100 soru · ALES

ALES Deneme 2 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

ALES Deneme 2 cevap anahtarı ve 100 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Oran-Orantı ve Yüzde
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Kırmızı, mavi ve yeşil bilyelerin sayısı 2 : 3 : 5 oranındadır. Toplam 120 bilye olduğuna göre yeşil bilye sayısı kaçtır?

  1. A

    12

  2. B

    24

  3. C

    36

  4. D

    40

  5. E

    60

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Kırmızı, mavi ve yeşil bilyelerin sayıları 2 : 3 : 5 oranında olduğundan bu sayılar sırasıyla 2k, 3k ve 5k alınır. Birinci adım: toplam bilye sayısı 2k + 3k + 5k = 10k olur. İkinci adım: toplam 120 olduğundan 10k = 120 ve buradan k = 12 bulunur. Üçüncü adım: yeşil bilye sayısı 5k = 5 · 12 = 60 olarak hesaplanır. Çeldiriciler: 12, ortak katsayı k'nın kendisidir; istenen yeşil bilye sayısı yerine k verilmiştir. 24, oranlar ters eşlenip yeşil için 2 alındığında çıkan 2k değeridir. 36, yeşil yerine mavi bilye sayısı 3k'nın verilmesiyle çıkar. 40, toplam 120'nin oran sayısı 3'e bölünmesiyle elde edilir; oranlar dikkate alınmamış olur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Başlangıç sayısı 23 olan bir sayıya her turda şu iki işlem uygulanıyor: 20'den büyükse 7 çıkar, değilse 4 ekle; sonra çiftse 2'ye böl, tekse 5 ekle. Üç turun sonunda sayı kaç olur?

  1. A

    5

    Doğru cevap
  2. B

    6

  3. C

    10

  4. D

    15

  5. E

    28

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci turda 23 sayısı 20'den büyük olduğu için 7 çıkarılır ve 16 bulunur. 16 çift olduğundan 2'ye bölünür ve 8 elde edilir. İkinci turda 8, 20'den büyük olmadığı için 4 eklenir, 12 çift olduğundan 2'ye bölünür ve 6 olur. Üçüncü turda 6, 20'den büyük olmadığı için 4 eklenir ve 10 bulunur; 10 çift olduğundan 2'ye bölünür ve sonuç 5 olur. Üç turun sonunda sayı 5'tir. Çeldiriciler: '6' seçeneği yalnızca iki tur uygulandığında kalan sayıdır, yani tur sayısı bir eksik alınmıştır. '10' seçeneği üçüncü turda ikinci işlemin atlanmasından çıkar. '15' seçeneği üçüncü turda sayının çift olma koşulu denetlenmeden 5 eklenmesinin sonucudur. '28' seçeneği birinci turda 23 sayısının 20'den büyük olma koşulunun ters dala yönlendirilmesiyle, yani 4 eklenip sonra tek olduğu için 5 eklenmesiyle elde edilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Küme, Sayma ve Olasılık
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir koleksiyonda altı farklı rozet vardır: kırmızı, mavi, sarı, yeşil, mor ve turuncu. Kırmızı ve mavi rozetleri içeren, sarı ve yeşil rozetleri içermeyen alt koleksiyonların sayısı kaçtır?

  1. A

    4

    Doğru cevap
  2. B

    8

  3. C

    16

  4. D

    32

  5. E

    64

Doğru cevap: A

Çözüm

Koleksiyonda 6 rozet vardır. Birinci adım: kırmızı ve mavi rozetler her alt koleksiyonda bulunmak zorunda olduğundan sabittir; sarı ve yeşil rozetler ise hiçbir alt koleksiyonda yer alamaz. Geriye kalan mor ve turuncu rozetler serbesttir; her biri alt koleksiyona alınabilir ya da alınmayabilir. İkinci adım: serbest 2 rozet için çarpma ilkesiyle toplam 2 · 2 = 2^2 = 4 alt koleksiyon bulunur. Çeldiriciler: '8' seçeneği, sarı rozetin dışlanma koşulu uygulanmadığında çıkar; serbest rozet sayısı üçe çıkar ve 2^3 = 8 bulunur. '16' seçeneği, kırmızı ve mavi rozetlerin bulunma zorunluluğu dikkate alınmadığında çıkar; serbest rozet sayısı dört olur ve 2^4 = 16 bulunur. '32' seçeneği yalnız kırmızı rozetin zorunluluğu korunup diğer koşullar yok sayıldığında çıkar; serbest rozet sayısı beşe çıkar ve 2^5 = 32 bulunur. '64' seçeneği hiçbir koşul uygulanmadan altı rozetin tamamı serbest sayıldığında çıkar: 2^6 = 64.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Eşitsizlik ve Mutlak Değer
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

|x − 3| = 5 denkleminin kökleri çarpıldığında elde edilen sayı kaçtır?

  1. A

    -64

  2. B

    -16

    Doğru cevap
  3. C

    6

  4. D

    8

  5. E

    16

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: ∣x−3∣=5|x - 3| = 5 denklemi iki duruma ayrılır. x−3=5x - 3 = 5 ise x=8x = 8; x−3=−5x - 3 = -5 ise x=−2x = -2 bulunur. İkinci adım: Kökler 88 ve −2-2 olduğundan çarpımları 8⋅(−2)=−168 \cdot (-2) = -16 olur. Doğru cevap −16-16'dır.

Çeldiriciler: 66, köklerin çarpılması yerine toplanmasının sonucudur; soru çarpımı istediği için bu işlem yanlıştır. 88, yalnızca pozitif kök alındığında ortaya çıkar; oysa denklemin iki kökü de çarpıma girer. 1616, ikinci kökün işareti ters alınarak 22 seçildiğinde çıkar, ancak ∣2−3∣=1≠5|2 - 3| = 1 \neq 5 olduğundan 22 denklemi sağlamaz. −64-64, ikinci durumda işaret karıştırılıp x=−8x = -8 bulunduğunda çıkar; ∣−8−3∣=11≠5|-8 - 3| = 11 \neq 5 olduğundan bu değer de kök değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • İşlem ve Sayı Kümeleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir ⊗ işlemi x ⊗ y = x - 3y + 8 kuralıyla tanımlanıyor. Buna göre (0 ⊗ 2) ⊗ 3 ifadesinin değeri nedir?

  1. A

    1

    Doğru cevap
  2. B

    2

  3. C

    5

  4. D

    7

  5. E

    13

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: iç işlem 0 ⊗ 2 = 0 - 3·2 + 8 = 2 olarak bulunur. İkinci adım: bu sonuç dış işlemin ilk elemanı olur, 2 ⊗ 3 = 2 - 3·3 + 8 = 1 bulunur ve soruda istenen değer budur. Dış işlemin ilk elemanı iç işlemin sonucu olduğu için işlemler parantez içinden dışarıya doğru yapılır. Çeldiriciler: '2' değeri yalnızca iç işlemin sonucudur, dış işlem yapılmamıştır. '5' değeri işlemin değişmeli sanılıp işlenenlerin ters sırayla yazılmasından, yani 3 ⊗ 2 = 3 - 6 + 8 hesabından çıkar. '7' değeri dış işlemde 3y teriminin katsayısının 1 alınmasından çıkar: 2 - 3 + 8 = 7. '13' değeri ise iç işlemde -3y teriminin işaretinin artı alınmasından çıkar: 0 + 6 + 8 = 14 ve 14 ⊗ 3 = 13.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Küme, Sayma ve Olasılık
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir atölyede 10 çalışan vardır: 8'i kadın, 2'si erkektir. Atölye iki kişilik bir kalite komisyonu kuracaktır ve komisyonda en az bir erkek bulunmalıdır. Bu komisyon kaç farklı biçimde oluşturulabilir?

  1. A

    17

    Doğru cevap
  2. B

    28

  3. C

    34

  4. D

    44

  5. E

    45

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: 10 çalışandan 2 kişilik komisyon C(10,2) = 45 farklı biçimde seçilebilir; komisyonda üyelerin sırası önemli değildir. İkinci adım: koşulun tümleyeni, komisyonda hiç erkek bulunmamasıdır; bu durumda iki üye yalnız kadınlardan seçilir ve C(8,2) = 28 seçim vardır. Üçüncü adım: en az bir erkek koşulunu sağlamayan 28 komisyon toplamdan çıkarılır ve 45 − 28 = 17 bulunur. Çeldiriciler: '28' seçeneği yalnız tümleyen durumun, yani hiç erkek içermeyen komisyonların sayısıdır; istenen komisyonlar yerine onlar sayılmış olur. '34' seçeneği üyelerin sırasının önemli sayılmasıyla çıkar: 90 − 56 = 34 sıralı seçim bulunur; komisyonda sıra bir fark yaratmaz. '44' seçeneği 'en az bir erkek' yerine 'en fazla bir erkek' koşulunun sayılmasıyla çıkar: hiç erkek içermeyen 28 komisyona tam bir erkekli 2 · 8 = 16 komisyon eklenir. '45' seçeneği koşul hiç dikkate alınmadan bütün komisyonların sayılmasıyla çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Bölünebilme, EBOB-EKOK ve Asal Çarpanlar
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

c = 2 · 3³ · 7 ve d = 2² · 3 · 5 · 11 olmak üzere, c ve d sayılarının EBOB'u ile EKOK'unun toplamı kaçtır?

  1. A

    6

  2. B

    12

  3. C

    4626

  4. D

    41574

  5. E

    41586

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adımda sayılar zaten asal çarpanlarına ayrılmış olarak verildiğinden her asal sayının iki sayıdaki üslerini karşılaştırmak yeterlidir. Ortak asal çarpanların en küçük üssü EBOB'da, her asal çarpanın en büyük üssü EKOK'ta kullanılır. İkinci adımda EBOB = 2¹ · 3¹ = 6 bulunur, çünkü 2 için en küçük üs 1, 3 için en küçük üs 1'dir; 5, 7 ve 11 iki sayıda ortak değildir. Üçüncü adımda EKOK = 2² · 3³ · 5 · 7 · 11 = 41580 bulunur, çünkü 2 için en büyük üs 2, 3 için 3, 5, 7 ve 11 için 1'dir. Son olarak 6 + 41580 = 41586 elde edilir. '6' seçeneği yalnızca EBOB'un alınmasının, '12' seçeneği EBOB'un iki kez toplanmasının sonucudur. '4626' seçeneği EKOK'ta 3³ yerine 3 alınmasının, '41574' seçeneği ise toplam yerine farkın hesaplanmasının sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Üslü ve Köklü Sayılar
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

27x+1=92x−127^{x+1} = 9^{2x-1} eşitliğini sağlayan xx değeri için 3x−13^{x-1} ifadesinin değeri kaçtır?

  1. A

    1

  2. B

    3

  3. C

    9

  4. D

    81

    Doğru cevap
  5. E

    243

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda iki tarafı aynı tabana yazarız: 27=3327 = 3^3 ve 9=329 = 3^2 olduğundan 27x+1=33(x+1)27^{x+1} = 3^{3(x+1)} ve 92x−1=32(2x−1)9^{2x-1} = 3^{2(2x-1)} olur. İkinci adımda kuvvetin kuvvetinde üsler çarpılır: 3(x+1)=3x+33(x+1) = 3x + 3 ve 2(2x−1)=4x−22(2x-1) = 4x - 2 bulunur. Üçüncü adımda tabanlar eşit olduğu için üsler eşitlenir: 3x+3=4x−23x + 3 = 4x - 2, buradan x=5x = 5 çıkar. İstenen ifade 3x−1=34=813^{x-1} = 3^{4} = 81 olur. Çeldiriciler: '3' değeri, tabanları eşitlemeden üsleri doğrudan eşitlemenin sonucudur; x+1=2x−1x + 1 = 2x - 1 denkleminden x=2x = 2 ve 31=33^{1} = 3 çıkar, ama tabanlar 3 olmadığı için bu yol geçersizdir. '9' değeri, kuvvetin kuvvetinde üsleri çarpmak yerine toplamanın sonucudur; bu durumda x=3x = 3 ve 32=93^{2} = 9 bulunur. '1' değeri, doğrusal denklemde sabit terimin işaretinin yanlış alınmasından doğar; 3x+3=4x+23x + 3 = 4x + 2 yazılırsa x=1x = 1 ve 30=13^{0} = 1 çıkar. '243' değeri, 3x−13^{x-1} yerine 3x3^{x} ifadesinin x=5x = 5 için hesaplanmasının sonucudur; 35=2433^{5} = 243 doğrudur, ama soru 3x−13^{x-1} ifadesinin değerini istemektedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Hareket, İşçi ve Havuz Problemleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

A ve B şehirleri arası 360 km'dir. A'dan 80 km/sa, B'den 100 km/sa hızla aynı anda birbirine doğru yola çıkan iki araç kaç dakika sonra karşılaşır?

  1. A

    120 dakika

    Doğru cevap
  2. B

    160 dakika

  3. C

    240 dakika

  4. D

    270 dakika

  5. E

    1080 dakika

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: araçlar birbirine doğru gittiğinden aralarındaki mesafe her saat 80 + 100 = 180 km azalır. İkinci adım: 360 km'lik yolu bu hızla kapatmaları 360 ÷ 180 = 2 saat sürer. Soru dakika istediğinden 2 × 60 = 120 dakika bulunur.

Çeldiriciler: '160 dakika' seçeneği, karşılaşma süresi yerine A'dan karşılaşma noktasına olan 80 × 2 = 160 km uzaklığın süre gibi okunmasının sonucudur. '240 dakika' seçeneği iki hızın aritmetik ortalaması olan 90 km/sa ile çalışmanın sonucudur. '270 dakika' seçeneği yalnızca 80 km/sa hızla giden aracın süresini verir; oysa iki araç birlikte yol alır. '1080 dakika' seçeneği hızların toplamı yerine farkının (20 km/sa) kullanılmasından çıkar; karşılaşma için hızlar toplanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • İşlem ve Sayı Kümeleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Aşağıdaki ifadelerden kaçı doğal sayı belirtir: √100, √49, 18/6, 0, √64, 20/4, -10/5, √7 ve 9/4?

  1. A

    1

  2. B

    3

  3. C

    4

  4. D

    5

  5. E

    6

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: √100 = 10, √49 = 7 ve √64 = 8 olduğundan bu üç ifade doğal sayıdır; 18/6 = 3 ve 20/4 = 5 de pozitif tam sayıya eşit olduğu için doğal sayıdır. İkinci adım: doğal sayılar kümesi 0, 1, 2, ... elemanlarından oluştuğundan 0 da doğal sayıdır. -10/5 = -2 negatif, √7 ve 9/4 ise tam sayıya eşit olmadığı için doğal sayı değildir. Böylece doğal sayı olan altı ifade vardır ve sonuç 6 dır. Çeldiriciler: '1' değeri kalan tek doğal sayının 0 olduğu durumdan çıkar; yani hem kök biçimli hem kesir biçimli doğal sayılar dışarıda bırakılmış olur. '3' değeri köklü ifadeleri irrasyonel saymanın sonucudur; kalan doğal sayılar yalnızca 18/6, 20/4 ve 0 olur. '4' değeri kesir biçiminde yazılan 18/6 ve 20/4 ifadelerini doğal saymamaktan çıkar. '5' değeri ise 0 ı doğal sayı dışında bırakmanın sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Denklemler ve Cebirsel İfadeler
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

k bir gerçek sayı olmak üzere, (k² + 1)x − 3 = (4k − 2)x − 1 denkleminin çözüm kümesi boş küme oluyor. Denklemin çözüm kümesinin boş küme olmasını sağlayan k değerlerinin toplamı kaçtır?

  1. A

    0

  2. B

    1

  3. C

    2

  4. D

    3

  5. E

    4

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adımda denklemin x li terimleri sola, sabitler sağa alınır: (k² + 1 − (4k − 2))x = −1 + 3, yani (k² − 4k + 3)x = 2 elde edilir. İkinci adımda katsayı (k − 1)(k − 3) biçiminde çarpanlarına ayrılır. Üçüncü adımda boş küme koşulu uygulanır: x in katsayısı sıfır olmalı, sağ taraf ise sıfırdan farklı kalmalıdır. Sağ taraf 2 olduğundan bu ikinci koşul her k için sağlanır; katsayı k = 1 ya da k = 3 için sıfır olur ve bu değerlerde denklem 0 = 2 çelişkisine dönüşür. Dördüncü adımda bu iki değerin toplamı 1 + 3 = 4 bulunur, doğru cevap budur. Çeldiriciler: '3' iki değerin toplamı yerine çarpımıdır, yani 1 · 3 işlemi toplam yerine yapılmıştır. '1' yalnız bir kökü alıp diğerini atlamanın sonucudur. '2' sağ taraftaki sabit değeri bir parametre değeri sanmaktan çıkar. '0' sonsuz çözüm koşulu ile çözümsüzlük koşulunun karıştırılmasından çıkar: sabit terimin sıfır olması istenirse hiçbir k sağlanmaz ve toplam 0 bulunur, ama burada sabit terim 2 olduğu için bu yol yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • İşlem ve Sayı Kümeleri
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

a∆b = 2ab biçiminde tanımlanan ∆ işlemine göre 4 sayısının tersi kaçtır?

  1. A

    -4

  2. B

    0

  3. C

    1/16

    Doğru cevap
  4. D

    1/8

  5. E

    1/2

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: birim eleman e, a∆e = a koşulunu sağlamalıdır; 2ae = a olmalıdır ve a ≠ 0 için e = 1/2 bulunur. İkinci adım: bu e değeri her a için geçerlidir, çünkü 2a·(1/2) = a her a için doğrudur. Üçüncü adım: 4 sayısının tersi x, 4∆x = 1/2 koşulunu sağlar; 8x = 1/2 olduğundan x = 1/16 bulunur. Çeldiriciler: 0 değeri birim elemanın toplamanın birimi olan 0 alınmasından, 1/8 değeri birim elemanın çarpmanın birimi olan 1 alınmasından çıkar; -4 değeri tersin yalnızca işaretinin değiştirilmesiyle, 1/2 değeri ise birim elemanın sonuç diye yazılmasıyla bulunur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Eşitsizlik ve Mutlak Değer
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

|x| = 7, |y| = 3 ve |x + y| = 4 olduğuna göre, |x − y| kaçtır?

  1. A

    3

  2. B

    4

  3. C

    7

  4. D

    10

    Doğru cevap
  5. E

    21

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: ∣x∣+∣y∣=7+3=10|x| + |y| = 7 + 3 = 10 hesaplanır. Verilen ∣x+y∣=4|x + y| = 4 bu değerden küçük olduğundan xx ve yy aynı işaretli değildir, çünkü ∣x+y∣=∣x∣+∣y∣|x + y| = |x| + |y| eşitliği yalnız aynı işaretli (ya da sıfır olan) sayılarda sağlanır. İkinci adım: xx ve yy zıt işaretli olduğunda ∣x−y∣=∣x∣+∣y∣=10|x - y| = |x| + |y| = 10 olur. Kontrol için x=7x = 7, y=−3y = -3 alınırsa x+y=4x + y = 4 ve ∣x−y∣=10|x - y| = 10; x=−7x = -7, y=3y = 3 alınırsa ∣x+y∣=4|x + y| = 4 ve yine ∣x−y∣=10|x - y| = 10 bulunur. Doğru cevap 1010'dur.

Çeldiriciler: 44, xx ve yy aynı işaretli kabul edilip ∣7−3∣=4|7 - 3| = 4 hesaplandığında çıkar; ancak bu durumda ∣x+y∣|x + y| 1010 olmalıydı ve verilen 44 ile çelişir. 77 ve 33 değerleri, fark işleminde iki sayının da katkısı varken yalnız ∣x∣|x| ya da ∣y∣|y| alınmasıyla elde edilir. 2121, mutlak değerlerin toplanması yerine çarpılmasıyla çıkar; ∣x∣⋅∣y∣=21|x| \cdot |y| = 21 ise de fark ifadesinin değeri değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Oran-Orantı ve Yüzde
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

x / 7 = y / 4 ve 2x − y = 50 olduğuna göre x + y toplamı kaçtır?

  1. A

    5

  2. B

    11

  3. C

    55

    Doğru cevap
  4. D

    275

  5. E

    550

Doğru cevap: C

Çözüm

x / 7 = y / 4 eşitliğinde ortak oran k alınarak x = 7k ve y = 4k yazılır. Birinci adım: bu ifadeler 2x − y koşulunda yerine konduğunda 14k − 4k = 10k olur. İkinci adım: 2x − y = 50 olduğundan 10k = 50 ve buradan k = 5 bulunur. Üçüncü adım: x = 35 ve y = 20 olduğundan x + y = 55 elde edilir. Çeldiriciler: 5, ortak oran k'nın kendisidir; soru ise x + y toplamını istediğinden k sonuç olarak alınamaz. 11, oran sayıları 7 ve 4 toplanıp k ile çarpılmadığında çıkan değerdir. 275, k yerine k'nın karesi yazıldığında 11 · 25 = 275 bulunur; oysa k doğrudan 5'tir. 550, oranlar ters eşlenip x = 4k ve y = 7k alındığında çıkar; bu durumda 2x − y ifadesi yalnızca k'ya eşit olur ve toplam yanlış hesaplanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • Veri Grubu: Sayısal Bulmaca ve İşlem Grupları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Birinci üçgensel sayı 1, ikinci üçgensel sayı 3, üçüncü üçgensel sayı 6 olmak üzere sıralanan üçgensel sayılardan ardışık ikisinin toplamı 225'tir. Bu iki sayıdan küçük olanın sıra numarası kaçtır?

  1. A

    13

  2. B

    14

    Doğru cevap
  3. C

    15

  4. D

    105

  5. E

    112

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: n. üçgensel sayı n(n+1)/2 ile verilir; ardışık iki üçgensel sayı n. ve (n+1). sıradakilerdir ve toplamları n(n+1)/2 + (n+1)(n+2)/2 = (n+1)² olur. İkinci adım: (n+1)² = 225 eşitliğinden n+1 = 15, yani n = 14 bulunur. Küçük sayı 14. üçgensel sayıdır (105), büyük olanı 120'dir ve 105 + 120 = 225 doğrulanır. Sıra numarası istendiğinden yanıt 14'tür. Çeldiriciler: 13, bulunan n değerinin bir eksiğidir. 15, karekökü alıp n+1 değerini sıra numarası saymaktır. 105, sıra numarası yerine üçgensel sayının kendisini vermektir. 112, üçgensel sayıları ardışık doğal sayılar gibi düşünüp 2m + 1 = 225 çözülmesinden çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Denklemler ve Cebirsel İfadeler
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

3a = 2b ve ab ≠ 0 olduğuna göre, (a² − b²)/(a² + ab) ifadesinin değeri kaçtır?

