50 soru · ALES

ALES Sözel Deneme 2 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

ALES Sözel Deneme 2 cevap anahtarı ve 50 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bu yörede yapılan bakla çorbası, hazırlanışı bakımından sade görünse de sofraya oturan konuklar onu ______ bir lezzet olarak tanımlar; çünkü tarifin asıl değeri, malzemelerin ______ bir dengede bir araya gelmesindedir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    unutulmaz – ölçülü

    Doğru cevap
  2. B

    unutulmaz – ölçüsüz

  3. C

    yavan – ölçülü

  4. D

    sıradan – dağınık

  5. E

    ölçülü – unutulmaz

Doğru cevap: A

Çözüm

Cümledeki 'sade görünse de' ifadesi bir karşıtlık kurar; bu yüzden birinci boşluğa sadelikle çelişen, beklenmedik bir üstünlük bildiren 'unutulmaz' gelmelidir. İkinci boşluk 'çünkü' ile bağlanan açıklamanın parçasıdır: tarifin değeri malzemelerin ölçülü bir dengede bir araya gelmesine dayandığı için boşluğa 'ölçülü' gelir.

Yanlış seçenekler: 'sıradan' birinci boşlukta karşıtlığı ortadan kaldırır; 'yavan' sadeliğin yönünü sürdürdüğü için karşıtlık kurmaz. 'Ölçüsüz' ikinci boşlukta tarifin dengeye dayandığı yargısının tersini söyler. 'Ölçülü' ile 'unutulmaz' sözcüklerinin yerinin değiştirilmesi ise her iki boşlukta da anlamsız bir çift üretir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Boşluk Tamamlama
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Takım sporlarında başarı, bir yıldızın performansından çok ortak hareket etmeye bağlıdır; sahada oyuncular aynı hedefe yönelip ______ çalıştığında savunma da hücum da güçlenir.

Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    omuz omuza

    Doğru cevap
  2. B

    başı dik

  3. C

    ağzı kulağında

  4. D

    tek başına

  5. E

    gözü kara

Doğru cevap: A

Çözüm

Cümle, savunma ve hücumun güçlenmesini oyuncuların aynı hedefe birlikte yönelmesine bağlıyor; boşluğa bu birlikteliği anlatan bir deyim gerekir. 'Omuz omuza' birlikte ve dayanışma içinde hareket etmeyi anlatır, bu yüzden cümlenin ortak hareket vurgusuyla örtüşür.

Yanlış seçenekler: 'tek başına' ortak hareketin tam karşıtını söyler. 'Ağzı kulağında' sevinç bildiren bir deyimdir ve bağlamla ilgisizdir. 'Başı dik' onur ifadesidir, birlikte çalışmayı anlatmaz. 'Gözü kara' cesareti anlatır; oysa cümlede cesaretten çok birliktelik vurgulanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Hukukta 'borç', bir kişinin başkasına karşı yükümlü olduğu edimi anlatır; günlük dilde ise aynı sözcük bir kişiye karşı duyulan ______ anlamında kullanılır. Bu iki kullanım arasında ______ bir fark vardır.

Boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    minnet – önemli

    Doğru cevap
  2. B

    minnet – aynı

  3. C

    ödeme – önemli

  4. D

    yükümlülük – aynı

  5. E

    önemli – minnet

Doğru cevap: A

Çözüm

Hukuk dilinde 'borç', bir edimi yerine getirme yükümlülüğünü anlatır; günlük dilde aynı sözcük ise bir kişiye karşı duyulan minneti kastedebilir. Birinci boşluk bu gündelik anlamı taşıdığı için 'minnet' gelir. İkinci boşlukta cümlenin 'fark vardır' yargısıyla uyuşan 'önemli' sözcüğü bulunur; bu yüzden tek tutarlı çift budur.

Yanlış seçenekler: 'ödeme' hukuki bir terimdir ve gündelik anlamı açıklamaz. 'Yükümlülük' de hukuki karşılığı anlatır, gündelik anlamla uyuşmaz. 'Aynı' ifadesi cümlenin fark bulunduğu yargısını çürütür. İki boşluğun yerinin değiştirildiği çift ise her iki boşlukta da anlamsızdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Boşluk Tamamlama
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Dijital arşivler, geçmişe ait belgeleri fiziksel olarak bozulmadan saklama vaadiyle kurulur. Ancak dosya biçimleri zamanla eskir ve okunamaz hâle gelir; bu yüzden bir belgeyi kaydetmek, onu korumak anlamına gelmez. Arşivcinin asıl işi, verinin hangi yazılımla açılacağını ve hangi aralıklarla taşınacağını planlamaktır.


Bu parça aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanabilir?

  1. A

    Dijital arşivlerin asıl sorunu, belgelerin fiziksel olarak yeterince küçük tutulamamasıdır.

  2. B

    Bu nedenle en değerli belgeler, zamanla değişmeyen kâğıt ortamda tutulmalıdır.

  3. C

    Veri miktarının artması, belleğin korunmasını kolaylaştıran en önemli etkendir.

  4. D

    Dolayısıyla belleğin korunması, depolama kapasitesinden çok sürekli bakım ve taşıma kararlarına bağlıdır.

    Doğru cevap
  5. E

    Arşivleme bir kez tamamlandıktan sonra belgelerin bakımına gerek kalmadığı için işlem tek seferlik olur.

Doğru cevap: D

Çözüm

Parçanın ilk iki cümlesi, dijital saklamanın kayıttan ibaret olmadığını ve dosya biçimlerinin zamanla eskidiğini anlatır; üçüncü cümle de asıl işin yazılım ve taşıma planı olduğunu söyler. Boş cümlenin bu akışı sürdürmesi için belleğin korunmasını kayıt miktarından çok sürekli bakıma bağlayan bir sonuç gerekir; doğru cümle parçanın ana yargısını bu biçimde genelleştirir.

Yanlış seçenekler: fiziksel boyut sorununu anlatan cümle parçada geçmeyen yeni bir konuya kayar. Kâğıt belgeleri öne çıkaran cümle dijital saklama üzerine kurulu yönü tersine çevirir. Miktarı en önemli etken sayan cümle parçanın bakım vurgusunu dışarıda bırakır. Bakıma gerek kalmadığını söyleyen cümle ise üçüncü cümlenin tam karşıtıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Çocuk romanlarında kahramanın yolculuğu genellikle dışarıdaki bir tehlikeyle başlar; ilk bölümlerde okur, düşmanı ve engelleri net biçimde görür.


Ancak kitabın ilerleyen sayfalarında asıl çatışmanın, kahramanın kendi korkularıyla kurduğu hesaplaşma olduğu ortaya çıkar.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    Kahraman bu tehlikelerden kaçarken korkusunu hiç dile getirmez.

  2. B

    Yazar, tehlikelerin hikâyenin sonunda kesin olarak çözüleceğini baştan bildirir.

  3. C

    Yazar, bu tehlikelerin arkasında kahramanın henüz fark etmediği bir korkunun yattığını okura gizli bırakır.

    Doğru cevap
  4. D

    Bu bölümde kahramanın korkusu, dış tehlikelerle ilişkisiz bir biçimde ilk kez ortaya çıkar.

  5. E

    Kitabın bu bölümünde yeni bir karakter tanıtılır ve kahramanın yolculuk amacı değişir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Parça, ilk bölümde okurun dikkatinin dış tehlikeye yönlendiğini; 'Ancak' bağlacıyla da bu algının sonradan değişeceğini söyler. Boşluk, bu iki yönü birlikte kuracak bir cümle olmalıdır: okuru dış tehlikeyi asıl sanmaya yöneltirken iç çatışmanın gizli kaldığını bildirmelidir. Bu koşulu yalnız 'gizli bırakır' ifadesi sağlar; korkunun saklı olması hem önceki hem sonraki cümleyle bağ kurar.

Yanlış seçenekler: korkuyu gizleyen ama okuru iç çatışmaya hazırlamayan cümle yarım bir bağ kurar. Sonun kesin çözüleceğini bildiren cümle, sonraki cümlenin sunduğu sürprizi ortadan kaldırır. Korkunun ilk kez bu bölümde ortaya çıktığını söyleyen cümle ise 'ilerleyen sayfalarda' ifadesiyle çelişir. Yeni karakter tanıtan cümle ise parçanın kapsamı dışındadır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Kesin Çıkarım
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir derneğin her gönüllüsü yılda en az bir eğitim programına katılmıştır. Derneğin gönüllülerinden bazıları dernekte görev almaktadır.

Bu cümlelerden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Görev alan gönüllülerden bazılarının eğitim programına katılmadığına

  2. B

    Eğitim programına katılan kişilerin derneğin gönüllüsü olduğuna

  3. C

    Görev alan bazı gönüllülerin eğitim programına katılmış olduğuna

    Doğru cevap
  4. D

    Gönüllü olmayan üyelerin eğitim programına katılmadığına

  5. E

    Derneğin eğitim programlarının görev alan gönüllülere ayrıldığına

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda 'her gönüllü' ifadesinin bütün gönüllüleri kapsadığını görürüz: derneğin her gönüllüsü yılda en az bir eğitim programına katılmıştır. İkinci adımda dernekte görev alan gönüllülerin bazılarının da bu gönüllülerden olduğunu, dolayısıyla onların da eğitim programına katılmış olduğunu buluruz. Üçüncü adımda bu iki bilginin zorunlu sonucunu seçeriz: görev alan bazı gönüllüler eğitim programına katılmıştır.

Çeldiriciler: Eğitim programına katılmış olmanın gönüllülük için yeterli olduğu yargısı çıkarımın yönünü tersine çevirir, oysa cümleler yalnızca gönüllülerin eğitimini söyler. Görev alan gönüllülerden bazılarının eğitim programına katılmadığı yargısı, her gönüllünün eğitim aldığı bilgisiyle doğrudan çelişir. Gönüllü olmayan üyeler hakkında cümlelerde hiçbir bilgi yoktur, bu nedenle onlar için verilen yargı kesin değildir. Eğitim programlarının yalnızca görev alan gönüllülere ayrıldığı yargısı ise hiçbir cümlede yer almayan, kapsamı aşan bir genellemedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Kesin Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

'Kaydetmek' sözcüğü, artık dijital ortamdaki işlemler için de kullanılmaktadır.

Bu cümleden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Sözcüğün dijital ortamdaki işlemler için önceden kullanılmadığına

    Doğru cevap
  2. B

    Sözcüğün dijital işlemler için eskiden de kullanıldığına

  3. C

    Sözcüğün kâğıt belgeler için kullanımının bu değişimden sonra durduğuna

  4. D

    Dijital ortamdaki işlemlerin bu sözcüğün kullanımını doğurduğuna

  5. E

    Sözcüğün kullanım alanının bundan sonra kâğıt belgelerle sınırlanacağına

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda 'artık ... de' yapısının bir değişimi bildirdiğini fark ederiz: sözcük şimdi dijital işlemler için de kullanılmaktadır. İkinci adımda bu ifadenin, sözcüğün önceki kullanım alanına dijital işlemlerin girmediğini önvarsaydığını görürüz. Üçüncü adımda bu önvarsayımla uyumlu tek yargıyı seçeriz: sözcüğün dijital ortamdaki işlemler için önceden kullanılmadığı kesin olarak çıkar, çünkü 'artık ... da' bir öncekinden farklı bir durumu anlatır.

Çeldiriciler: Sözcüğün dijital işlemler için eskiden de kullanıldığı yargısı önceki durumu tersine çevirir ve cümlenin bildirdiği değişimi ortadan kaldırır. Dijital işlemlerin sözcüğün kullanımını doğurduğu yargısı, cümlede bulunmayan bir neden öne sürer. Kâğıt belgeler için kullanımın durduğu yargısı, 'da' ekinin bildirdiği eklemeyi bir yer değiştirmeye çeviren bir genellemedir. Gelecekte kullanım alanının sınırlanacağı yargısı ise cümlenin hiçbir yerinde geçmeyen bir kesinlik bildirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Kesin Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir üniversitenin ortak araştırma laboratuvarına bir kişinin girebilmesi için güvenlik eğitimini tamamlamış olması ya da üst yöneticiden yazılı izin almış olması gerekmektedir.

