe A, Cuma E” düzeninde doğrudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 45

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Şekilli soru

Bu bilgilere ve tablodaki nöbet uygunluk çizelgesine göre aşağıdakilerden hangisi olamaz?

Nöbet uygunluk çizelgesi: satırlarda A, B, C, D ve E; sütunlarda Pazartesi'den Cuma'ya günler. B Pazartesi için Değil, E Çarşamba için Değil. Diğer tüm hücrelerde Uygun.
  1. A

    A, Cuma günü nöbet tutar.

    Doğru cevap
  2. B

    C, Salı günü nöbet tutar.

  3. C

    E, Perşembe günü nöbet tutar.

  4. D

    B, Çarşamba günü nöbet tutar.

  5. E

    D, Cuma günü nöbet tutar.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Tablodan iki bilgi çıkar: B Pazartesi günü nöbet tutamaz; E Çarşamba günü nöbet tutamaz. İkinci adım: Dördüncü koşula göre E, hem B'den hem C'den sonra gelir; E en erken üçüncü günde olabilir. Tablo E'nin Çarşamba'da olamayacağını söylediğinden E Perşembe ya da Cuma'dadır. Üçüncü adım: “A, Cuma günü nöbet tutar.” olsaydı, ikinci koşul gereği D Perşembe'de olurdu. Bu durumda E'ye ne Perşembe ne Cuma kalır; oysa E Perşembe ya da Cuma'da olmak zorundadır. Çelişki çıkar; A Cuma günü nöbet tutamaz. Doğru cevap: “A, Cuma günü nöbet tutar.” Çeldiriciler: “C, Salı günü nöbet tutar.” yargısı “Pazartesi A, Salı C, Çarşamba D, Perşembe B, Cuma E” düzeninde doğrudur. “E, Perşembe günü nöbet tutar.” yargısı “Pazartesi A, Salı C, Çarşamba B, Perşembe E, Cuma D” düzeninde doğrudur. “B, Çarşamba günü nöbet tutar.” yargısı “Pazartesi A, Salı D, Çarşamba B, Perşembe C, Cuma E” düzeninde doğrudur. “D, Cuma günü nöbet tutar.” yargısı “Pazartesi A, Salı C, Çarşamba B, Perşembe E, Cuma D” düzeninde doğrudur; bu yargılar olası olduğu için olamaz değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 46

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    B, E'den önce nöbet tutar.

  2. II.

    C, E'den önce nöbet tutar.

  3. III.

    A, Salı günü nöbet tutar.

Ek olarak D Pazartesi günü nöbet tutarsa, I, II ve III yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Ek koşul D'yi Pazartesi'ye yerleştirir. İkinci koşula göre A Cuma'da olamaz, çünkü A Cuma'daysa D Perşembe'de olmalıydı. İkinci adım: Dördüncü koşula göre E, hem B'den hem C'den sonra gelir. E Çarşamba'daysa B ve C, E'den önce, yani yalnızca Salı kalan bir güne sığmak zorunda kalır; ikisi birden olamaz. E Perşembe'deyse B ve C Salı ile Çarşamba'ya yerleşir ve A Cuma'da kalır; bu da ikinci koşulu bozar. Demek ki E Cuma'dadır. Üçüncü adım: E Cuma'da olduğundan B, C ve A, E'den önce nöbet tutar. Dolayısıyla I ve II kesin doğrudur. III için: “Pazartesi D, Salı A, Çarşamba B, Perşembe C, Cuma E” düzeninde A Salı'dadır; “Pazartesi D, Salı C, Çarşamba A, Perşembe B, Cuma E” düzeninde A Çarşamba'dadır. III kesin değildir. Doğru cevap: “I ve II”. Çeldiriciler: “Yalnız I” yargısı ikinci yargıyı, yani C'nin E'den önce olmasını eksik bırakır. “I ve III”, “II ve III” ve “I, II ve III” seçenekleri üçüncü yargıyı içerir; bu yargı kesin değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

47 - 50. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Bir konferansta altı sunumcu (A, B, C, D, E ve F) birinci sıradan altıncı sıraya kadar tek bir sırada birer sunum yapacaktır. Sunum sırası belirlenirken şu koşullar gözetilmektedir:

  1. A birinci sırada yer alırsa, F üçüncü sırada yer alır.
  2. E altıncı sırada yer alır ancak ve ancak B ikinci sırada yer alırsa.
  3. C dördüncü sırada yer almaz.
  4. D ile F, C'den sonra sunum yapar.
  5. B ya da D'den en az biri beşinci sırada yer alır.

Soru 47

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

Bu konferansta C ikinci sırada yer alırsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A

    A, birinci sırada yer alır.

  2. B

    B, altıncı sırada yer alır.

  3. C

    F, D'den önce gelir.

  4. D

    D, E'den önce gelir.

