50 soru · ALES

ALES Sözel Deneme 3 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

ALES Sözel Deneme 3 cevap anahtarı ve 50 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Boşluk Tamamlama
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Sınav sonuçlarının açıklanacağı gün aday, ……… bir hâlde sonuçları bekliyordu; her telefon sesinde irkiliyor, ellerini sürekli ovuşturup duruyordu. Ailesi ise onu sakinleştirmeye çalışıyordu.

  1. A

    yüreği ağzına gelmiş

    Doğru cevap
  2. B

    içi rahat etmiş

  3. C

    gözü kulağı açık

  4. D

    dünyası başına yıkılmış

  5. E

    eli boş dönmüş

Doğru cevap: A

Çözüm

Adayın her telefon sesinde irkilmesi ve ellerini sürekli ovuşturması, beklemenin yoğun bir kaygı taşıdığını gösterir. 'Yüreği ağzına gelmek' deyimi korku ya da endişeyle aşırı heyecanlanmayı anlatır, bu yüzden boşluğa en uygun öbek budur. Çeldiriciler: 'gözü kulağı açık' uyanıklığı anlatır ve irkilmeyi açıklamaz; 'içi rahat etmiş' cümlenin anlattığı hâlin tam tersidir; 'dünyası başına yıkılmış' kaygıyı kapsamın ötesine taşıyıp abartır; 'eli boş dönmüş' deyimi gerçek anlamıyla okuyan bir yanılgıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Ardı ardına yayımlanan çalışmalar, uzun süreli stresin bağışıklık sistemini ……… göstermektedir; bu nedenle düzenli uykunun ……… vurgulanması gerektiği bildirilmektedir.

  1. A

    zayıflattığını / önemle

    Doğru cevap
  2. B

    değiştirmediğini / hafifsenerek

  3. C

    güçlendirdiğini / önemle

  4. D

    zayıflattığını / hafifsenerek

  5. E

    ortadan kaldırdığını / önemle

Doğru cevap: A

Çözüm

İlk boşluk, stresin bağışıklık sistemi üzerindeki etkisini belirler; 'bu nedenle' bağlacı ikinci cümlenin bu etkiden çıkan bir sonuç olduğunu gösterir, dolayısıyla stresin sistemi zayıflattığını söyleyen seçenek gerekir. İkinci boşluk, bu sonuçtan çıkan öneriyi ele alır ve uykunun ciddiyetle ele alınmasını ister; 'önemle' bu tonu karşılar. Çeldiriciler: 'güçlendirdiğini' birinci boşluğu tersine çevirir ve sonucu anlamsızlaştırır; 'hafifsenerek' ikinci boşluğu öneriyle çelişir; 'ortadan kaldırdığını' ise etkiyi kapsamın ötesine taşıyarak abartır; 'değiştirmediğini' hem ilişkiyi hem de öneriyi bozar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Biyolojide ‘mutasyon’ terimi, DNA dizisinde ……… bir değişikliği anlatır; günlük dilde aynı sözcük ise bir durumun ……… bir dönüşümünü ima eder; bu iki anlam birbirinden ayrı tutulmalıdır.

  1. A

    geçici / köklü

  2. B

    kalıcı / yüzeysel

  3. C

    hücresel / bütünsel

  4. D

    kalıtsal / kısa süreli

  5. E

    kalıtsal / köklü

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Önce cümlenin biyoloji terimi düzeyinde mi yoksa günlük anlamda mı kurulduğu belirlenir; ilk boşluk terimin tanımına, yani kalıcı ve kalıtsal bir değişikliğe karşılık gelmelidir. İkinci adımda günlük kullanımdaki anlamın köklü, esaslı bir dönüşüm olduğu görülür ve yalnız bu çift iki kullanımı birlikte karşılar. Çeldiriciler: 'geçici' birinci boşluğu tanıma aykırı kılar; 'kalıcı' çifti birinci boşlukta doğru görünse de 'yüzeysel' günlük anlamla çelişir; 'hücresel bütünsel' çifti yanlış düzeyde bir terim kullanır; 'kalıtsal kısa süreli' çifti günlük anlamın dönüşüm ağırlığını bozar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Boşluk Tamamlama
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Kent planlamasında yeşil alanlar çoğu zaman yalnızca görsel bir tamamlayıcı olarak görülür. Oysa parklar yağmur sularını toprağa emdirerek taşkın riskini azaltır ve kent ikliminin aşırı ısınmasını hafifletir. ……… Bu nedenle yeşil alanların bütçede ayrılan bir süs kalemi değil, kent altyapısının zorunlu bir parçası olarak planlanması gerekir.

  1. A

    Parkların bakım maliyeti yüksek olduğu için birçok belediye bu alanları sınırlı tutmaktadır.

  2. B

    Yeşil alanların varlığı, kent nüfusunun hızla artmasının başlıca nedenidir.

  3. C

    Taşkın riskinin azalması için ise kentin dışındaki barajların yükseltilmesi gerekir.

  4. D

    Aynı alanlar, çocukların oyun oynayabileceği ve komşuların bir araya gelebileceği ortak mekânlar sunarak toplumsal dayanışmayı da güçlendirir.

    Doğru cevap
  5. E

    Bu nedenle ormanlık alanlarda yerleşim izni verilmesi daha uygun görülmektedir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Önceki cümleler yeşil alanların ekolojik bir işlevini anlatır; boşluk ikinci bir işlev, toplumsal dayanışmayı ekleyerek ardından gelen 'bu nedenle' sonucunun iki yönlü gerekçesini kurar. İkinci adımda sonraki cümlenin hem ekolojik hem toplumsal faydadan çıkan bir sonuç bildirdiği görülür. Çeldiriciler: bakım maliyeti cümlesi konuyla ilgilidir ama iki işlevi bağlamaz; nüfus cümlesi nedenselliği tersine çevirir; barajlar cümlesi başka bir çözümü öne çıkarıp kapsam dışına taşır; ormanlık alan cümlesi ise sonucu tersine çevirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Boşluk Tamamlama
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Müzik eğitimi, çocukların yalnızca bir çalgı çalmayı öğrendiği bir süreç olarak görüldüğünde eksik kalır. Ritim, ses ve duygu arasında kurulan bağ, çocuğun dikkat ve sabır gibi becerilerini de geliştirir. Müziğin bu geniş etkisi, derslerdeki başarıyı destekleyen bir köprü işlevi görmektedir. ………

  1. A

    Bu nedenle müzik derslerinin yalnızca seçmeli bir etkinlik olarak bırakılması, bu geniş katkıdan vazgeçmek anlamına gelir.