  1. A

    -2

  2. B

    -1/2

    Doğru cevap
  3. C

    1/3

  4. D

    2/5

  5. E

    1/2

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda pay ve paydayı çarpanlarına ayırmak gerekir: a² − b² = (a − b)(a + b) ve a² + ab = a(a + b) olduğundan ifade (a − b)/a biçimine sadeleşir, çünkü a + b sıfır değildir. İkinci adımda 3a = 2b eşitliğinden a = 2b/3 bulunur. Üçüncü adımda bu değer yerine yazılır: (2b/3 − b)/(2b/3) = (−b/3)/(2b/3) ve b sadeleşince sonuç −1/2 olur. Çeldiriciler: '-2' ifadenin tersini yazmaktan çıkar, oran ters yazılmış olur. '1/2' payın işaretinin kaçırılmasının sonucudur, a² − b² yerine b² − a² alınmıştır. '1/3' a ile b yer değiştirildiğinde elde edilir, yani a = 3b/2 alınmıştır. '2/5' ise paydaki ortak çarpan sadeleştirilmeden yalnız a² terimi pay alındığında çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Hareket, İşçi ve Havuz Problemleri
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

A musluğu boş havuzu 5 saatte doldurur, B musluğu dolu havuzu 10 saatte boşaltır. B musluğu, A açıldıktan 2 saat sonra açılıyor. Havuz kaç saatte dolar?

  1. A

    4 saat

  2. B

    5 saat

  3. C

    6 saat

  4. D

    8 saat

    Doğru cevap
  5. E

    10 saat

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: A musluğu havuzu 5 saatte dolduruyorsa bir saatte havuzun 1/5'ini doldurur; B musluğu dolu havuzu 10 saatte boşalttığından bir saatte havuzun 1/10'unu boşaltır.

İkinci adım: B açılmadan önce A tek başına 2 saat çalışır, havuzun 2/5'i dolar ve kalan kısım 1 − 2/5 = 3/5 olur.

Üçüncü adım: iki musluk birlikte çalışırken net hız 1/5 − 1/10 = 1/10 olur; kalan 3/5 bu hızla 3/5 ÷ 1/10 = 6 saatte dolar. Toplam süre 2 + 6 = 8 saattir.

Çeldiriciler: '4 saat' seçeneği, boşaltan musluğun etkisini eklemek yerine doluma eklemenin sonucudur; net hız 1/5 + 1/10 alınırsa kalan kısım daha hızlı dolar. '5 saat' seçeneği ikinci aşamada net hız yerine yalnız A musluğunun hızını kullanmanın sonucudur. '6 saat' seçeneği yalnızca ikinci aşamanın süresini verir; ilk 2 saatte dolan kısım hesaba katılmamıştır. '10 saat' seçeneği ilk aşamayı hesaba katmadan iki musluğun baştan beri birlikte çalıştığını varsaymanın sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Sayısal Mantık ve İşlem Tanımı (tekil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    {0, 2} kümesi ∗ işlemine göre kapalıdır.

  2. II.

    {0, 1, 3} kümesi ∗ işlemine göre kapalıdır.

  3. III.

    {0, 1, 2} kümesi ∗ işlemine göre kapalıdır.

a ∗ b = a + b − ab işlemine göre aşağıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?

  1. A

    I

  2. B

    III

  3. C

    I, II ve III

  4. D

    I ve III

    Doğru cevap
  5. E

    II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda {0, 2} kümesi kontrol edilir: 0 ∗ 0 = 0, 0 ∗ 2 = 2, 2 ∗ 0 = 2 ve 2 ∗ 2 = 2 + 2 − 4 = 0 bulunur. Dört sonucun hepsi kümede olduğundan I. öncül doğrudur. İkinci adımda {0, 1, 3} kümesine bakılır: 3 ∗ 3 = 3 + 3 − 9 = −3 çıkar. Bu sayı kümede bulunmadığı için küme kapalı değildir ve II. öncül yanlıştır. Üçüncü adımda {0, 1, 2} kümesinin dokuz çifti tek tek incelenir: 0 ∗ 1 = 1, 1 ∗ 2 = 1 + 2 − 2 = 1, 2 ∗ 2 = 0 gibi her sonuç yine {0, 1, 2} içinde kalır; III. öncül doğrudur. Dördüncü adımda doğru öncüller I ve III olarak eşlenir ve bu seçenek doğru cevaptır.

Yanlış seçenekler: 'I' seçeneği yalnızca ilk öncülle yetinilip III. öncülün incelenmediği durumda çıkar. 'III' seçeneği, {0, 2} kümesindeki 2 ∗ 2 = 0 sonucunun kümede olduğunun fark edilmediği, yani sıfır elemanının unutulduğu durumda ortaya çıkar. 'I, II ve III' seçeneği, 3 ∗ 3 = −3 sonucunun kümede olmadığı görülmeden birkaç çiftin kontrol edilmesiyle II. öncülün kapalı sanılmasından doğar. 'II ve III' seçeneği ise iki hatanın birlikte yapılmasıdır: II. öncül kapalı sanılır ve sıfır hatası I. öncülü yanlış gösterir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Bölünebilme, EBOB-EKOK ve Asal Çarpanlar
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Toplamı 26 olan ardışık iki çift doğal sayının EKOK'u kaçtır?

  1. A

    14

  2. B

    26

  3. C

    42

  4. D

    84

    Doğru cevap
  5. E

    168

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda ardışık iki çift doğal sayı n ve n + 2 olarak yazılır; toplam koşulundan n + (n + 2) = 26 ve buradan n = 12 bulunur, yani sayılar 12 ile 14'tür. İkinci adımda bu iki sayının EBOB'unun 2 olduğu görülür, çünkü farkları 2'dir ve ikisi de çift olduğundan EBOB bu farkı böler ve 2'ye eşit olur. Üçüncü adımda EKOK = çarpım / EBOB olduğundan EKOK = 12 · 14 / 2 = 84 bulunur. '14' seçeneği EKOK sorulurken iki sayıdan büyüğünün alınmasının, '26' seçeneği EKOK yerine sayıların toplamının yazılmasının sonucudur. '42' seçeneği EBOB yerine 2'nin iki kez bölünmesiyle, '168' seçeneği ise EBOB'un 1 alınmasıyla, yani çarpımın doğrudan EKOK sayılmasıyla çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Denklemler ve Cebirsel İfadeler
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Depolarda 440 kg ve 200 kg pirinç var. Her gün birincisinden 12 kg, ikincisinden 4 kg çekiliyor. Birincideki pirincin ikincidekinden fazla kaldığı pozitif tam gün sayısı kaçtır?

  1. A

    1

  2. B

    28

  3. C

    29

    Doğru cevap
  4. D

    30

  5. E

    31

Doğru cevap: C

Çözüm

x gün sonra birinci depoda 440 − 12x, ikinci depoda 200 − 4x kilogram pirinç kalır. Koşul 440 − 12x > 200 − 4x eşitsizliğidir. Birinci adımda terimler düzenlenir: 240 > 8x. İkinci adımda iki taraf pozitif 8'e bölünür, yön değişmez: x < 30. Üçüncü adımda pozitif tam sayılar arasından 1 ile 29 arasındakiler sayılır; 30. gün iki depoda eşit miktar bıraktığı için koşulu sağlamaz. Böylece 29 gün bulunur ve doğru cevap budur. Çeldiriciler: '30' sınır günü dahil etmenin sonucudur, eşitlik durumunda koşul sağlanmaz. '28' birinci günü saymayıp bir eksik saymaktan çıkar. '1' yalnız en küçük günü vermektir. '31' hem sıfır gününü hem sınır gününü saymaktan çıkar, oysa gün sayısı pozitif tam sayıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 21

  • Kâr-Zarar ve Karışım Problemleri
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Kütlece %10 tuz içeren 200 gramlık tuzlu sudan bir miktar su buharlaştırılıyor. Ardından 20 gram tuz ekleniyor ve tuz oranı %25 oluyor. Buharlaşan su kaç gramdır?

  1. A

    30 gram

  2. B

    40 gram

  3. C

    60 gram

    Doğru cevap
  4. D

    120 gram

  5. E

    160 gram

Doğru cevap: C

Çözüm

Önce başlangıç karışımındaki tuz miktarını bulalım: 200 gramın %10'u tuz olduğundan tuz miktarı 200 × 0,10 = 20 gramdır. Buharlaşma yalnızca suyu uzaklaştırır, tuz miktarı değişmez; karışımın kütlesi ise buharlaşan su kadar azalır. Buharlaşan su miktarına x dersek, tuz eklendikten sonra tuz miktarı 20 + 20 = 40 gram, karışımın toplam kütlesi (200 − x) + 20 = 220 − x gram olur. Tuz oranı %25 olduğundan 40 = 0,25 × (220 − x) yazılır. Her iki taraf 4 ile çarpılırsa 160 = 220 − x, buradan x = 60 gram bulunur. '30 gram' seçeneği, %10'dan %25'e geçişteki yüzde farkını doğrudan 200 grama uygulamaktan çıkar; oysa oran değişimi buharlaşma ve tuz eklemesiyle birlikte hesaplanmalıdır. '40 gram' yalnızca son tuz miktarıdır, istenen su miktarı değildir. '120 gram' eklenen tuzun karışımın kütlesini ve tuz miktarını artırdığının hesaba katılmadığı durumun sonucudur. '160 gram' ise buharlaşma ve tuz eklenmesinden sonra karışımın toplam kütlesidir, buharlaşan su değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 22

  • Oran-Orantı ve Yüzde
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

1800 TL'lik bir ödül, üç personele; her personelin payı çalıştığı saatle doğru, tamamladığı proje sayısıyla ters orantılı olacak biçimde paylaştırılıyor. Çalışma saatleri 2, 3 ve 4; tamamlanan proje sayıları sırasıyla 1, 3 ve 2'dir. Buna göre en büyük pay kaç TL'dir?

  1. A

    360

  2. B

    600

  3. C

    720

    Doğru cevap
  4. D

    800

  5. E

    1200

Doğru cevap: C

Çözüm

Çalışma saatleri 2, 3, 4 ve tamamlanan proje sayıları 1, 3, 2'dir. Birinci adım: pay saate doğru, projeye ters orantılı olduğundan her personelin pay oranı saat ÷ proje ile orantılıdır: 2 ÷ 1 = 2, 3 ÷ 3 = 1, 4 ÷ 2 = 2. Pay oranı 2 : 1 : 2 olur. İkinci adım: oran toplamı 5 olduğundan birim pay 1800 ÷ 5 = 360 TL'dir. Üçüncü adım: en büyük paylar 2 · 360 = 720 TL'dir. Çeldiriciler: 360, en küçük payın değeridir; soru ise en büyük payı istemektedir. 600, bütçenin kişi sayısına eşit bölünmesiyle çıkar ve oranlar hiç kullanılmamış olur. 800, ters orantı yerine yalnızca saat sayılarının oranı alındığında çıkar. 1200, proje sayılarının toplamı 6 alınıp 1800 · 4 ÷ 6 hesaplandığında elde edilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

23 - 24. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Aile yaşları

Bir ailede anne, büyük kardeş ve küçük kardeş yaşamaktadır. Büyük kardeş doğduğunda anne 27 yaşındaydı. Küçük kardeş, büyük kardeş 3 yaşındayken dünyaya geldi. Bugün küçük kardeş 9 yaşındadır. İki kişi arasındaki yaş farkı zamanla değişmez. Anne bugün ailenin en yaşlı bireyidir.

Soru 23

  • Sayı, Kesir ve Yaş Problemleri
  • Orta
  • Metin sorusu

Küçük kardeş, büyük kardeşin bugünkü yaşına geldiğinde büyük kardeş kaç yaşında olur?

  1. A

    3

  2. B

    12

  3. C

    15

    Doğru cevap
  4. D

    16

  5. E

    18

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Büyük kardeşle küçük kardeş arasındaki yaş farkı 12 − 9 = 3 yıldır ve bu fark zamanla değişmez.

İkinci adım: Küçük kardeşin yaşı 9'dan büyük kardeşin bugünkü yaşı olan 12'ye çıkana kadar 12 − 9 = 3 yıl geçmesi gerekir.

Üçüncü adım: 3 yıl sonra büyük kardeş 12 + 3 = 15 yaşında olur.

Çeldiriciler: 3 değeri iki kardeş arasındaki farktır, istenen yaş değildir. 12 değeri büyük kardeşin bugünkü yaşıdır; süre geçtikten sonra büyük kardeşin yaşı bu değerden büyük olur. 16 değeri farkı oran gibi kullanmanın sonucudur: 12 × 12 / 9 = 16. 18 değeri geçen süreyi büyük kardeşin yaşına iki kez eklemekten doğar; süre yalnızca bir kez eklenir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 24

  • Sayı, Kesir ve Yaş Problemleri
  • Zor
  • Metin sorusu

Üç kişinin yaşları toplamının 36 olduğu yılda anne kaç yaşındaydı?

  1. A

    8

  2. B

    15

  3. C

    27

  4. D

    31

    Doğru cevap
  5. E

    47

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Kardeşler arasındaki yaş farkı doğumdan bugüne sabit kalır. Büyük kardeş 3 yaşındayken küçük kardeş doğduğu için fark 3 yıldır. Bugün büyük kardeş 9 + 3 = 12 yaşındadır.

İkinci adım: Anne büyük kardeş doğduğunda 27 yaşındaydı ve anne ile çocuk arasındaki fark sabit olduğundan bugün anne 27 + 12 = 39 yaşındadır.

Üçüncü adım: Bugün üç kişinin yaşları toplamı 39 + 12 + 9 = 60'tır. Her yıl geriye gidildikçe bu toplam 3 azalır; t yıl önce toplam 60 − 3t idi. 60 − 3t = 36 denkleminden t = 8 bulunur. Bu yıl küçük kardeş 9 − 8 = 1 yaşındaydı, yani o sırada doğmuştu.

Dördüncü adım: 8 yıl önce anne 39 − 8 = 31 yaşındaydı.

Çeldiriciler: 8 değeri geçen yıl sayısıdır, istenen yaş değildir. 15 değeri toplam farkı olan 60 − 36 = 24 yıl alınıp yalnız anneye uygulanmasından çıkar: 39 − 24 = 15. 27 değeri annenin büyük kardeşin doğumundaki yaşıdır, bugünkü yaşına karşılık gelmez. 47 değeri geçmiş yerine gelecekteki bir anı almanın sonucudur: 39 + 8 = 47; toplam 36'ya geçmişte ulaşır, gelecekte değil.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

25 - 26. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Bir işlem tablosu

Bir kümede ∘ işlemi, aşağıdaki tabloyla tanımlanmıştır. Tabloda sol sütundaki sayı birinci işlem öğesini, üst satırdaki sayı ikinci işlem öğesini gösterir. İki öğenin kesişimindeki sayı, bu iki öğenin ∘ işlemiyle elde edilen sonuçtur.

Soru 25

  • Veri Grubu: Sayısal Bulmaca ve İşlem Grupları
  • Orta
  • Şekilli soru

Tabloda tanımlanan ∘ işlemine göre, (3 ∘ 4) ∘ 2 işleminin sonucu kaçtır?

Tablo: ∘ işlemi sonuçları. Satır 1: 1, 5, 4, 5, 3; satır 2: 4, 3, 5, 3, 1; satır 3: 3, 4, 5, 4, 4; satır 4: 4, 3, 1, 2, 5; satır 5: 4, 1, 5, 1, 5.
  1. A

    1

  2. B

    2

  3. C

    3

    Doğru cevap
  4. D

    4

  5. E

    5

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: içteki işlem 3 ∘ 4 tablodan okunur; 3 satırı ile 4 sütununun kesişimi 4'tür. İkinci adım: dıştaki işlem 4 ∘ 2 olur; 4 satırı ile 2 sütununun kesişimi 3'tür, sonuç 3'tür. Çeldiriciler: 5, içteki işlemin sırasının ters okunmasından çıkar ((4 ∘ 3) ∘ 2 = 5). 4, iç işlemin sonucunu dış işlemi uygulamadan cevap saymaktır. 2, dıştaki işlemde 2 yerine 4 okunmasından çıkar ((3 ∘ 4) ∘ 4 = 2). 1, öğelerin karıştırılmasından çıkar ((2 ∘ 3) ∘ 4 = 1).

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 26

  • Veri Grubu: Sayısal Bulmaca ve İşlem Grupları
  • Zor
  • Şekilli soru

x, tabloda satır ve sütun başlığında yazılı sayılardan biri olmak üzere, (x ∘ 2) ∘ 1 = 3 eşitliğini sağlayan bütün x değerlerinin toplamı kaçtır?

Tablo: ∘ işlemi sonuçları. Satır 1: 1, 5, 4, 5, 3; satır 2: 4, 3, 5, 3, 1; satır 3: 3, 4, 5, 4, 4; satır 4: 4, 3, 1, 2, 5; satır 5: 4, 1, 5, 1, 5.
  1. A

    2

  2. B

    3

  3. C

    4

  4. D

    6

    Doğru cevap
  5. E

    15

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: x ∘ 2 değerini tablodan okuruz; x = 2 ve x = 4 için bu değer 3 olur ve 3 ∘ 1 = 3 olduğundan koşul sağlanır. x = 1, 3 ve 5 için (x ∘ 2) ∘ 1 değeri sırasıyla 4, 4 ve 1 çıktığından koşul sağlanmaz. İkinci adım: sağlayan değerler 2 ve 4'tür; toplamları 6'dır. Çeldiriciler: 2, çözüm sayısının toplam sanılmasıdır. 3, satır ve sütunun ters okunmasıyla yalnız x = 3'ün çıkmasıdır. 4, sağlayan değerlerden yalnız birinin verilmesidir. 15, koşul denenmeden 1'den 5'e kadar bütün öğelerin toplanmasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

27 - 28. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Sayı piramidi

Aşağıdaki tabloda bir sayı piramidi gösterilmiştir. Her satır bir kattır: en üst katta bir, en alt katta dört kutu vardır. Bir kutudaki sayı, hemen altındaki iki kutudaki sayıların toplamına eşittir. Tabloda - işareti kutu olmayan hücreyi, soru işaretli hücreler ise henüz yazılmamış kutuları gösterir.

Soru 27

  • Veri Grubu: Sayısal Bulmaca ve İşlem Grupları
  • Orta
  • Şekilli soru

Tablodaki piramidin ikinci katında en sağdaki kutudaki sayı kaçtır?

Tablo: dört katlı sayı piramidi. Alt katta k, 5, 8, 3 yazılı; diğer kutular soru işaretli.
  1. A

    13

  2. B

    16

  3. C

    19

  4. D

    24

    Doğru cevap
  5. E

    27

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: üçüncü kattaki sağ iki kutu alt katın sayılarından bulunur: ortadaki 5 + 8 = 13, sağdaki 8 + 3 = 11. İkinci adım: ikinci katın sağ kutusu bu iki kutunun toplamıdır: 13 + 11 = 24. Çeldiriciler: 13, ikinci katın sağ kutusu yerine üçüncü katın ortadaki kutusunun değerini vermektir. 16, alt kattaki bilinen üç sayının düz toplamıdır. 19, katsayıların yer değiştirmesiyle çıkar (5 + 2·3 + 8). 27, en alt kattaki 3 sayısının iki kez sayılmasıyla çıkar (5 + 2·8 + 2·3).

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 28

  • Veri Grubu: Sayısal Bulmaca ve İşlem Grupları
  • Zor
  • Şekilli soru

Tablodaki piramidin en üst kutusundaki sayı 49 olduğuna göre, k harfiyle gösterilen kutudaki sayı kaçtır?

Tablo: dört katlı sayı piramidi. Alt katta k, 5, 8, 3 yazılı; diğer kutular soru işaretli.
  1. A

    7

    Doğru cevap
  2. B

    13

  3. C

    20

  4. D

    33

  5. E

    49

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: en üst kutu, alt kattaki dört kutunun ağırlıklı toplamıdır: k bir kez, 5 ve 8 kutuları üç kez, 3 bir kez katkı verir; yani tepe = k + 3·5 + 3·8 + 3 = k + 42. İkinci adım: 49 = k + 42 olduğundan k = 7 bulunur. Çeldiriciler: 13, 3 kutusunun katsayısının işaretinin ters alınmasıyla çıkar. 20, 5 ve 8 kutularının katsayısının 2 alınmasıyla çıkar. 33, alt kattaki bilinen üç sayının katsayısının hepsinin 1 alınmasıyla çıkar. 49, bilinmeyen kutu yerine tepe kutusunun değerinin verilmesidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

29 - 31. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Kulüp puanlama kuralları

Bir kulübün dönem puanı beş kurala göre hesaplanır.

Birinci kural: Dönem ödevini zamanında teslim eden üyeye 10 puan verilir.

İkinci kural: En az üç toplantıya katılan ve bir etkinlikte görev alan üyeye 8 puan verilir.

Üçüncü kural: En az üç toplantıya katılan veya bir etkinlikte görev alan üyeye ayrıca 3 puan verilir.

Dördüncü kural: Sunum yapan üyeye 4 puan verilir.

Beşinci kural: Devamsızlık sınırı aşılmışsa yazılı uyarı verilir; 6 puanlık ceza ancak ve ancak yazılı uyarı verilmişse uygulanır.

Soru 29

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Kolay
  • Metin sorusu

Dönem ödevini zamanında teslim eden, dört toplantıya katılan, bir etkinlikte görev almayan, sunum yapmayan ve devamsızlık sınırını aşmayan bir üyenin dönem puanı kaç olur?