Bu cümleden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Güvenlik eğitimi almamış kişinin girebilmek için yazılı izin gerektirdiğine

    Doğru cevap
  2. B

    Güvenlik eğitimi almış kişinin girebilmek için yazılı izin gerektirdiğine

  3. C

    Yazılı izin almış kişinin güvenlik eğitimini tamamlamış olmasının gerektiğine

  4. D

    Güvenlik eğitimi almamış kişinin laboratuvara girmesinin mümkün olmadığına

  5. E

    Laboratuvar yönetiminin eğitim durumuna bakmaksızın izin verebileceğine

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda cümlenin kurduğu koşulun bir gerek koşul olduğunu görürüz: laboratuvara girmek için eğitim ya da yazılı izin şartlarından en az birinin sağlanması gerekir. İkinci adımda, eğitimi tamamlamamış bir kişi için birinci şart sağlanmadığından, bu kişinin girebilmesi için geriye kalan yazılı iznin sağlanması zorunlu olur. Üçüncü adımda bu iki adımın sonucunu seçeriz: güvenlik eğitimi almamış bir kişinin girebilmesi için yazılı izin gerekir.

Çeldiriciler: Yazılı izin almış kişinin eğitim almış olmasının gerektiği yargısı, koşulun yönünü ters çevirir; izin ile eğitim arasında böyle bir zorunluluk yoktur. Eğitim almış kişinin izin almasının zorunlu olduğu yargısı, eğitim şartının yeterli olduğu bilgisini yok sayar. Eğitim almamış kişinin hiçbir zaman giremeyeceği yargısı, izin yolunu tamamen kapatan bir genellemedir. Laboratuvar yönetiminin eğitim durumuna bakmadan izin verebileceği yargısı ise cümlelerde bulunmayan bir yetkiyi varsayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    yeniden düzenleyerek

  2. II.

    yerel tüccarlar,

  3. III.

    limanı ticarete açmıştır

  4. IV.

    on sekizinci yüzyılın başında

  5. V.

    kıyıdaki eski tahıl ambarlarını

Yukarıdaki söz öbekleri anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında oluşan sıra hangisidir?

  1. A

    IV - V - II - I - III

  2. B

    IV - II - I - V - III

  3. C

    IV - II - V - I - III

    Doğru cevap
  4. D

    IV - II - III - I - V

  5. E

    IV - II - V - III - I

Doğru cevap: C

Çözüm

Yüklem cümlenin sonunda yer alır, bu yüzden 'limanı ticarete açmıştır' öbeği sona sabitlenir (III). Yüklemin hemen önündeki 'yeniden düzenleyerek' öbeği, bu yüklemin nasıl gerçekleştiğini anlatır ve kendi nesnesi olan 'kıyıdaki eski tahıl ambarlarını' öbeğini önünde ister; nesne bu öbekten önce gelmelidir (V, I). Özne 'yerel tüccarlar,' öbeği ile zaman öbeği 'on sekizinci yüzyılın başında' cümlenin başında birlikte durabilir (IV, II). Bu dizilim IV - II - V - I - III olur ve yalnız bu sıra anlamlı, kurallı bir cümle verir. Çeldiriciler: nesneyi özneden önce koyan sıra anlamı bozar; 'yeniden düzenleyerek' öbeğini nesneden önce koyan sıra tamlamayı böler; yüklemi ortaya ya da başa alan sıralar ise cümleyi bitmemiş bırakır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    sınıfa getirdiği

  2. II.

    astı

  3. III.

    köyün genç öğretmeni

  4. IV.

    eski haritayı

  5. V.

    tahtaya

I-V ile numaralandırılmış söz öbekleri, Türkçe kurallarına uygun tek bir cümle oluşturacak biçimde dizildiğinde, bu cümlenin baştan üçüncü öbeği hangisi olur?

  1. A

    III

  2. B

    IV

    Doğru cevap
  3. C

    I

  4. D

    V

  5. E

    II

Doğru cevap: B

Çözüm

Cümlenin yüklemi 'astı' öbeğidir ve cümlenin sonunda yer alır. Birinci adım: yüklemi sona yerleştirmek. İkinci adım: 'sınıfa getirdiği' öbeği, sıfat-fiil olarak 'eski haritayı' öbeğindeki 'harita' adını niteler; bu yüzden ortaç öbeği nitelediği adın hemen önüne gelir. Üçüncü adım: 'köyün genç öğretmeni' öznesi cümlenin başında durur, nesne öbeği 'eski haritayı' ortaç öbeğinin arkasından gelir ve dolaylı tümleç 'tahtaya' nesneden sonra, yüklemden önce yer alır. Dizilim böylece 'köyün genç öğretmeni, sınıfa getirdiği, eski haritayı, tahtaya, astı' olur ve baştan üçüncü öbek 'eski haritayı' olur. Çeldiriciler: 'köyün genç öğretmeni' öbeği, ortaç ve tümlecin özneden önce geçtiği sırada üçüncü konuma düşer; ancak özne cümlenin başında durmalıdır. 'sınıfa getirdiği' öbeği, ortacı nitelediği nesneden ayırıp tümlecin arkasına alan sırada üçüncü konuma gelir; bu sıra ortacın bağlandığı adı koparır. 'tahtaya' öbeği, dolaylı tümleci nesneden önce koyan sırada üçüncü konuma gelir; tümleç nesneye bağlı değildir ama yüklemle nesne arasına girmez. 'astı' öbeği, yüklemi nesneden önce koyan sırada üçüncü konuma gelir; yüklem cümlenin sonunda durduğu için bu sıra kuralsızdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Öbekler: yayımlandı, sisli vadi, deneyimli bir fotoğrafçının, fotoğrafı, çektiği. Bu öbekler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi sondan ikinci olur?

  1. A

    sisli vadi

  2. B

    yayımlandı

  3. C

    çektiği

  4. D

    fotoğrafı

    Doğru cevap
  5. E

    deneyimli bir fotoğrafçının

Doğru cevap: D

Çözüm

Cümlenin sonundaki öbek yüklemdir; 'yayımlandı' öbeği sondan birinci konumdadır. Birinci adım: yüklemi sona yerleştirmek. İkinci adım: 'sisli vadi' bir ad öbeğinin niteleyenidir; bu ad öbeğinin baş sözcüğü 'fotoğrafı'dır ve nitelenen sözcük niteleyicisinden sonra gelir. Üçüncü adım: 'çektiği' öbeği ilgi cümleciğinin yüklemidir, bu cümleciğin öznesi 'deneyimli bir fotoğrafçının' başta durur ve cümleciğin yüklemi 'sisli vadi' öbeğinden önce gelir. Dizilim 'Deneyimli bir fotoğrafçının çektiği sisli vadi fotoğrafı yayımlandı' cümlesini verir; sondan ikinci öbek 'fotoğrafı' olur. Çeldiriciler: 'sisli vadi' öbeği bu dizilimde sondan üçüncüdür, çünkü baş ad onun sonrasında gelir; 'yayımlandı' öbeği yüklemdir ve sondan ikinci olamaz; 'çektiği' öbeği ikinci konumdadır, sondan dördüncü sayılması ilgi cümleciğinin yerini karıştırmak olur; 'deneyimli bir fotoğrafçının' öbeği cümlenin başında durur ve sona yakın bir konuma gelemez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Ancak yapılan ölçümler, fosilin iki farklı türün özelliklerini aynı anda taşıdığını göstermiştir.

  2. II.

    Bu durum, türler arası geçiş sürecinin fosil kayıtlarında izlenebileceğini gösterir.

  3. III.

    Bir kazı alanında çıkarılan küçük bir kafatası parçası, bölgede yaşamış bir memelinin türü hakkında bir tartışmayı başlatmıştır.

  4. IV.

    Bu nedenle araştırmacılar, bu iki türün ortak bir atadan ayrıldığını öne sürmüşlerdir.

  5. V.

    Bu tartışma, fosilin hangi türe ait olduğunu belirlemek için yapılan karşılaştırmalardan kaynaklanmıştır.

Yukarıdaki cümleler anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde sıralandığında baştan dördüncü cümle hangisi olur?

  1. A

    I

  2. B

    V

  3. C

    II

  4. D

    III

  5. E

    IV

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Paragrafın giriş cümlesi bağlayıcı ya da gösterme sözü taşımayan, konuyu açan cümledir; 'Bir kazı alanında çıkarılan...' cümlesi (III) bu özelliği taşıdığı için ilk sırada yer alır. 'Bu tartışma' ifadesi bir önceki cümlede anlatılan tartışmaya gönderme yaptığı için ikinci sıra bu cümleye (V) aittir. 'Ancak' ile başlayan karşıtlık cümlesi (I) üçüncü sırada gelir, çünkü önceki karşılaştırmaların tek türü işaret etmesiyle çelişen ölçümleri verir. 'Bu nedenle' ile başlayan sonuç cümlesi (IV) dördüncü, 'Bu durum' ile başlayan kapanış cümlesi (II) ise beşinci sırada yer alır. Baştan dördüncü cümle böylece 'Bu nedenle' ile başlayan cümledir. Çeldiriciler: bağlayıcıyla başlayan cümleyi giriş saymak ve karşıtlık cümlesini yerinden kaydırmak, gösterme sözlerinin işaret ettiği cümleleri ters sıraya koyar; kapanış cümlesini baştan ikinci ya da üçüncü konuma almak ise sonuç ilişkisini bozar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

(I) Örneğin bir elma bahçesinde çiçeklerin büyük kısmı, arıların ziyaretiyle meyveye dönüşür. (II) Tarımsal üretimin sürekliliği, tozlaşmayı sağlayan böceklerin varlığına bağlıdır. (III) Bahçeye yerleştirilen kovanlar, tozlaşmanın gerçekleşme oranını belirgin biçimde artırır. (IV) Bu nedenle arı kovanı, ek bir gider değil bir yatırım olarak görülmelidir. (V) Bahçe sahipleri çoğu zaman yerel arıcılarla kalıcı anlaşmalar yapar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangi ikisinin yerleri değiştirilirse düşüncenin akışı sağlanır?

  1. A

    II. ve III.

  2. B

    III. ve IV.

  3. C

    I. ve II.

    Doğru cevap
  4. D

    IV. ve V.

  5. E

    I. ve V.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, paragrafın genel yargısını bulmaktır: tarımsal üretimin tozlaşmaya bağlı olduğunu söyleyen II. cümle giriş görevi görür. İkinci adım, örneği bu yargıya bağlamaktır: 'Örneğin' ile başlayan I. cümle genel yargıyı bir elma bahçesi üzerinden somutlaştırdığı için ondan sonra gelmelidir. Üçüncü adım, sırayı sürdürmektir: III. cümle örneğin dayanağı olan kovan etkisini anlatır, IV. cümle 'bu nedenle' ile bu sonuçtan yatırım yargısını çıkarır ve V. cümle paragrafı kapatır. Akışı düzelten çift, giriş ile örneğin yerini değiştiren I. ve II. cümlelerdir; böylece II, I, III, IV, V dizilişi oluşur. Çeldiriciler: 'II. ve III.' çifti genel yargıyı ayrıntıyla yer değiştirip paragrafı ayrıntıyla açtığı için yanlıştır. 'III. ve IV.' çifti sonuç cümlesini ayrıntıdan önceye alarak bağı tersine çevirir. 'IV. ve V.' çifti sonuç ile kapanış cümlesini ters sıraya koyar, çünkü 'bu nedenle' ifadesi kapanıştan sonra kalır. 'I. ve V.' çifti paragrafın kapanış cümlesini başa alarak akışı tamamen bozar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Sera ile yetiştirilen domatesler, açık alandaki ürünlere göre çok daha erken hasat edilebilir. (II) Bu sorunu azaltmak için havalandırma sistemleri ve düzenli dezenfeksiyon uygulanmalıdır. (III) Ne var ki seranın içindeki yüksek nem, bitki hastalıklarının hızla yayılmasını kolaylaştırır. (IV) Böylece hem verim korunur hem de ürünün pazara ulaşma süresi kısalır. (V) Bu nedenle sera işletmeciliği, yalnızca ısıtma maliyetiyle değil bakım disipliniyle de değerlendirilmelidir.

Paragrafta numaralı cümlelerden hangi ikisi yer değiştirildiğinde anlatım akışı kurulmuş olur?