    Doğru cevap
  2. B

    Bu nedenle çalgı öğretimi, ritim ve sesle ilgisi olmayan yazılı sınavlarla ölçülmelidir.

  3. C

    Öte yandan konservatuvar öğrencilerinin sayısı son yıllarda belirgin biçimde artış göstermiştir.

  4. D

    Buna karşın müzik eğitimi, derslerdeki başarıdan bağımsız tutulduğunda daha etkili olur.

  5. E

    Bu yüzden her çocuğun ilk yaşta bir çalgı öğrenmesi gerektiği ileri sürülebilir.

Doğru cevap: A

Çözüm

İlk üç cümle müziğin çalgı öğretiminin ötesinde dikkat, sabır ve derslerdeki başarıya uzanan geniş bir katkısı olduğunu söyler. Son cümle bu geniş katkıyı bir sonuca bağlamalıdır; müzik derslerinin seçmeli bırakılmasının bu katkıdan vazgeçmek olduğunu belirten seçenek bu akışı tamamlar. Çeldiriciler: sınav önerisi öncekiyle çelişir; konservatuvar cümlesi konuyla ilgili olsa da akışa bir yargı katmaz; 'buna karşın' ile başlayan seçenek bağlayıcının ilişkisini tersine çevirir; 'her çocuğun ilk yaşta' cümlesi iddiayı metnin gösterdiğinden fazla genelleştirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Kesin Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir apartmandaki dairelerin bazıları balkonludur. Bu apartmandaki her daire kalorifer ile ısıtılmaktadır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Balkonu olmayan daireler kalorifer ile ısıtılmamaktadır.

  2. B

    Apartmandaki daireler balkonludur.

  3. C

    Apartmandaki bazı daireler hem balkonlu hem de kalorifer ile ısıtılmaktadır.

    Doğru cevap
  4. D

    Kalorifer ile ısıtılmayan bazı daireler balkonludur.

  5. E

    Balkonlu daireler, apartmandaki en büyük dairelerdir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: "Dairelerin bazıları balkonludur" cümlesi, apartmanda en az bir balkonlu daire bulunduğunu söyler. İkinci adım: "Her daire kalorifer ile ısıtılmaktadır" cümlesi bu balkonlu dairenin de ısıtıldığını gösterir. İki bilgi birleşince hem balkonlu hem de ısıtılan en az bir dairenin bulunduğu kesin olarak çıkar.

Çeldiriciler: Balkonu olmayan dairelerin ısıtılmadığını söyleyen yargı, bütün dairelerin ısıtıldığı bilgisiyle çelişir. Apartmandaki dairelerin hepsinin balkonlu olduğunu söyleyen yargı, "bazı" ifadesini tümüne yayarak genelleştirir. Kalorifer ile ısıtılmayan daireler olduğuna dair bir bilgi verilmediği için onların balkonlu olduğunu söyleyen yargı kesin değildir. Balkonlu dairelerin apartmanın en büyük daireleri olduğu konusunda hiçbir bilgi verilmemiştir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Kesin Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir kulüpte bir etkinliğin düzenlenebilmesi için ancak kulüp yönetiminin onay vermesi gerekmektedir. Yönetim, yalnızca etkinliğin bütçesi ayrılmışsa onay vermektedir. Bu kulüpte bir etkinlik düzenlenmiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Bu kulüpte düzenlenmeyen bir etkinliğin bütçesi ayrılmamıştır.

  2. B

    Bütçesi ayrılan etkinliklerin düzenlenmesi zorunludur.

  3. C

    Kulüp yönetimi, bu etkinliğe kendi kaynaklarından katkıda bulunmuştur.

  4. D

    Bu kulüpte düzenlenen etkinliğin bütçesi ayrılmıştır.

    Doğru cevap
  5. E

    Etkinliğin onaylanması, bütçesi ayrılmadan da gerçekleşebilir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Etkinliğin düzenlenebilmesi için yönetim onayı gerektiğinden, düzenlenen bu etkinliğin onaylandığı anlaşılır. İkinci adım: Yönetim yalnızca bütçesi ayrılmış etkinliklere onay verdiğinden, onaylanmış olan bu etkinliğin bütçesi ayrılmıştır. İki adım birbirine bağlıdır ve sonuç zorunlu olarak çıkar.

Çeldiriciler: Bütçe ayrılmasının etkinliğin düzenlenmesi için yeterli bir koşul olmadığı açıktır; yalnızca düzenlenen etkinliklerin bütçesinin ayrıldığı bilinmektedir. Bu nedenle bütçesi ayrılan etkinliklerin düzenlenmesinin zorunlu olduğunu söyleyen yargı, koşulun yönünü tersine çevirir. Düzenlenmeyen etkinliklerin bütçesi hakkında bir bilgi verilmediği için o etkinliklerin bütçesinin ayrılmadığını söyleyen yargı kesin değildir. Kulüp yönetiminin bu etkinliğe kendi kaynaklarından katkı yaptığı bilgisi verilmemiştir. Onayın bütçesiz de verilebileceğini söyleyen yargı, yönetimin yalnızca bütçe ayrılmışsa onay vermesi kuralına aykırıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Kesin Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Dört arkadaş, Ali, Burak, Cem ve Deniz, aynı sınavdan aldıkları puanları karşılaştırıyor. Ali, Burak'tan daha yüksek puan almıştır. Cem, Ali'den daha yüksek puan almıştır. Deniz ise Burak'tan daha yüksek puan almıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesin olarak doğrudur?