  1. A

    10

  2. B

    13

    Doğru cevap
  3. C

    16

  4. D

    17

  5. E

    21

Doğru cevap: B

Çözüm

Üyenin dönem ödevi zamanında teslim edildiği için birinci kuraldan 10 puan alınır. Dört toplantıya katıldığı için üçüncü kuralın toplantı koşulu sağlanır; görev almadığı için ikinci kuraldaki iki koşul birlikte sağlanmaz ve 8 puan verilmez. Üçüncü kural 'veya' ile bağlandığından tek bir koşul yeterlidir ve ayrıca 3 puan eklenir. Sunum yapmadığı için dördüncü kuraldan, devamsızlık sınırı aşılmadığı için beşinci kuraldan puan alınmaz. Toplam 10 + 3 = 13 puandır. Çeldiriciler: '10' seçeneği üçüncü kuralın 'veya' yerine 've' gibi okunmasının sonucudur. '16' seçeneği üçüncü kuralın iki kez uygulanmasından çıkar. '17' seçeneği sunum yapılmadığı hâlde dördüncü kuralın uygulanmasıyla bulunur. '21' seçeneği ikinci kuralın yalnızca toplantı koşuluyla uygulanmasıyla elde edilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 30

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Zor
  • Metin sorusu

Ödevini zamanında teslim eden, sunum yapan ve bir etkinlikte görev alan üyenin dönem puanının en az 21 olması isteniyor; devamsızlık sınırı aşılmamıştır. En az kaç toplantıya katılmalıdır?

  1. A

    2

  2. B

    3

    Doğru cevap
  3. C

    4

  4. D

    5

  5. E

    6

Doğru cevap: B

Çözüm

Üye ödevini zamanında teslim ettiği için 10 puan, sunum yaptığı için 4 puan alır ve toplam 14 olur. Bir etkinlikte görev aldığı için üçüncü kuraldan 3 puan daha eklenir ve toplam 17 olur. Puanın 21'e ulaşması için en az 4 puan daha gerekir; bu ancak ikinci kuralın 8 puanıyla sağlanır, çünkü o kuralın iki koşulu, yani en az üç toplantı ve görev birlikte aranır. Üç toplantıyla toplam 25 puan olur ve hedef aşılır. İki toplantıda ikinci kural uygulanmaz ve toplam 17 puanda kalır. Çeldiriciler: '2' seçeneği üç toplantı eşiğinin bir eksik okunmasının sonucudur. '4', '5' ve '6' seçenekleri hedefi sağlar, ancak eşiği üç yerine daha yüksek okunmanın sonucu olduğu için en az değer değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 31

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    En az üç toplantıya katılan bir üye, bir etkinlikte görev almamış olsa 3 puan alamaz.

  2. II.

    Bir etkinlikte görev alan, ancak toplantılara katılmayan bir üyeye de 8 puan verilir.

  3. III.

    Devamsızlık sınırı aşılmış bir üyeye yazılı uyarı verilir ve 6 puanlık ceza uygulanır.

Bu puanlama kurallarına göre, aşağıdaki I, II ve III numaralı önermelerden hangileri kesinlikle doğru değildir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci önerme yanlıştır: en az üç toplantıya katılan üye görev almasa bile üçüncü kuraldaki 'veya' koşulunu sağladığı için 3 puan alır. İkinci önerme de yanlıştır: 8 puan, ikinci kuralın iki koşulunun birlikte sağlanmasını gerektirir; yalnızca görev almak bu puanı vermez. Üçüncü önerme doğrudur: devamsızlık sınırı aşıldığında yazılı uyarı verilir ve ceza ancak ve ancak uyarı verildiğinde uygulandığı için 6 puanlık ceza uygulanır. Kesinlikle doğru olmayan önermeler I ve II'dir. Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği ikinci kuralın tek koşulla uygulandığı varsayımından çıkar. 'Yalnız II' seçeneği üçüncü kuraldaki 'veya' bağlacının 've' gibi okunmasının sonucudur. 'II ve III' seçeneği bu iki okumanın birlikte ve ancak ve ancak kuralının tek yönlü okunmasıyla elde edilir. 'I, II ve III' seçeneği yalnızca ancak ve ancak kuralının tek yönlü okunmasından çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

32 - 34. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Spor salonu üyelik kayıtları

Bir spor salonu, ilk beş ay boyunca yeni kaydolan üyelerini iki üyelik türüne göre aylık olarak izlemiştir. Standart üyelik tam ücretli paketi, öğrenci üyelik ise öğrenci belgesi ibraz edenlere tanınan indirimli paketi ifade etmektedir. Yönetim, iki türün aylık kayıt sayılarını karşılaştırarak bir sonraki dönemin kampanyasını planlamak istemektedir.

Soru 32

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Kolay
  • Şekilli soru

Şekildeki grafikte her ay için Standart ve Öğrenci serilerinin çubukları gösterilmiştir. İki serinin değerleri arasındaki farkın mutlak değeri en büyük olan ay hangisidir?

Gruplu çubuk grafik: aylara göre yeni üye sayısı. Ocak: Standart 17, Öğrenci 3; Şubat: Standart 8, Öğrenci 14; Mart: Standart 21, Öğrenci 19; Nisan: Standart 14, Öğrenci 5; Mayıs: Standart 10, Öğrenci 9. Değer ekseni 0 ile 25 kişi arası, adım 5.
  1. A

    Mart

  2. B

    Ocak

    Doğru cevap
  3. C

    Mayıs

  4. D

    Şubat

  5. E

    Nisan

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda her ay için iki serinin farkının mutlak değerini alırız: Ocak'ta 17 ile 3 arasında 14, Şubat'ta 8 ile 14 arasında 6, Mart'ta 21 ile 19 arasında 2, Nisan'da 14 ile 5 arasında 9, Mayıs'ta 10 ile 9 arasında 1 fark vardır. İkinci adımda en büyük farkın 14 ile Ocak ayında olduğunu görürüz; doğru cevap Ocak'tır.

Çeldiriciler: 'Mart' seçeneği en yüksek tek çubuğun (21) bulunduğu aydır, ama bu ayda iki çubuk birbirine yakındır ve fark yalnızca 2'dir. 'Şubat' seçeneği, Öğrenci serisinin Standart serisinden yüksek olduğu tek ay olduğu için işaretli farkta öne çıkar; fakat fark mutlak değer olarak alınmadığında bu okuma yanlış sonuca götürür. 'Nisan' seçeneği ikinci büyük farkı veren aydır (9). 'Mayıs' seçeneği en küçük farkın olduğu aydır (1).

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 33

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekildeki grafikte Standart serisinin beş ayındaki değerlerinin aritmetik ortalaması ile Öğrenci serisinin beş ayındaki değerlerinin aritmetik ortalaması arasındaki fark kaçtır? (Standart ortalaması eksi Öğrenci ortalaması)

Gruplu çubuk grafik: aylara göre yeni üye sayısı. Ocak: Standart 17, Öğrenci 3; Şubat: Standart 8, Öğrenci 14; Mart: Standart 21, Öğrenci 19; Nisan: Standart 14, Öğrenci 5; Mayıs: Standart 10, Öğrenci 9. Değer ekseni 0 ile 25 kişi arası, adım 5.
  1. A

    -4

  2. B

    1

  3. C

    4

    Doğru cevap
  4. D

    5

  5. E

    20

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda Standart serisinin değerlerini toplarız: 17 + 8 + 21 + 14 + 10 = 70, ortalama 70 / 5 = 14 olur. İkinci adımda Öğrenci serisinin değerleri 3 + 14 + 19 + 5 + 9 = 50 eder ve ortalaması 50 / 5 = 10 olur. Üçüncü adımda istenen fark 14 - 10 = 4 bulunur; doğru cevap budur.

Çeldiriciler: '-4' seçeneği çıkarma sırasının ters alınmasıyla çıkar. '1' seçeneği yalnızca son ayın değerlerinin farkıdır (10 - 9). '5' seçeneği ortalamayı kategori sayısının bir eksiğine, yani 4'e bölmenin sonucudur (70 / 4 - 50 / 4 = 5). '20' seçeneği ortalamaların farkı değil, toplamların farkıdır (70 - 50).

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 34

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekildeki grafikte her ayın iki üyelik türünün kayıtları ayrı çubuklarla gösterilmiştir. Ocak ayındaki toplam kayıt sayısından Mart ayındaki toplam kayıt sayısına geçişte, toplam kayıttaki yüzde değişim kaç yüzdedir?

Gruplu çubuk grafik: aylara göre yeni üye sayısı. Ocak: Standart 17, Öğrenci 3; Şubat: Standart 8, Öğrenci 14; Mart: Standart 21, Öğrenci 19; Nisan: Standart 14, Öğrenci 5; Mayıs: Standart 10, Öğrenci 9. Değer ekseni 0 ile 25 kişi arası, adım 5.
  1. A

    1

  2. B

    10

  3. C

    20

  4. D

    50

  5. E

    100

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adımda Ocak ayındaki iki türün toplamını buluruz: 17 + 3 = 20. İkinci adımda Mart ayındaki toplam 21 + 19 = 40 olur. Üçüncü adımda toplam kayıttaki artış 40 - 20 = 20 olur. Dördüncü adımda yüzde değişimi 20 / 20 × 100 = 100 olarak hesaplarız; doğru cevap budur.

Çeldiriciler: '1' seçeneği 100 ile çarpma adımı atlandığında çıkan orandır. '10' seçeneği 100'ün bir basamak kaydırılmasının sonucudur. '20' seçeneği yüzde yerine mutlak artışı verir. '50' seçeneği artışı başlangıç değerine değil, son değere bölmenin sonucudur (20 / 40 × 100).

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

35 - 37. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Birimlere göre üretim

Bir sanayi grubunun beş birimi, 2024 ve 2025 yıllarındaki üretim miktarlarını bin adet cinsinden kaydetmiştir. Grup yönetimi, birimlerin yıllık değişimini ve iki yıllık toplam içindeki paylarını karşılaştırarak bir sonraki yılın yatırım önceliklerini belirlemek istemektedir. Her birimin payı, kendi iki yıllık toplamı üzerinden hesaplanmaktadır.

Soru 35

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekildeki tabloda Kimya biriminin 2024 ve 2025 değerleri yer almaktadır. Kimya biriminin 2024 değerinin, Kimya biriminin iki yıllık toplamı içindeki yüzde payı kaçtır?

Tablo: birimlere göre üretim miktarı, bin adet. 2024 ve 2025 değerleri: Tekstil 80 ve 105; Gıda 40 ve 60; Kimya 30 ve 20; Mobilya 80 ve 36; Ambalaj 35 ve 42.
  1. A

    6

  2. B

    20

  3. C

    40

  4. D

    60

    Doğru cevap
  5. E

    150

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda Kimya biriminin iki değerini tablodan okuruz: 2024'te 30, 2025'te 20. İkinci adımda iki yıllık toplamı 30 + 20 = 50 olarak buluruz. Üçüncü adımda 2024 değerinin payını 30 / 50 = 0,6 olarak hesaplar ve yüzdeye çeviririz; yüzde 60 bulunur ve doğru cevap budur.

Çeldiriciler: '6' seçeneği 0,6 oranını yüzdeye çevirirken basamak kaydırmanın sonucudur. '20' seçeneği payı yüzde yerine 2025 adedi olarak vermektir. '40' seçeneği 2024 yerine 2025 payını verir (20 / 50). '150' seçeneği oranın ters yazılmasının sonucudur (30 / 20 = 1,5).

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 36

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekildeki tabloda birimlerin 2024 ve 2025 değerleri verilmiştir. 2024'ten 2025'e yüzde olarak en çok artan birim hangisidir?

Tablo: birimlere göre üretim miktarı, bin adet. 2024 ve 2025 değerleri: Tekstil 80 ve 105; Gıda 40 ve 60; Kimya 30 ve 20; Mobilya 80 ve 36; Ambalaj 35 ve 42.
  1. A

    Kimya

  2. B

    Tekstil

  3. C

    Mobilya

  4. D

    Ambalaj

  5. E

    Gıda

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adımda her birimin 2024 ve 2025 değerlerini tablodan okuruz. İkinci adımda artışı buluruz: Tekstil +25, Gıda +20, Kimya -10, Mobilya -44, Ambalaj +7. Üçüncü adımda artışı 2024 değerine bölüp yüzdeyi hesaplarız: Tekstil yüzde 31,25; Gıda yüzde 50; Kimya yüzde -33,3; Mobilya yüzde -55; Ambalaj yüzde 20. Dördüncü adımda en büyük yüzde artışının Gıda'da olduğunu görürüz; doğru cevap Gıda'dır.

Çeldiriciler: 'Tekstil' en büyük mutlak artışı (25) veren birimdir, ama yüzde olarak en çok artan birim değildir. 'Mobilya' en büyük değişimi veren birimdir; azalışını artış sanan okuma bu birimi seçer. 'Kimya' azalan birimler içinde en az azalandır; azalışın işaretinin gözden kaçması bu birimi en çok artan gibi gösterir. 'Ambalaj' tablonun son satırındaki birimdir; satır sırasını karıştıran okuma bunu seçer.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 37

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Zor
  • Şekilli soru

Ambalaj biriminin 2024 değeri yüzde 20 artırılırsa, Ambalaj biriminin yeni iki yıllık toplamı içinde 2025 değerinin payı yüzde kaç olur?

Tablo: birimlere göre üretim miktarı, bin adet. 2024 ve 2025 değerleri: Tekstil 80 ve 105; Gıda 40 ve 60; Kimya 30 ve 20; Mobilya 80 ve 36; Ambalaj 35 ve 42.
  1. A

    5

  2. B

    42

  3. C

    50

    Doğru cevap
  4. D

    60

  5. E

    200

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda Ambalaj'ın 2024 değerini yüzde 20 artırırız: tablodaki 35 değeri 35 × 1,2 = 42 olur. İkinci adımda Ambalaj'ın yeni iki yıllık toplamı 42 + 42 = 84 olur. Üçüncü adımda 2025 değerinin payını 42 / 84 = 0,5 olarak bulur ve yüzdeye çeviririz; yüzde 50 bulunur ve doğru cevap budur.

Çeldiriciler: '5' seçeneği 0,5 oranını yüzde olarak yazarken basamak kaydırmanın sonucudur. '42' seçeneği payı yüzde yerine 2025 adedi olarak vermektir. '60' seçeneği artış yerine azalış uygulanırsa çıkar: 42 / (28 + 42) = 0,6. '200' seçeneği payın ters çevrilmesinin sonucudur: 84 / 42 = 2.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

38 - 40. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Kargo ücret kuralları

Kargo ücreti taban ücretle başlar ve iki kuralla belirlenir.

Birinci kurala göre gönderi kırılabilir ve merkez dışına gidiyorsa taban ücrete 20 TL eklenir.

İkinci kurala göre gönderi hafta sonu teslim ediliyorsa veya gönderici üye müşteriyse toplam tutardan yüzde 20 indirim yapılır.

Ek ücret önce eklenir; indirim bu toplam üzerinden hesaplanır.

Soru 38

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Orta
  • Şekilli soru

Ağırlığı 7 kilogram olan ve kırılabilir olmayan bir gönderi merkez dışındaki bir adrese gönderiliyor. Gönderi hafta sonu teslim edilecektir. Tablodaki taban ücrete göre, bu gönderinin ödeyeceği tutar kaç TL'dir?

Tablo: kargo taban ücretleri. 0-2 kg için 40 TL; 2-5 kg için 55 TL; 5-10 kg için 75 TL; 10-20 kg için 110 TL; 20-30 kg için 150 TL.
  1. A

    44

  2. B

    60

    Doğru cevap
  3. C

    75

  4. D

    76

  5. E

    88

Doğru cevap: B

Çözüm

Gönderi kırılabilir olmadığı için birinci kuraldaki iki koşul birlikte sağlanmaz ve taban ücrete ek ücret eklenmez. Ağırlık 7 kilogram olduğundan tablodaki 5-10 kg aralığının taban ücreti 75 TL'dir. Gönderi hafta sonu teslim edildiği için ikinci kuraldaki indirim uygulanır ve 75 TL'nin yüzde 20'si olan 15 TL düşülerek 60 TL bulunur. Çeldiriciler: '44' seçeneği bir alt ağırlık aralığının taban ücretinin okunmasından çıkar. '75' seçeneği indirimin hiç uygulanmamasının sonucudur. '76' seçeneği iki koşul yerine tek koşulun yeterli sayılıp 20 TL ek ücretin eklenmesiyle elde edilir. '88' seçeneği bir üst ağırlık aralığının taban ücretinin okunmasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 39

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Zor
  • Şekilli soru

Birinci gönderi 12 kg, kırılabilir ve merkez dışına gidiyor; hafta sonu teslim edilecek. İkinci gönderi 3 kg, kırılabilir değil, merkez içi; göndericisi üye müşteri. Ödeyecekleri tutarların farkı kaç TL'dir?

Tablo: kargo taban ücretleri. 0-2 kg için 40 TL; 2-5 kg için 55 TL; 5-10 kg için 75 TL; 10-20 kg için 110 TL; 20-30 kg için 150 TL.
  1. A

    16

  2. B

    49

  3. C

    60

    Doğru cevap
  4. D

    64

  5. E

    148

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci gönderinin taban ücreti tablodan 10-20 kg aralığında 110 TL'dir. Gönderi kırılabilir ve merkez dışına gittiği için 20 TL ek ücret eklenir ve toplam 130 TL olur. Hafta sonu teslim edildiği için bu toplam üzerinden yüzde 20 indirim yapılır ve 130 × 0,8 = 104 TL ödenir. İkinci gönderinin taban ücreti 2-5 kg aralığında 55 TL'dir; kırılabilir olmadığı için ek ücret yoktur, göndericisi üye müşteri olduğu için yüzde 20 indirimle 44 TL öder. Fark 104 - 44 = 60 TL'dir. Çeldiriciler: '16' seçeneği birinci gönderinin ağırlığının bir alt aralıktan okunmasının sonucudur. '49' seçeneği 'veya' koşulunun iki bileşeninin birlikte aranmasıyla ikinci gönderiye indirim uygulanmamasından çıkar. '64' seçeneği indirimin taban ücret üzerinden yapılıp ek ücretin sonra eklenmesinden doğar. '148' seçeneği farkın yerine toplamın alınmasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 40

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Orta
  • Şekilli soru

Kırılabilir bir gönderi merkez dışına gönderiliyor ve hafta sonu teslim ediliyor. Gönderinin ödediği toplam tutar 104 TL olduğuna göre tablodaki taban ücret kaç TL'dir?

Tablo: kargo taban ücretleri. 0-2 kg için 40 TL; 2-5 kg için 55 TL; 5-10 kg için 75 TL; 10-20 kg için 110 TL; 20-30 kg için 150 TL.
  1. A

    40

  2. B

    55

  3. C

    75

  4. D

    110

    Doğru cevap
  5. E

    150

Doğru cevap: D

Çözüm

Gönderi kırılabilir ve merkez dışına gittiği için taban ücrete 20 TL eklenir; hafta sonu teslim edildiği için bu toplam yüzde 20 indirimle düşer. Ödenen 104 TL'den geriye doğru gidilirse indirimden önceki tutar 104 ÷ 0,8 = 130 TL bulunur. Bu tutardan 20 TL ek ücret çıkarıldığında taban ücret 110 TL olur ve tablodaki yalnızca bu satır 104 TL ödemeye karşılık gelir. Çeldiriciler: '75' seçeneği bir alt aralığın, '150' seçeneği bir üst aralığın taban ücretinin okunmasıdır. '55' seçeneği iki alt satırın, '40' seçeneği üç alt satırın okunmasından çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

41 - 43. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Deneme puanları

Bir dil kursunda yapılan deneme sınavında öğrenciler aldıkları puanlara göre gruplandırılmıştır. Puanlar 20 puanlık eşit aralıklara ayrılmıştır; tablonun en küçük alt sınırı 0, en büyük üst sınırı 100'dür. Her aralık alt sınırını içerir, üst sınırını içermez. Aralıklardaki öğrenci sayıları şekildeki tabloda gösterilmiştir.

Soru 41

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Orta
  • Şekilli soru

Puanı 60'tan küçük olan öğrencilerin tüm öğrencilere oranı yüzde kaçtır?

Deneme puanlarının aralıklara göre öğrenci sayısı tablosu. 0 - 20 aralığında 4, 20 - 40 aralığında 8, 40 - 60 aralığında 12, 60 - 80 aralığında 16, 80 - 100 aralığında 10 öğrenci.
  1. A

    24

  2. B

    48

    Doğru cevap
  3. C

    52

  4. D

    60

  5. E

    80

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda her puan aralığının genişliği 20 olarak okunur; alt sınır dahil, üst sınır hariç olduğu için 60'tan küçük puanlar 0 - 20, 20 - 40 ve 40 - 60 aralıklarındadır. İkinci adımda tüm aralıklardaki öğrenci sayıları toplanır: 4 + 8 + 12 + 16 + 10 = 50. Üçüncü adımda 60'tan küçük olanların sayısı 4 + 8 + 12 = 24 bulunur ve oran 24 / 50 = 0,48, yani yüzde 48 olur. '24' seçeneği oranı değil öğrenci sayısını verir; yüzde hesabı yapılmazsa bu değer çıkar. '80' seçeneği 60 - 80 aralığının sınır değerini de dahil edip dört aralığın toplamını (40) almakla çıkar, oysa 60 puan bu aralığa aittir. '60' seçeneği toplamdan son aralığın 10 öğrencisini çıkarmakla (24 / 40) elde edilir; toplam 50 öğrencidir. '52' seçeneği istenen oranın tümleyenidir (26 / 50), bu yüzden yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 42

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Zor
  • Şekilli soru

Tablodaki en büyük üst sınır ile en küçük alt sınır arasındaki fark (açıklık) ile her aralığın orta değeri öğrenci sayısıyla ağırlıklandırılarak bulunan ortalama puan arasındaki fark kaçtır?

Deneme puanlarının aralıklara göre öğrenci sayısı tablosu. 0 - 20 aralığında 4, 20 - 40 aralığında 8, 40 - 60 aralığında 12, 60 - 80 aralığında 16, 80 - 100 aralığında 10 öğrenci.
  1. A

    22

  2. B

    38

  3. C

    42

    Doğru cevap
  4. D

    50

  5. E

    52

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda açıklık, tablodaki en büyük üst sınır ile en küçük alt sınır arasındaki fark olarak alınır: 100 - 0 = 100. İkinci adımda her aralığın orta değeri bulunur: 10, 30, 50, 70 ve 90. Üçüncü adımda bu orta değerler öğrenci sayılarıyla çarpılıp toplanır: 4 · 10 + 8 · 30 + 12 · 50 + 16 · 70 + 10 · 90 = 2900; toplam öğrenci sayısı 50 olduğundan ortalama 2900 / 50 = 58 bulunur. Dördüncü adımda açıklık ile ortalama arasındaki fark 100 - 58 = 42 olur. '50' seçeneği öğrenci sayıları kullanılmadan orta değerlerin düz ortalamasının alınmasıyla çıkar. '38' seçeneği açıklık yerine ilk aralığın genişliğinin (20) alınmasıyla çıkar. '52' seçeneği orta değerler yerine alt sınırların kullanılmasıyla ortalama 48 bulunduğunda çıkar. '22' seçeneği ortalamaya ilk aralığın genişliği eklenip (78) bu değer açıklıktan çıkarıldığında elde edilir; bu, ortalamanın yanlış hesaplanmasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 43

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Zor
  • Şekilli soru

Tablodaki 60 - 80 aralığından 5 öğrenci 40 - 60 aralığına kaydırılıyor; diğer aralıklardaki sayılar değişmiyor. Aralık orta değerleriyle hesaplanan ağırlıklı ortalama, kaydırmadan önce ve sonra ayrı ayrı bulunuyor. Yeni ağırlıklı ortalamadan eski ağırlıklı ortalama çıkarıldığında kaç puanlık fark elde edilir?