  1. A

    I. ve II.

  2. B

    II. ve III.

    Doğru cevap
  3. C

    IV. ve V.

  4. D

    I. ve IV.

  5. E

    III. ve V.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, karşıtlık bağlacını bulmaktır: 'Ne var ki' ile kurulan III. cümle, avantajı anlatan I. cümlenin hemen ardına gelmelidir. İkinci adım, gönderme sözünü çözmektir: 'Bu sorunu' ile başlayan II. cümle, III. cümlede tanıtılan nem sorununa bağlanır ve ondan sonra gelmek zorundadır. Üçüncü adım, sonuç bağlarını kontrol etmektir: 'Böylece' ile başlayan IV. cümle çözümün sonucunu bildirir, 'Bu nedenle' ile başlayan V. cümle ise yargıyı kapatır. Üç kontrol birlikte düşünüldüğünde doğru dizilim avantaj, sorun, çözüm, sonuç ve yargı biçimindedir; bunun için yalnızca II. ve III. cümlelerin yerleri değişmelidir. Çeldiriciler: 'I. ve II.' çifti çözüm cümlesini başa taşıdığı için gönderimi koparır. 'III. ve IV.' çifti sonuç cümlesini sorundan önceye aldığı için bağı ters çevirir. 'IV. ve V.' çifti iki sonuç cümlesinin yerini değiştirir, ama çözüm cümlesi hâlâ sorundan önce kaldığı için akış düzelmez. 'I. ve IV.' çifti sonucu başa alarak avantajın yerini bozar. 'III. ve V.' çifti karşıtlık cümlesini sona atarak sorunu çözümden sonraya bırakır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

(I) Bu üretim, ustalık gerektiren bir sabır işiydi; her parça ayrı ayrı boyanıp pişirilirdi. (II) Bu malzemenin renk tonları, sırın kalınlığına ve fırının sıcaklık dengesine göre birbirinden ayrılıyordu. (III) Anadolu Selçuklu mimarisinde sırlı çiniler, cephe ve taç kapı süslemelerinin en belirgin öğelerinden biri olmuştur. (IV) Böylece yapı uzaktan bakıldığında bile desenleri okunabilen bir yüzey kazanırdı. (V) Ancak bu zenginliğin ardında, her sırlı parçanın kırılgan olduğu da unutulmamalıdır.

Numaralanmış cümlelerden yerleri değiştirildiğinde parçanın düşünce akışını sağlayacak iki cümle hangileridir?

  1. A

    II. ve IV.

  2. B

    I. ve II.

  3. C

    I. ve III.

    Doğru cevap
  4. D

    III. ve V.

  5. E

    IV. ve V.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, gönderim sözlerini işaretlemektir: 'Bu üretim' ile başlayan I. cümle ve 'Bu malzemenin' ile başlayan II. cümle, kendilerinden önce tanıtılmış bir nesneye bağlanmak zorundadır. İkinci adım, bu karşılığın nerede bulunduğunu aramaktır: sırlı çinileri ilk kez tanıtan III. cümle gönderimlerin karşılığını taşıyan giriş cümlesidir ve paragrafın başına gelmelidir. Üçüncü adım, yer değiştirmeyi doğrulamaktır: I. ve III. cümleler değiştirildiğinde her gönderim önceki cümlede karşılığını bulur ve 'Böylece' ile başlayan IV. cümle üretimin sonucunu bildirir. Bu nedenle doğru çift 'I. ve III.' tür. Çeldiriciler: 'II. ve IV.' çifti 'Bu malzemenin' cümlesini sonuç cümlesiyle değiştirerek bağı koparır. 'I. ve II.' çifti yalnızca gönderim sözlü iki cümlenin yerini değiştirir ve paragraf hâlâ karşılığı olmayan bir gönderimle başlar. 'III. ve V.' çifti tanıtıcı cümleyi paragrafın sonuna taşıdığı için gönderimlerin karşılığı kalmaz. 'IV. ve V.' çifti zaten doğru yerde olan iki cümleyi değiştirerek kapanış ile sonucu ters sıraya koyar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Göç kuşlarının yön bulması, tek bir duyuya indirgenemeyen karmaşık bir süreçtir. (II) Kuşlar, manyetik alanı algılayabildikleri gibi güneşin ve yıldızların konumunu da kullanabilmektedir. (III) Bazı araştırmacılar, yönü yalnızca yıldızlara bakarak bulduklarını savunmuştur; ancak bulutlu gecelerde de yolunu sürdürebilen kuşların bu görüşü zayıflattığı bilinmektedir. (IV) Genç kuşların yolculuk tecrübesi kazanması, rotayı daha verimli izlemelerini sağlamaktadır; bu nedenle deneyim, yön bulmanın tamamlayıcı bir öğesidir. (V) Yolu ilk kez uçan bir kuşun, deneyimli bir kuşla aynı başarıya ulaşması, deneyimin yön bulmadaki rolünün ihmal edilebilir olduğunu düşündürmektedir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi, yazarın savunduğu görüşle çelişmektedir?

  1. A

    I

  2. B

    V

    Doğru cevap
  3. C

    III

  4. D

    II

  5. E

    IV

Doğru cevap: B

Çözüm

Parçanın tezi, yön bulmanın birden çok kaynağa dayandığı ve deneyimin bu kaynaklardan biri olduğudur. (I) numaralı cümle bu tezi kurar, (II) numaralı cümle ise tezi destekleyen bir örnek verir. (III) numaralı cümle karşı görüşü aktarıp çürüttüğü için yazarın çizgisinden ayrılmaz. (IV) numaralı cümle deneyimi tamamlayıcı bir öğe olarak tezin içinde tutar. (V) numaralı cümle ise deneyimin rolünün ihmal edilebilir olduğunu söyleyerek hem (IV) numaralı cümleyle hem de parçanın genel teziyle çelişir. Doğru cevap (V) numaralı cümledir. Çeldiriciler: (I) numaralı cümle giriş olarak konuyu açar ve akışı bozmaz. (II) numaralı cümle tezi örnekler, ona karşı çıkmaz. (III) numaralı cümle yazarın reddettiği karşıt görüşü aktarır; bu çürütme yazarın yönünü değiştirmez. (IV) numaralı cümle tezi sınırlar, ama onunla çelişmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

(I) Dokumacılıkta ilmek, çözgü ile atkının birbirine bağlanma biçimini belirleyen temel birimdir. (II) Usta dokumacılar, aynı deseni farklı ilmek sıklıklarında denediklerinde dokunun bambaşka görünebildiğini yıllar içinde öğrenir. (III) Kışlık kilimlerde yün ipliğin kalınlığı ve burulma yönü, dokumanın sıcaklık tutma özelliğini doğrudan etkiler. (IV) Bu nedenle el dokumacılığında ham madde seçimi, tezgâh başında geçen uzun yılların ardından gelen bir ustalık göstergesi sayılır. (V) Borsada işlem gören hisse senetlerinin fiyatı, şirketlerin çeyreklik kâr açıklamalarıyla birlikte her gün dalgalanmaktadır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A

    II

  2. B

    I

  3. C

    III

  4. D

    V

    Doğru cevap
  5. E

    IV

Doğru cevap: D

Çözüm

Parça dokumacılık konusunda ilerler: ilmek (I), dokunun deneyimle öğrenilmesi (II), ipliğin ısı tutma özelliği (III) ve el dokumacılığında ustalık (IV) aynı alanın içindedir. Konu bu alanda kaldıkça her cümle bir öncekine bağlanır. (V) numaralı cümle ise borsadaki hisse senetlerinden söz ettiği için konunun dışına çıkar ve akışı keser. Doğru cevap (V) numaralı cümledir. Çeldiriciler: (I) numaralı cümle parçanın giriş cümlesidir, akışı bozmaz. (II) numaralı cümle ustalığın gelişimini anlatarak konuyu sürdürür. (III) numaralı cümle ipliğin dokuma üzerindeki etkisini anlatır, yani konunun bir ayrıntısıdır. (IV) numaralı cümle 'bu nedenle' bağlayıcısıyla önceki cümleye bağlanır ve parçanın ustalık yönünü sürdürür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Makine çevirisinin güvenilirliği, sistemin yalnızca sözcükleri değil, bağlamı da doğru aktarabilmesine bağlıdır. (II) Deyimler ve mecazlı anlatımlar, sözcük sözcük çevrildiğinde anlamını yitirdiği için bu alanda en sık hata görülen yerlerdir. (III) Dilbilimciler, çeviri sisteminin eğitildiği metin külliyatının çeşitlendirilmesinin bu hataları azalttığını belirtmektedir. (IV) Çeviri sisteminin çalıştığı veri merkezlerinin enerji tüketimi ise son yıllarda tartışılan konular arasına girmiştir. (V) Bu nedenle, makine çıktısının bir uzman tarafından bağlamsal açıdan okunması, en az hatalı sonucu veren yöntem olarak öne çıkmaktadır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi, parçanın işlediği yönden ayrılarak akışı bozmaktadır?

  1. A

    III

  2. B

    I

  3. C

    IV

    Doğru cevap
  4. D

    V

  5. E

    II

Doğru cevap: C

Çözüm

Parçanın yönü, makine çevirisinde anlam doğruluğudur: (I) numaralı cümle bağlamın aktarılmasını, (II) numaralı cümle deyim hatasını, (III) numaralı cümle hataların nedenini, (V) numaralı cümle ise insan denetimini konu eder ve bu dört cümle birbirine bağlanır. (IV) numaralı cümle sistemin enerji tüketimini konu alır; bu, doğruluk yönünden ayrılmak demektir. (V) numaralı cümlenin başındaki 'bu nedenle' bağlayıcısı ise (III) numaralı cümledeki hata tartışmasına bağlandığı için, araya giren enerji cümlesi bu bağı koparır. Doğru cevap (IV) numaralı cümledir. Çeldiriciler: (III) numaralı cümle hataların nedenini anlatarak aynı yönde kalır. (I) numaralı cümle parçanın giriş cümlesidir ve konuyu açar. (V) numaralı cümle önceki hata tartışmasının sonucunu verir, akışı bozmaz. (II) numaralı cümle deyimlerdeki hatayı anlatarak doğruluk yönünü sürdürür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Şehir kütüphaneleri, yalnızca kitap ödünç veren kurumlar değildir. Okuma salonları, çocuk etkinlik alanları ve toplantı odalarıyla bu mekânlar mahalleye ortak bir buluşma yeri sunar. Dolayısıyla kütüphaneler, bilgiye erişimin yanı sıra toplumsal bağları da güçlendiren kamusal alanlardır.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Kitap ödünç verme hizmetinin işleyişi

  2. B

    Şehir kütüphanelerinin toplumsal bir buluşma alanı olarak işlevi

    Doğru cevap
  3. C

    Kentlerdeki kamusal alanların mimari planlaması

  4. D

    Okuma salonlarında ses yalıtımının sağlanması

  5. E

    Kütüphanelerin okuma ve ödünç verme hizmetiyle sınırlı kalması gerektiği

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, konunun ne olduğunu saptamaktır: ilk cümle kütüphanenin yalnızca ödünç verme kurumu olmadığını söyleyerek konuya işaret eder. İkinci adım, konuyu daraltan ayrıntıları ayırmaktır; okuma salonu ve etkinlik alanları bu işlevin örnekleridir. Üçüncü adım, parçanın bütününü özetleyen konuyu seçmektir: son cümle, bu mekânların toplumsal bağları güçlendirdiğini genel olarak söyler. Çeldiriciler: 'Kitap ödünç verme hizmetinin işleyişi' yalnızca ilk cümlede olumsuz bir karşılaştırma için anılır, parçanın bütününü kapsamaz. 'Kentlerdeki kamusal alanların mimari planlaması' parçanın konusundan daha geniş bir alandır; parça yalnızca kütüphaneleri ele alır. 'Okuma salonlarında ses yalıtımının sağlanması' parçada yer almayan bir ayrıntıdır. 'Okuma ve ödünç verme hizmetiyle sınırlı kalması' ifadesi parçanın vurgusunun tersidir, çünkü parça toplumsal işlevi öne çıkarır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Yaygın kanıya göre ev ödevi ne kadar çok verilirse öğrenci o kadar çok şey öğrenir. Oysa öğrenmeye katkı, ödevin ne kadar uzun sürdüğüyle değil, öğrencinin üzerinde düşünmesini sağlayıp sağlamadığıyla ölçülür. Kısa ama düşündürücü bir görev, sayısı fazla olan ezber alıştırmalarından daha çok kazanım sağlayabilir.