  1. A

    Deniz, Ali'den daha düşük puan almıştır.

  2. B

    Burak, dört arkadaşın en düşük puanını almıştır.

    Doğru cevap
  3. C

    Cem, dört arkadaşın en yüksek puanını almıştır.

  4. D

    Ali, Cem'den daha yüksek puan almıştır.

  5. E

    Deniz, Cem'den daha yüksek puan almıştır.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Cem, Ali'den yüksek; Ali de Burak'tan yüksek olduğu için Cem'in de Burak'tan yüksek olduğu zincirleme olarak çıkar. İkinci adım: Deniz'in de Burak'tan yüksek olduğu bilgisi eklenince Ali, Cem ve Deniz'in üçü de Burak'ın üstünde kalır. Dört kişinin hiçbiri Burak'ın altına inmediğinden Burak'ın en düşük puanı aldığı kesinleşir.

Çeldiriciler: Deniz'in Ali'den düşük olup olmadığı verilmediğinden, Deniz'e bu konumda bir sıra vermek kesin değildir. Cem ile Deniz'in puanları karşılaştırılmadığı için Cem'in en yüksek puanı aldığını söyleyen yargı da kesin değildir. Ali'nin Cem'den yüksek olduğunu söyleyen yargı, verilen ilk karşılaştırmanın tersidir. Deniz'in Cem'den yüksek olduğu ise verilmemiştir; belirsiz bir sıra kesinmiş gibi sunulmaktadır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Cümlenin ikinci öbeği 'kasabadaki eski değirmen' öbeğidir.

  2. II.

    Cümlede 'tamamen' öbeği sondan ikinci sıradadır.

  3. III.

    'Yeni sahibi tarafından' öbeği cümlenin dördüncü öbeğidir.

Öbekler: 'geçen yıl', 'kasabadaki eski değirmen', 'yeni sahibi tarafından', 'tamamen', 'onarıldı'. Yüklemi sonda, 'geçen yıl' öbeğini başta, 'tamamen' öbeğini yüklemin hemen önünde olan doğal bir cümle kurulacaktır. Bu cümle için hangi yargılar doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    II ve III

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    Yalnız III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Cümlenin doğal sırası 'geçen yıl', 'kasabadaki eski değirmen', 'yeni sahibi tarafından', 'tamamen', 'onarıldı' biçimindedir. Birinci adımda yüklem olan 'onarıldı' öbeği sona yerleşir ve 'geçen yıl' başa alınır. İkinci adımda 'tamamen' öbeği yüklemin hemen önüne gelir, böylece dört öbek belli olur. Üçüncü adımda kalan iki öbekten özne olan 'kasabadaki eski değirmen' ikinci sıraya, 'yeni sahibi tarafından' üçüncü sıraya yerleşir. Bu dizilime göre birinci yargı doğrudur, çünkü ikinci öbek özne öbeğidir; ikinci yargı da doğrudur, çünkü 'tamamen' sondan ikinci öbektir. Üçüncü yargı yanlıştır, çünkü 'yeni sahibi tarafından' dördüncü değil üçüncü öbektir.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği ikinci yargının sondan sayılarak kontrol edilmesi gerektiğini gözden kaçırır. 'II ve III' seçeneği 'yeni sahibi tarafından' öbeğinin dördüncü sırada olduğunu kabul eder; oysa bu öbek üçüncü sıradadır. 'Yalnız III' seçeneği yalnızca üçüncü yargıyı doğru kabul eder ve ilk iki yargının sınanmadığını gösterir. 'I, II ve III' seçeneği üçüncü yargıyı doğru saydığı için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    'Dedesinden kalan küçük bağı' öbeği cümlenin üçüncü öbeğidir.

  2. II.

    'Geçen bahar' öbeği, 'yeniden' öbeğinden sonra gelir.

  3. III.

    'Köyün yaşlı çiftçisi' öbeği cümlenin ilk öbeğidir.

Öbekler: 'köyün yaşlı çiftçisi', 'geçen bahar', 'dedesinden kalan küçük bağı', 'yeniden', 'canlandırdı'. Öznesi başta, yüklemi sonda, 'yeniden' öbeği yüklemin hemen önünde olan doğal bir cümle kurulacaktır. Zaman öbeği nesneden önce gelir. Bu cümle için hangi yargılar doğrudur?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ve II

  3. C

    Yalnız III

  4. D

    I ve III

    Doğru cevap
  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Öznesi başta ve yüklemi sonda olan doğal dizilişte önce özne 'köyün yaşlı çiftçisi' gelir. Birinci adımda yüklem 'canlandırdı' sona yerleşir ve 'yeniden' öbeği yüklemin hemen önüne alınır. İkinci adımda zaman öbeği 'geçen bahar' nesneden önce konur; böylece kalan iki öbek de belirlenir ve dizilim 'köyün yaşlı çiftçisi', 'geçen bahar', 'dedesinden kalan küçük bağı', 'yeniden', 'canlandırdı' olur. Bu dizilime göre birinci yargı doğrudur, çünkü üçüncü öbek nesnedir. Üçüncü yargı da doğrudur, çünkü ilk öbek özne öbeğidir. İkinci yargı yanlıştır, çünkü 'geçen bahar' ikinci sıradadır ve 'yeniden' öbeğinden önce gelir.

Çeldiriciler: 'Yalnız II' seçeneği zaman öbeğinin 'yeniden' öbeğinden sonra geldiğini kabul eder; bu, dizilişin tersine çevrilmesidir. 'I ve II' seçeneği ikinci yargıyı doğru sayarak zaman öbeğinin yerini yanlış okur. 'Yalnız III' seçeneği özne kontrolünü yapar ama nesnenin üçüncü sırada olduğunu sınamaz. 'I, II ve III' seçeneği zaman öbeğinin serbest yer aldığını varsayar, oysa nesneden önce gelmek zorundadır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Paragrafın ilk cümlesi K'dır.