Deneme puanlarının aralıklara göre öğrenci sayısı tablosu. 0 - 20 aralığında 4, 20 - 40 aralığında 8, 40 - 60 aralığında 12, 60 - 80 aralığında 16, 80 - 100 aralığında 10 öğrenci.
  1. A

    -100

  2. B

    -20

  3. C

    -2

    Doğru cevap
  4. D

    2

  5. E

    58

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda eski toplam bulunur: aralık orta değerleri 10, 30, 50, 70, 90 ile frekanslar çarpılıp toplanır; 4 · 10 + 8 · 30 + 12 · 50 + 16 · 70 + 10 · 90 = 2900 ve eski ortalama 2900 / 50 = 58 olur. İkinci adımda 5 öğrencinin orta değeri 70'ten 50'ye iner; toplam 5 · (70 - 50) = 100 azalır ve yeni toplam 2800 olur. Üçüncü adımda yeni ortalama 2800 / 50 = 56 olur ve fark 56 - 58 = -2 bulunur. '2' seçeneği fark eski ortalamadan yeni ortalama çıkarılarak alındığında ortaya çıkar, işaret ters çevrilmiştir. '-100' seçeneği toplamdaki değişim ortalamaya bölünmeden yazıldığında çıkar. '-20' seçeneği 5 öğrencilik kaymanın çarpılmadan yalnızca orta değer farkının (20) alınmasıyla bulunur. '58' seçeneği yeni ortalama yerine eski ortalamanın verilmesiyle çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 44

  • Geometri: Alan, Çevre, Çokgen ve Çember
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekildeki ABCD dikdörtgeninde E noktası [DC] kenarı, F noktası [BC] kenarı üzerindedir. Taralı AEF üçgeninin alanı kaç birimkaredir?

ABCD dikdörtgeninde AB 12 ve AD 8 birimdir. E noktası DC kenarı üzerindedir, DE 5 birimdir. F noktası BC kenarı üzerindedir, BF 6 birimdir. AEF üçgeni taralıdır.
  1. A

    13

  2. B

    33

    Doğru cevap
  3. C

    35

  4. D

    40

  5. E

    63

Doğru cevap: B

Çözüm

ABCD dikdörtgeninin alanı 12 · 8 = 96 birimkaredir. Birinci adımda kenar parçaları bulunur: EC = 12 − 5 = 7 ve CF = 8 − 6 = 2. İkinci adımda üç köşe üçgeninin alanı ayrı ayrı hesaplanır: ADE = (8 · 5) / 2 = 20, CEF = (7 · 2) / 2 = 7, ABF = (12 · 6) / 2 = 36. Üçüncü adımda AEF üçgeni, dikdörtgenden bu üç üçgenin alanları çıkarılarak bulunur: 96 − (20 + 7 + 36) = 96 − 63 = 33.

Çeldiriciler: 13, ADE alanının ikiye bölünmeden iki kez çıkarılmasından çıkar (96 − 40 − 7 − 36). 35, CE yerine DE uzunluğunun alınmasıyla CEF alanının 5 bulunmasından gelir. 40, CEF üçgeni hiç çıkarılmadığında kalan değerdir. 63, üç köşe üçgeninin toplamıdır; bu taralı olmayan alanı verir, istenen ise onun tümleyenidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 45

  • Geometri: Alan, Çevre, Çokgen ve Çember
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

İki düzgün çokgenin dış açılarının ölçüleri toplamı 90° ve farkı 30°'dir. Kenar sayısı daha fazla olan çokgenin bir köşesinden çizilebilen köşegen sayısı kaçtır?

  1. A

    6

  2. B

    9

    Doğru cevap
  3. C

    10

  4. D

    12

  5. E

    54

Doğru cevap: B

Çözüm

Düzgün bir çokgenin dış açıları eşittir ve toplamları 360° olduğundan bir dış açı 360° bölü kenar sayısına eşittir. Birinci adımda verilen toplam ve farkın yardımıyla dış açılar bulunur: (90 + 30) / 2 = 60° ve (90 − 30) / 2 = 30°. İkinci adımda kenar sayıları 360 / 60 = 6 ve 360 / 30 = 12 olarak çıkar; kenar sayısı daha fazla olan 12 kenarlıdır. Üçüncü adımda bir köşeden çizilen köşegen sayısı kenar sayısından 3 eksik olduğundan 12 − 3 = 9 bulunur.

Çeldiriciler: 6, kenar sayısı daha az olan çokgenin kenar sayısıdır; oysa soru daha fazla kenarlı çokgeni sorar. 10, köşegen sayısını n − 2 sanmanın sonucudur. 12, köşegen sayısı yerine kenar sayısının yazılmasıdır. 54, 12 kenarlı çokgenin tüm köşegenlerinin sayısıdır (12 · 9 / 2); ancak soru yalnız bir köşeden çizilenleri sorar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 46

  • Geometri: Açı ve Üçgen
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekildeki ABC üçgeninde iç açılar şekilde gösterilmiştir. Bu üçgenin en büyük iç açısının ölçüsü kaç derecedir?

ABC üçgeninde A köşesindeki açı 2x, B köşesindeki açı 3x, C köşesindeki açı 4x olarak şekilde yazılmıştır.
  1. A

    20

  2. B

    40

  3. C

    80

    Doğru cevap
  4. D

    100

  5. E

    160

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda üçgenin iç açılar toplamı 180 derece olduğundan, şekildeki açılar için 2x + 3x + 4x = 180 yazılır ve 9x = 180 buradan x = 20 bulunur. İkinci adımda en büyük iç açı olan 4x, 4 · 20 = 80 derece olarak hesaplanır; üçgenin iç açılarının toplamı 180 olduğu için bu değer üç açının ölçüleriyle tutarlıdır.

Çeldiriciler. 20: x değerinin kendisidir, istenen ise en büyük açıdır. 40: en küçük iç açı olan 2x'tir. 100: en büyük iki açının toplamıdır, oysa tek bir açının ölçüsü istenmiştir. 160: iç açılar toplamını 360 alıp x = 40 bulmanın sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 47

  • Katı Cisim ve Uzamsal Görünüm
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekildeki dış yüzeyi boyanmış küp, birim küplere ayrılmıştır. Bu birim küplerden tam iki yüzü boyalı olanların sayısı kaçtır?

Dış yüzeyi boyalı büyük küp; bir ayrıtı 5 birim, küp birim küplere ayrılmıştır.
  1. A

    12

  2. B

    24

  3. C

    36

    Doğru cevap
  4. D

    41

  5. E

    44

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Şekilde ayrıt uzunluğu 5 birim olarak verilmiştir; büyük küp 5 × 5 × 5 = 125 birim küpten oluşur. İkinci adım: Tam iki yüzü boyalı birim küpler, boyalı iki yüzün kesiştiği bir ayrıt üzerinde bulunan ve köşe olmayan küplerdir. Her ayrıtta iki uç köşe küpü dışında 5 − 2 = 3 birim küp kalır. Üçüncü adım: Küpün 12 ayrıtı olduğundan 12 × 3 = 36 birim küp tam iki yüzü boyalıdır, sonuç 36'dır.

Çeldiriciler: '44', köşe küplerinin de tam iki yüzü boyalı sayılmasıyla çıkar; oysa köşe küpleri üç yüzü boyalıdır. '24', küpün ayrıt sayısı 8 alındığında çıkar; küpün 12 ayrıtı vardır. '12', her ayrıtta kalan 3 küp, ayrıt sayısı yerine 4 yüz alınarak hesaplandığında çıkar; oysa küpte 12 ayrıt vardır. '41', iç küplerin sayısının 5 alınmasıyla çıkar; iç küplerin hiçbir yüzü boyalı olmadığından bu sayıya girmezler.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 48

  • Geometri: Alan, Çevre, Çokgen ve Çember
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekildeki ABC üçgeninde A köşesi dik açıdır ve AH doğru parçası BC hipotenüsüne çizilen yüksekliktir. Buna göre x kaçtır?

ABC dik üçgeninde A köşesi dik açıdır; AB 15 ve AC 20 birimdir. AH doğru parçası BC hipotenüsüne indirilmiş yüksekliktir ve x ile gösterilir.
  1. A

    6

  2. B

    12

    Doğru cevap
  3. C

    15

  4. D

    20

  5. E

    25

Doğru cevap: B

Çözüm

Dik üçgende alan iki dik kenarın çarpımının yarısıdır: (15 · 20) / 2 = 150. Birinci adımda hipotenüs Pythagoras bağıntısıyla bulunur: 15² + 20² = 225 + 400 = 625, buradan BC = 25. İkinci adımda aynı alan hipotenüs ve ona ait yükseklikle de yazılır: (25 · x) / 2 = 150. Bu denklemden x = 300 / 25 = 12 bulunur.

Çeldiriciler: 6, alan eşitliğinde yalnız bir tarafın ikiye bölünmesiyle (150 = 25 · x) çıkar. 15 bir dik kenarın uzunluğudur; yükseklik hipotenüse indirildiği için bir dik kenara eşit olamaz. 20, taban olarak hipotenüs yerine 15 birimlik dik kenar alındığında çıkan değerdir. 25 hipotenüsün uzunluğudur; yükseklik ise onu dik keser.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 49

  • Geometri: Açı ve Üçgen
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekildeki ABC üçgeninde BD doğru parçası, B köşesindeki iç açının açıortayıdır. Şekilde x ile gösterilen açının ölçüsü kaç derecedir?

ABC üçgeninde A köşesindeki tepe açısı 40 derecedir; AB ve AC kenarları eş olup çentikle gösterilmiştir. BD doğru parçası B köşesindeki açıyı ikiye bölmektedir ve BDC açısı x ile gösterilmiştir.
  1. A

    40

  2. B

    75

    Doğru cevap
  3. C

    105

  4. D

    110

  5. E

    120

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda, şekilde işaretli eş kenarların karşısındaki B ve C taban açıları eşit olduğundan iki açı da aynı ölçüdedir. İkinci adımda tepe açısı 40 derece olduğundan 40 + 2 · B = 180 yazılır ve B = 70 bulunur. Üçüncü adımda BD açıortay olduğundan B açısı iki eşit parçaya bölünür ve DBC açısı 35 derece olur. Dördüncü adımda BDC üçgeninde iç açılar toplamından x = 180 − 35 − 70 = 75 bulunur.

Çeldiriciler. 40: taban açısının tamamını DBC açısı yerine kullanmanın sonucudur. 105: istenen açının bütünleyenidir. 110: C açısını da yarıya bölüp 35 almanın sonucudur. 120: tepe açısını taban açısı sanmanın sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 50

  • Geometri: Açı ve Üçgen
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekildeki PQR üçgeninde x ve y ile gösterilen açılar dış açılardır. x + y toplamı kaç derecedir?

PQR üçgeninin R köşesindeki iç açı 70 derecedir. Q köşesindeki dış açı x, P köşesindeki dış açı y ile şekilde gösterilmiştir.
  1. A

    70

  2. B

    110

  3. C

    180

  4. D

    250

    Doğru cevap
  5. E

    290

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda R köşesindeki iç açı 70 derece olduğundan bu köşedeki dış açı 180 − 70 = 110 derecedir. İkinci adımda üçgenin dış açılarının toplamı 360 derece olduğundan, x + y = 360 − 110 = 250 bulunur. Dış açılar bir köşede iç açıyla bütünler olduğu için bu yöntem iki iç açının toplamından bağımsız çalışır.

Çeldiriciler. 70: dış açılar toplamını 180 almanın sonucudur. 110: yalnız üçüncü köşenin dış açısıdır, istenen toplam değildir. 180: üçgenin iç açılar toplamıdır, dış açılar için kullanılmaz. 290: 70 değerini dış açı yerine kullanmanın sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 51

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bu yörede yapılan bakla çorbası, hazırlanışı bakımından sade görünse de sofraya oturan konuklar onu ______ bir lezzet olarak tanımlar; çünkü tarifin asıl değeri, malzemelerin ______ bir dengede bir araya gelmesindedir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    unutulmaz – ölçülü

    Doğru cevap
  2. B

    unutulmaz – ölçüsüz

  3. C

    yavan – ölçülü

  4. D

    sıradan – dağınık

  5. E

    ölçülü – unutulmaz

Doğru cevap: A

Çözüm

Cümledeki 'sade görünse de' ifadesi bir karşıtlık kurar; bu yüzden birinci boşluğa sadelikle çelişen, beklenmedik bir üstünlük bildiren 'unutulmaz' gelmelidir. İkinci boşluk 'çünkü' ile bağlanan açıklamanın parçasıdır: tarifin değeri malzemelerin ölçülü bir dengede bir araya gelmesine dayandığı için boşluğa 'ölçülü' gelir.

Yanlış seçenekler: 'sıradan' birinci boşlukta karşıtlığı ortadan kaldırır; 'yavan' sadeliğin yönünü sürdürdüğü için karşıtlık kurmaz. 'Ölçüsüz' ikinci boşlukta tarifin dengeye dayandığı yargısının tersini söyler. 'Ölçülü' ile 'unutulmaz' sözcüklerinin yerinin değiştirilmesi ise her iki boşlukta da anlamsız bir çift üretir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 52

  • Boşluk Tamamlama
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Takım sporlarında başarı, bir yıldızın performansından çok ortak hareket etmeye bağlıdır; sahada oyuncular aynı hedefe yönelip ______ çalıştığında savunma da hücum da güçlenir.

Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    omuz omuza

    Doğru cevap
  2. B

    başı dik

  3. C

    ağzı kulağında

  4. D

    tek başına

  5. E

    gözü kara

Doğru cevap: A

Çözüm

Cümle, savunma ve hücumun güçlenmesini oyuncuların aynı hedefe birlikte yönelmesine bağlıyor; boşluğa bu birlikteliği anlatan bir deyim gerekir. 'Omuz omuza' birlikte ve dayanışma içinde hareket etmeyi anlatır, bu yüzden cümlenin ortak hareket vurgusuyla örtüşür.

Yanlış seçenekler: 'tek başına' ortak hareketin tam karşıtını söyler. 'Ağzı kulağında' sevinç bildiren bir deyimdir ve bağlamla ilgisizdir. 'Başı dik' onur ifadesidir, birlikte çalışmayı anlatmaz. 'Gözü kara' cesareti anlatır; oysa cümlede cesaretten çok birliktelik vurgulanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 53

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Hukukta 'borç', bir kişinin başkasına karşı yükümlü olduğu edimi anlatır; günlük dilde ise aynı sözcük bir kişiye karşı duyulan ______ anlamında kullanılır. Bu iki kullanım arasında ______ bir fark vardır.

Boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    minnet – önemli

    Doğru cevap
  2. B

    minnet – aynı

  3. C

    ödeme – önemli

  4. D

    yükümlülük – aynı

  5. E

    önemli – minnet

Doğru cevap: A

Çözüm

Hukuk dilinde 'borç', bir edimi yerine getirme yükümlülüğünü anlatır; günlük dilde aynı sözcük ise bir kişiye karşı duyulan minneti kastedebilir. Birinci boşluk bu gündelik anlamı taşıdığı için 'minnet' gelir. İkinci boşlukta cümlenin 'fark vardır' yargısıyla uyuşan 'önemli' sözcüğü bulunur; bu yüzden tek tutarlı çift budur.

Yanlış seçenekler: 'ödeme' hukuki bir terimdir ve gündelik anlamı açıklamaz. 'Yükümlülük' de hukuki karşılığı anlatır, gündelik anlamla uyuşmaz. 'Aynı' ifadesi cümlenin fark bulunduğu yargısını çürütür. İki boşluğun yerinin değiştirildiği çift ise her iki boşlukta da anlamsızdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 54

  • Boşluk Tamamlama
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Dijital arşivler, geçmişe ait belgeleri fiziksel olarak bozulmadan saklama vaadiyle kurulur. Ancak dosya biçimleri zamanla eskir ve okunamaz hâle gelir; bu yüzden bir belgeyi kaydetmek, onu korumak anlamına gelmez. Arşivcinin asıl işi, verinin hangi yazılımla açılacağını ve hangi aralıklarla taşınacağını planlamaktır.


Bu parça aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanabilir?

  1. A

    Dijital arşivlerin asıl sorunu, belgelerin fiziksel olarak yeterince küçük tutulamamasıdır.

  2. B

    Bu nedenle en değerli belgeler, zamanla değişmeyen kâğıt ortamda tutulmalıdır.

  3. C

    Veri miktarının artması, belleğin korunmasını kolaylaştıran en önemli etkendir.

  4. D

    Dolayısıyla belleğin korunması, depolama kapasitesinden çok sürekli bakım ve taşıma kararlarına bağlıdır.

    Doğru cevap
  5. E

    Arşivleme bir kez tamamlandıktan sonra belgelerin bakımına gerek kalmadığı için işlem tek seferlik olur.

Doğru cevap: D

Çözüm

Parçanın ilk iki cümlesi, dijital saklamanın kayıttan ibaret olmadığını ve dosya biçimlerinin zamanla eskidiğini anlatır; üçüncü cümle de asıl işin yazılım ve taşıma planı olduğunu söyler. Boş cümlenin bu akışı sürdürmesi için belleğin korunmasını kayıt miktarından çok sürekli bakıma bağlayan bir sonuç gerekir; doğru cümle parçanın ana yargısını bu biçimde genelleştirir.

Yanlış seçenekler: fiziksel boyut sorununu anlatan cümle parçada geçmeyen yeni bir konuya kayar. Kâğıt belgeleri öne çıkaran cümle dijital saklama üzerine kurulu yönü tersine çevirir. Miktarı en önemli etken sayan cümle parçanın bakım vurgusunu dışarıda bırakır. Bakıma gerek kalmadığını söyleyen cümle ise üçüncü cümlenin tam karşıtıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 55

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Çocuk romanlarında kahramanın yolculuğu genellikle dışarıdaki bir tehlikeyle başlar; ilk bölümlerde okur, düşmanı ve engelleri net biçimde görür.


Ancak kitabın ilerleyen sayfalarında asıl çatışmanın, kahramanın kendi korkularıyla kurduğu hesaplaşma olduğu ortaya çıkar.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    Kahraman bu tehlikelerden kaçarken korkusunu hiç dile getirmez.

  2. B

    Yazar, tehlikelerin hikâyenin sonunda kesin olarak çözüleceğini baştan bildirir.

  3. C

    Yazar, bu tehlikelerin arkasında kahramanın henüz fark etmediği bir korkunun yattığını okura gizli bırakır.

    Doğru cevap
  4. D

    Bu bölümde kahramanın korkusu, dış tehlikelerle ilişkisiz bir biçimde ilk kez ortaya çıkar.

  5. E

    Kitabın bu bölümünde yeni bir karakter tanıtılır ve kahramanın yolculuk amacı değişir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Parça, ilk bölümde okurun dikkatinin dış tehlikeye yönlendiğini; 'Ancak' bağlacıyla da bu algının sonradan değişeceğini söyler. Boşluk, bu iki yönü birlikte kuracak bir cümle olmalıdır: okuru dış tehlikeyi asıl sanmaya yöneltirken iç çatışmanın gizli kaldığını bildirmelidir. Bu koşulu yalnız 'gizli bırakır' ifadesi sağlar; korkunun saklı olması hem önceki hem sonraki cümleyle bağ kurar.

Yanlış seçenekler: korkuyu gizleyen ama okuru iç çatışmaya hazırlamayan cümle yarım bir bağ kurar. Sonun kesin çözüleceğini bildiren cümle, sonraki cümlenin sunduğu sürprizi ortadan kaldırır. Korkunun ilk kez bu bölümde ortaya çıktığını söyleyen cümle ise 'ilerleyen sayfalarda' ifadesiyle çelişir. Yeni karakter tanıtan cümle ise parçanın kapsamı dışındadır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 56

  • Kesin Çıkarım
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir derneğin her gönüllüsü yılda en az bir eğitim programına katılmıştır. Derneğin gönüllülerinden bazıları dernekte görev almaktadır.

Bu cümlelerden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Görev alan gönüllülerden bazılarının eğitim programına katılmadığına

  2. B

    Eğitim programına katılan kişilerin derneğin gönüllüsü olduğuna

  3. C

    Görev alan bazı gönüllülerin eğitim programına katılmış olduğuna

    Doğru cevap
  4. D

    Gönüllü olmayan üyelerin eğitim programına katılmadığına

  5. E

    Derneğin eğitim programlarının görev alan gönüllülere ayrıldığına

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda 'her gönüllü' ifadesinin bütün gönüllüleri kapsadığını görürüz: derneğin her gönüllüsü yılda en az bir eğitim programına katılmıştır. İkinci adımda dernekte görev alan gönüllülerin bazılarının da bu gönüllülerden olduğunu, dolayısıyla onların da eğitim programına katılmış olduğunu buluruz. Üçüncü adımda bu iki bilginin zorunlu sonucunu seçeriz: görev alan bazı gönüllüler eğitim programına katılmıştır.

Çeldiriciler: Eğitim programına katılmış olmanın gönüllülük için yeterli olduğu yargısı çıkarımın yönünü tersine çevirir, oysa cümleler yalnızca gönüllülerin eğitimini söyler. Görev alan gönüllülerden bazılarının eğitim programına katılmadığı yargısı, her gönüllünün eğitim aldığı bilgisiyle doğrudan çelişir. Gönüllü olmayan üyeler hakkında cümlelerde hiçbir bilgi yoktur, bu nedenle onlar için verilen yargı kesin değildir. Eğitim programlarının yalnızca görev alan gönüllülere ayrıldığı yargısı ise hiçbir cümlede yer almayan, kapsamı aşan bir genellemedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 57

  • Kesin Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

'Kaydetmek' sözcüğü, artık dijital ortamdaki işlemler için de kullanılmaktadır.