  5. E

    E, D'den önce gelir.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: Ek koşul C'yi ikinci sıraya koyar. Dördüncü koşula göre D ile F, C'den sonra gelir; yani üçüncü ile altıncı sıralar arasındadır. İkinci koşula göre E altıncı olamaz, çünkü E altıncı olursa B ikinci olmalıdır; ikinci sıra ise C'dir. İkinci adım: D'nin E'den önce geldiğini varsayalım. E en çok beşinci sırada olabilir; D bu durumda üçüncü ya da dördüncü sırada olur. D dördüncüyse E beşinci olur ve beşinci koşul (B ya da D beşinci) sağlanamaz. D üçüncüyse beşinci koşul gereği B beşinci olur, E dördüncü kalır. Birinci ve altıncı sıralar A ile F'ye kalır. F, C'den sonra gelmek zorunda olduğundan birinci olamaz; F altıncı, A birinci olur. Bu da birinci koşulu bozar, çünkü A birinci ise F üçüncü olmalıdır. Üçüncü adım: D'nin E'den önce gelmesi olanaksızdır; her geçerli sıralamada E, D'den önce gelir. Doğru cevap: “E, D'den önce gelir.” Çeldiriciler: “A, birinci sırada yer alır.” yargısı “A, C, F, E, B, D” düzeninde doğru, “B, C, A, E, D, F” düzeninde yanlıştır. “B, altıncı sırada yer alır.” yargısı “A, C, F, E, D, B” düzeninde doğru, “A, C, F, E, B, D” düzeninde yanlıştır. “F, D'den önce gelir.” yargısı “A, C, F, E, B, D” düzeninde doğru, “B, C, A, E, D, F” düzeninde yanlıştır. “D, E'den önce gelir.” yargısı ters sıralamayı söyler ve hiçbir geçerli düzende doğru olmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 48

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    A, beşinci sırada yer alır.

  2. II.

    B, altıncı sırada yer alır.

  3. III.

    F, birinci sırada yer alır.

Buna göre I, II ve III ifadelerinden hangileri kesinlikle yanlıştır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Kesin yanlış olan yargı, hiçbir geçerli sıralamada gerçekleşmeyen yargıdır. Her yargıyı koşullarla sınarız. İkinci adım: I. “A, beşinci sırada yer alır.” yargısı olanaksızdır. Beşinci koşula göre B ya da D beşinci sırada olmalıdır; A beşinci olursa bu koşul sağlanamaz. Üçüncü adım: II. “B, altıncı sırada yer alır.” yargısı olasıdır. “A, C, F, E, D, B” düzeni bütün koşulları sağlar: A birinciyken F üçüncüdür; E altıncı değildir ve B ikinci değildir; C dördüncü değildir; D ile F, C'den sonradır; D beşinci sıradadır. Bu nedenle II kesin yanlış değildir. Dördüncü adım: III. “F, birinci sırada yer alır.” yargısı olanaksızdır. Dördüncü koşula göre F, C'den sonra gelir; F birinci olamaz. Beşinci adım: Kesin yanlış olanlar I ve III'tür. Doğru cevap: “I ve III”. Çeldiriciler: “Yalnız I” yargısı üçüncü yargıyı, yani kesin yanlış olan F'nin birinci olamayacağını eksik bırakır. “I ve II” ile “II ve III” seçenekleri olası olan ikinci yargıyı kesin yanlış sayar. “I, II ve III” seçeneği de ikinci yargıyı kapsar; ikinci yargı olası olduğu için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 49

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

Bu konferansta sunum sırası için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

  1. A

    E, birinci sırada yer alır.

  2. B

    A, B'den önce gelir.

  3. C

    D, beşinci sırada yer alır.

  4. D

    C, altıncı sırada yer alır.

    Doğru cevap
  5. E

    F, altıncı sırada yer alır.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Kesin yanlış seçenek, hiçbir geçerli sıralamada gerçekleşmeyen seçenektir. Her seçeneği koşullara göre sınarız. İkinci adım: “C, altıncı sırada yer alır.” olanaksızdır. Dördüncü koşula göre D ile F, C'den sonra sunum yapar; C altıncı sıradaysa D ile F için sonrasında yer kalmaz. Üçüncü adım: Diğer dört yargının olası olduğunu geçerli düzenlerle gösteririz. Doğru cevap: “C, altıncı sırada yer alır.” Çeldiriciler: “E, birinci sırada yer alır.” yargısı “E, A, C, B, D, F” düzeninde doğrudur. “A, B'den önce gelir.” yargısı “A, C, F, E, B, D” düzeninde doğrudur. “D, beşinci sırada yer alır.” yargısı “A, C, F, E, D, B” düzeninde doğrudur. “F, altıncı sırada yer alır.” yargısı “B, A, C, E, D, F” düzeninde doğrudur; bu yargılar olası olduğu için kesin yanlış değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 50

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    C, birinci sırada yer alır.

  2. II.

    A, dördüncü sırada yer alır.

  3. III.

    D, birinci sırada yer alır.

Buna göre I, II ve III durumlarından hangileri gerçekleşebilir?

  1. A

    I ve II

    Doğru cevap
  2. B

    Yalnız I

  3. C

    I ve III

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Bir durum, bütün koşullarla uyumlu bir sıralamada gerçekleşebiliyorsa olabilir. Her durumu ayrı ayrı sınarız. İkinci adım: I. “C, birinci sırada yer alır.” durumu gerçekleşebilir: “C, A, B, E, D, F” sıralaması birinci koşulu (A birinci değil), ikinci koşulu (E altıncı değil, B ikinci değil), üçüncü koşulu (C dördüncü değil), dördüncü koşulu (D ile F, C'den sonra) ve beşinci koşulu (D beşinci) sağlar. Üçüncü adım: II. “A, dördüncü sırada yer alır.” durumu gerçekleşebilir: “B, C, E, A, D, F” sıralaması bütün koşulları sağlar. Dördüncü adım: III. “D, birinci sırada yer alır.” durumu gerçekleşemez: dördüncü koşula göre D, C'den sonra gelir; D birinci olamaz. Doğru cevap: “I ve II”. Çeldiriciler: “Yalnız I” yargısı, gerçekleşebilir olan ikinci durumu (A dördüncü) dışarıda bırakır. “I ve III”, “II ve III” ve “I, II ve III” seçenekleri, gerçekleşemeyen üçüncü durumu (D birinci) içerir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by