  2. II.

    M cümlesi, L cümlesinden hemen sonra gelir.

  3. III.

    N cümlesi, paragrafın son cümlesidir.

Bir paragrafın cümleleri karışık verilmiştir. K. Bölgedeki çiftçiler yıllardır ürünlerini pazara ulaştırmakta güçlük çekiyordu. L. Bu durum, özellikle hasat döneminde ürünlerin bozulmasına yol açıyordu. M. Ancak son iki yılda kurulan kooperatif, nakliye giderlerini ortaklaşa üstlenerek bu sorunu büyük ölçüde azalttı. N. Sonuçta çiftçiler, ürünlerini artık hasattan birkaç gün içinde pazara ulaştırabiliyor. Cümleler anlam bütünlüğü ve bağlayıcılar gözetilerek sıralandığında hangi yargılar doğrudur?

  1. A

    Yalnız III

  2. B

    I, II ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    Yalnız I

Doğru cevap: B

Çözüm

Giriş cümlesi, bağlayıcı ya da gösterme sözü taşımayan ve konuyu açan K cümlesidir. L cümlesi 'bu durum' ifadesiyle K'de anlatılan güçlüğe bağlanır ve bu yüzden hemen ardından gelir. M cümlesi 'ancak' bağlacıyla L'deki sorunun çözümünü karşıt bir yönden getirir ve üçüncü sırada yer alır. N cümlesi 'sonuçta' ifadesiyle gelişmenin sonucunu verdiği için paragrafın son cümlesidir. Bu dizilişte üç yargı da doğrudur: K ilk cümledir, M L'den hemen sonra gelir ve N son cümledir.

Çeldiriciler: 'Yalnız III' seçeneği yalnızca son cümlenin yerini kontrol eder, giriş cümlesinin neden ilk olduğu sınanmaz. 'I ve II' seçeneği son cümlenin N olduğunu yanlış değerlendirir ve üçüncü yargıyı dışarıda bırakır. 'II ve III' seçeneği giriş cümlesinin başta olduğunu sınamadan kalır. 'Yalnız I' seçeneği yalnızca giriş cümlesini doğrular; M ile N'nin yerleri kontrol edilmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Öbekler: 'yıllardır kapalı fabrika', 'geçen ay', 'yeni bir yatırımcıyla', 'yeniden', 'üretime başladı'. Öznesi başta, yüklemi sonda, 'geçen ay' ikinci ve 'yeniden' yüklemin hemen önünde olan doğal bir cümle kurulacak. Yüklemden iki önce gelen öbek hangisidir?

  1. A

    yıllardır kapalı fabrika

  2. B

    yeniden

  3. C

    geçen ay

  4. D

    üretime başladı

  5. E

    yeni bir yatırımcıyla

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Doğal dizilişte özne 'yıllardır kapalı fabrika' başta, yüklem 'üretime başladı' sonda yer alır. Birinci adımda 'yeniden' öbeği yüklemin hemen önüne, 'geçen ay' ise özneden hemen sonraya yerleşir. İkinci adımda kalan 'yeni bir yatırımcıyla' öbeği, 'geçen ay' ile 'yeniden' arasındaki üçüncü yere yerleşir. Böylece cümle 'yıllardır kapalı fabrika, geçen ay, yeni bir yatırımcıyla, yeniden, üretime başladı' olarak kurulur ve yüklemden iki önce gelen öbek 'yeni bir yatırımcıyla' olur.

Çeldiriciler: 'yıllardır kapalı fabrika' seçeneği cümlenin ilk öbeğidir; yüklemden iki önceki öbek yüklemden geriye doğru sayıldığı için başa göre sayılması yanlıştır. 'yeniden' seçeneği yüklemden hemen önce gelen öbektir, iki önce değildir. 'geçen ay' seçeneği cümlenin baştan ikinci öbeğidir; sondan sayılınca karıştırılması bu yanlışın kaynağıdır. 'üretime başladı' seçeneği yüklemin kendisidir ve yüklemden önce gelen bir öbek olamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Bu programın asıl amacı, okuma alışkanlığını yalnızca çocuklara değil ailelere de yaymaktı.

  2. II.

    Kütüphanenin çocuk bölümünde yürütülen okuma programı, ilk yılında beklenenden çok ilgi gördü.

  3. III.

    Bunun için her hafta bir kitap seçiliyor ve aileler bu kitabı çocuklarıyla birlikte okuyor.

  4. IV.

    Seçilen kitaplar, çocukların yaşına ve ilgi alanına göre kütüphane uzmanlarınca belirleniyor.

  5. V.

    Bu sayede ev içinde okumanın ortak bir etkinliğe dönüştüğü gözleniyor.

Aşağıdaki numaralı cümleler, bir kütüphanenin okuma programını anlatan kısa bir açıklamanın cümleleridir ve sıra karışıktır. Cümlelerdeki gönderme sözlerinin kendilerinden önce gelen karşılıkları ile cümleler arasındaki bağlantılar dikkate alındığında, hangi iki cümlenin yerleri değiştirilirse düşüncenin akışı sağlanır?

  1. A

    II. ve III.

  2. B

    II. ve IV.

  3. C

    III. ve V.

  4. D

    I. ve II.

    Doğru cevap
  5. E

    IV. ve V.

Doğru cevap: D

Çözüm

Metnin doğru akışı tanıtım, amaç, uygulama, kitap seçimi ve sonuç sırasıyla ilerler. Birinci cümledeki 'Bu programın' ifadesi, daha önce tanıtılmış bir programa bağlanır; bu tanıtım ise ikinci cümlede yapılmaktadır. İkinci cümle başta kaldığında amaç, neyin amacı olduğu bilinmeden verilmiş olur; tanıtım önce gelirse birinci cümledeki gönderme karşılığını bulur. Üçüncü cümledeki 'Bunun için' sözü de bu amaca bağlanır ve dördüncü ile beşinci cümleler, kitap seçimini ve ev içindeki okuma etkinliğini anlatarak akışı tamamlar. Bu nedenle yalnızca birinci ve ikinci cümlelerin yerleri değiştirilmelidir.