Bu cümleden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Sözcüğün dijital ortamdaki işlemler için önceden kullanılmadığına

    Doğru cevap
  2. B

    Sözcüğün dijital işlemler için eskiden de kullanıldığına

  3. C

    Sözcüğün kâğıt belgeler için kullanımının bu değişimden sonra durduğuna

  4. D

    Dijital ortamdaki işlemlerin bu sözcüğün kullanımını doğurduğuna

  5. E

    Sözcüğün kullanım alanının bundan sonra kâğıt belgelerle sınırlanacağına

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda 'artık ... de' yapısının bir değişimi bildirdiğini fark ederiz: sözcük şimdi dijital işlemler için de kullanılmaktadır. İkinci adımda bu ifadenin, sözcüğün önceki kullanım alanına dijital işlemlerin girmediğini önvarsaydığını görürüz. Üçüncü adımda bu önvarsayımla uyumlu tek yargıyı seçeriz: sözcüğün dijital ortamdaki işlemler için önceden kullanılmadığı kesin olarak çıkar, çünkü 'artık ... da' bir öncekinden farklı bir durumu anlatır.

Çeldiriciler: Sözcüğün dijital işlemler için eskiden de kullanıldığı yargısı önceki durumu tersine çevirir ve cümlenin bildirdiği değişimi ortadan kaldırır. Dijital işlemlerin sözcüğün kullanımını doğurduğu yargısı, cümlede bulunmayan bir neden öne sürer. Kâğıt belgeler için kullanımın durduğu yargısı, 'da' ekinin bildirdiği eklemeyi bir yer değiştirmeye çeviren bir genellemedir. Gelecekte kullanım alanının sınırlanacağı yargısı ise cümlenin hiçbir yerinde geçmeyen bir kesinlik bildirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 58

  • Kesin Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir üniversitenin ortak araştırma laboratuvarına bir kişinin girebilmesi için güvenlik eğitimini tamamlamış olması ya da üst yöneticiden yazılı izin almış olması gerekmektedir.

Bu cümleden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Güvenlik eğitimi almamış kişinin girebilmek için yazılı izin gerektirdiğine

    Doğru cevap
  2. B

    Güvenlik eğitimi almış kişinin girebilmek için yazılı izin gerektirdiğine

  3. C

    Yazılı izin almış kişinin güvenlik eğitimini tamamlamış olmasının gerektiğine

  4. D

    Güvenlik eğitimi almamış kişinin laboratuvara girmesinin mümkün olmadığına

  5. E

    Laboratuvar yönetiminin eğitim durumuna bakmaksızın izin verebileceğine

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda cümlenin kurduğu koşulun bir gerek koşul olduğunu görürüz: laboratuvara girmek için eğitim ya da yazılı izin şartlarından en az birinin sağlanması gerekir. İkinci adımda, eğitimi tamamlamamış bir kişi için birinci şart sağlanmadığından, bu kişinin girebilmesi için geriye kalan yazılı iznin sağlanması zorunlu olur. Üçüncü adımda bu iki adımın sonucunu seçeriz: güvenlik eğitimi almamış bir kişinin girebilmesi için yazılı izin gerekir.

Çeldiriciler: Yazılı izin almış kişinin eğitim almış olmasının gerektiği yargısı, koşulun yönünü ters çevirir; izin ile eğitim arasında böyle bir zorunluluk yoktur. Eğitim almış kişinin izin almasının zorunlu olduğu yargısı, eğitim şartının yeterli olduğu bilgisini yok sayar. Eğitim almamış kişinin hiçbir zaman giremeyeceği yargısı, izin yolunu tamamen kapatan bir genellemedir. Laboratuvar yönetiminin eğitim durumuna bakmadan izin verebileceği yargısı ise cümlelerde bulunmayan bir yetkiyi varsayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 59

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    yeniden düzenleyerek

  2. II.

    yerel tüccarlar,

  3. III.

    limanı ticarete açmıştır

  4. IV.

    on sekizinci yüzyılın başında

  5. V.

    kıyıdaki eski tahıl ambarlarını

Yukarıdaki söz öbekleri anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında oluşan sıra hangisidir?

  1. A

    IV - V - II - I - III

  2. B

    IV - II - I - V - III

  3. C

    IV - II - V - I - III

    Doğru cevap
  4. D

    IV - II - III - I - V

  5. E

    IV - II - V - III - I

Doğru cevap: C

Çözüm

Yüklem cümlenin sonunda yer alır, bu yüzden 'limanı ticarete açmıştır' öbeği sona sabitlenir (III). Yüklemin hemen önündeki 'yeniden düzenleyerek' öbeği, bu yüklemin nasıl gerçekleştiğini anlatır ve kendi nesnesi olan 'kıyıdaki eski tahıl ambarlarını' öbeğini önünde ister; nesne bu öbekten önce gelmelidir (V, I). Özne 'yerel tüccarlar,' öbeği ile zaman öbeği 'on sekizinci yüzyılın başında' cümlenin başında birlikte durabilir (IV, II). Bu dizilim IV - II - V - I - III olur ve yalnız bu sıra anlamlı, kurallı bir cümle verir. Çeldiriciler: nesneyi özneden önce koyan sıra anlamı bozar; 'yeniden düzenleyerek' öbeğini nesneden önce koyan sıra tamlamayı böler; yüklemi ortaya ya da başa alan sıralar ise cümleyi bitmemiş bırakır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 60

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    sınıfa getirdiği

  2. II.

    astı

  3. III.

    köyün genç öğretmeni

  4. IV.

    eski haritayı

  5. V.

    tahtaya

I-V ile numaralandırılmış söz öbekleri, Türkçe kurallarına uygun tek bir cümle oluşturacak biçimde dizildiğinde, bu cümlenin baştan üçüncü öbeği hangisi olur?

  1. A

    III

  2. B

    IV

    Doğru cevap
  3. C

    I

  4. D

    V

  5. E

    II

Doğru cevap: B

Çözüm

Cümlenin yüklemi 'astı' öbeğidir ve cümlenin sonunda yer alır. Birinci adım: yüklemi sona yerleştirmek. İkinci adım: 'sınıfa getirdiği' öbeği, sıfat-fiil olarak 'eski haritayı' öbeğindeki 'harita' adını niteler; bu yüzden ortaç öbeği nitelediği adın hemen önüne gelir. Üçüncü adım: 'köyün genç öğretmeni' öznesi cümlenin başında durur, nesne öbeği 'eski haritayı' ortaç öbeğinin arkasından gelir ve dolaylı tümleç 'tahtaya' nesneden sonra, yüklemden önce yer alır. Dizilim böylece 'köyün genç öğretmeni, sınıfa getirdiği, eski haritayı, tahtaya, astı' olur ve baştan üçüncü öbek 'eski haritayı' olur. Çeldiriciler: 'köyün genç öğretmeni' öbeği, ortaç ve tümlecin özneden önce geçtiği sırada üçüncü konuma düşer; ancak özne cümlenin başında durmalıdır. 'sınıfa getirdiği' öbeği, ortacı nitelediği nesneden ayırıp tümlecin arkasına alan sırada üçüncü konuma gelir; bu sıra ortacın bağlandığı adı koparır. 'tahtaya' öbeği, dolaylı tümleci nesneden önce koyan sırada üçüncü konuma gelir; tümleç nesneye bağlı değildir ama yüklemle nesne arasına girmez. 'astı' öbeği, yüklemi nesneden önce koyan sırada üçüncü konuma gelir; yüklem cümlenin sonunda durduğu için bu sıra kuralsızdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 61

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Öbekler: yayımlandı, sisli vadi, deneyimli bir fotoğrafçının, fotoğrafı, çektiği. Bu öbekler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi sondan ikinci olur?

  1. A

    sisli vadi

  2. B

    yayımlandı

  3. C

    çektiği

  4. D

    fotoğrafı

    Doğru cevap
  5. E

    deneyimli bir fotoğrafçının

Doğru cevap: D

Çözüm

Cümlenin sonundaki öbek yüklemdir; 'yayımlandı' öbeği sondan birinci konumdadır. Birinci adım: yüklemi sona yerleştirmek. İkinci adım: 'sisli vadi' bir ad öbeğinin niteleyenidir; bu ad öbeğinin baş sözcüğü 'fotoğrafı'dır ve nitelenen sözcük niteleyicisinden sonra gelir. Üçüncü adım: 'çektiği' öbeği ilgi cümleciğinin yüklemidir, bu cümleciğin öznesi 'deneyimli bir fotoğrafçının' başta durur ve cümleciğin yüklemi 'sisli vadi' öbeğinden önce gelir. Dizilim 'Deneyimli bir fotoğrafçının çektiği sisli vadi fotoğrafı yayımlandı' cümlesini verir; sondan ikinci öbek 'fotoğrafı' olur. Çeldiriciler: 'sisli vadi' öbeği bu dizilimde sondan üçüncüdür, çünkü baş ad onun sonrasında gelir; 'yayımlandı' öbeği yüklemdir ve sondan ikinci olamaz; 'çektiği' öbeği ikinci konumdadır, sondan dördüncü sayılması ilgi cümleciğinin yerini karıştırmak olur; 'deneyimli bir fotoğrafçının' öbeği cümlenin başında durur ve sona yakın bir konuma gelemez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 62

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Ancak yapılan ölçümler, fosilin iki farklı türün özelliklerini aynı anda taşıdığını göstermiştir.

  2. II.

    Bu durum, türler arası geçiş sürecinin fosil kayıtlarında izlenebileceğini gösterir.

  3. III.

    Bir kazı alanında çıkarılan küçük bir kafatası parçası, bölgede yaşamış bir memelinin türü hakkında bir tartışmayı başlatmıştır.

  4. IV.

    Bu nedenle araştırmacılar, bu iki türün ortak bir atadan ayrıldığını öne sürmüşlerdir.

  5. V.

    Bu tartışma, fosilin hangi türe ait olduğunu belirlemek için yapılan karşılaştırmalardan kaynaklanmıştır.

Yukarıdaki cümleler anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde sıralandığında baştan dördüncü cümle hangisi olur?

  1. A

    I

  2. B

    V

  3. C

    II

  4. D

    III

  5. E

    IV

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Paragrafın giriş cümlesi bağlayıcı ya da gösterme sözü taşımayan, konuyu açan cümledir; 'Bir kazı alanında çıkarılan...' cümlesi (III) bu özelliği taşıdığı için ilk sırada yer alır. 'Bu tartışma' ifadesi bir önceki cümlede anlatılan tartışmaya gönderme yaptığı için ikinci sıra bu cümleye (V) aittir. 'Ancak' ile başlayan karşıtlık cümlesi (I) üçüncü sırada gelir, çünkü önceki karşılaştırmaların tek türü işaret etmesiyle çelişen ölçümleri verir. 'Bu nedenle' ile başlayan sonuç cümlesi (IV) dördüncü, 'Bu durum' ile başlayan kapanış cümlesi (II) ise beşinci sırada yer alır. Baştan dördüncü cümle böylece 'Bu nedenle' ile başlayan cümledir. Çeldiriciler: bağlayıcıyla başlayan cümleyi giriş saymak ve karşıtlık cümlesini yerinden kaydırmak, gösterme sözlerinin işaret ettiği cümleleri ters sıraya koyar; kapanış cümlesini baştan ikinci ya da üçüncü konuma almak ise sonuç ilişkisini bozar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 63

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

(I) Örneğin bir elma bahçesinde çiçeklerin büyük kısmı, arıların ziyaretiyle meyveye dönüşür. (II) Tarımsal üretimin sürekliliği, tozlaşmayı sağlayan böceklerin varlığına bağlıdır. (III) Bahçeye yerleştirilen kovanlar, tozlaşmanın gerçekleşme oranını belirgin biçimde artırır. (IV) Bu nedenle arı kovanı, ek bir gider değil bir yatırım olarak görülmelidir. (V) Bahçe sahipleri çoğu zaman yerel arıcılarla kalıcı anlaşmalar yapar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangi ikisinin yerleri değiştirilirse düşüncenin akışı sağlanır?

  1. A

    II. ve III.

  2. B

    III. ve IV.

  3. C

    I. ve II.

    Doğru cevap
  4. D

    IV. ve V.

  5. E

    I. ve V.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, paragrafın genel yargısını bulmaktır: tarımsal üretimin tozlaşmaya bağlı olduğunu söyleyen II. cümle giriş görevi görür. İkinci adım, örneği bu yargıya bağlamaktır: 'Örneğin' ile başlayan I. cümle genel yargıyı bir elma bahçesi üzerinden somutlaştırdığı için ondan sonra gelmelidir. Üçüncü adım, sırayı sürdürmektir: III. cümle örneğin dayanağı olan kovan etkisini anlatır, IV. cümle 'bu nedenle' ile bu sonuçtan yatırım yargısını çıkarır ve V. cümle paragrafı kapatır. Akışı düzelten çift, giriş ile örneğin yerini değiştiren I. ve II. cümlelerdir; böylece II, I, III, IV, V dizilişi oluşur. Çeldiriciler: 'II. ve III.' çifti genel yargıyı ayrıntıyla yer değiştirip paragrafı ayrıntıyla açtığı için yanlıştır. 'III. ve IV.' çifti sonuç cümlesini ayrıntıdan önceye alarak bağı tersine çevirir. 'IV. ve V.' çifti sonuç ile kapanış cümlesini ters sıraya koyar, çünkü 'bu nedenle' ifadesi kapanıştan sonra kalır. 'I. ve V.' çifti paragrafın kapanış cümlesini başa alarak akışı tamamen bozar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 64

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Sera ile yetiştirilen domatesler, açık alandaki ürünlere göre çok daha erken hasat edilebilir. (II) Bu sorunu azaltmak için havalandırma sistemleri ve düzenli dezenfeksiyon uygulanmalıdır. (III) Ne var ki seranın içindeki yüksek nem, bitki hastalıklarının hızla yayılmasını kolaylaştırır. (IV) Böylece hem verim korunur hem de ürünün pazara ulaşma süresi kısalır. (V) Bu nedenle sera işletmeciliği, yalnızca ısıtma maliyetiyle değil bakım disipliniyle de değerlendirilmelidir.

Paragrafta numaralı cümlelerden hangi ikisi yer değiştirildiğinde anlatım akışı kurulmuş olur?

  1. A

    I. ve II.

  2. B

    II. ve III.

    Doğru cevap
  3. C

    IV. ve V.

  4. D

    I. ve IV.

  5. E

    III. ve V.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, karşıtlık bağlacını bulmaktır: 'Ne var ki' ile kurulan III. cümle, avantajı anlatan I. cümlenin hemen ardına gelmelidir. İkinci adım, gönderme sözünü çözmektir: 'Bu sorunu' ile başlayan II. cümle, III. cümlede tanıtılan nem sorununa bağlanır ve ondan sonra gelmek zorundadır. Üçüncü adım, sonuç bağlarını kontrol etmektir: 'Böylece' ile başlayan IV. cümle çözümün sonucunu bildirir, 'Bu nedenle' ile başlayan V. cümle ise yargıyı kapatır. Üç kontrol birlikte düşünüldüğünde doğru dizilim avantaj, sorun, çözüm, sonuç ve yargı biçimindedir; bunun için yalnızca II. ve III. cümlelerin yerleri değişmelidir. Çeldiriciler: 'I. ve II.' çifti çözüm cümlesini başa taşıdığı için gönderimi koparır. 'III. ve IV.' çifti sonuç cümlesini sorundan önceye aldığı için bağı ters çevirir. 'IV. ve V.' çifti iki sonuç cümlesinin yerini değiştirir, ama çözüm cümlesi hâlâ sorundan önce kaldığı için akış düzelmez. 'I. ve IV.' çifti sonucu başa alarak avantajın yerini bozar. 'III. ve V.' çifti karşıtlık cümlesini sona atarak sorunu çözümden sonraya bırakır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 65

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

(I) Bu üretim, ustalık gerektiren bir sabır işiydi; her parça ayrı ayrı boyanıp pişirilirdi. (II) Bu malzemenin renk tonları, sırın kalınlığına ve fırının sıcaklık dengesine göre birbirinden ayrılıyordu. (III) Anadolu Selçuklu mimarisinde sırlı çiniler, cephe ve taç kapı süslemelerinin en belirgin öğelerinden biri olmuştur. (IV) Böylece yapı uzaktan bakıldığında bile desenleri okunabilen bir yüzey kazanırdı. (V) Ancak bu zenginliğin ardında, her sırlı parçanın kırılgan olduğu da unutulmamalıdır.

Numaralanmış cümlelerden yerleri değiştirildiğinde parçanın düşünce akışını sağlayacak iki cümle hangileridir?

  1. A

    II. ve IV.

  2. B

    I. ve II.

  3. C

    I. ve III.

    Doğru cevap
  4. D

    III. ve V.

  5. E

    IV. ve V.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, gönderim sözlerini işaretlemektir: 'Bu üretim' ile başlayan I. cümle ve 'Bu malzemenin' ile başlayan II. cümle, kendilerinden önce tanıtılmış bir nesneye bağlanmak zorundadır. İkinci adım, bu karşılığın nerede bulunduğunu aramaktır: sırlı çinileri ilk kez tanıtan III. cümle gönderimlerin karşılığını taşıyan giriş cümlesidir ve paragrafın başına gelmelidir. Üçüncü adım, yer değiştirmeyi doğrulamaktır: I. ve III. cümleler değiştirildiğinde her gönderim önceki cümlede karşılığını bulur ve 'Böylece' ile başlayan IV. cümle üretimin sonucunu bildirir. Bu nedenle doğru çift 'I. ve III.' tür. Çeldiriciler: 'II. ve IV.' çifti 'Bu malzemenin' cümlesini sonuç cümlesiyle değiştirerek bağı koparır. 'I. ve II.' çifti yalnızca gönderim sözlü iki cümlenin yerini değiştirir ve paragraf hâlâ karşılığı olmayan bir gönderimle başlar. 'III. ve V.' çifti tanıtıcı cümleyi paragrafın sonuna taşıdığı için gönderimlerin karşılığı kalmaz. 'IV. ve V.' çifti zaten doğru yerde olan iki cümleyi değiştirerek kapanış ile sonucu ters sıraya koyar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 66

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Göç kuşlarının yön bulması, tek bir duyuya indirgenemeyen karmaşık bir süreçtir. (II) Kuşlar, manyetik alanı algılayabildikleri gibi güneşin ve yıldızların konumunu da kullanabilmektedir. (III) Bazı araştırmacılar, yönü yalnızca yıldızlara bakarak bulduklarını savunmuştur; ancak bulutlu gecelerde de yolunu sürdürebilen kuşların bu görüşü zayıflattığı bilinmektedir. (IV) Genç kuşların yolculuk tecrübesi kazanması, rotayı daha verimli izlemelerini sağlamaktadır; bu nedenle deneyim, yön bulmanın tamamlayıcı bir öğesidir. (V) Yolu ilk kez uçan bir kuşun, deneyimli bir kuşla aynı başarıya ulaşması, deneyimin yön bulmadaki rolünün ihmal edilebilir olduğunu düşündürmektedir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi, yazarın savunduğu görüşle çelişmektedir?

  1. A

    I

  2. B

    V

    Doğru cevap
  3. C

    III

  4. D

    II

  5. E

    IV

Doğru cevap: B

Çözüm

Parçanın tezi, yön bulmanın birden çok kaynağa dayandığı ve deneyimin bu kaynaklardan biri olduğudur. (I) numaralı cümle bu tezi kurar, (II) numaralı cümle ise tezi destekleyen bir örnek verir. (III) numaralı cümle karşı görüşü aktarıp çürüttüğü için yazarın çizgisinden ayrılmaz. (IV) numaralı cümle deneyimi tamamlayıcı bir öğe olarak tezin içinde tutar. (V) numaralı cümle ise deneyimin rolünün ihmal edilebilir olduğunu söyleyerek hem (IV) numaralı cümleyle hem de parçanın genel teziyle çelişir. Doğru cevap (V) numaralı cümledir. Çeldiriciler: (I) numaralı cümle giriş olarak konuyu açar ve akışı bozmaz. (II) numaralı cümle tezi örnekler, ona karşı çıkmaz. (III) numaralı cümle yazarın reddettiği karşıt görüşü aktarır; bu çürütme yazarın yönünü değiştirmez. (IV) numaralı cümle tezi sınırlar, ama onunla çelişmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 67

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

(I) Dokumacılıkta ilmek, çözgü ile atkının birbirine bağlanma biçimini belirleyen temel birimdir. (II) Usta dokumacılar, aynı deseni farklı ilmek sıklıklarında denediklerinde dokunun bambaşka görünebildiğini yıllar içinde öğrenir. (III) Kışlık kilimlerde yün ipliğin kalınlığı ve burulma yönü, dokumanın sıcaklık tutma özelliğini doğrudan etkiler. (IV) Bu nedenle el dokumacılığında ham madde seçimi, tezgâh başında geçen uzun yılların ardından gelen bir ustalık göstergesi sayılır. (V) Borsada işlem gören hisse senetlerinin fiyatı, şirketlerin çeyreklik kâr açıklamalarıyla birlikte her gün dalgalanmaktadır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A

    II

  2. B

    I

  3. C

    III

  4. D

    V

    Doğru cevap
  5. E

    IV

Doğru cevap: D

Çözüm

Parça dokumacılık konusunda ilerler: ilmek (I), dokunun deneyimle öğrenilmesi (II), ipliğin ısı tutma özelliği (III) ve el dokumacılığında ustalık (IV) aynı alanın içindedir. Konu bu alanda kaldıkça her cümle bir öncekine bağlanır. (V) numaralı cümle ise borsadaki hisse senetlerinden söz ettiği için konunun dışına çıkar ve akışı keser. Doğru cevap (V) numaralı cümledir. Çeldiriciler: (I) numaralı cümle parçanın giriş cümlesidir, akışı bozmaz. (II) numaralı cümle ustalığın gelişimini anlatarak konuyu sürdürür. (III) numaralı cümle ipliğin dokuma üzerindeki etkisini anlatır, yani konunun bir ayrıntısıdır. (IV) numaralı cümle 'bu nedenle' bağlayıcısıyla önceki cümleye bağlanır ve parçanın ustalık yönünü sürdürür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 68

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Makine çevirisinin güvenilirliği, sistemin yalnızca sözcükleri değil, bağlamı da doğru aktarabilmesine bağlıdır. (II) Deyimler ve mecazlı anlatımlar, sözcük sözcük çevrildiğinde anlamını yitirdiği için bu alanda en sık hata görülen yerlerdir. (III) Dilbilimciler, çeviri sisteminin eğitildiği metin külliyatının çeşitlendirilmesinin bu hataları azalttığını belirtmektedir. (IV) Çeviri sisteminin çalıştığı veri merkezlerinin enerji tüketimi ise son yıllarda tartışılan konular arasına girmiştir. (V) Bu nedenle, makine çıktısının bir uzman tarafından bağlamsal açıdan okunması, en az hatalı sonucu veren yöntem olarak öne çıkmaktadır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi, parçanın işlediği yönden ayrılarak akışı bozmaktadır?