Bu parçada vurgulanmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Ev ödevi uzadıkça öğrenme de artar

  2. B

    Ezber gerektiren alıştırmalar, düşündürücü ödevlerden daha çok kazanım sağlar

  3. C

    Ödev miktarını artırmak, öğretmenin dönüt verme yükünü hafifletir

  4. D

    Ödevin uzunluğu ile öğrenme arasında bir ilişki bulunmaz

  5. E

    Ödevin öğrenmeye katkısı, uzunluğundan çok düşündürme gücüne bağlıdır

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım, parçanın yaygın bir görüşü aktardığını belirlemektir: ödev ne kadar çoksa öğrenmenin o kadar artacağı düşünülür. İkinci adım, 'Oysa' ile başlayan cümlede yazarın bu görüşe karşı çıktığını ve katkıyı süre yerine düşündürme gücüyle ölçtüğünü görmektir. Üçüncü adım, bu iki bilgiyi birleştirerek yazarın vurgusunu bulmaktır: kısa ama düşündürücü bir görev, miktarı fazla olan ezber alıştırmalarından daha değerlidir; dolayısıyla asıl ölçüt niteliktir. Çeldiriciler: 'Ev ödevi uzadıkça öğrenme de artar' ifadesi parçanın karşı çıktığı yaygın görüşün kendisidir. 'Ezber gerektiren alıştırmalar, düşündürücü ödevlerden daha çok kazanım sağlar' ifadesi yazarın vurguladığı ilişkinin tersidir. 'Ödev miktarını artırmak, öğretmenin dönüt verme yükünü hafifletir' ifadesi parçada yer almayan bir iddiadır. 'Ödevin uzunluğu ile öğrenme arasında bir ilişki bulunmaz' ifadesi, parçanın yalnızca uzunluğun asıl ölçü olmadığını söylediği yerde aşırı bir genellemedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 21

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kerpiç, kil toprağın saman ve suyla yoğrulup kalıplarda kurutulmasıyla elde edilen bir yapı malzemesidir. Isıyı yavaş ilettiği için bu malzemeden yapılan evlerin iç mekânı gündüz serin, gece ılık kalır. Ancak temele taş konulmaz ve duvarlar sıvanmazsa kerpiç, yağmur ve nemle kısa sürede bozulur.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Kerpiç yapıların temele taş konularak güçlendirilmesi

  2. B

    Kerpiç malzemenin kil ve saman karışımından oluşması

  3. C

    Kerpiç malzemenin tanımı ve yapım aşamaları

  4. D

    Yerel malzemeler korunduklarında iklime uyumlu bir çözüm olabilir

    Doğru cevap
  5. E

    Yerel malzemeler sıcak iklimde pahalı ve dayanıksız kalır

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, parçanın konusunun kerpiç malzemesi olduğunu saptamaktır; ilk cümle bunu açıkça verir. İkinci adım, bu konu hakkında vardığı yargıyı ayırmaktır: ikinci cümle malzemenin iç ortamı iklime uygun tuttuğunu, üçüncü cümle bu avantajın korunmaya bağlı olduğunu söyler. İki bilgi birleştiğinde asıl düşünce, yerel malzemenin korunduğunda iklime uyumlu bir çözüm olabileceğidir. Çeldiriciler: 'Kerpiç yapıların temele taş konularak güçlendirilmesi' ifadesi parçada korunma koşulu olarak geçer; bütün parçanın yargısı değildir. 'Kerpiç malzemenin kil ve saman karışımından oluşması' doğru bir bilgidir, ancak malzemenin tanımını verir ve yargıyı taşımaz. 'Kerpiç malzemenin tanımı ve yapım aşamaları' yalnızca konuyu adlandırır, bir yargı bildirmez. 'Yerel malzemeler sıcak iklimde pahalı ve dayanıksız kalır' ifadesi parçanın olumlu değerlendirmesini tersine çevirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 22

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Güney ovasındaki köyler, yağışın az olduğu yıllarda da ürün alabilmiştir. Bunun temelinde, dağdan inen kaynak sularını uzun kanallarla tarlalara taşıyan bir düzen vardır. Köylüler kanalların bakımını birlikte yapar ve her hanenin su payını yazılı bir çizelgeyle paylaşırdı. Tarlalar bu sayede her yıl aynı yerde ekilebilmiş ve köyler yerleşik bir yaşama geçmiştir.

Bu parçaya göre güney ovasındaki köylerin yerleşik yaşama geçmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Tarlaların her yıl aynı yerde ekilmesinin kanal düzenini doğurması

  2. B

    Kaynak sularının kanallarla tarlalara düzenli ulaştırılması

    Doğru cevap
  3. C

    Kanal bakımının köylülerin ortak kararıyla yürütülmesi

  4. D

    Ovanın dışından gelen göçmenlerin köy nüfusunu artırması

  5. E

    Hanelerin su payını yazılı bir çizelgeyle belirlemesi

Doğru cevap: B

Çözüm

Parçanın ilk cümlesinde yağış az olmasına rağmen ürün alındığı belirtilir; bunu açıklayan etken, kaynak sularının kanallarla tarlalara düzenli taşınmasıdır. Ekimin her yıl aynı yerde yapılabilmesi ve yerleşik yaşama geçilmesi bu düzenin sonuçlarıdır, nedeni değildir; bu nedenle sonucu neden yerine koyan yargı yanlıştır. Çeldiriciler: Kanal bakımının ortak yapılması parçada anılan bir yan etkendir, asıl nedeni oluşturmaz. Ovanın dışından gelen göçmenler parçada hiç geçmeyen genel bir nedendir. Hanelerin su payını yazılı çizelgeyle belirlemesi ise düzenin yalnızca bir ayrıntısını alıp asıl nedeni daraltır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 23

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir müzik okulunda eğitim üç yıl sürer. İlk yılda öğrencilere ritim çalışmaları verilir. Ritim becerisi yeterli görülen öğrenciler ikinci yıl ezgi okumaya başlar; ezgi eğitimi, sözlü ve yazılı nota okumayı birlikte kapsar. Çok sesli çalışmalar ise üçüncü yılın başında ilk kez yapılır.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Çok sesli çalışmalar, ezgi okumaya başlanmadan önce verilir.

    Doğru cevap
  2. B

    Ezgi eğitimi, sözlü ve yazılı nota okumayı birlikte içerir.

  3. C

    İlk yılda ritim çalışmaları yapılır.

  4. D

    Ritim becerisi yeterli görülenler ikinci yılda ezgi okumaya başlar.

  5. E

    Müzik eğitimi, üç yıla yayılan aşamalı bir düzen izler.

Doğru cevap: A

Çözüm

Parçaya göre ezgi okuma ikinci yılda başlar, çok sesli çalışmalar ise üçüncü yılın başında verilir. Dolayısıyla çok sesli çalışmanın ezgi okumadan önce yapıldığını söyleyen yargı parçayla çelişir ve soruda istenen yanlış yargı budur. Çeldiriciler: İlk yılda ritim çalışmalarının yapıldığı, ritim becerisi yeterli görülenlerin ikinci yılda ezgi okumaya başladığı parçada doğrudan verilen bilgilerdir. Ezgi eğitiminin sözlü ve yazılı nota okumayı birlikte kapsadığı da parçadaki ikinci yıl cümlesinden çıkar. Üç yıla yayılan aşamalı düzen yargısı ise okulun üç yıllık süresinden ve aşamaların sırasından doğrudan çıkan bir sonuçtur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 24

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir haber ajansında yayın kuralları şöyledir: Bir iddia, yayımlanmadan önce birbirinden bağımsız iki kaynakla teyit edilmelidir. Resmî bir açıklama, tek kaynak olarak kullanılabilmek için metninin görülmüş olmasını gerektirir. Belgeyle desteklenmeyen bir tanık bilgisi yalnızca iddia olarak gösterilir. Teyit edilemeyen bir haber, kaynağı belirtilse bile yayımlanmaz. Bu kurallar ajansın bütün muhabirleri için aynıdır.

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A

    Resmî bir açıklama, metni görülmeden de tek kaynak olarak yeterlidir.

  2. B

    Belgeyle desteklenen tanık bilgisi, teyit gerekmeden iddia olmaktan çıkar.

  3. C

    Kaynak belirtilmesi, teyit edilmemiş bir haberin yayımlanmasına izin verir.

  4. D

    Metni görülmüş bir resmî açıklama, bağımsız ikinci bir kaynakla teyit edilirse yayımlanabilir.

    Doğru cevap
  5. E

    Belgesiz bir resmî açıklama, iddia etiketiyle yayımlanabilir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Resmî bir açıklama tek kaynak sayılabilmesi için metninin görülmüş olmasını gerektirir; metin görülmüşse açıklama bir kaynaktır. Bir iddianın yayımlanması ise birbirinden bağımsız iki kaynağa bağlıdır. Metni görülmüş resmî açıklama bir kaynak olarak alındığında, bağımsız ikinci bir kaynak eklenince iki bağımsız kaynak şartı sağlanır ve haber yayımlanabilir. Doğru yargı bu iki kuralı birlikte uygulayan yargıdır. Çeldiriciler: Metin görülmeden de tek kaynak yeterlidir demek, parçadaki metin şartını yok sayar. Belgelenen tanık bilgisinin teyit gerekmeden iddia olmaktan çıktığını söylemek, her iddianın yayımlanmadan önce iki kaynakla teyit edilmesi kuralıyla çelişir. Kaynak belirtilmesinin yayımlanmaya izin verdiğini söylemek, teyit edilemeyen haberin kaynağı belirtilse bile yayımlanmaması kuralına aykırıdır. Belgesiz bir resmî açıklamanın iddia etiketiyle yayımlanabileceğini söylemek de aynı kurala aykırıdır; parça böyle bir yayımlama yolu tanımlamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 25

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Orman yangınından sonra bir alanda doğal yenilenmenin hızı, toprağın yapısına ve yakındaki tohum kaynaklarına bağlıdır. Yangından az etkilenen toprak katmanlarında kök kalıntıları yeniden sürgün verebilir. Tohumların hava akımıyla uzak alanlara taşınabildiği yerlerde ağaç türleri daha kısa sürede yeniden görünür. Ancak yangının çok yüksek sıcaklıkta geçtiği yerlerde toprağın organik maddesi tükenir ve yenilenme yıllarca gecikebilir.

Bu parçada orman yangınlarından sonra gerçekleşen doğal yenilenme ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

  1. A

    Kök kalıntılarından yeniden sürgün çıkabilmesi

  2. B

    Tohumların hava akımıyla uzak alanlara taşınabilmesi

  3. C

    Yakındaki tohum kaynaklarının yenilenmeyi hızlandırması

  4. D

    Yapay ağaçlandırmanın yenilenme süresine etkisi

    Doğru cevap
  5. E

    Yangının toprağın organik maddesini tüketmesi

Doğru cevap: D

Çözüm

Parçada doğal yenilenmeyi etkileyen unsurlar sayılır: toprağın yapısı, yakındaki tohum kaynakları, tohumların hava akımıyla taşınması, kök kalıntılarından sürgün çıkması ve yüksek sıcaklığın organik maddeyi tüketmesi. Yapay ağaçlandırma ise parçada hiç geçmez; bu nedenle soruda istenen değinilmemiş unsur odur. Çözüm üç adımda yapılır: birinci adımda parçadaki unsurlar sırayla çıkarılır, ikinci adımda her seçenek parçadaki karşılığıyla eşleştirilir, üçüncü adımda karşılığı olmayan tek seçenek bulunur. Çeldiriciler: Kök kalıntılarından sürgün, tohumların hava akımıyla taşınması ve organik maddenin tükenmesi parçada başka sözcüklerle anlatılan unsurlardır. Yakındaki tohum kaynakları ise parçada doğrudan geçen bir koşuldur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 26

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Tarihî kentlerde turizm gelirinin artması, ziyaretçi sayısının artmasıyla doğru orantılıdır diye düşünülür. Bazı yerel yöneticiler de ziyaretçi sayısındaki her yükselişi doğrudan kentin kazancı saymaktadır. Oysa dar sokaklar, eski yapılar ve sınırlı altyapı belli bir sayının üzerindeki ziyaretçiyi taşıyamaz. Bu görüş, kentin taşıma kapasitesini hesaba katmadığı için eksiktir.

Bu parçada yazarın eleştirdiği düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Turizmin tarihî kentlerin korunmasına zarar verdiğini düşünmek.

  2. B

    Tarihî kentlerde ziyaretçi sayısının kapasiteye göre planlanmasını düşünmek.

  3. C

    Yerel yönetimlerin ziyaretçi girişini kısıtlaması gerektiğini düşünmek.

  4. D

    Ziyaretçi sayısındaki artışın kentte iş olanaklarını çoğaltabileceğini düşünmek.