Çeldiriciler: 'II. ve III.' çiftinde 'Bu programın' ifadesi yine karşılıksız kalır ve tanıtım cümlesi uygulamanın arkasına düşer. 'II. ve IV.' çiftinde metin, tanıtımın yerini bir kitap seçimi cümlesine bırakır; birinci cümlenin gönderdiği program hiç tanıtılmamış olur. 'III. ve V.' çiftinde 'Bu sayede' ile başlayan sonuç cümlesi uygulamadan önceye düşer ve sonuç, dayandığı kitap seçimi ve ortak okumadan önce kurulmuş olur. 'IV. ve V.' çiftinde kitap seçimini anlatan cümle sonuç cümlesinin arkasına geçer; oysa seçimin açıklanması, sonucun nedeni olarak önce gelmelidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Bölgede yıllardır süren kuraklık, yerel çiftçileri su kaynaklarını daha dikkatli kullanmaya yöneltti.

  2. II.

    Yeraltı suyuna yapılan baskının azalması, kuyularda su seviyesinin yıllar içinde yeniden yükselmesini sağladı.

  3. III.

    Bu yöneliş, sulama için açılan kuyuların sayısını azaltarak yeraltı suyuna yapılan baskıyı hafifletti.

  4. IV.

    Su seviyesinin yükselmesi, kurumuş kuyuların bir kısmının yeniden kullanılabilir hâle gelmesine yol açtı.

  5. V.

    Dolayısıyla kuyu sayısındaki düşüş, yeni kazılardan çok suyun korunmasının bir sonucu olarak değerlendirilmektedir.

Aşağıdaki numaralı cümleler, bir bölgenin su kaynaklarıyla ilgili kısa bir açıklamanın cümleleridir ve sıra karışıktır. Cümleler arasındaki neden-sonuç ilişkisi ile gönderme sözlerinin kendinden önce gelen karşılıkları dikkate alındığında, hangi iki cümlenin yerleri değiştirilirse düşüncenin akışı sağlanır?

  1. A

    I. ve III.

  2. B

    II. ve III.

    Doğru cevap
  3. C

    III. ve IV.

  4. D

    II. ve V.

  5. E

    IV. ve V.

Doğru cevap: B

Çözüm

Beş cümle, kuraklıkla başlayan bir neden-sonuç zinciri kurar: kuraklık tasarrufa, tasarruf kuyu sayısındaki azalmaya, bu azalma yeraltı suyu baskısının hafiflemesine, o da su seviyesinin yükselmesine yol açar. Zincirin başında I. cümle yer almalıdır; III. cümledeki 'Bu yöneliş' ifadesi, I. cümlede anlatılan tasarrufa bağlanarak ikinci sıraya gelir. II. cümle, III. cümlenin sağladığı baskı azalmasını sonuç olarak aldığı için üçüncü sırada durur, ardından IV. cümle yükselmenin sonucunu verir ve V. cümle değerlendirmeyle zinciri kapatır. Bu düzen için yalnızca II. ve III. cümlelerin yerleri değiştirilmelidir.

Çeldiriciler: 'I. ve III.' çiftinde 'Bu yöneliş' ifadesi, başa geçen ve henüz bir yöneliş bildirmeyen cümleye bağlanamaz. 'III. ve IV.' çiftinde kuyu sayısını azaltan cümle, sonucu olan su seviyesi yükselmesinden sonraya düşer ve zincir ters çevrilir. 'II. ve V.' çiftinde 'Dolayısıyla' ile başlayan değerlendirme cümlesi zincirin başına yakın bir yere taşınır; değerlendirme, sonuçlar verilmeden yapılmış olur. 'IV. ve V.' çiftinde değerlendirme cümlesi, zincirin sonuç halkasının yerine geçer ve sonuçtan önce bir yargı kurulur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Oysa bisiklet yollarını savunanlar, kısa mesafeli yolculukların önemli bir bölümünün bisikletle daha hızlı tamamlanabileceğini öne sürmektedir.

  2. II.

    Bu görüşe göre otobüs hatlarının sıklaştırılması, kısa sürede hem yolcu bekleme süresini hem de işletme maliyetini düşürür.

  3. III.

    Kentsel ulaşımda toplu taşıma yatırımlarının trafik sorununu çözmede daha etkili olduğu savunulmaktadır.

  4. IV.

    Bu öneriye göre yeni bir yol açmadan mevcut kaldırımların bir bölümünün ayrılması bile bisiklet yolu ağının kısa sürede oluşmasını sağlayabilir.

  5. V.

    Dolayısıyla iki görüş de kentin yapısına ve insanların yolculuk alışkanlıklarına bağlı olarak farklı sonuçlar doğurmaktadır.

Aşağıdaki numaralı cümleler, kentsel ulaşım tartışmasında iki farklı görüşe yer veren kısa bir açıklamanın cümleleridir ve sıra karışıktır. Karşıtlık bağlaçlarının hangi görüşleri karşı karşıya getirdiği ile gönderme sözlerinin karşılıklarının nerede bulunduğu dikkate alındığında, hangi iki cümlenin yerleri değiştirilirse düşüncenin akışı sağlanır?

  1. A

    I. ve II.

  2. B

    I. ve III.

    Doğru cevap
  3. C

    I. ve V.

  4. D

    II. ve III.

  5. E

    III. ve IV.

Doğru cevap: B

Çözüm

Metinde önce toplu taşıma görüşü tanıtılır, ardından bu görüşün ayrıntısı verilir; 'Oysa' ile başlayan cümle ise bisiklet görüşünü karşıt olarak getirir. Karşıtlık bağlacı, kendisinden önce karşı çıkılacak bir görüş bulunduğunda anlam kazanır; bu yüzden bisiklet görüşünü tanıtan cümle, toplu taşıma görüşünün ve ayrıntısının arkasından gelmelidir. IV. cümledeki 'Bu öneriye göre' sözü bisiklet görüşüne bağlanır ve V. cümle iki görüşü özetler. Bu düzen için yalnızca I. ve III. cümlelerin yerleri değiştirilmelidir.