  1. A

    III

  2. B

    I

  3. C

    IV

    Doğru cevap
  4. D

    V

  5. E

    II

Doğru cevap: C

Çözüm

Parçanın yönü, makine çevirisinde anlam doğruluğudur: (I) numaralı cümle bağlamın aktarılmasını, (II) numaralı cümle deyim hatasını, (III) numaralı cümle hataların nedenini, (V) numaralı cümle ise insan denetimini konu eder ve bu dört cümle birbirine bağlanır. (IV) numaralı cümle sistemin enerji tüketimini konu alır; bu, doğruluk yönünden ayrılmak demektir. (V) numaralı cümlenin başındaki 'bu nedenle' bağlayıcısı ise (III) numaralı cümledeki hata tartışmasına bağlandığı için, araya giren enerji cümlesi bu bağı koparır. Doğru cevap (IV) numaralı cümledir. Çeldiriciler: (III) numaralı cümle hataların nedenini anlatarak aynı yönde kalır. (I) numaralı cümle parçanın giriş cümlesidir ve konuyu açar. (V) numaralı cümle önceki hata tartışmasının sonucunu verir, akışı bozmaz. (II) numaralı cümle deyimlerdeki hatayı anlatarak doğruluk yönünü sürdürür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 69

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Şehir kütüphaneleri, yalnızca kitap ödünç veren kurumlar değildir. Okuma salonları, çocuk etkinlik alanları ve toplantı odalarıyla bu mekânlar mahalleye ortak bir buluşma yeri sunar. Dolayısıyla kütüphaneler, bilgiye erişimin yanı sıra toplumsal bağları da güçlendiren kamusal alanlardır.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Kitap ödünç verme hizmetinin işleyişi

  2. B

    Şehir kütüphanelerinin toplumsal bir buluşma alanı olarak işlevi

    Doğru cevap
  3. C

    Kentlerdeki kamusal alanların mimari planlaması

  4. D

    Okuma salonlarında ses yalıtımının sağlanması

  5. E

    Kütüphanelerin okuma ve ödünç verme hizmetiyle sınırlı kalması gerektiği

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, konunun ne olduğunu saptamaktır: ilk cümle kütüphanenin yalnızca ödünç verme kurumu olmadığını söyleyerek konuya işaret eder. İkinci adım, konuyu daraltan ayrıntıları ayırmaktır; okuma salonu ve etkinlik alanları bu işlevin örnekleridir. Üçüncü adım, parçanın bütününü özetleyen konuyu seçmektir: son cümle, bu mekânların toplumsal bağları güçlendirdiğini genel olarak söyler. Çeldiriciler: 'Kitap ödünç verme hizmetinin işleyişi' yalnızca ilk cümlede olumsuz bir karşılaştırma için anılır, parçanın bütününü kapsamaz. 'Kentlerdeki kamusal alanların mimari planlaması' parçanın konusundan daha geniş bir alandır; parça yalnızca kütüphaneleri ele alır. 'Okuma salonlarında ses yalıtımının sağlanması' parçada yer almayan bir ayrıntıdır. 'Okuma ve ödünç verme hizmetiyle sınırlı kalması' ifadesi parçanın vurgusunun tersidir, çünkü parça toplumsal işlevi öne çıkarır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 70

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Yaygın kanıya göre ev ödevi ne kadar çok verilirse öğrenci o kadar çok şey öğrenir. Oysa öğrenmeye katkı, ödevin ne kadar uzun sürdüğüyle değil, öğrencinin üzerinde düşünmesini sağlayıp sağlamadığıyla ölçülür. Kısa ama düşündürücü bir görev, sayısı fazla olan ezber alıştırmalarından daha çok kazanım sağlayabilir.

Bu parçada vurgulanmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Ev ödevi uzadıkça öğrenme de artar

  2. B

    Ezber gerektiren alıştırmalar, düşündürücü ödevlerden daha çok kazanım sağlar

  3. C

    Ödev miktarını artırmak, öğretmenin dönüt verme yükünü hafifletir

  4. D

    Ödevin uzunluğu ile öğrenme arasında bir ilişki bulunmaz

  5. E

    Ödevin öğrenmeye katkısı, uzunluğundan çok düşündürme gücüne bağlıdır

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım, parçanın yaygın bir görüşü aktardığını belirlemektir: ödev ne kadar çoksa öğrenmenin o kadar artacağı düşünülür. İkinci adım, 'Oysa' ile başlayan cümlede yazarın bu görüşe karşı çıktığını ve katkıyı süre yerine düşündürme gücüyle ölçtüğünü görmektir. Üçüncü adım, bu iki bilgiyi birleştirerek yazarın vurgusunu bulmaktır: kısa ama düşündürücü bir görev, miktarı fazla olan ezber alıştırmalarından daha değerlidir; dolayısıyla asıl ölçüt niteliktir. Çeldiriciler: 'Ev ödevi uzadıkça öğrenme de artar' ifadesi parçanın karşı çıktığı yaygın görüşün kendisidir. 'Ezber gerektiren alıştırmalar, düşündürücü ödevlerden daha çok kazanım sağlar' ifadesi yazarın vurguladığı ilişkinin tersidir. 'Ödev miktarını artırmak, öğretmenin dönüt verme yükünü hafifletir' ifadesi parçada yer almayan bir iddiadır. 'Ödevin uzunluğu ile öğrenme arasında bir ilişki bulunmaz' ifadesi, parçanın yalnızca uzunluğun asıl ölçü olmadığını söylediği yerde aşırı bir genellemedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 71

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kerpiç, kil toprağın saman ve suyla yoğrulup kalıplarda kurutulmasıyla elde edilen bir yapı malzemesidir. Isıyı yavaş ilettiği için bu malzemeden yapılan evlerin iç mekânı gündüz serin, gece ılık kalır. Ancak temele taş konulmaz ve duvarlar sıvanmazsa kerpiç, yağmur ve nemle kısa sürede bozulur.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Kerpiç yapıların temele taş konularak güçlendirilmesi

  2. B

    Kerpiç malzemenin kil ve saman karışımından oluşması

  3. C

    Kerpiç malzemenin tanımı ve yapım aşamaları

  4. D

    Yerel malzemeler korunduklarında iklime uyumlu bir çözüm olabilir

    Doğru cevap
  5. E

    Yerel malzemeler sıcak iklimde pahalı ve dayanıksız kalır

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, parçanın konusunun kerpiç malzemesi olduğunu saptamaktır; ilk cümle bunu açıkça verir. İkinci adım, bu konu hakkında vardığı yargıyı ayırmaktır: ikinci cümle malzemenin iç ortamı iklime uygun tuttuğunu, üçüncü cümle bu avantajın korunmaya bağlı olduğunu söyler. İki bilgi birleştiğinde asıl düşünce, yerel malzemenin korunduğunda iklime uyumlu bir çözüm olabileceğidir. Çeldiriciler: 'Kerpiç yapıların temele taş konularak güçlendirilmesi' ifadesi parçada korunma koşulu olarak geçer; bütün parçanın yargısı değildir. 'Kerpiç malzemenin kil ve saman karışımından oluşması' doğru bir bilgidir, ancak malzemenin tanımını verir ve yargıyı taşımaz. 'Kerpiç malzemenin tanımı ve yapım aşamaları' yalnızca konuyu adlandırır, bir yargı bildirmez. 'Yerel malzemeler sıcak iklimde pahalı ve dayanıksız kalır' ifadesi parçanın olumlu değerlendirmesini tersine çevirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 72

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Güney ovasındaki köyler, yağışın az olduğu yıllarda da ürün alabilmiştir. Bunun temelinde, dağdan inen kaynak sularını uzun kanallarla tarlalara taşıyan bir düzen vardır. Köylüler kanalların bakımını birlikte yapar ve her hanenin su payını yazılı bir çizelgeyle paylaşırdı. Tarlalar bu sayede her yıl aynı yerde ekilebilmiş ve köyler yerleşik bir yaşama geçmiştir.

Bu parçaya göre güney ovasındaki köylerin yerleşik yaşama geçmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Tarlaların her yıl aynı yerde ekilmesinin kanal düzenini doğurması

  2. B

    Kaynak sularının kanallarla tarlalara düzenli ulaştırılması

    Doğru cevap
  3. C

    Kanal bakımının köylülerin ortak kararıyla yürütülmesi

  4. D

    Ovanın dışından gelen göçmenlerin köy nüfusunu artırması

  5. E

    Hanelerin su payını yazılı bir çizelgeyle belirlemesi

Doğru cevap: B

Çözüm

Parçanın ilk cümlesinde yağış az olmasına rağmen ürün alındığı belirtilir; bunu açıklayan etken, kaynak sularının kanallarla tarlalara düzenli taşınmasıdır. Ekimin her yıl aynı yerde yapılabilmesi ve yerleşik yaşama geçilmesi bu düzenin sonuçlarıdır, nedeni değildir; bu nedenle sonucu neden yerine koyan yargı yanlıştır. Çeldiriciler: Kanal bakımının ortak yapılması parçada anılan bir yan etkendir, asıl nedeni oluşturmaz. Ovanın dışından gelen göçmenler parçada hiç geçmeyen genel bir nedendir. Hanelerin su payını yazılı çizelgeyle belirlemesi ise düzenin yalnızca bir ayrıntısını alıp asıl nedeni daraltır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 73

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir müzik okulunda eğitim üç yıl sürer. İlk yılda öğrencilere ritim çalışmaları verilir. Ritim becerisi yeterli görülen öğrenciler ikinci yıl ezgi okumaya başlar; ezgi eğitimi, sözlü ve yazılı nota okumayı birlikte kapsar. Çok sesli çalışmalar ise üçüncü yılın başında ilk kez yapılır.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Çok sesli çalışmalar, ezgi okumaya başlanmadan önce verilir.

    Doğru cevap
  2. B

    Ezgi eğitimi, sözlü ve yazılı nota okumayı birlikte içerir.

  3. C

    İlk yılda ritim çalışmaları yapılır.

  4. D

    Ritim becerisi yeterli görülenler ikinci yılda ezgi okumaya başlar.

  5. E

    Müzik eğitimi, üç yıla yayılan aşamalı bir düzen izler.

Doğru cevap: A

Çözüm

Parçaya göre ezgi okuma ikinci yılda başlar, çok sesli çalışmalar ise üçüncü yılın başında verilir. Dolayısıyla çok sesli çalışmanın ezgi okumadan önce yapıldığını söyleyen yargı parçayla çelişir ve soruda istenen yanlış yargı budur. Çeldiriciler: İlk yılda ritim çalışmalarının yapıldığı, ritim becerisi yeterli görülenlerin ikinci yılda ezgi okumaya başladığı parçada doğrudan verilen bilgilerdir. Ezgi eğitiminin sözlü ve yazılı nota okumayı birlikte kapsadığı da parçadaki ikinci yıl cümlesinden çıkar. Üç yıla yayılan aşamalı düzen yargısı ise okulun üç yıllık süresinden ve aşamaların sırasından doğrudan çıkan bir sonuçtur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 74

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir haber ajansında yayın kuralları şöyledir: Bir iddia, yayımlanmadan önce birbirinden bağımsız iki kaynakla teyit edilmelidir. Resmî bir açıklama, tek kaynak olarak kullanılabilmek için metninin görülmüş olmasını gerektirir. Belgeyle desteklenmeyen bir tanık bilgisi yalnızca iddia olarak gösterilir. Teyit edilemeyen bir haber, kaynağı belirtilse bile yayımlanmaz. Bu kurallar ajansın bütün muhabirleri için aynıdır.

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A

    Resmî bir açıklama, metni görülmeden de tek kaynak olarak yeterlidir.

  2. B

    Belgeyle desteklenen tanık bilgisi, teyit gerekmeden iddia olmaktan çıkar.

  3. C

    Kaynak belirtilmesi, teyit edilmemiş bir haberin yayımlanmasına izin verir.

  4. D

    Metni görülmüş bir resmî açıklama, bağımsız ikinci bir kaynakla teyit edilirse yayımlanabilir.

    Doğru cevap
  5. E

    Belgesiz bir resmî açıklama, iddia etiketiyle yayımlanabilir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Resmî bir açıklama tek kaynak sayılabilmesi için metninin görülmüş olmasını gerektirir; metin görülmüşse açıklama bir kaynaktır. Bir iddianın yayımlanması ise birbirinden bağımsız iki kaynağa bağlıdır. Metni görülmüş resmî açıklama bir kaynak olarak alındığında, bağımsız ikinci bir kaynak eklenince iki bağımsız kaynak şartı sağlanır ve haber yayımlanabilir. Doğru yargı bu iki kuralı birlikte uygulayan yargıdır. Çeldiriciler: Metin görülmeden de tek kaynak yeterlidir demek, parçadaki metin şartını yok sayar. Belgelenen tanık bilgisinin teyit gerekmeden iddia olmaktan çıktığını söylemek, her iddianın yayımlanmadan önce iki kaynakla teyit edilmesi kuralıyla çelişir. Kaynak belirtilmesinin yayımlanmaya izin verdiğini söylemek, teyit edilemeyen haberin kaynağı belirtilse bile yayımlanmaması kuralına aykırıdır. Belgesiz bir resmî açıklamanın iddia etiketiyle yayımlanabileceğini söylemek de aynı kurala aykırıdır; parça böyle bir yayımlama yolu tanımlamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 75

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Orman yangınından sonra bir alanda doğal yenilenmenin hızı, toprağın yapısına ve yakındaki tohum kaynaklarına bağlıdır. Yangından az etkilenen toprak katmanlarında kök kalıntıları yeniden sürgün verebilir. Tohumların hava akımıyla uzak alanlara taşınabildiği yerlerde ağaç türleri daha kısa sürede yeniden görünür. Ancak yangının çok yüksek sıcaklıkta geçtiği yerlerde toprağın organik maddesi tükenir ve yenilenme yıllarca gecikebilir.

Bu parçada orman yangınlarından sonra gerçekleşen doğal yenilenme ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

  1. A

    Kök kalıntılarından yeniden sürgün çıkabilmesi

  2. B

    Tohumların hava akımıyla uzak alanlara taşınabilmesi

  3. C

    Yakındaki tohum kaynaklarının yenilenmeyi hızlandırması

  4. D

    Yapay ağaçlandırmanın yenilenme süresine etkisi

    Doğru cevap
  5. E

    Yangının toprağın organik maddesini tüketmesi

Doğru cevap: D

Çözüm

Parçada doğal yenilenmeyi etkileyen unsurlar sayılır: toprağın yapısı, yakındaki tohum kaynakları, tohumların hava akımıyla taşınması, kök kalıntılarından sürgün çıkması ve yüksek sıcaklığın organik maddeyi tüketmesi. Yapay ağaçlandırma ise parçada hiç geçmez; bu nedenle soruda istenen değinilmemiş unsur odur. Çözüm üç adımda yapılır: birinci adımda parçadaki unsurlar sırayla çıkarılır, ikinci adımda her seçenek parçadaki karşılığıyla eşleştirilir, üçüncü adımda karşılığı olmayan tek seçenek bulunur. Çeldiriciler: Kök kalıntılarından sürgün, tohumların hava akımıyla taşınması ve organik maddenin tükenmesi parçada başka sözcüklerle anlatılan unsurlardır. Yakındaki tohum kaynakları ise parçada doğrudan geçen bir koşuldur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 76

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Tarihî kentlerde turizm gelirinin artması, ziyaretçi sayısının artmasıyla doğru orantılıdır diye düşünülür. Bazı yerel yöneticiler de ziyaretçi sayısındaki her yükselişi doğrudan kentin kazancı saymaktadır. Oysa dar sokaklar, eski yapılar ve sınırlı altyapı belli bir sayının üzerindeki ziyaretçiyi taşıyamaz. Bu görüş, kentin taşıma kapasitesini hesaba katmadığı için eksiktir.

Bu parçada yazarın eleştirdiği düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Turizmin tarihî kentlerin korunmasına zarar verdiğini düşünmek.

  2. B

    Tarihî kentlerde ziyaretçi sayısının kapasiteye göre planlanmasını düşünmek.

  3. C

    Yerel yönetimlerin ziyaretçi girişini kısıtlaması gerektiğini düşünmek.

  4. D

    Ziyaretçi sayısındaki artışın kentte iş olanaklarını çoğaltabileceğini düşünmek.

  5. E

    Ziyaretçi sayısı arttıkça turizm gelirinin sürekli artacağını düşünmek.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Yazar, ziyaretçi sayısındaki artışla gelirin de doğru orantılı biçimde artacağı varsayımını eleştirir. Önce aktarılan görüş belirlenir: yerel yöneticiler artışı doğrudan kazanç sayar. Sonra itiraz bulunur: dar sokaklar ve sınırlı altyapı belli bir sayının üzerindeki ziyaretçiyi taşıyamaz. Son adımda bu itirazın dayandığı düşünce seçilir: ziyaretçi sayısı arttıkça gelir sürekli artar. Çeldiriciler: Kapasiteye göre planlama yazarın kendi savunduğu öneridir, eleştirilen görüş değildir. Turizmin kentin korunmasına zarar verdiği genel yargısı yazarın itirazını aşırıya taşır; parçada böyle bir genelleme yoktur. İş olanaklarının çoğalacağı düşüncesi parçada geçmeyen ve eleştirilmeyen bir yargıdır. Ziyaretçi girişinin kısıtlanması ise parçada geçmeyen bir öneridir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 77

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Aile yapısındaki değişim tek bir nedenle açıklanamaz. Geniş aile modelinde kuşaklar çoğu zaman aynı konutta ya da yakın konutlarda yaşar ve yaşlı bakımı aile içinde paylaşılır. Kentleşmeyle birlikte bu model yerini çekirdek aileye bırakmaya başlamıştır. Kent merkezindeki bazı çekirdek aileler ise yaşlı ebeveynlerine bakmayı sürdürmektedir. Bu inceleme yalnızca büyükşehirlerdeki ailelere dayanmakta, kırsal kesim kapsam dışında bırakılmıştır. Bu nedenle aile bağlarının zayıfladığı söylenebilir, ancak zayıflamanın ölçüsü ortama göre değişmektedir.

Bu parçadan aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?

  1. A

    Aile yapısındaki değişimi tek bir nedene indirgemek eksik bir açıklama olur.

  2. B

    Geniş aileden çekirdek aileye geçiş, kuşaklar arasındaki ortak yaşam düzenini değiştirmeye başlamıştır.

  3. C

    Aile bağları zayıflamış görünse de bu zayıflamanın derecesi ortama göre değişir.

  4. D

    Kırsal kesimdeki ailelerin de büyükşehirlerle aynı değişim sürecini yaşadığı anlaşılır.

    Doğru cevap
  5. E

    Büyükşehirlerdeki bazı çekirdek aileler yaşlılara bakım görevini üstlenmeyi sürdürür.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, parçanın her cümlesinin taşıdığı bilgiyi ayırmaktır: aile yapısındaki değişimi tek nedene bağlamanın yetmediği, geniş aile modelinin özellikleri, kentleşmenin çekirdek aileyi yaygınlaştırdığı, kent merkezindeki bazı ailelerin örneği, verilerin yalnızca büyükşehirlerden toplanıp kırsal kesimin kapsam dışında kaldığı ve aile bağlarının zayıfladığı ama bunun ölçüsünün ortama göre değiştiği. İkinci adım, her seçeneği bu bilgilerle eşleştirmektir. Kırsal kesimdeki ailelerin de aynı değişim sürecini yaşadığı yargısını hiçbir cümle desteklemez; parça kırsal kesimi incelemenin dışında bıraktığı için bu yargı parçadan çıkarılamaz ve doğru cevap budur.

Çeldiriciler: 'Tek bir nedene indirgemek eksik olur' yargısı parçanın ilk cümlesinden doğrudan çıkar. 'Geniş aileden çekirdek aileye geçişin kuşaklar arası yaşam düzenini değiştirmeye başladığı' yargısı, geniş aile ve çekirdek aile cümlelerinin birlikte okunmasından çıkar. 'Büyükşehirlerdeki bazı çekirdek ailelerin yaşlılara bakım görevini sürdürdüğü' yargısı örnek cümlesinin doğrudan aktarımıdır. 'Aile bağları zayıflamış görünse de derecesinin ortama göre değiştiği' yargısı son cümlenin başka sözcüklerle anlatımıdır. Bu dört yargı parçadan çıkarılabildiği için elenmeleri gerekir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 78

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Her çeviri şiiri yeni bir okura ulaştırmayı amaçlar; bu amaçta anlamın aktarılması ile şiirin ses ve ölçüsünün korunması birbiriyle yarışır. Birinci yaklaşım, her dizeyi kaynak metindeki anlama sadık kalarak aktarır; bu yöntemde okur yazarın düşüncesine doğrudan ulaşır, ancak dizelerin ahengi kaybolabilir. İkinci yaklaşım ise çevirinin hedef dilde kendi ahengine sahip bir şiir olmasını savunur; bu durumda anlam bazı yerlerde serbestçe yeniden kurulur ve kaynağa ait bazı çağrışımlar kaybolabilir. Bu nedenle iki kaygıyı dengeleyen çeviri, tek kaygıyı önceleyen çeviriden daha başarılı sayılabilir.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Anlama sadık yaklaşım, dizelerin ahengini garanti altına alamaz.

  2. B

    Hedef dilin ahengini savunan yaklaşımda anlam yeniden kurulmaz, dizeler olduğu gibi aktarılır.

    Doğru cevap
  3. C

    Her iki yaklaşım da şiiri yeni okurlara aktarma amacı taşır.