  5. E

    Ziyaretçi sayısı arttıkça turizm gelirinin sürekli artacağını düşünmek.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Yazar, ziyaretçi sayısındaki artışla gelirin de doğru orantılı biçimde artacağı varsayımını eleştirir. Önce aktarılan görüş belirlenir: yerel yöneticiler artışı doğrudan kazanç sayar. Sonra itiraz bulunur: dar sokaklar ve sınırlı altyapı belli bir sayının üzerindeki ziyaretçiyi taşıyamaz. Son adımda bu itirazın dayandığı düşünce seçilir: ziyaretçi sayısı arttıkça gelir sürekli artar. Çeldiriciler: Kapasiteye göre planlama yazarın kendi savunduğu öneridir, eleştirilen görüş değildir. Turizmin kentin korunmasına zarar verdiği genel yargısı yazarın itirazını aşırıya taşır; parçada böyle bir genelleme yoktur. İş olanaklarının çoğalacağı düşüncesi parçada geçmeyen ve eleştirilmeyen bir yargıdır. Ziyaretçi girişinin kısıtlanması ise parçada geçmeyen bir öneridir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 27

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Aile yapısındaki değişim tek bir nedenle açıklanamaz. Geniş aile modelinde kuşaklar çoğu zaman aynı konutta ya da yakın konutlarda yaşar ve yaşlı bakımı aile içinde paylaşılır. Kentleşmeyle birlikte bu model yerini çekirdek aileye bırakmaya başlamıştır. Kent merkezindeki bazı çekirdek aileler ise yaşlı ebeveynlerine bakmayı sürdürmektedir. Bu inceleme yalnızca büyükşehirlerdeki ailelere dayanmakta, kırsal kesim kapsam dışında bırakılmıştır. Bu nedenle aile bağlarının zayıfladığı söylenebilir, ancak zayıflamanın ölçüsü ortama göre değişmektedir.

Bu parçadan aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?

  1. A

    Aile yapısındaki değişimi tek bir nedene indirgemek eksik bir açıklama olur.

  2. B

    Geniş aileden çekirdek aileye geçiş, kuşaklar arasındaki ortak yaşam düzenini değiştirmeye başlamıştır.

  3. C

    Aile bağları zayıflamış görünse de bu zayıflamanın derecesi ortama göre değişir.

  4. D

    Kırsal kesimdeki ailelerin de büyükşehirlerle aynı değişim sürecini yaşadığı anlaşılır.

    Doğru cevap
  5. E

    Büyükşehirlerdeki bazı çekirdek aileler yaşlılara bakım görevini üstlenmeyi sürdürür.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, parçanın her cümlesinin taşıdığı bilgiyi ayırmaktır: aile yapısındaki değişimi tek nedene bağlamanın yetmediği, geniş aile modelinin özellikleri, kentleşmenin çekirdek aileyi yaygınlaştırdığı, kent merkezindeki bazı ailelerin örneği, verilerin yalnızca büyükşehirlerden toplanıp kırsal kesimin kapsam dışında kaldığı ve aile bağlarının zayıfladığı ama bunun ölçüsünün ortama göre değiştiği. İkinci adım, her seçeneği bu bilgilerle eşleştirmektir. Kırsal kesimdeki ailelerin de aynı değişim sürecini yaşadığı yargısını hiçbir cümle desteklemez; parça kırsal kesimi incelemenin dışında bıraktığı için bu yargı parçadan çıkarılamaz ve doğru cevap budur.

Çeldiriciler: 'Tek bir nedene indirgemek eksik olur' yargısı parçanın ilk cümlesinden doğrudan çıkar. 'Geniş aileden çekirdek aileye geçişin kuşaklar arası yaşam düzenini değiştirmeye başladığı' yargısı, geniş aile ve çekirdek aile cümlelerinin birlikte okunmasından çıkar. 'Büyükşehirlerdeki bazı çekirdek ailelerin yaşlılara bakım görevini sürdürdüğü' yargısı örnek cümlesinin doğrudan aktarımıdır. 'Aile bağları zayıflamış görünse de derecesinin ortama göre değiştiği' yargısı son cümlenin başka sözcüklerle anlatımıdır. Bu dört yargı parçadan çıkarılabildiği için elenmeleri gerekir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 28

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Her çeviri şiiri yeni bir okura ulaştırmayı amaçlar; bu amaçta anlamın aktarılması ile şiirin ses ve ölçüsünün korunması birbiriyle yarışır. Birinci yaklaşım, her dizeyi kaynak metindeki anlama sadık kalarak aktarır; bu yöntemde okur yazarın düşüncesine doğrudan ulaşır, ancak dizelerin ahengi kaybolabilir. İkinci yaklaşım ise çevirinin hedef dilde kendi ahengine sahip bir şiir olmasını savunur; bu durumda anlam bazı yerlerde serbestçe yeniden kurulur ve kaynağa ait bazı çağrışımlar kaybolabilir. Bu nedenle iki kaygıyı dengeleyen çeviri, tek kaygıyı önceleyen çeviriden daha başarılı sayılabilir.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Anlama sadık yaklaşım, dizelerin ahengini garanti altına alamaz.

  2. B

    Hedef dilin ahengini savunan yaklaşımda anlam yeniden kurulmaz, dizeler olduğu gibi aktarılır.

    Doğru cevap
  3. C

    Her iki yaklaşım da şiiri yeni okurlara aktarma amacı taşır.

  4. D

    Ahenk odaklı çeviri, kaynağın bazı çağrışımlarını taşıyamayabilir.

  5. E

    Anlam ile ahengi birlikte gözeten çeviri, tek yöne yaslanan çeviriden başarılı bulunabilir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, parçadaki iki yaklaşımı ayırmaktır: anlama sadık yaklaşım anlam bütünlüğünü ve kaynak yazarın düşüncesine doğrudan erişimi sağlar, ama dizelerin ahengini garanti etmez; hedef dilin ahengini savunan yaklaşım ise anlamı bazı yerlerde serbestçe yeniden kurar ve bu sırada bazı çağrışımlar kaybolabilir. İkinci adım, her yargının iki yaklaşımdan hangisinin özelliğini anlattığını sınamaktır. Anlamı yeniden kurmak, ikinci yaklaşımın özelliğidir; anlama sadık yaklaşımda anlam serbestçe yeniden kurulmaz. Bu nedenle hedef dilin ahengini savunan yaklaşımda anlamın yeniden kurulmadığını söyleyen yargı parçayla çelişir ve söylenemez; doğru cevap budur.

Çeldiriciler: 'Anlama sadık yaklaşım dizelerin ahengini garanti altına alamaz' yargısı birinci yaklaşımın ahenk konusundaki sınırını doğru aktarır. 'Her iki yaklaşımın ortak amacı şiiri yeni okurlara aktarmaktır' yargısı parçanın ilk cümlesinden çıkar ve iki yaklaşımın ortak yönünü doğru söyler. 'Ahenk odaklı çeviri, kaynağın bazı çağrışımlarını taşıyamayabilir' yargısı ikinci yaklaşıma ait doğru bir sonuçtur. 'Anlam ile ahengi birlikte gözeten çevirinin başarılı bulunabileceği' yargısı parçanın son cümlesinin başka sözcüklerle anlatımıdır. Bu dört yargı parçadan çıkarılabildiği için elenmeleri gerekir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

29 - 30. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Kent ağaçlandırması

Bir kentin ağaçlandırma projesinin sokak sıcaklığına etkisini ölçmek için yapılan bu küçük çalışmada üç cadde dört hafta boyunca izlenmiştir. Gölge sağlayan sıra ağaçları bulunan caddelerde öğle saatlerinde yüzey sıcaklığı, ağaçsız caddelere göre belirgin biçimde daha düşük ölçülmüştür. Ağaçların hava nemini artırdığı da gözlenmiştir; ancak bu nemin sıcaklık kazancını ne ölçüde dengelediği çalışmanın kapsamı dışındadır. Ölçümler yaz aylarında ve tek bir kent merkezinde yapıldığından sonuçlar diğer mevsimlere ya da farklı iklimlere taşınamaz. Yine de yazar, ağaçlandırmanın sokak konforuna sağladığı katkının ayrıntılı bir ölçümle ayrıca sınanması gerektiğini savunmaktadır. Bu nedenle bulgular hem olumlu bir tablo çizmekte hem de sınırlılıklarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Soru 29

  • Parça Grupları
  • Kolay
  • Metin sorusu

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Öğle saatlerinde ağaçlı caddelerdeki yüzey sıcaklığının ağaçsız caddelere göre daha düşük çıktığı.

  2. B

    Ağaçlandırmanın sıcaklığa etkisine dair bulgular, sınırlılıklarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

    Doğru cevap
  3. C

    Ağaçların sıcaklığı düşürmenin yanında hava nemini de artırdığı.

  4. D

    Ağaçlandırmanın sokak konforuna katkısının ayrıca sınanmasına gerek olmadığı.

  5. E

    Ağaçlandırmanın kentlerdeki sıcaklık sorununu çözdüğünün kanıtlanmış olduğu.

Doğru cevap: B

Çözüm

Parçada önce ağaçlı caddelerde ölçülen sıcaklık farkı ve nemle ilgili bulgu anlatılır, ardından çalışmanın sınırlılıkları ve yazarın ayrı bir sınama önerisi gelir. Ana düşünce, bu bulguların sınırlılıklarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen son cümlede toplanır; doğru seçenek bu yargıyı bütünüyle karşılar. Çeldiriciler: Öğle saatlerindeki sıcaklık farkını anlatan seçenek parçanın bir ayrıntısıdır, ana düşünce değildir. Nemin artmasına değinen seçenek doğru bir yardımcı düşüncedir ama parçanın küçük bir bölümünü kapsar. Sınama gerektiğini savunan yazarın görüşünü tersine çeviren seçenek, yazarın karşı çıktığı bir yargıyı ana düşünce gibi sunar. Sıcaklık sorununu kanıtlanmış biçimde çözdüğünü söyleyen seçenek ise parçanın vardığı sonuçtan çok daha ileri bir genellemedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 30

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçaya göre, ağaçlandırmanın sokak sıcaklığına etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Ağaçların nem artışı öğle saatlerindeki sıcaklık kazancını dengelediği için ağaçlı ve ağaçsız caddeler arasında fark ölçülmediği.

    Doğru cevap
  2. B

    Ağaçların artırdığı hava neminin sıcaklık kazancını ne ölçüde dengelediğinin çalışma kapsamı dışında kaldığı.

  3. C

    Ağaçlı caddelerde öğle saatlerinde yüzey sıcaklığının ağaçsız caddelere göre belirgin biçimde düşük ölçüldüğü.

  4. D

    Ağaçlandırmanın sokak konforuna sağladığı katkının ayrıca ayrıntılı bir ölçümle sınanması gerektiği savunulmaktadır.

  5. E

    Sonuçların yaz aylarında ve tek bir kent merkezinde yapılan ölçümlere dayandığı, bu yüzden başka mevsimlere taşınamadığı.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda parçanın kurduğu ilişki belirlenir: ağaçlı caddelerde öğle saatlerinde yüzey sıcaklığı belirgin biçimde daha düşük ölçülmüş ve ağaçların hava nemini artırdığı gözlenmiştir. İkinci adımda bu ilişkinin sınırı okunur: nemin sıcaklık kazancını ne ölçüde dengelediği çalışmanın kapsamı dışında bırakılmıştır, dolayısıyla bu dengeleme hakkında bir sonuç çıkarılamaz. Üçüncü adımda iki bulgu birlikte değerlendirilirse, nem artışının sıcaklık farkını ortadan kaldırdığını söyleyen yargının parçayla çeliştiği görülür, çünkü farkın belirgin olduğu ölçülmüştür. Bu nedenle yanlış olan yargı, nem dengelemesi nedeniyle caddeler arasında fark kalmadığını öne süren seçenektir. Çeldiriciler: Öğle saatlerinde sıcaklığın düşük çıktığını başka sözcüklerle aktaran seçenek doğrudur, bu yüzden yanlış cevap olamaz. Nemin dengeleme ölçüsünün kapsam dışında kaldığını söyleyen seçenek parçadan doğrudan çıkan bir sınırlılıktır. Sonuçların başka mevsimlere ve iklimlere taşınamayacağını belirten seçenek parçanın açıkça söylediği bir sınırdır. Sokak konforu için ayrı bir ölçüm gerektiğini savunan seçenek ise yazarın kendi görüşünü doğru aktarır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 31

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Bir buluşun arkasında çoğu kez önceki denemeler ve başkalarının notları bulunur.

  2. II.

    Ölçüm aletlerinin doğruluğunu artıran değişikliklerin büyük bölümü meslektaşların geri bildirimleriyle yapılmıştır.

  3. III.

    Bilim insanları birbirinden bağımsız çalıştıklarında buluşlarını hiçbir zaman paylaşmamıştır.