Çeldiriciler: 'I. ve II.' çiftinde 'Bu görüşe göre' ifadesi, kendisinden önce hiçbir görüş bulunmayan bir yere düşer. 'I. ve V.' çiftinde 'Dolayısıyla' ile başlayan özet cümlesi başa geçer ve iki görüş sunulmadan sonuç verilmiş olur. 'II. ve III.' çiftinde 'Oysa' ile başlayan cümle metnin başına gelir; karşı çıkılacak bir görüş olmadan karşıtlık bağlacı kullanılmış olur. 'III. ve IV.' çiftinde bisiklet görüşünün öneri cümlesi toplu taşıma görüşünün yerine geçer ve 'Bu görüşe göre' ifadesi yanlış bir görüşe bağlanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

(I) Mercan resifleri okyanusun küçük bir bölümünü kaplar, ama pek çok canlıya yuva olur. (II) Polipler kireçtaşından bir iskelet salgılar ve bu iskeletler zamanla resif yapısını oluşturur. (III) Resifin girintileri küçük balıklara barınak ve korunma imkânı verir. (IV) Polipte yaşayan algler, enerjinin önemli bir kısmını sağlayarak yapının büyümesine katkıda bulunur. (V) Resif kıyılarında konaklama tesislerinin çoğalması yerel ekonomiyi canlandırmıştır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A

    III

  2. B

    I

  3. C

    V

    Doğru cevap
  4. D

    II

  5. E

    IV

Doğru cevap: C

Çözüm

Parçanın konusu mercan resiflerinin yapısı ve bu yapının canlılara sağladığı yaşam alanıdır. (I), (II), (III) ve (IV) numaralı cümleler bu konuyu, resifin oluşumunu ve içindeki canlılara sağladığı yaşam koşullarını sırayla açıklar. Birinci adım, konunun resifin biyolojik yapısı olduğunu belirlemektir. İkinci adım, her cümlenin bu konuyla ilişkisini sınamaktır; (V) numaralı cümle resifin kıyı ekonomisine etkisinden söz ederek konudan ayrılır. Bu cümle çıkarıldığında (IV) ve (III) numaralı cümleler arasındaki akış sorunsuz sürdüğü için akışı bozan cümle (V) numaralı cümledir. Çeldiriciler: (I) numaralı cümle konuyu açan giriş cümlesidir ve akışı bozmaz. (II) numaralı cümle iskeletin nasıl oluştuğunu anlatarak resifin yapısını hazırlar. (III) numaralı cümle girintilerin işlevini anlatarak konunun ayrıntısını verir. (IV) numaralı cümle algler ile polip arasındaki enerji ilişkisini ekleyerek konuyu sürdürür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Bisiklet, kısa mesafelerde zaman kazandıran ve havayı kirletmeyen bir araçtır. (II) Bisiklet yollarının yaygın olduğu kentlerde kullanım belirgin biçimde artmıştır. (III) Güvenli yolu olmayan caddelerde ise bisikletliler araçlarla aynı şeridi paylaşır. (IV) Bu nedenle bisiklet yollarının yapıldığı bölgelerde kaza sayısı artmış, kullanıcılar aracı terk etmiştir. (V) Bu yüzden bisiklet yollarının kentsel ulaşımdaki önemi her geçen yıl artmaktadır.

Bu parçada hangi numaralı cümle düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A

    V

  2. B

    I

  3. C

    III

  4. D

    IV

    Doğru cevap
  5. E

    II

Doğru cevap: D

Çözüm

Parçanın ilk cümleleri bisikletin avantajını, bisiklet yollarının kullanımı artırdığını ve güvenli yolu olmayan caddelerde sorun doğduğunu anlatır. Son cümleler bu akışın üzerine kurulur. Birinci adım, bağlayıcıların hangi cümleye bağlandığını bulmaktır: (IV) numaralı cümledeki 'bu nedenle' ifadesi, bisiklet yollarının yaygınlaşmasının kaza riskini artırdığı bir sonuç bildirir. İkinci adım, bu sonucun önceki cümlelerle çeliştiğini görmektir: (II) numaralı cümle yollar yaygınlaştıkça kullanımın arttığını söyler, (IV) numaralı cümle ise aynı bölgelerde kullanıcıların aracı terk ettiğini bildirerek düşünceyi tersine çevirir. (IV) çıkarıldığında (III) ve (V) numaralı cümleler arasındaki 'bu yüzden' bağı kopmadan sürer. Çeldiriciler: (I) numaralı cümle konuyu açan giriş cümlesidir. (II) numaralı cümle yolların kullanımı artırdığını söyleyerek ana akışı taşır. (III) numaralı cümle güvenli yolun yokluğunun sonucunu anlatarak karşıtlık kurar. (V) numaralı cümle bağlayıcısıyla önceki cümleye bağlanır ve akışı sürdürür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Dijital okuma araçlarının yaygınlaşması, basılı kitabın geleceği tartışmasını yeniden açtı. (II) Bazı eleştirmenler, ekranın dikkati dağıttığını ve basılı kitabın tamamen geriye çekileceğini savunur. (III) Oysa iki biçim farklı okuma ihtiyaçlarına hizmet eder; birbirinin yerini değil, tamamlayıcısını oluşturur. (IV) Bu nedenle dijital okuma, basılı kitabın yerini kısa sürede tamamen alacaktır. (V) Bu yüzden okurlara iki biçimi birlikte kullanmaları önerilebilir.

Bu parçada hangi numaralı cümle yazarın düşüncesiyle çelişmektedir?