  4. D

    Ahenk odaklı çeviri, kaynağın bazı çağrışımlarını taşıyamayabilir.

  5. E

    Anlam ile ahengi birlikte gözeten çeviri, tek yöne yaslanan çeviriden başarılı bulunabilir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, parçadaki iki yaklaşımı ayırmaktır: anlama sadık yaklaşım anlam bütünlüğünü ve kaynak yazarın düşüncesine doğrudan erişimi sağlar, ama dizelerin ahengini garanti etmez; hedef dilin ahengini savunan yaklaşım ise anlamı bazı yerlerde serbestçe yeniden kurar ve bu sırada bazı çağrışımlar kaybolabilir. İkinci adım, her yargının iki yaklaşımdan hangisinin özelliğini anlattığını sınamaktır. Anlamı yeniden kurmak, ikinci yaklaşımın özelliğidir; anlama sadık yaklaşımda anlam serbestçe yeniden kurulmaz. Bu nedenle hedef dilin ahengini savunan yaklaşımda anlamın yeniden kurulmadığını söyleyen yargı parçayla çelişir ve söylenemez; doğru cevap budur.

Çeldiriciler: 'Anlama sadık yaklaşım dizelerin ahengini garanti altına alamaz' yargısı birinci yaklaşımın ahenk konusundaki sınırını doğru aktarır. 'Her iki yaklaşımın ortak amacı şiiri yeni okurlara aktarmaktır' yargısı parçanın ilk cümlesinden çıkar ve iki yaklaşımın ortak yönünü doğru söyler. 'Ahenk odaklı çeviri, kaynağın bazı çağrışımlarını taşıyamayabilir' yargısı ikinci yaklaşıma ait doğru bir sonuçtur. 'Anlam ile ahengi birlikte gözeten çevirinin başarılı bulunabileceği' yargısı parçanın son cümlesinin başka sözcüklerle anlatımıdır. Bu dört yargı parçadan çıkarılabildiği için elenmeleri gerekir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

79 - 80. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Kent ağaçlandırması

Bir kentin ağaçlandırma projesinin sokak sıcaklığına etkisini ölçmek için yapılan bu küçük çalışmada üç cadde dört hafta boyunca izlenmiştir. Gölge sağlayan sıra ağaçları bulunan caddelerde öğle saatlerinde yüzey sıcaklığı, ağaçsız caddelere göre belirgin biçimde daha düşük ölçülmüştür. Ağaçların hava nemini artırdığı da gözlenmiştir; ancak bu nemin sıcaklık kazancını ne ölçüde dengelediği çalışmanın kapsamı dışındadır. Ölçümler yaz aylarında ve tek bir kent merkezinde yapıldığından sonuçlar diğer mevsimlere ya da farklı iklimlere taşınamaz. Yine de yazar, ağaçlandırmanın sokak konforuna sağladığı katkının ayrıntılı bir ölçümle ayrıca sınanması gerektiğini savunmaktadır. Bu nedenle bulgular hem olumlu bir tablo çizmekte hem de sınırlılıklarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Soru 79

  • Parça Grupları
  • Kolay
  • Metin sorusu

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Öğle saatlerinde ağaçlı caddelerdeki yüzey sıcaklığının ağaçsız caddelere göre daha düşük çıktığı.

  2. B

    Ağaçlandırmanın sıcaklığa etkisine dair bulgular, sınırlılıklarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

    Doğru cevap
  3. C

    Ağaçların sıcaklığı düşürmenin yanında hava nemini de artırdığı.

  4. D

    Ağaçlandırmanın sokak konforuna katkısının ayrıca sınanmasına gerek olmadığı.

  5. E

    Ağaçlandırmanın kentlerdeki sıcaklık sorununu çözdüğünün kanıtlanmış olduğu.

Doğru cevap: B

Çözüm

Parçada önce ağaçlı caddelerde ölçülen sıcaklık farkı ve nemle ilgili bulgu anlatılır, ardından çalışmanın sınırlılıkları ve yazarın ayrı bir sınama önerisi gelir. Ana düşünce, bu bulguların sınırlılıklarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen son cümlede toplanır; doğru seçenek bu yargıyı bütünüyle karşılar. Çeldiriciler: Öğle saatlerindeki sıcaklık farkını anlatan seçenek parçanın bir ayrıntısıdır, ana düşünce değildir. Nemin artmasına değinen seçenek doğru bir yardımcı düşüncedir ama parçanın küçük bir bölümünü kapsar. Sınama gerektiğini savunan yazarın görüşünü tersine çeviren seçenek, yazarın karşı çıktığı bir yargıyı ana düşünce gibi sunar. Sıcaklık sorununu kanıtlanmış biçimde çözdüğünü söyleyen seçenek ise parçanın vardığı sonuçtan çok daha ileri bir genellemedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 80

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçaya göre, ağaçlandırmanın sokak sıcaklığına etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Ağaçların nem artışı öğle saatlerindeki sıcaklık kazancını dengelediği için ağaçlı ve ağaçsız caddeler arasında fark ölçülmediği.

    Doğru cevap
  2. B

    Ağaçların artırdığı hava neminin sıcaklık kazancını ne ölçüde dengelediğinin çalışma kapsamı dışında kaldığı.

  3. C

    Ağaçlı caddelerde öğle saatlerinde yüzey sıcaklığının ağaçsız caddelere göre belirgin biçimde düşük ölçüldüğü.

  4. D

    Ağaçlandırmanın sokak konforuna sağladığı katkının ayrıca ayrıntılı bir ölçümle sınanması gerektiği savunulmaktadır.

  5. E

    Sonuçların yaz aylarında ve tek bir kent merkezinde yapılan ölçümlere dayandığı, bu yüzden başka mevsimlere taşınamadığı.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda parçanın kurduğu ilişki belirlenir: ağaçlı caddelerde öğle saatlerinde yüzey sıcaklığı belirgin biçimde daha düşük ölçülmüş ve ağaçların hava nemini artırdığı gözlenmiştir. İkinci adımda bu ilişkinin sınırı okunur: nemin sıcaklık kazancını ne ölçüde dengelediği çalışmanın kapsamı dışında bırakılmıştır, dolayısıyla bu dengeleme hakkında bir sonuç çıkarılamaz. Üçüncü adımda iki bulgu birlikte değerlendirilirse, nem artışının sıcaklık farkını ortadan kaldırdığını söyleyen yargının parçayla çeliştiği görülür, çünkü farkın belirgin olduğu ölçülmüştür. Bu nedenle yanlış olan yargı, nem dengelemesi nedeniyle caddeler arasında fark kalmadığını öne süren seçenektir. Çeldiriciler: Öğle saatlerinde sıcaklığın düşük çıktığını başka sözcüklerle aktaran seçenek doğrudur, bu yüzden yanlış cevap olamaz. Nemin dengeleme ölçüsünün kapsam dışında kaldığını söyleyen seçenek parçadan doğrudan çıkan bir sınırlılıktır. Sonuçların başka mevsimlere ve iklimlere taşınamayacağını belirten seçenek parçanın açıkça söylediği bir sınırdır. Sokak konforu için ayrı bir ölçüm gerektiğini savunan seçenek ise yazarın kendi görüşünü doğru aktarır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 81

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Bir buluşun arkasında çoğu kez önceki denemeler ve başkalarının notları bulunur.

  2. II.

    Ölçüm aletlerinin doğruluğunu artıran değişikliklerin büyük bölümü meslektaşların geri bildirimleriyle yapılmıştır.

  3. III.

    Bilim insanları birbirinden bağımsız çalıştıklarında buluşlarını hiçbir zaman paylaşmamıştır.

Buluşların kaynağı

Bir buluşun tek bir dâhinin ani ilhamıyla doğduğu fikri, bilim tarihinin en yaygın anlatılarından biridir. Bu görüşe göre büyük keşifler, çevresinden kopuk bir zihnin yalnız başına çalışmasının ürünüdür. Oysa yakından bakıldığında bir buluşun arkasında çoğu kez önceki denemeler, başkalarının yazdığı notlar ve tamamlanamamış ölçümler bulunur. Bir ölçüm aletinin doğruluğunu artıran değişikliklerin büyük bölümü, farklı laboratuvarlardaki meslektaşların geri bildirimleriyle yapılmıştır. Yazara göre buluşu tek bir kişiye mal etmek, bu birikimi görünmez kılar. Yine de bireysel katkıların önemi yadsınamaz; bazı kişiler dağınık bilgiyi bir araya getirme cesaretini göstermiştir. Dolayısıyla bir buluşu anlamak için hem kişisel katkıya hem de ortak birikime birlikte bakmak gerekir.

Bu parçadan I, II ve III yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

  3. C

    II ve III

  4. D

    I, II ve III

  5. E

    I ve II

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Önce her öncülün parçadaki karşılığı aranır. Çoğu kez önceki denemelerin ve başkalarının notlarının buluşun arkasında bulunduğu açıkça yazılı olduğundan I parçadan çıkar; ölçüm aletlerindeki iyileşmelerin büyük bölümünün meslektaşların geri bildirimleriyle yapıldığı belirtildiği için II de çıkar. III ise parçada hiç bulunmayan bir yargıdır: bilim insanlarının buluşlarını hiçbir zaman paylaşmadığını öne sürer ve parçanın sınırını aşar. Doğru birleşim bu nedenle I ve II'dir. Çeldiriciler: Yalnız I seçeneği, ikinci öncülün açık karşılığını gözden kaçırır. I ve III seçeneği, parçanın sınırını aşan üçüncü öncülü kabul eder. II ve III seçeneği hem parçadan çıkan bir yargıyı dışarıda bırakır hem de parçada olmayan yargıyı içerir. I, II ve III seçeneği ise parçanın desteklemediği yargıyı da kapsar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 82

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Buluşların kaynağı

Bir buluşun tek bir dâhinin ani ilhamıyla doğduğu fikri, bilim tarihinin en yaygın anlatılarından biridir. Bu görüşe göre büyük keşifler, çevresinden kopuk bir zihnin yalnız başına çalışmasının ürünüdür. Oysa yakından bakıldığında bir buluşun arkasında çoğu kez önceki denemeler, başkalarının yazdığı notlar ve tamamlanamamış ölçümler bulunur. Bir ölçüm aletinin doğruluğunu artıran değişikliklerin büyük bölümü, farklı laboratuvarlardaki meslektaşların geri bildirimleriyle yapılmıştır. Yazara göre buluşu tek bir kişiye mal etmek, bu birikimi görünmez kılar. Yine de bireysel katkıların önemi yadsınamaz; bazı kişiler dağınık bilgiyi bir araya getirme cesaretini göstermiştir. Dolayısıyla bir buluşu anlamak için hem kişisel katkıya hem de ortak birikime birlikte bakmak gerekir.

Bu parçada, buluşların ortaya çıkışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

  1. A

    Önceki denemelerin buluşun hazırlanmasındaki rolü

  2. B

    Başkalarının yazdığı notlardan yararlanılması

  3. C

    Meslektaşların geri bildirimlerinin ölçüm doğruluğuna katkısı

  4. D

    Tek bir dâhiye mal edilen buluş anlatısının yaygınlığı

  5. E

    Laboratuvar cihazlarının satın alınma maliyetinin ülkeler arasındaki farkı

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Parçada anılan unsurlar tek tek belirlenir: önceki denemeler, başkalarının yazdığı notlar, tamamlanamamış ölçümler, tek bir dâhiye mal edilen anlatı ve meslektaşların geri bildirimleri. Her seçenek bu unsurlarla eşleştirildiğinde, geri bildirimlerden ve notlardan parçada açıkça söz edildiği görülür; cihazların satın alma maliyetine ise hiçbir yerde değinilmez. Bu nedenle parçada karşılığı bulunmayan seçenek budur. Çeldiriciler: Önceki denemelerin rolü parçanın başında açıkça anlatılan bir unsurdur. Başkalarının notlarından yararlanma, parçada başka sözcüklerle verilmiştir. Tek bir dâhiye mal edilen anlatının yaygınlığı parçanın girişinde doğrudan belirtilir. Meslektaşların geri bildirimlerinin doğruluğa katkısı ise parçanın ortasında verilen bir örnektir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 83

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Lav soğur soğumaz çevresinin verimli bir toprağa dönüştüğü, yazarın kabul ettiği bir görüştür.

  2. II.

    Volkanik toprakların verimliliği zamanla işleyen bir süreçtir.

  3. III.

    Ayrışma hızının iklim ve yağış miktarına göre değiştiğini yazar belirtmektedir.

Volkanik topraklar

Volkanik kökenli topraklar, çoğu zaman en verimli topraklar arasında gösterilir. Sık tekrarlanan bir görüşe göre lav soğur soğumaz çevresi verimli bir toprağa dönüşür. Oysa bu üstünlük hemen oluşmaz; asıl kaynak, kayaçların yüzeyde yüzyıllar boyunca ayrışmasıdır. Taze bir lav akıntısı üzerinde bitki yetiştirmeye çalışan biri, alanın başlangıçta yetersiz olduğunu görür, çünkü kayaçtaki besin maddeleri bitkinin kullanabileceği biçimde değildir. Ayrışma ilerledikçe kayaçtan çözülen mineraller toprakta birikir ve gözenekli bir yapı oluşur. Buna karşılık alüvyal topraklar, nehirlerin taşıdığı çökeltilerle kısa sürede verimlilik kazanabilir. Yazara göre volkanik toprakların verimliliğini tek bir olaya bağlamak yanıltıcıdır; verimlilik zamanla işleyen bir süreçtir. Bu süreci sayısal bir değerle ifade etmek ise henüz mümkün değildir, çünkü ayrışma hızı iklime ve yağış miktarına göre değişmektedir.

Bu parçaya göre yazar, I, II ve III yargılarından hangilerine katılır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

  4. D

    I, II ve III

  5. E

    II ve III

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Parçada sık tekrarlanan görüşle yazarın kendi görüşü ayrı tutulmalıdır: lav soğur soğumaz toprağın verimli hâle geldiği yargısı, yazarın düzeltmek istediği bir yanılgıya aittir ve yazarın kabul ettiği bir yargı değildir. Yazar ise verimliliğin zamanla işleyen bir süreç olduğunu ve ayrışma hızının iklim ve yağış miktarına göre değiştiğini açıkça söyler; bu iki yargı doğru birleşimi oluşturur. Çeldiriciler: Yalnız I seçeneği düzeltilen yanılgıyı yazarın görüşü gibi okur. Yalnız II seçeneği doğru olan üçüncü yargıyı atlar. I ve II seçeneği, yanlış yere konan I numaralı yargıyı içerir. I, II ve III seçeneği üç yargıyı birden kabul eder ve yazara ait olmayan yargıyı göz ardı eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 84

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Volkanik topraklar

Volkanik kökenli topraklar, çoğu zaman en verimli topraklar arasında gösterilir. Sık tekrarlanan bir görüşe göre lav soğur soğumaz çevresi verimli bir toprağa dönüşür. Oysa bu üstünlük hemen oluşmaz; asıl kaynak, kayaçların yüzeyde yüzyıllar boyunca ayrışmasıdır. Taze bir lav akıntısı üzerinde bitki yetiştirmeye çalışan biri, alanın başlangıçta yetersiz olduğunu görür, çünkü kayaçtaki besin maddeleri bitkinin kullanabileceği biçimde değildir. Ayrışma ilerledikçe kayaçtan çözülen mineraller toprakta birikir ve gözenekli bir yapı oluşur. Buna karşılık alüvyal topraklar, nehirlerin taşıdığı çökeltilerle kısa sürede verimlilik kazanabilir. Yazara göre volkanik toprakların verimliliğini tek bir olaya bağlamak yanıltıcıdır; verimlilik zamanla işleyen bir süreçtir. Bu süreci sayısal bir değerle ifade etmek ise henüz mümkün değildir, çünkü ayrışma hızı iklime ve yağış miktarına göre değişmektedir.

Bu parçaya göre volkanik toprakların verimliliği için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Ayrışma ilerledikçe kayaçtan çözülen minerallerin toprakta biriktiği.

  2. B

    Alüvyal toprakların nehir çökeltileriyle kısa sürede verimlilik kazanabildiği.

  3. C

    Verimliliğin zamanla gelişen bir süreç olarak ele alındığı.

  4. D

    Taze bir lav akıntısının ilk günden itibaren bitkinin kullanabileceği besin maddelerini yeterince içerdiği.

    Doğru cevap
  5. E

    Ayrışma sürecinin sayısal bir değerle henüz ifade edilemediği.

Doğru cevap: D

Çözüm

Her seçenek parçadaki dayanağıyla karşılaştırılır. Ayrışma sırasında minerallerin toprakta birikmesi, alüvyal toprakların çökeltilerle kısa sürede verimlenmesi, verimliliğin zamanla gelişen bir süreç olarak ele alınması ve ayrışmanın henüz sayısal olarak ifade edilememesi parçada açıkça yer alır. Taze bir lav akıntısının ilk günden itibaren yeterli besin maddesi içerdiği ise parçanın tersini söyler: kayaçtaki besin maddeleri bitkinin kullanabileceği biçimde değildir ve alan başlangıçta yetersizdir. Çeldiriciler: Mineral birikimine ilişkin yargı ayrışmanın doğrudan sonucudur ve parçada açıkça anlatılır. Alüvyal toprağın hızla verimlenmesi, parçanın karşılaştırdığı öbür toprak türüne ait ve doğru aktarılmış bir özelliktir. Verimliliğin zamanla gelişmesi, yazarın verimliliği tek bir olaya bağlamayı yanıltıcı bulmasının doğrudan karşılığıdır. Ayrışmanın sayısal bir değerle ifade edilememesi ise parçanın son bölümünde belirtilen bir sınırdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 85

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Volkanik toprakların verimliliği, kayaçların uzun süre ayrışmasıyla ortaya çıkar.

  2. II.

    Volkanik toprakların verimliliği, nehirlerin taşıdığı çökeltilerin kıyı bölgelerinde birikmesiyle ilişkilidir.

  3. III.

    Volkanik toprakta ayrışma sırasında kayaçtan çözülen minerallerin birikmesiyle gözenekli bir yapı oluşur.

Volkanik topraklar

Volkanik kökenli topraklar, çoğu zaman en verimli topraklar arasında gösterilir. Sık tekrarlanan bir görüşe göre lav soğur soğumaz çevresi verimli bir toprağa dönüşür. Oysa bu üstünlük hemen oluşmaz; asıl kaynak, kayaçların yüzeyde yüzyıllar boyunca ayrışmasıdır. Taze bir lav akıntısı üzerinde bitki yetiştirmeye çalışan biri, alanın başlangıçta yetersiz olduğunu görür, çünkü kayaçtaki besin maddeleri bitkinin kullanabileceği biçimde değildir. Ayrışma ilerledikçe kayaçtan çözülen mineraller toprakta birikir ve gözenekli bir yapı oluşur. Buna karşılık alüvyal topraklar, nehirlerin taşıdığı çökeltilerle kısa sürede verimlilik kazanabilir. Yazara göre volkanik toprakların verimliliğini tek bir olaya bağlamak yanıltıcıdır; verimlilik zamanla işleyen bir süreçtir. Bu süreci sayısal bir değerle ifade etmek ise henüz mümkün değildir, çünkü ayrışma hızı iklime ve yağış miktarına göre değişmektedir.

Bu parçaya göre I, II ve III yargılarından hangileri volkanik topraklar için söylenebilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Önce volkanik topraklara ait özellikler toplanır: verimliliğin kayaçların uzun süre ayrışmasıyla ortaya çıkması (I) ve ayrışma sırasında minerallerin birikip gözenekli bir yapı oluşturması (III) parçada volkanik toprak için anlatılır. II ise nehir çökeltileriyle kısa sürede verimlenme özelliğini kıyı birikimine bağlar; bu özellik parçada alüvyal topraklara aittir ve volkanik topraklar için söylenemez. Bu nedenle doğru birleşim I ve III'tür. Çeldiriciler: Yalnız I seçeneği üçüncü doğru yargıyı atlar. I ve II seçeneği parçada geçmeyen ve öbür toprak türüne ait özelliği içerir. II ve III seçeneği, kıyı birikimine dayanan yanlış yargıyı kabul eder. I, II ve III seçeneği ise bu yanlış yargıyı da kapsar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

86 - 88. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

İki dilli büyüyen çocukların sözcük dağarcığı üzerine yürütülen küçük bir gözlemde, yaşları on iki yaşın altında olan ve on iki yaşına kadar iki dili de düzenli olarak duyan kırk sekiz çocuk incelenmiştir. Araştırmacılar her iki dilde bilinen sözcükleri ayrı ayrı saymış ve toplam sözcük sayısının tek dilli akranlarınkine yakın çıktığını bildirmiştir. Bununla birlikte bir dilde karşılığı bulunan bazı kavramların diğer dilde ayrı bir sözcükle anılmadığı durumlar sık görülmüştür. Bu boşlukların ev dışındaki dil ortamına göre değiştiği, okul dilinin ise sayımı belirgin biçimde etkilediği anlaşılmıştır. Gözlemin bir sınırlılığı, sözcüklerin yalnızca yazılı testlerle ölçülmesidir; sözlü anlatımdaki ifadeler değerlendirmeye alınmamıştır. Ayrıca örneklem tek bir kentle sınırlıdır, dolayısıyla sonuçlar başka bölgelere doğrudan genellenemez. Araştırmacılar çocukların ev ortamındaki kitap sayısını da kaydetmiş, ancak bu bilgi sonuçların yorumunda kullanılmamıştır. Yine de bulgular, dil ortamının sözcük dağarcığının görünümünü değiştirdiğini göstermektedir.

Soru 86

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Çocukların iki dildeki toplam sözcük sayısı tek dilli akranlarınkine yakın çıkmıştır.

  2. II.

    Bir dilde karşılığı olan bazı kavramlar diğer dilde ayrı bir sözcükle anılmayabilir.

  3. III.

    Örneklemin tek bir kentten olması, bulguların her bölgede aynen geçerli olduğunu gösterir.

Bu parçadan hareketle I, II ve III yargılarından hangileri söylenebilir?