Buluşların kaynağı

Bir buluşun tek bir dâhinin ani ilhamıyla doğduğu fikri, bilim tarihinin en yaygın anlatılarından biridir. Bu görüşe göre büyük keşifler, çevresinden kopuk bir zihnin yalnız başına çalışmasının ürünüdür. Oysa yakından bakıldığında bir buluşun arkasında çoğu kez önceki denemeler, başkalarının yazdığı notlar ve tamamlanamamış ölçümler bulunur. Bir ölçüm aletinin doğruluğunu artıran değişikliklerin büyük bölümü, farklı laboratuvarlardaki meslektaşların geri bildirimleriyle yapılmıştır. Yazara göre buluşu tek bir kişiye mal etmek, bu birikimi görünmez kılar. Yine de bireysel katkıların önemi yadsınamaz; bazı kişiler dağınık bilgiyi bir araya getirme cesaretini göstermiştir. Dolayısıyla bir buluşu anlamak için hem kişisel katkıya hem de ortak birikime birlikte bakmak gerekir.

Bu parçadan I, II ve III yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

  3. C

    II ve III

  4. D

    I, II ve III

  5. E

    I ve II

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Önce her öncülün parçadaki karşılığı aranır. Çoğu kez önceki denemelerin ve başkalarının notlarının buluşun arkasında bulunduğu açıkça yazılı olduğundan I parçadan çıkar; ölçüm aletlerindeki iyileşmelerin büyük bölümünün meslektaşların geri bildirimleriyle yapıldığı belirtildiği için II de çıkar. III ise parçada hiç bulunmayan bir yargıdır: bilim insanlarının buluşlarını hiçbir zaman paylaşmadığını öne sürer ve parçanın sınırını aşar. Doğru birleşim bu nedenle I ve II'dir. Çeldiriciler: Yalnız I seçeneği, ikinci öncülün açık karşılığını gözden kaçırır. I ve III seçeneği, parçanın sınırını aşan üçüncü öncülü kabul eder. II ve III seçeneği hem parçadan çıkan bir yargıyı dışarıda bırakır hem de parçada olmayan yargıyı içerir. I, II ve III seçeneği ise parçanın desteklemediği yargıyı da kapsar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 32

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Buluşların kaynağı

Bir buluşun tek bir dâhinin ani ilhamıyla doğduğu fikri, bilim tarihinin en yaygın anlatılarından biridir. Bu görüşe göre büyük keşifler, çevresinden kopuk bir zihnin yalnız başına çalışmasının ürünüdür. Oysa yakından bakıldığında bir buluşun arkasında çoğu kez önceki denemeler, başkalarının yazdığı notlar ve tamamlanamamış ölçümler bulunur. Bir ölçüm aletinin doğruluğunu artıran değişikliklerin büyük bölümü, farklı laboratuvarlardaki meslektaşların geri bildirimleriyle yapılmıştır. Yazara göre buluşu tek bir kişiye mal etmek, bu birikimi görünmez kılar. Yine de bireysel katkıların önemi yadsınamaz; bazı kişiler dağınık bilgiyi bir araya getirme cesaretini göstermiştir. Dolayısıyla bir buluşu anlamak için hem kişisel katkıya hem de ortak birikime birlikte bakmak gerekir.

Bu parçada, buluşların ortaya çıkışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

  1. A

    Önceki denemelerin buluşun hazırlanmasındaki rolü

  2. B

    Başkalarının yazdığı notlardan yararlanılması

  3. C

    Meslektaşların geri bildirimlerinin ölçüm doğruluğuna katkısı

  4. D

    Tek bir dâhiye mal edilen buluş anlatısının yaygınlığı

  5. E

    Laboratuvar cihazlarının satın alınma maliyetinin ülkeler arasındaki farkı

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Parçada anılan unsurlar tek tek belirlenir: önceki denemeler, başkalarının yazdığı notlar, tamamlanamamış ölçümler, tek bir dâhiye mal edilen anlatı ve meslektaşların geri bildirimleri. Her seçenek bu unsurlarla eşleştirildiğinde, geri bildirimlerden ve notlardan parçada açıkça söz edildiği görülür; cihazların satın alma maliyetine ise hiçbir yerde değinilmez. Bu nedenle parçada karşılığı bulunmayan seçenek budur. Çeldiriciler: Önceki denemelerin rolü parçanın başında açıkça anlatılan bir unsurdur. Başkalarının notlarından yararlanma, parçada başka sözcüklerle verilmiştir. Tek bir dâhiye mal edilen anlatının yaygınlığı parçanın girişinde doğrudan belirtilir. Meslektaşların geri bildirimlerinin doğruluğa katkısı ise parçanın ortasında verilen bir örnektir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 33

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Lav soğur soğumaz çevresinin verimli bir toprağa dönüştüğü, yazarın kabul ettiği bir görüştür.

  2. II.

    Volkanik toprakların verimliliği zamanla işleyen bir süreçtir.

  3. III.

    Ayrışma hızının iklim ve yağış miktarına göre değiştiğini yazar belirtmektedir.

Volkanik topraklar

Volkanik kökenli topraklar, çoğu zaman en verimli topraklar arasında gösterilir. Sık tekrarlanan bir görüşe göre lav soğur soğumaz çevresi verimli bir toprağa dönüşür. Oysa bu üstünlük hemen oluşmaz; asıl kaynak, kayaçların yüzeyde yüzyıllar boyunca ayrışmasıdır. Taze bir lav akıntısı üzerinde bitki yetiştirmeye çalışan biri, alanın başlangıçta yetersiz olduğunu görür, çünkü kayaçtaki besin maddeleri bitkinin kullanabileceği biçimde değildir. Ayrışma ilerledikçe kayaçtan çözülen mineraller toprakta birikir ve gözenekli bir yapı oluşur. Buna karşılık alüvyal topraklar, nehirlerin taşıdığı çökeltilerle kısa sürede verimlilik kazanabilir. Yazara göre volkanik toprakların verimliliğini tek bir olaya bağlamak yanıltıcıdır; verimlilik zamanla işleyen bir süreçtir. Bu süreci sayısal bir değerle ifade etmek ise henüz mümkün değildir, çünkü ayrışma hızı iklime ve yağış miktarına göre değişmektedir.

Bu parçaya göre yazar, I, II ve III yargılarından hangilerine katılır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

  4. D

    I, II ve III

  5. E

    II ve III

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Parçada sık tekrarlanan görüşle yazarın kendi görüşü ayrı tutulmalıdır: lav soğur soğumaz toprağın verimli hâle geldiği yargısı, yazarın düzeltmek istediği bir yanılgıya aittir ve yazarın kabul ettiği bir yargı değildir. Yazar ise verimliliğin zamanla işleyen bir süreç olduğunu ve ayrışma hızının iklim ve yağış miktarına göre değiştiğini açıkça söyler; bu iki yargı doğru birleşimi oluşturur. Çeldiriciler: Yalnız I seçeneği düzeltilen yanılgıyı yazarın görüşü gibi okur. Yalnız II seçeneği doğru olan üçüncü yargıyı atlar. I ve II seçeneği, yanlış yere konan I numaralı yargıyı içerir. I, II ve III seçeneği üç yargıyı birden kabul eder ve yazara ait olmayan yargıyı göz ardı eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 34

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Volkanik topraklar

Volkanik kökenli topraklar, çoğu zaman en verimli topraklar arasında gösterilir. Sık tekrarlanan bir görüşe göre lav soğur soğumaz çevresi verimli bir toprağa dönüşür. Oysa bu üstünlük hemen oluşmaz; asıl kaynak, kayaçların yüzeyde yüzyıllar boyunca ayrışmasıdır. Taze bir lav akıntısı üzerinde bitki yetiştirmeye çalışan biri, alanın başlangıçta yetersiz olduğunu görür, çünkü kayaçtaki besin maddeleri bitkinin kullanabileceği biçimde değildir. Ayrışma ilerledikçe kayaçtan çözülen mineraller toprakta birikir ve gözenekli bir yapı oluşur. Buna karşılık alüvyal topraklar, nehirlerin taşıdığı çökeltilerle kısa sürede verimlilik kazanabilir. Yazara göre volkanik toprakların verimliliğini tek bir olaya bağlamak yanıltıcıdır; verimlilik zamanla işleyen bir süreçtir. Bu süreci sayısal bir değerle ifade etmek ise henüz mümkün değildir, çünkü ayrışma hızı iklime ve yağış miktarına göre değişmektedir.

Bu parçaya göre volkanik toprakların verimliliği için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Ayrışma ilerledikçe kayaçtan çözülen minerallerin toprakta biriktiği.

  2. B

    Alüvyal toprakların nehir çökeltileriyle kısa sürede verimlilik kazanabildiği.

  3. C

    Verimliliğin zamanla gelişen bir süreç olarak ele alındığı.

  4. D

    Taze bir lav akıntısının ilk günden itibaren bitkinin kullanabileceği besin maddelerini yeterince içerdiği.

    Doğru cevap
  5. E

    Ayrışma sürecinin sayısal bir değerle henüz ifade edilemediği.

Doğru cevap: D

Çözüm

Her seçenek parçadaki dayanağıyla karşılaştırılır. Ayrışma sırasında minerallerin toprakta birikmesi, alüvyal toprakların çökeltilerle kısa sürede verimlenmesi, verimliliğin zamanla gelişen bir süreç olarak ele alınması ve ayrışmanın henüz sayısal olarak ifade edilememesi parçada açıkça yer alır. Taze bir lav akıntısının ilk günden itibaren yeterli besin maddesi içerdiği ise parçanın tersini söyler: kayaçtaki besin maddeleri bitkinin kullanabileceği biçimde değildir ve alan başlangıçta yetersizdir. Çeldiriciler: Mineral birikimine ilişkin yargı ayrışmanın doğrudan sonucudur ve parçada açıkça anlatılır. Alüvyal toprağın hızla verimlenmesi, parçanın karşılaştırdığı öbür toprak türüne ait ve doğru aktarılmış bir özelliktir. Verimliliğin zamanla gelişmesi, yazarın verimliliği tek bir olaya bağlamayı yanıltıcı bulmasının doğrudan karşılığıdır. Ayrışmanın sayısal bir değerle ifade edilememesi ise parçanın son bölümünde belirtilen bir sınırdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 35

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Volkanik toprakların verimliliği, kayaçların uzun süre ayrışmasıyla ortaya çıkar.

  2. II.

    Volkanik toprakların verimliliği, nehirlerin taşıdığı çökeltilerin kıyı bölgelerinde birikmesiyle ilişkilidir.

  3. III.

    Volkanik toprakta ayrışma sırasında kayaçtan çözülen minerallerin birikmesiyle gözenekli bir yapı oluşur.

Volkanik topraklar

Volkanik kökenli topraklar, çoğu zaman en verimli topraklar arasında gösterilir. Sık tekrarlanan bir görüşe göre lav soğur soğumaz çevresi verimli bir toprağa dönüşür. Oysa bu üstünlük hemen oluşmaz; asıl kaynak, kayaçların yüzeyde yüzyıllar boyunca ayrışmasıdır. Taze bir lav akıntısı üzerinde bitki yetiştirmeye çalışan biri, alanın başlangıçta yetersiz olduğunu görür, çünkü kayaçtaki besin maddeleri bitkinin kullanabileceği biçimde değildir. Ayrışma ilerledikçe kayaçtan çözülen mineraller toprakta birikir ve gözenekli bir yapı oluşur. Buna karşılık alüvyal topraklar, nehirlerin taşıdığı çökeltilerle kısa sürede verimlilik kazanabilir. Yazara göre volkanik toprakların verimliliğini tek bir olaya bağlamak yanıltıcıdır; verimlilik zamanla işleyen bir süreçtir. Bu süreci sayısal bir değerle ifade etmek ise henüz mümkün değildir, çünkü ayrışma hızı iklime ve yağış miktarına göre değişmektedir.