  1. A

    I

  2. B

    IV

    Doğru cevap
  3. C

    V

  4. D

    III

  5. E

    II

Doğru cevap: B

Çözüm

Parçanın yazarı, dijital okuma ile basılı kitabın birbirini tamamladığını savunmaktadır. (II) numaralı cümle ise yazarın görüşünü değil, bazı eleştirmenlerin görüşünü aktarır ve sonraki cümlelerde bu görüş yazar tarafından reddedilir. Birinci adım, yazarın kendi yargısını bulmaktır: (III) numaralı cümledeki 'oysa' ile kurulan karşıtlık, iki biçimin birbirinin yerini almadığını söyler. İkinci adım, bu yargıyla çelişen cümleyi seçmektir: (IV) numaralı cümle 'bu nedenle' ile başlayarak basılı kitabın yerinin tamamen alınacağını söyler ve yazarın tezine ters düşer. (IV) çıkarıldığında (III) ve (V) numaralı cümleler arasında tutarlı bir akış kalır. Çeldiriciler: (I) numaralı cümle konuyu açan giriş cümlesidir. (II) numaralı cümle yazarın reddettiği karşıt görüşü aktardığı için tezle çelişmez. (III) numaralı cümle yazarın asıl yargısını kurar ve tezi destekler. (V) numaralı cümle tezden çıkan öneriyi sunarak tutarlılığı korur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Okul kütüphaneleri yalnızca ders kitabı saklanan depolar değildir. Öğrencinin araştırma yapmayı öğrendiği, farklı kaynaklara ulaştığı ve okuma zevki edindiği öğrenme merkezleridir. Kütüphanenin çalışma alanları da bu işlevi destekleyecek biçimde düşünülmelidir.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Okul kütüphanelerinin ders kitabı deposu olarak yeterli sayılması gerektiği

  2. B

    Öğrencilerin okuma zevki edinmesinde kütüphanenin büyük rol oynadığı

  3. C

    Kütüphanelerin öğrenme sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak planlanması gerektiği

    Doğru cevap
  4. D

    Öğrencilerin araştırma yapmayı farklı kaynaklarla öğrendiği

  5. E

    Okul kütüphanelerinin koleksiyonunun ders kitaplarıyla sınırlı tutulabileceği

Doğru cevap: C

Çözüm

Parçanın ilk cümlesi kütüphaneyi yalnızca depo olarak görmeyi reddeder. İkinci cümle onun öğrenme merkezi olduğunu, üçüncü cümle ise çalışma alanlarının bu işlevi destekleyecek biçimde kurulması gerektiğini söyler. Üç cümle birlikte tek bir ana fikre bağlanır: kütüphane, öğrenme sürecinin içinde planlanması gereken bir birimdir. Bu bütünü kuran yargı ana düşünce olur; parçadaki tek tek örnekler ise bu yargının dayanaklarıdır.

Çeldiriciler: 'Ders kitabı deposu' yargısı parçanın ilk cümlesini tersine çevirir. 'Okuma zevki' ve 'araştırma yapmayı öğrenme' ifadeleri parçada geçen birer örnek ayrıntıdır; ana düşünceyi karşılamazlar. 'Ders kitaplarıyla sınırlı koleksiyon' yargısı ise parçanın söylediğinin tam karşıtıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Sanat eserleri, bulunduğu dönemin toplumsal koşullarından bağımsız düşünülemez. Bir ressamın fırça darbeleri ya da bir şairin kullandığı imgeler, çoğu zaman yaşanan dönemin kaygılarını taşır. Bu yönüyle eser, zamanın sessiz bir tanığı gibi okunabilir.

Parçada geçen "sessiz bir tanığı" ifadesiyle eserin hangi özelliği anlatılmak istenmektedir?

  1. A

    Dönemin kaygılarını dolaylı bir biçimde yansıttığı

    Doğru cevap
  2. B

    Dönemin olaylarını doğrudan ve ayrıntılı biçimde belgelediği

  3. C

    Bulunduğu dönemin koşullarından bağımsız olduğu

  4. D

    Dönemin kaygılarını sözcüklerle açıkça dile getirdiği

  5. E

    Sanatçının kişisel duygularını ön plana çıkardığı

Doğru cevap: A

Çözüm

Parçadaki bu ifade, eserin doğrudan konuşmadığını ama içinde dönemin kaygılarını taşıdığını anlatmak için bir benzetme olarak kullanılmıştır. Parçanın ikinci cümlesi eserlerin dönemin kaygılarını taşıdığını, üçüncü cümlesi ise bu özelliğin eseri bir tanık gibi okumayı mümkün kıldığını söyler. Böylece sözün bağlamdaki anlamı, sözlükteki 'olayı bizzat görmüş kişi' anlamından ayrılır ve dolaylı yansıtmayı ifade eder.

Çeldiriciler: 'Dönemi doğrudan belgeleme' anlamı sözün gerçek sözlük anlamına dayanır ve bağlama uymaz. 'Dönemden bağımsız olma' ve 'kaygıları açıkça dile getirme' yargıları, parçanın kurduğu ilişkinin tersidir. 'Kişisel duyguları öne çıkarma' ise parçada hiç geçmeyen bir konudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 21

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir dilin korunması yalnızca dilbilgisi kurallarının öğretilmesiyle sağlanamaz. Gençlerin dili günlük yaşamda kullanabilmesi, okuduğu metinlerle ilişki kurması ve ana dilinde düşünme alışkanlığı kazanması gerekir. Dilin en güçlü taşıyıcısı ise o dili konuşan toplumun kültürel üretimidir; edebiyat, müzik ve sinema bu üretimin başlıca alanlarıdır. Dolayısıyla dil politikaları yalnızca okul müfredatına sıkıştırıldığında amacına ulaşamaz.