  1. A

    Yalnız III

  2. B

    I ve II

    Doğru cevap
  3. C

    I ve III

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci öncül parçada doğrudan yer alır: iki dildeki toplam sözcük sayısı tek dilli akranlarına yakın çıkmıştır. İkinci öncül, bir dilde karşılığı olan kavramların diğer dilde ayrı sözcükle anılmadığı durumların sık görüldüğü bilgisinden çıkar, bu yüzden söylenebilir. Üçüncü öncül ise parçanın sınırlılık bölümüyle çelişir, çünkü tek kentten bir örneklemin sonuçlarını her bölgeye aynen taşımak parçada belirtilen genelleme kısıtını göz ardı etmek olur. Bu nedenle yalnız I ve II söylenebilir; üçüncü öncülü kabul eden birleşimler ve sınırlılığı geçerlilik kanıtı sayan seçenek yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 87

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Gözlemde kırk sekiz çocuk incelenmiştir.

  2. II.

    Bulgular, çocukların ailelerinin gelir düzeyine göre ayrıca çözümlenmiştir.

  3. III.

    Sözlü anlatımdaki ifadelerin ölçüme dahil edilmediği belirtilmiştir.

Bu parçada iki dilli çocukların sözcük dağarcığı ile ilgili I, II ve III bilgilerinden hangilerine değinilmiştir?

  1. A

    I ve II

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci bilgi parçada açıkça yazılıdır: gözleme kırk sekiz çocuk alınmıştır. Üçüncü bilgi aynı anlamı farklı sözcüklerle anlatır, çünkü sözlü ifadelerin değerlendirmeye alınmaması ölçüme dahil edilmemeleri demektir. İkinci bilgi ise parçada hiç geçmez; çocukların ailelerinin gelir düzeyine göre bir çözümleme yapıldığı belirtilmemiştir. Bu nedenle yalnız I ve III değinilmiş bilgilerdir; parçada geçmeyen bilgiyi değinilmiş sayan birleşimler yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 88

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

Bu gözlemin bulgularına ve sınırlılıklarına göre, aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

  1. A

    Gözlemdeki çocukların hepsinin on iki yaşını geçmediği

  2. B

    Sözcüklerin iki dilde ayrı ayrı sayıldığı

  3. C

    Örneklemin tek bir kentle sınırlı olduğu

  4. D

    Yaş ilerledikçe kavram boşluklarının belirgin biçimde arttığı

    Doğru cevap
  5. E

    Sözlü anlatımdaki ifadelerin ölçüme alınmadığı

Doğru cevap: D

Çözüm

Yaş sınırı, iki dilde ayrı sayım yöntemi, örneklemin tek kente dayanması ve sözlü ifadelerin dışarıda bırakılması parçada açıkça yazılı olduğu için bu yargıların hepsi parçadan çıkarılabilir. Parçada yaşa bağlı bir eğilim hiç anlatılmamıştır; kavram boşluklarının yaşla birlikte arttığını söyleyecek bir veri bulunmadığından bu yargı parçadan çıkarılamaz. Dört seçenek parçanın farklı bölümlerine dayanırken yalnızca bu yargı parçanın sınırladığı bir alana uzanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

89 - 92. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Geleneksel semt pazarı ile büyük alışveriş merkezi, kent yaşamında farklı işlevler üstlenir. Semt pazarında satıcılar çoğu zaman aynı mahallede yaşar ve müşterinin adını bilir; fiyatlar pazarlıkla belirlenebilir, ürünler ise mevsimine göre değişir. Alışveriş merkezinde fiyatlar sabittir, ürünler yıl boyunca aynı düzenle sunulur ve mağazaların çoğu kent dışından gelen markalara aittir. Gün içindeki yoğunluk da bu iki yapıyı ayırır: pazar sabahları, alışveriş merkezi ise akşamları kalabalıklaşır. Pazarın kurulduğu meydan, mahallenin çocukları için oyun alanı olarak da kullanılır ve bu durum pazarın sosyal rolünü güçlendirir. Yazara göre semt pazarının asıl değeri ekonomik olmaktan çok toplumsaldır, çünkü pazar komşuların düzenli olarak bir araya geldiği bir buluşma alanıdır. Buna karşılık alışveriş merkezi, geniş otoparkı ve kapalı alanlarıyla konforlu bir alışveriş imkânı sunar. Yazar, iki yapının birbirinin yerini tutmadığını, farklı ihtiyaçlara yanıt verdiğini savunur. Semt pazarının yalnızca fiyat avantajı sunduğunu düşünmek ise yanlış bir sonuca götürür.

Soru 89

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Semt pazarında fiyatların pazarlıkla belirlenebildiği.

  2. II.

    Semt pazarında satıcının müşterinin adını bildiği.

  3. III.

    Alışveriş merkezinde fiyatların pazarlıkla belirlendiği.

Bu parçadan I, II ve III yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

  1. A

    I ve III

  2. B

    I, II ve III

  3. C

    Yalnız II

  4. D

    I ve II

    Doğru cevap
  5. E

    II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci öncül parçada açıkça yer alır: semt pazarında fiyatlar pazarlıkla belirlenebilir. İkinci öncül de parçada yazılıdır, satıcı çoğu zaman müşterinin adını bilir. Üçüncü öncül parçayla ters yöndedir, çünkü pazarlık semt pazarına özgüdür ve alışveriş merkezinde fiyatlar sabittir. Bu nedenle yalnız I ve II parçadan ulaşılabilir; ilişkiyi tersine çeviren öncülü içeren birleşimler yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 90

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Satıcıların çoğu zaman müşterilerinin adını bildiği.

  2. II.

    Fiyatların sabit tutulduğu ve pazarlığa yer verilmediği.

  3. III.

    Ürünlerin mevsime göre değişebildiği.

Bu parçaya göre I, II ve III yargılarından hangileri geleneksel semt pazarı için söylenebilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci özellik semt pazarına aittir: satıcılar çoğu zaman müşterinin adını bilir. Üçüncü özellik de pazara aittir, çünkü ürünler mevsimine göre değişir. İkinci yargı ise parçada alışveriş merkezine ait olarak anlatılan fiyat sabitliğini ve pazarlık yokluğunu pazara bağlar; bu bir karıştırmadır. Bu nedenle yalnız I ve III söylenebilir; üçüncü özelliği atlayan ve alışveriş merkezi özelliğini pazara mal eden birleşimler yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 91

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Semt pazarının toplumsal bir işlevi bulunduğu.

  2. II.

    Semt pazarının asıl değerinin ekonomik olduğu.

  3. III.

    Alışveriş merkezinin semt pazarının yerini alması gerektiği.

Bu parçaya göre yazar, I, II ve III yargılarından hangilerine katılır?

  1. A

    I ve II

  2. B

    Yalnız I

    Doğru cevap
  3. C

    I ve III

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Yazar, semt pazarının asıl değerinin toplumsal olduğunu savunur; bu nedenle birinci yargı yazarın görüşüdür. Ekonomik değerin asıl değer olduğu yargısı yazarın karşıt görüşüdür, çünkü parça bunu açıkça ters çevirir. Alışveriş merkezinin pazarın yerini alması gerektiği yargısı yazarın sözünü etmediği bir öneridir; yazar iki yapının birbirinin yerini tutmadığını söyler. Bu nedenle yalnız I yazarın görüşleri arasındadır; karşıt ya da aktarılan bir görüşü yazara mal eden birleşimler yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 92

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçada semt pazarı ve alışveriş merkezi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

  1. A

    Semt pazarında satıcıların çoğunun aynı mahallede yaşaması

  2. B

    Alışveriş merkezindeki fiyatların sabit olması

  3. C

    Semt pazarındaki ürünlerin mevsime göre değişmesi

  4. D

    Alışveriş merkezinde geniş bir otoparkın bulunması

  5. E

    Alışveriş merkezindeki kiraların belediyece belirlenmesi

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Parçada semt pazarının satıcı ilişkilerinden ve ürünlerin mevsimine, alışveriş merkezinin fiyat ve otopark özelliklerinden söz edilir. Dört seçenek bu bilgilerin ya doğrudan ya da başka sözcüklerle anlatıldığı unsurlardır; dikkatsiz okumada bunlardan biri atlanabilir. Alışveriş merkezindeki kiraların belediyece belirlenmesi ise konuya yakın olmasına karşın parçada hiç geçmez. Bu nedenle değinilmemiş olan unsur kiraların belediyece belirlenmesidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

93 - 96. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Yayınevi editörleri

43-46. soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız.

Bir yayınevinde altı editör (A, B, C, D, E ve F) üç kitap projesinde çalışacaktır: Sözlük, Atlas ve Anı. Her editör yalnızca bir projede görev alır ve her projede tam olarak iki editör bulunur. D ile E aynı projede çalışmaz. A, Anı projesinde çalışıyorsa F, Sözlük projesinde çalışır. C, Sözlük projesinde çalışmaz. B ile C aynı projede çalışır ancak ve ancak A, Atlas projesinde çalışıyorsa. D ile F'den en az biri Atlas projesinde çalışır.

Soru 93

  • Sözel Mantık Grupları
  • Kolay
  • Metin sorusu

Aşağıdakilerden hangisi, bu koşulların tamamını sağlayan bir dağılım olabilir?

  1. A

    Sözlük: A ve B; Atlas: C ve F; Anı: D ve E

  2. B

    Sözlük: B ve D; Atlas: C ve F; Anı: A ve E

  3. C

    Sözlük: A ve F; Atlas: B ve D; Anı: C ve E

    Doğru cevap
  4. D

    Sözlük: A ve C; Atlas: B ve D; Anı: E ve F

  5. E

    Sözlük: A ve D; Atlas: E ve F; Anı: B ve C

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: koşulları seçeneklere tek tek uygularız. D ile E farklı projelerde olmalıdır; A Anı'daysa F Sözlük'te olmalıdır; C Sözlük'te çalışmaz; B ile C yalnızca A Atlas'taysa aynı projede olur; D ile F'den en az biri Atlas'tadır.

İkinci adım: 'Sözlük: A ve F; Atlas: B ve D; Anı: C ve E' düzeninde D ile E ayrı projelerdedir, A Anı'da olmadığı için F'nin Sözlük'te olması gerekmez, C Sözlük'te değildir, A Atlas'ta olmadığı için B ile C'nin ayrı kalması gerekir ve bu düzende gerçekten ayrıdırlar, D Atlas'tadır. Beş koşulun tamamı sağlandığından bu dağılım doğrudur.

Çeldiriciler: 'Sözlük: A ve B; Atlas: C ve F; Anı: D ve E' düzeninde D ile E aynı projededir ve ayrılık koşulu bozulur. 'Sözlük: B ve D; Atlas: C ve F; Anı: A ve E' düzeninde A Anı'dadır, ama F Atlas'tadır ve Sözlük'te değildir. 'Sözlük: A ve C; Atlas: B ve D; Anı: E ve F' düzeninde C Sözlük'te çalışır. 'Sözlük: A ve D; Atlas: E ve F; Anı: B ve C' düzeninde B ile C aynı projededir, ama A Atlas'ta olmadığı için bu birliktelik olanaksızdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 94

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Şekilli soru

Yeni dönemde, tablodaki editörlerden önceki projesinde altı aydan fazla çalışanlar o projeye yeniden atanmamıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Tablo: editör, önceki proje ve önceki projedeki süre. B editörü Anı projesinde 8 ay, D editörü Sözlük projesinde 10 ay, F editörü Atlas projesinde 7 ay çalışmıştır.
  1. A

    A ile B aynı projede çalışır.

  2. B

    A ile C aynı projede çalışır.

  3. C

    A ile D farklı projelerde çalışır.

    Doğru cevap
  4. D

    B ile D aynı projede çalışır.

  5. E

    C ile E aynı projede çalışır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: tabloya göre B'nin önceki projesi Anı, D'nin Sözlük, F'nin Atlas'tır ve üçü de altı aydan fazla çalışmıştır. Bu editörler bu kez o projelerde yer alamaz; yani B Anı'da, D Sözlük'te, F Atlas'ta değildir.

İkinci adım: D ile F'den en az biri Atlas'ta olmalıdır. F Atlas'ta olamayacağına göre D Atlas'tadır.

Üçüncü adım: A'nın Atlas'ta olmadığını gösteririz. A Atlas'ta olsaydı B ile C aynı projede olurdu. C Sözlük'te çalışmadığı için bu proje Atlas ya da Anı olurdu. Anı olsaydı B de Anı'da olurdu, bu ise tabloyla çelişir. Atlas olsaydı Atlas'ta A, D, B ve C olurdu; her projede iki editör bulunduğundan bu olanaksızdır. Demek ki A Atlas'ta değildir ve A ile D farklı projelerde çalışır.

Çeldiriciler: 'A ile B aynı projede çalışır' yargısı yalnızca A ile B'nin Sözlük'te birlikte olduğu düzende doğrudur; B Atlas'ta olduğu düzende yanlış kalır, bu yüzden kesin değildir. 'A ile C aynı projede çalışır' yargısı yalnızca A ile C'nin Anı'da birlikte olduğu düzende doğrudur; A Sözlük'te olan düzenlerde yanlıştır. 'B ile D aynı projede çalışır' yargısı B ile D'nin Atlas'ta birlikte olduğu düzenlerde doğrudur; B Sözlük'te olduğu düzende ayrı kalırlar. 'C ile E aynı projede çalışır' yargısı yalnızca C ile E'nin Anı'da birlikte olduğu düzende doğrudur; C Atlas'ta olan düzenlerde ayrı kalırlar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 95

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    A ile C farklı projelerde çalışır.

  2. II.

    E, Atlas projesinde çalışır.

  3. III.

    D ile F farklı projelerde çalışır.

Ek olarak B, Anı projesinde çalışmaktadır. Bu koşullara göre I, II ve III yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: ek koşula göre B Anı projesindedir; Anı'da bu nedenle yalnızca bir editör daha yer alabilir.

İkinci adım, I. yargısı: A ile C aynı projede olsaydı, bu proje Sözlük olamazdı, çünkü C Sözlük'te çalışmaz; Anı da olamazdı, çünkü Anı'da B vardır ve üç editör olurdu. Atlas olsaydı A Atlas'ta olduğu için B ile C'nin de Atlas'ta olması gerekirdi; oysa B Anı'dadır. Bu nedenle I doğrudur.

İkinci adım, III. yargısı: D ile F aynı projede olsaydı, D ile F'den en az biri Atlas'ta olduğu için bu proje Atlas olurdu. Atlas'ta yalnız D ile F bulunur. C Sözlük'e giremediği için Anı'ya düşer ve B ile birlikte olur; bu birliktelik A'nın Atlas'ta olmasını gerektirir, oysa Atlas dolu. Bu nedenle III doğrudur.

Üçüncü adım, II. yargısı: E Atlas'ta olursa D ile E ayrı kaldığı için Atlas'ta E ile birlikte F bulunur. C Sözlük'te olamayacağından Anı'ya düşer; Anı'da B ile C birlikte olur ve A'nın Atlas'ta olması gerekir, oysa Atlas dolu. Bu nedenle II hiçbir dağılımda gerçekleşmez.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' yargısı III'ün de kesin olduğunu gözden kaçırır. 'I ve II', 'II ve III' ve 'I, II ve III' birleşimleri ise hiçbir dağılımda gerçekleşmeyen II. yargıyı içerir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 96

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Şekilli soru

Tablodaki editörlerden önceki projesinde on aydan fazla emeği olanlar yeni dönemde o projeye geri dönmemektedir. Bu düzene göre aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle yanlıştır?

Tablo: editör, önceki proje ve önceki projedeki süre. C editörü Anı projesinde 11 ay, D editörü Atlas projesinde 14 ay, F editörü Sözlük projesinde 12 ay çalışmıştır.
  1. A

    A ile D aynı projede çalışır.

  2. B

    B ile E aynı projede çalışır.

  3. C

    B ile D aynı projede çalışır.

  4. D

    A ile E aynı projede çalışır.

  5. E

    A ile F aynı projede çalışır.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: tabloya göre C'nin önceki projesi Anı, D'nin Atlas, F'nin Sözlük'tür ve üçü de on aydan uzun çalışmıştır; bu nedenle C Anı'da, D Atlas'ta, F Sözlük'te çalışamaz. C Sözlük'te de çalışmadığına göre C Atlas'tadır.

İkinci adım: A'nın Atlas'ta olmadığını gösteririz. A Atlas'ta olsaydı B ile C aynı projede olurdu, yani B de Atlas'ta olurdu. Atlas'ta A, B ve C üç kişi olur; her projede iki editör bulunduğundan bu olanaksızdır. Demek ki A Atlas'ta değildir.

Üçüncü adım: A Anı'da olsaydı F Sözlük'te olmak zorunda kalırdı; ama F bu kez Sözlük'te çalışamaz. Bu nedenle A Sözlük'tedir ve F Sözlük'te olmadığı için A ile F aynı projede değildir. 'A ile F aynı projede çalışır' yargısı kesinlikle yanlıştır.

Çeldiriciler: 'A ile D aynı projede çalışır' yargısı A ile D'nin Sözlük'te birlikte olduğu düzende doğrudur; D Anı'da olan düzende ayrı kalırlar, bu yüzden kesin yanlış değildir. 'B ile E aynı projede çalışır' yargısı B ile E'nin Anı'da birlikte olduğu düzende doğrudur; E Sözlük'te olan düzende ayrı kalır. 'B ile D aynı projede çalışır' yargısı B ile D'nin Anı'da birlikte olduğu düzende doğrudur; D Sözlük'te olan düzende ayrı kalırlar. 'A ile E aynı projede çalışır' yargısı A ile E'nin Sözlük'te birlikte olduğu düzende doğrudur; E Anı'da olan düzende ayrılır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

97 - 100. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

47-50. soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız.

Yedi durak, soldan sağa 1'den 7'ye kadar numaralanmış tek bir sırada yer almaktadır. Duraklar A, B, C, D, E, F ve G harfleriyle gösterilmiştir ve her durak sırada tam bir konum kaplar. A ile B arasında tam olarak bir durak bulunur. C, D'nin solundadır. E, uç duraklardan birindedir. A, uç duraklardan birinde değildir. G, F'nin hemen solundadır.

Soru 97

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu koşullara eklenen hangi bilgi, yedi durağın sırasını tek bir biçimde belirler?

  1. A

    Durak F, dördüncü sırada yer alır.

    Doğru cevap
  2. B

    Durak C, birinci sırada yer alır.

  3. C

    Durak B, üçüncü sırada yer alır.

  4. D

    Durak D, altıncı sırada yer alır.

  5. E

    Durak E, yedinci sırada yer alır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: F dördüncü sıradaysa G, F'nin hemen solunda olduğundan üçüncü sırada yer alır. İkinci adım: E uç duraklardan birindedir ve A uç durakta olamaz. Dördüncü ve üçüncü sıralar dolu iken A ile B arasında tek durak bırakan tek çift A beşinci, B yedinci sıradadır. Böylece E birinci sırada kalır; C ile D kalan ikinci ve altıncı sıralara, C solda olacak biçimde yerleşir. Sıra E, C, G, F, A, D, B olarak tek biçimde belirlenir.

Çeldiriciler: Durak C birinci sıradaysa kalan dört düzen sırayı belirlemez. Durak D altıncı sıradaysa beş, durak B üçüncü sıradaysa iki düzen kalır. Durak E yedinci sıradaysa on düzen kalır ve sıra tek başına belirlenmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 98

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    B, 2. durakta yer alır.

  2. II.

    C, 6. durakta yer alır.

  3. III.

    E, 7. durakta yer alır.

Yedi durağın bu koşullara uyan sıralarında I, II ve III yargılarından hangileri bulunabilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: I ve III için C, B, D, A, G, F, E sırası koşulların tamamını sağlar. B ikinci sıradadır ve A ile B arasında D bulunur; A dördüncü sıradadır, C birinci sırada D'nin solundadır, G beşinci ve F altıncı sıradadır, E de yedinci sıradadır. İkinci adım: II olanaksızdır. C altıncı sıradaysa D, C'nin sağında olmak zorundadır, yani yedinci sırada olur; bu durumda E birinci sırada kalır. Kalan ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci sıralarda A ile B, aralarında tek durak bırakacak biçimde 2-4 ya da 3-5 konumlarını almalıdır; kalan iki sıra birbirinden ayrık olduğundan G ile F ardışık olamaz. Bu nedenle I ve III gerçekleşebilir, II gerçekleşemez.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' yargısı III'ün de gerçekleşebildiğini kaçırır. 'I ve II', 'II ve III' ve 'I, II ve III' seçenekleri olanaksız II. yargıyı içerir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 99

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

C durağının ikinci sırada olduğu bilgisi de eklenirse, aşağıdakilerden hangisi gerçekleşemez?

  1. A

    Durak B, yedinci sırada yer alır.

  2. B

    Durak D, dördüncü sırada yer alır.

  3. C

    Durak A, beşinci sırada yer alır.

  4. D

    Durak G, birinci sırada yer alır.

    Doğru cevap
  5. E

    Durak F, beşinci sırada yer alır.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: G birinci sıradaysa F, G'nin hemen sağında, yani ikinci sırada olmak zorundadır. İkinci adım: ek koşula göre C ikinci sırada olduğundan F bu konumu alamaz; dolayısıyla G birinci sırada olamaz.

Çeldiriciler: Durak B yedinci sıradaysa, C ikinci sıradayken E, C, G, F, A, D, B düzeni gerçekleşir. Durak D dördüncü sıradaysa, durak A beşinci sıradaysa ve durak F beşinci sıradaysa her biri ek koşulla birlikte en az bir düzende sağlanabilir; bu nedenle olanaksız değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 100

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    A, 1. durakta yer alır.

  2. II.

    E, 4. durakta yer alır.

  3. III.

    C, 3. durakta yer alır.

Bu koşulların hiçbir sırada gerçekleşemeyen ifadeleri hangileridir?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ile III

  3. C

    I ile II

    Doğru cevap
  4. D

    II ile III

  5. E

    Yalnız III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: A, uç duraklardan birinde değildir; A birinci sırada olamaz. Bu nedenle I hiçbir düzende gerçekleşmez. İkinci adım: E uç duraklardan birindedir, dördüncü sırada olamaz. II de hiçbir düzende gerçekleşmez. III için E, A, C, B, D, G, F sırası koşulların tamamını sağlar: A ile B arasında C vardır, C üçüncü sıradadır, D C'nin sağındadır, E uçtadır ve G, F'nin hemen solundadır. Bu nedenle III gerçekleşebilir.

Çeldiriciler: 'Yalnız II' yargısı I'in de hiçbir düzende gerçekleşmediğini kaçırır. 'I ile III', 'II ile III' ve 'Yalnız III' seçenekleri ise gerçekleşebilen III. yargıyı yanlış sayar ya da içerir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by