Bu parçaya göre I, II ve III yargılarından hangileri volkanik topraklar için söylenebilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Önce volkanik topraklara ait özellikler toplanır: verimliliğin kayaçların uzun süre ayrışmasıyla ortaya çıkması (I) ve ayrışma sırasında minerallerin birikip gözenekli bir yapı oluşturması (III) parçada volkanik toprak için anlatılır. II ise nehir çökeltileriyle kısa sürede verimlenme özelliğini kıyı birikimine bağlar; bu özellik parçada alüvyal topraklara aittir ve volkanik topraklar için söylenemez. Bu nedenle doğru birleşim I ve III'tür. Çeldiriciler: Yalnız I seçeneği üçüncü doğru yargıyı atlar. I ve II seçeneği parçada geçmeyen ve öbür toprak türüne ait özelliği içerir. II ve III seçeneği, kıyı birikimine dayanan yanlış yargıyı kabul eder. I, II ve III seçeneği ise bu yanlış yargıyı da kapsar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

36 - 38. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

İki dilli büyüyen çocukların sözcük dağarcığı üzerine yürütülen küçük bir gözlemde, yaşları on iki yaşın altında olan ve on iki yaşına kadar iki dili de düzenli olarak duyan kırk sekiz çocuk incelenmiştir. Araştırmacılar her iki dilde bilinen sözcükleri ayrı ayrı saymış ve toplam sözcük sayısının tek dilli akranlarınkine yakın çıktığını bildirmiştir. Bununla birlikte bir dilde karşılığı bulunan bazı kavramların diğer dilde ayrı bir sözcükle anılmadığı durumlar sık görülmüştür. Bu boşlukların ev dışındaki dil ortamına göre değiştiği, okul dilinin ise sayımı belirgin biçimde etkilediği anlaşılmıştır. Gözlemin bir sınırlılığı, sözcüklerin yalnızca yazılı testlerle ölçülmesidir; sözlü anlatımdaki ifadeler değerlendirmeye alınmamıştır. Ayrıca örneklem tek bir kentle sınırlıdır, dolayısıyla sonuçlar başka bölgelere doğrudan genellenemez. Araştırmacılar çocukların ev ortamındaki kitap sayısını da kaydetmiş, ancak bu bilgi sonuçların yorumunda kullanılmamıştır. Yine de bulgular, dil ortamının sözcük dağarcığının görünümünü değiştirdiğini göstermektedir.

Soru 36

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Çocukların iki dildeki toplam sözcük sayısı tek dilli akranlarınkine yakın çıkmıştır.

  2. II.

    Bir dilde karşılığı olan bazı kavramlar diğer dilde ayrı bir sözcükle anılmayabilir.

  3. III.

    Örneklemin tek bir kentten olması, bulguların her bölgede aynen geçerli olduğunu gösterir.

Bu parçadan hareketle I, II ve III yargılarından hangileri söylenebilir?

  1. A

    Yalnız III

  2. B

    I ve II

    Doğru cevap
  3. C

    I ve III

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci öncül parçada doğrudan yer alır: iki dildeki toplam sözcük sayısı tek dilli akranlarına yakın çıkmıştır. İkinci öncül, bir dilde karşılığı olan kavramların diğer dilde ayrı sözcükle anılmadığı durumların sık görüldüğü bilgisinden çıkar, bu yüzden söylenebilir. Üçüncü öncül ise parçanın sınırlılık bölümüyle çelişir, çünkü tek kentten bir örneklemin sonuçlarını her bölgeye aynen taşımak parçada belirtilen genelleme kısıtını göz ardı etmek olur. Bu nedenle yalnız I ve II söylenebilir; üçüncü öncülü kabul eden birleşimler ve sınırlılığı geçerlilik kanıtı sayan seçenek yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 37

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Gözlemde kırk sekiz çocuk incelenmiştir.

  2. II.

    Bulgular, çocukların ailelerinin gelir düzeyine göre ayrıca çözümlenmiştir.

  3. III.

    Sözlü anlatımdaki ifadelerin ölçüme dahil edilmediği belirtilmiştir.

Bu parçada iki dilli çocukların sözcük dağarcığı ile ilgili I, II ve III bilgilerinden hangilerine değinilmiştir?

  1. A

    I ve II

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci bilgi parçada açıkça yazılıdır: gözleme kırk sekiz çocuk alınmıştır. Üçüncü bilgi aynı anlamı farklı sözcüklerle anlatır, çünkü sözlü ifadelerin değerlendirmeye alınmaması ölçüme dahil edilmemeleri demektir. İkinci bilgi ise parçada hiç geçmez; çocukların ailelerinin gelir düzeyine göre bir çözümleme yapıldığı belirtilmemiştir. Bu nedenle yalnız I ve III değinilmiş bilgilerdir; parçada geçmeyen bilgiyi değinilmiş sayan birleşimler yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 38

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

Bu gözlemin bulgularına ve sınırlılıklarına göre, aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

  1. A

    Gözlemdeki çocukların hepsinin on iki yaşını geçmediği

  2. B

    Sözcüklerin iki dilde ayrı ayrı sayıldığı

  3. C

    Örneklemin tek bir kentle sınırlı olduğu

  4. D

    Yaş ilerledikçe kavram boşluklarının belirgin biçimde arttığı

    Doğru cevap
  5. E

    Sözlü anlatımdaki ifadelerin ölçüme alınmadığı

Doğru cevap: D

Çözüm

Yaş sınırı, iki dilde ayrı sayım yöntemi, örneklemin tek kente dayanması ve sözlü ifadelerin dışarıda bırakılması parçada açıkça yazılı olduğu için bu yargıların hepsi parçadan çıkarılabilir. Parçada yaşa bağlı bir eğilim hiç anlatılmamıştır; kavram boşluklarının yaşla birlikte arttığını söyleyecek bir veri bulunmadığından bu yargı parçadan çıkarılamaz. Dört seçenek parçanın farklı bölümlerine dayanırken yalnızca bu yargı parçanın sınırladığı bir alana uzanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

39 - 42. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Geleneksel semt pazarı ile büyük alışveriş merkezi, kent yaşamında farklı işlevler üstlenir. Semt pazarında satıcılar çoğu zaman aynı mahallede yaşar ve müşterinin adını bilir; fiyatlar pazarlıkla belirlenebilir, ürünler ise mevsimine göre değişir. Alışveriş merkezinde fiyatlar sabittir, ürünler yıl boyunca aynı düzenle sunulur ve mağazaların çoğu kent dışından gelen markalara aittir. Gün içindeki yoğunluk da bu iki yapıyı ayırır: pazar sabahları, alışveriş merkezi ise akşamları kalabalıklaşır. Pazarın kurulduğu meydan, mahallenin çocukları için oyun alanı olarak da kullanılır ve bu durum pazarın sosyal rolünü güçlendirir. Yazara göre semt pazarının asıl değeri ekonomik olmaktan çok toplumsaldır, çünkü pazar komşuların düzenli olarak bir araya geldiği bir buluşma alanıdır. Buna karşılık alışveriş merkezi, geniş otoparkı ve kapalı alanlarıyla konforlu bir alışveriş imkânı sunar. Yazar, iki yapının birbirinin yerini tutmadığını, farklı ihtiyaçlara yanıt verdiğini savunur. Semt pazarının yalnızca fiyat avantajı sunduğunu düşünmek ise yanlış bir sonuca götürür.

Soru 39

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Semt pazarında fiyatların pazarlıkla belirlenebildiği.

  2. II.

    Semt pazarında satıcının müşterinin adını bildiği.

  3. III.

    Alışveriş merkezinde fiyatların pazarlıkla belirlendiği.

Bu parçadan I, II ve III yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

  1. A

    I ve III

  2. B

    I, II ve III

  3. C

    Yalnız II

  4. D

    I ve II

    Doğru cevap
  5. E

    II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci öncül parçada açıkça yer alır: semt pazarında fiyatlar pazarlıkla belirlenebilir. İkinci öncül de parçada yazılıdır, satıcı çoğu zaman müşterinin adını bilir. Üçüncü öncül parçayla ters yöndedir, çünkü pazarlık semt pazarına özgüdür ve alışveriş merkezinde fiyatlar sabittir. Bu nedenle yalnız I ve II parçadan ulaşılabilir; ilişkiyi tersine çeviren öncülü içeren birleşimler yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 40

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Satıcıların çoğu zaman müşterilerinin adını bildiği.

  2. II.

    Fiyatların sabit tutulduğu ve pazarlığa yer verilmediği.

  3. III.

    Ürünlerin mevsime göre değişebildiği.

Bu parçaya göre I, II ve III yargılarından hangileri geleneksel semt pazarı için söylenebilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci özellik semt pazarına aittir: satıcılar çoğu zaman müşterinin adını bilir. Üçüncü özellik de pazara aittir, çünkü ürünler mevsimine göre değişir. İkinci yargı ise parçada alışveriş merkezine ait olarak anlatılan fiyat sabitliğini ve pazarlık yokluğunu pazara bağlar; bu bir karıştırmadır. Bu nedenle yalnız I ve III söylenebilir; üçüncü özelliği atlayan ve alışveriş merkezi özelliğini pazara mal eden birleşimler yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 41

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Semt pazarının toplumsal bir işlevi bulunduğu.

  2. II.

    Semt pazarının asıl değerinin ekonomik olduğu.

  3. III.

    Alışveriş merkezinin semt pazarının yerini alması gerektiği.

Bu parçaya göre yazar, I, II ve III yargılarından hangilerine katılır?

  1. A

    I ve II

  2. B

    Yalnız I

    Doğru cevap
  3. C

    I ve III

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Yazar, semt pazarının asıl değerinin toplumsal olduğunu savunur; bu nedenle birinci yargı yazarın görüşüdür. Ekonomik değerin asıl değer olduğu yargısı yazarın karşıt görüşüdür, çünkü parça bunu açıkça ters çevirir. Alışveriş merkezinin pazarın yerini alması gerektiği yargısı yazarın sözünü etmediği bir öneridir; yazar iki yapının birbirinin yerini tutmadığını söyler. Bu nedenle yalnız I yazarın görüşleri arasındadır; karşıt ya da aktarılan bir görüşü yazara mal eden birleşimler yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 42

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçada semt pazarı ve alışveriş merkezi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

  1. A

    Semt pazarında satıcıların çoğunun aynı mahallede yaşaması

  2. B

    Alışveriş merkezindeki fiyatların sabit olması

  3. C

    Semt pazarındaki ürünlerin mevsime göre değişmesi

  4. D

    Alışveriş merkezinde geniş bir otoparkın bulunması

  5. E

    Alışveriş merkezindeki kiraların belediyece belirlenmesi

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Parçada semt pazarının satıcı ilişkilerinden ve ürünlerin mevsimine, alışveriş merkezinin fiyat ve otopark özelliklerinden söz edilir. Dört seçenek bu bilgilerin ya doğrudan ya da başka sözcüklerle anlatıldığı unsurlardır; dikkatsiz okumada bunlardan biri atlanabilir. Alışveriş merkezindeki kiraların belediyece belirlenmesi ise konuya yakın olmasına karşın parçada hiç geçmez. Bu nedenle değinilmemiş olan unsur kiraların belediyece belirlenmesidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

43 - 46. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Yayınevi editörleri

43-46. soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız.

Bir yayınevinde altı editör (A, B, C, D, E ve F) üç kitap projesinde çalışacaktır: Sözlük, Atlas ve Anı. Her editör yalnızca bir projede görev alır ve her projede tam olarak iki editör bulunur. D ile E aynı projede çalışmaz. A, Anı projesinde çalışıyorsa F, Sözlük projesinde çalışır. C, Sözlük projesinde çalışmaz. B ile C aynı projede çalışır ancak ve ancak A, Atlas projesinde çalışıyorsa. D ile F'den en az biri Atlas projesinde çalışır.

Soru 43

  • Sözel Mantık Grupları
  • Kolay
  • Metin sorusu

Aşağıdakilerden hangisi, bu koşulların tamamını sağlayan bir dağılım olabilir?

  1. A

    Sözlük: A ve B; Atlas: C ve F; Anı: D ve E

  2. B

    Sözlük: B ve D; Atlas: C ve F; Anı: A ve E

  3. C

    Sözlük: A ve F; Atlas: B ve D; Anı: C ve E

    Doğru cevap
  4. D

    Sözlük: A ve C; Atlas: B ve D; Anı: E ve F

  5. E

    Sözlük: A ve D; Atlas: E ve F; Anı: B ve C

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: koşulları seçeneklere tek tek uygularız. D ile E farklı projelerde olmalıdır; A Anı'daysa F Sözlük'te olmalıdır; C Sözlük'te çalışmaz; B ile C yalnızca A Atlas'taysa aynı projede olur; D ile F'den en az biri Atlas'tadır.

İkinci adım: 'Sözlük: A ve F; Atlas: B ve D; Anı: C ve E' düzeninde D ile E ayrı projelerdedir, A Anı'da olmadığı için F'nin Sözlük'te olması gerekmez, C Sözlük'te değildir, A Atlas'ta olmadığı için B ile C'nin ayrı kalması gerekir ve bu düzende gerçekten ayrıdırlar, D Atlas'tadır. Beş koşulun tamamı sağlandığından bu dağılım doğrudur.

Çeldiriciler: 'Sözlük: A ve B; Atlas: C ve F; Anı: D ve E' düzeninde D ile E aynı projededir ve ayrılık koşulu bozulur. 'Sözlük: B ve D; Atlas: C ve F; Anı: A ve E' düzeninde A Anı'dadır, ama F Atlas'tadır ve Sözlük'te değildir. 'Sözlük: A ve C; Atlas: B ve D; Anı: E ve F' düzeninde C Sözlük'te çalışır. 'Sözlük: A ve D; Atlas: E ve F; Anı: B ve C' düzeninde B ile C aynı projededir, ama A Atlas'ta olmadığı için bu birliktelik olanaksızdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 44

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Şekilli soru

Yeni dönemde, tablodaki editörlerden önceki projesinde altı aydan fazla çalışanlar o projeye yeniden atanmamıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Tablo: editör, önceki proje ve önceki projedeki süre. B editörü Anı projesinde 8 ay, D editörü Sözlük projesinde 10 ay, F editörü Atlas projesinde 7 ay çalışmıştır.
  1. A

    A ile B aynı projede çalışır.

  2. B

    A ile C aynı projede çalışır.

  3. C

    A ile D farklı projelerde çalışır.

    Doğru cevap
  4. D

    B ile D aynı projede çalışır.

  5. E

    C ile E aynı projede çalışır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: tabloya göre B'nin önceki projesi Anı, D'nin Sözlük, F'nin Atlas'tır ve üçü de altı aydan fazla çalışmıştır. Bu editörler bu kez o projelerde yer alamaz; yani B Anı'da, D Sözlük'te, F Atlas'ta değildir.

İkinci adım: D ile F'den en az biri Atlas'ta olmalıdır. F Atlas'ta olamayacağına göre D Atlas'tadır.

Üçüncü adım: A'nın Atlas'ta olmadığını gösteririz. A Atlas'ta olsaydı B ile C aynı projede olurdu. C Sözlük'te çalışmadığı için bu proje Atlas ya da Anı olurdu. Anı olsaydı B de Anı'da olurdu, bu ise tabloyla çelişir. Atlas olsaydı Atlas'ta A, D, B ve C olurdu; her projede iki editör bulunduğundan bu olanaksızdır. Demek ki A Atlas'ta değildir ve A ile D farklı projelerde çalışır.

Çeldiriciler: 'A ile B aynı projede çalışır' yargısı yalnızca A ile B'nin Sözlük'te birlikte olduğu düzende doğrudur; B Atlas'ta olduğu düzende yanlış kalır, bu yüzden kesin değildir. 'A ile C aynı projede çalışır' yargısı yalnızca A ile C'nin Anı'da birlikte olduğu düzende doğrudur; A Sözlük'te olan düzenlerde yanlıştır. 'B ile D aynı projede çalışır' yargısı B ile D'nin Atlas'ta birlikte olduğu düzenlerde doğrudur; B Sözlük'te olduğu düzende ayrı kalırlar. 'C ile E aynı projede çalışır' yargısı yalnızca C ile E'nin Anı'da birlikte olduğu düzende doğrudur; C Atlas'ta olan düzenlerde ayrı kalırlar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 45

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    A ile C farklı projelerde çalışır.

  2. II.

    E, Atlas projesinde çalışır.

  3. III.

    D ile F farklı projelerde çalışır.

Ek olarak B, Anı projesinde çalışmaktadır. Bu koşullara göre I, II ve III yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: ek koşula göre B Anı projesindedir; Anı'da bu nedenle yalnızca bir editör daha yer alabilir.

İkinci adım, I. yargısı: A ile C aynı projede olsaydı, bu proje Sözlük olamazdı, çünkü C Sözlük'te çalışmaz; Anı da olamazdı, çünkü Anı'da B vardır ve üç editör olurdu. Atlas olsaydı A Atlas'ta olduğu için B ile C'nin de Atlas'ta olması gerekirdi; oysa B Anı'dadır. Bu nedenle I doğrudur.

İkinci adım, III. yargısı: D ile F aynı projede olsaydı, D ile F'den en az biri Atlas'ta olduğu için bu proje Atlas olurdu. Atlas'ta yalnız D ile F bulunur. C Sözlük'e giremediği için Anı'ya düşer ve B ile birlikte olur; bu birliktelik A'nın Atlas'ta olmasını gerektirir, oysa Atlas dolu. Bu nedenle III doğrudur.

Üçüncü adım, II. yargısı: E Atlas'ta olursa D ile E ayrı kaldığı için Atlas'ta E ile birlikte F bulunur. C Sözlük'te olamayacağından Anı'ya düşer; Anı'da B ile C birlikte olur ve A'nın Atlas'ta olması gerekir, oysa Atlas dolu. Bu nedenle II hiçbir dağılımda gerçekleşmez.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' yargısı III'ün de kesin olduğunu gözden kaçırır. 'I ve II', 'II ve III' ve 'I, II ve III' birleşimleri ise hiçbir dağılımda gerçekleşmeyen II. yargıyı içerir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 46

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Şekilli soru

Tablodaki editörlerden önceki projesinde on aydan fazla emeği olanlar yeni dönemde o projeye geri dönmemektedir. Bu düzene göre aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle yanlıştır?

Tablo: editör, önceki proje ve önceki projedeki süre. C editörü Anı projesinde 11 ay, D editörü Atlas projesinde 14 ay, F editörü Sözlük projesinde 12 ay çalışmıştır.
  1. A

    A ile D aynı projede çalışır.

  2. B

    B ile E aynı projede çalışır.

  3. C

    B ile D aynı projede çalışır.

  4. D

    A ile E aynı projede çalışır.

  5. E

    A ile F aynı projede çalışır.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: tabloya göre C'nin önceki projesi Anı, D'nin Atlas, F'nin Sözlük'tür ve üçü de on aydan uzun çalışmıştır; bu nedenle C Anı'da, D Atlas'ta, F Sözlük'te çalışamaz. C Sözlük'te de çalışmadığına göre C Atlas'tadır.

İkinci adım: A'nın Atlas'ta olmadığını gösteririz. A Atlas'ta olsaydı B ile C aynı projede olurdu, yani B de Atlas'ta olurdu. Atlas'ta A, B ve C üç kişi olur; her projede iki editör bulunduğundan bu olanaksızdır. Demek ki A Atlas'ta değildir.

Üçüncü adım: A Anı'da olsaydı F Sözlük'te olmak zorunda kalırdı; ama F bu kez Sözlük'te çalışamaz. Bu nedenle A Sözlük'tedir ve F Sözlük'te olmadığı için A ile F aynı projede değildir. 'A ile F aynı projede çalışır' yargısı kesinlikle yanlıştır.

Çeldiriciler: 'A ile D aynı projede çalışır' yargısı A ile D'nin Sözlük'te birlikte olduğu düzende doğrudur; D Anı'da olan düzende ayrı kalırlar, bu yüzden kesin yanlış değildir. 'B ile E aynı projede çalışır' yargısı B ile E'nin Anı'da birlikte olduğu düzende doğrudur; E Sözlük'te olan düzende ayrı kalır. 'B ile D aynı projede çalışır' yargısı B ile D'nin Anı'da birlikte olduğu düzende doğrudur; D Sözlük'te olan düzende ayrı kalırlar. 'A ile E aynı projede çalışır' yargısı A ile E'nin Sözlük'te birlikte olduğu düzende doğrudur; E Anı'da olan düzende ayrılır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

47 - 50. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

47-50. soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız.

Yedi durak, soldan sağa 1'den 7'ye kadar numaralanmış tek bir sırada yer almaktadır. Duraklar A, B, C, D, E, F ve G harfleriyle gösterilmiştir ve her durak sırada tam bir konum kaplar. A ile B arasında tam olarak bir durak bulunur. C, D'nin solundadır. E, uç duraklardan birindedir. A, uç duraklardan birinde değildir. G, F'nin hemen solundadır.

Soru 47

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu koşullara eklenen hangi bilgi, yedi durağın sırasını tek bir biçimde belirler?

  1. A

    Durak F, dördüncü sırada yer alır.

    Doğru cevap
  2. B

    Durak C, birinci sırada yer alır.

  3. C

    Durak B, üçüncü sırada yer alır.

  4. D

    Durak D, altıncı sırada yer alır.

  5. E

    Durak E, yedinci sırada yer alır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: F dördüncü sıradaysa G, F'nin hemen solunda olduğundan üçüncü sırada yer alır. İkinci adım: E uç duraklardan birindedir ve A uç durakta olamaz. Dördüncü ve üçüncü sıralar dolu iken A ile B arasında tek durak bırakan tek çift A beşinci, B yedinci sıradadır. Böylece E birinci sırada kalır; C ile D kalan ikinci ve altıncı sıralara, C solda olacak biçimde yerleşir. Sıra E, C, G, F, A, D, B olarak tek biçimde belirlenir.

Çeldiriciler: Durak C birinci sıradaysa kalan dört düzen sırayı belirlemez. Durak D altıncı sıradaysa beş, durak B üçüncü sıradaysa iki düzen kalır. Durak E yedinci sıradaysa on düzen kalır ve sıra tek başına belirlenmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 48

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    B, 2. durakta yer alır.

  2. II.

    C, 6. durakta yer alır.

  3. III.

    E, 7. durakta yer alır.

Yedi durağın bu koşullara uyan sıralarında I, II ve III yargılarından hangileri bulunabilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: I ve III için C, B, D, A, G, F, E sırası koşulların tamamını sağlar. B ikinci sıradadır ve A ile B arasında D bulunur; A dördüncü sıradadır, C birinci sırada D'nin solundadır, G beşinci ve F altıncı sıradadır, E de yedinci sıradadır. İkinci adım: II olanaksızdır. C altıncı sıradaysa D, C'nin sağında olmak zorundadır, yani yedinci sırada olur; bu durumda E birinci sırada kalır. Kalan ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci sıralarda A ile B, aralarında tek durak bırakacak biçimde 2-4 ya da 3-5 konumlarını almalıdır; kalan iki sıra birbirinden ayrık olduğundan G ile F ardışık olamaz. Bu nedenle I ve III gerçekleşebilir, II gerçekleşemez.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' yargısı III'ün de gerçekleşebildiğini kaçırır. 'I ve II', 'II ve III' ve 'I, II ve III' seçenekleri olanaksız II. yargıyı içerir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 49

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

C durağının ikinci sırada olduğu bilgisi de eklenirse, aşağıdakilerden hangisi gerçekleşemez?

  1. A

    Durak B, yedinci sırada yer alır.

  2. B

    Durak D, dördüncü sırada yer alır.

  3. C

    Durak A, beşinci sırada yer alır.

  4. D

    Durak G, birinci sırada yer alır.

    Doğru cevap
  5. E

    Durak F, beşinci sırada yer alır.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: G birinci sıradaysa F, G'nin hemen sağında, yani ikinci sırada olmak zorundadır. İkinci adım: ek koşula göre C ikinci sırada olduğundan F bu konumu alamaz; dolayısıyla G birinci sırada olamaz.

Çeldiriciler: Durak B yedinci sıradaysa, C ikinci sıradayken E, C, G, F, A, D, B düzeni gerçekleşir. Durak D dördüncü sıradaysa, durak A beşinci sıradaysa ve durak F beşinci sıradaysa her biri ek koşulla birlikte en az bir düzende sağlanabilir; bu nedenle olanaksız değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 50

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    A, 1. durakta yer alır.

  2. II.

    E, 4. durakta yer alır.

  3. III.

    C, 3. durakta yer alır.

Bu koşulların hiçbir sırada gerçekleşemeyen ifadeleri hangileridir?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ile III

  3. C

    I ile II

    Doğru cevap
  4. D

    II ile III

  5. E

    Yalnız III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: A, uç duraklardan birinde değildir; A birinci sırada olamaz. Bu nedenle I hiçbir düzende gerçekleşmez. İkinci adım: E uç duraklardan birindedir, dördüncü sırada olamaz. II de hiçbir düzende gerçekleşmez. III için E, A, C, B, D, G, F sırası koşulların tamamını sağlar: A ile B arasında C vardır, C üçüncü sıradadır, D C'nin sağındadır, E uçtadır ve G, F'nin hemen solundadır. Bu nedenle III gerçekleşebilir.

Çeldiriciler: 'Yalnız II' yargısı I'in de hiçbir düzende gerçekleşmediğini kaçırır. 'I ile III', 'II ile III' ve 'Yalnız III' seçenekleri ise gerçekleşebilen III. yargıyı yanlış sayar ya da içerir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by