Bu parçada asıl vurgulanmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Dilbilgisi öğretiminin dilin korunması için yetersiz kaldığı

  2. B

    Gençlerin dili günlük yaşamda kullanmasının asıl koruyucu etken olduğu

  3. C

    Edebiyat, müzik ve sinemanın dilin korunmasında en etkili alan olduğu

  4. D

    Toplumsal yaşamın her alanının dil politikasına dahil edilmesi gerektiği

  5. E

    Eğitim ile kültürel üretimin birlikte ele alınması gerektiği

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Parçada dört yargı vardır: dilbilgisi öğretiminin tek başına yetmediği, gençlerin dili kullanma ve okuma alışkanlığının önemi, kültürel üretimin dilin en güçlü taşıyıcısı olduğu ve dil politikalarının yalnızca okul müfredatına sıkıştırılmasının yetersiz kalacağı. Üst düşünce, bu dört yargının ortak paydasıdır: eğitim tek başına yetmez, kültür de eğitimle birlikte düşünülmelidir. Son cümle eğitimi tek başına yeterli saymadığı için yalnızca eğitimi öne çıkaran yargı eksik kalır; üçüncü cümle ise kültürün taşıyıcı rolünü ekler.

Çeldiriciler: Dilbilgisi öğretiminin yetersizliği yalnızca ilk cümlenin yargısıdır. Gençlerin dil kullanımı ve kültürel üretimin ağırlığı da birer yarım yargıdır; her biri parçanın yalnızca bir bölümünü kapsar. 'Toplumsal yaşamın her alanı' ifadesi ise parçanın konusunu, yani dil ile eğitim ve kültür ilişkisini aşan ölçüsüz bir genellemedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 22

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir kent kütüphanesinin son üç yıldaki ödünç verme kayıtları incelenmiştir. Yetişkin bölümünde eskiden en çok tercih edilen tür roman iken, bugün kişisel gelişim ve bilim kitapları öne çıkmaktadır. Kütüphane yetkilileri bu değişimi, dijital platformlarda ücretsiz içeriğe erişimin artmasıyla açıklamaktadır. Aynı dönemde çocuk bölümünün ödünç verme sayıları ise değişmeden kalmıştır.

Bu parçadan hangi yargı zorunlu olarak çıkarılabilir?

  1. A

    Kişisel gelişim ve bilim kitapları romanın yerini almıştır.

  2. B

    Dijital platformlarda roman okumak, basılı kitaptan daha pahalıdır.

  3. C

    Çocuk bölümündeki ödünç verme sayıları, yetişkin bölümündekinden farklı bir seyir izlemiştir.

    Doğru cevap
  4. D

    Yetkililer, çocukların dijital içeriklere ilgi duymadığını belirtmektedir.

  5. E

    Dijital içeriklere erişimin artması, kütüphanedeki toplam ödünç verme sayısını düşürmüştür.

Doğru cevap: C

Çözüm

Parçada yetişkin bölümündeki tercihlerin kaydığı, çocuk bölümündeki ödünç verme sayılarının ise değişmeden kaldığı anlatılır. Birinci adımda iki bölümün seyri ayrı ayrı belirlenir: yetişkinlerde tercih öne çıkan türler arasında kayar, çocuklarda sayılar sabit kalır. İkinci adımda bu iki seyrin birbirinden farklı olduğu sonucuna varılır, çünkü bir bölüm değişirken diğeri değişmemiştir. Çeldiriciler: 'romanın yerini almıştır' yargısı parçanın yalnızca tercihlerin öne çıktığını söylemesi nedeniyle aşırı genellemedir. Basılı kitap fiyatlarına parçada hiç değinilmez. Çocukların dijital içeriklere ilgisi hakkında parçada bir bilgi yoktur. Toplam ödünç verme sayısının düştüğü de belirtilmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 23

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bal arıları, kovanın iç sıcaklığını büyük ölçüde sabit tutmak için birçok yol kullanır. Kışın işçi arılar kanatlarını hızla titreştirerek ısı üretir ve kraliçe arıyı sararak ortak bir ısı koruması oluşturur. Yazın ise kovanın girişinde kanatlarıyla hava akımı yaratır ve sıcak havanın dışarı çıkmasını sağlar. Bazı arılar ayrıca kovanın içine su taşır ve bu suyu buharlaştırarak serinlik sağlar.

Bu parçada bal arılarının sıcaklık düzenlemesiyle ilgili hangisine değinilmemiştir?

  1. A

    Kraliçe arının yumurtlama sayısının kovan sıcaklığına bağlı olarak değişmesi

    Doğru cevap
  2. B

    Kış aylarında arıların kümelenerek ortak bir ısı koruması oluşturması

  3. C

    Kanat titreşiminin kovan içinde ısı üretmesi

  4. D

    Yaz aylarında suyun buharlaştırılarak serinlik sağlanması

  5. E

    Kovan girişinde kanatlarla hava akımı oluşturulması

Doğru cevap: A

Çözüm

Parçada dört ayrı sıcaklık düzenleme yolu anlatılır: kışın kanat titreşimiyle ısı üretimi, kraliçe etrafında kümelenme, yazın kovan girişinde hava akımı ve su buharlaştırarak serinleme. Birinci adımda her seçenek bu dört yoldan biriyle eşleştirilir; seçeneklerin dördü kendi karşılığını parçada açıkça ya da başka sözcüklerle bulur. İkinci adımda kalan tek seçenek olan kraliçe arının yumurtlama sayısının sıcaklığa bağlı değiştiği konusu aranır ve parçada bu konuya yer verilmediği görülür. Çeldiriciler: kışın kümelenmesi, kanat titreşimiyle ısı üretimi, yazın su buharlaştırması ve kovan girişindeki hava akımı parçada anlatıldığı için bu soruda değinilmiş unsurlardır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 24

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir ilçedeki on iki okulun sekizinde öğrencilerin kullanabildiği bir bahçe bulunmaktadır. Bahçesi olan okulların beşinde sebze yetiştirilmekte ve bu çalışmalar öğretmen gözetiminde yürütülmektedir. Araştırmacılara göre sebze yetiştiren okulların öğrencileri, çiftlik ziyaretlerine diğerlerinden daha sık katılmaktadır. Bahçesi olmayan okullarda ise bitki çalışması yalnızca sınıf içi gösterimlerle sınırlı kalmaktadır.

Bu parçadan hangisi söylenebilir?

  1. A

    Bahçesi olan okulların üçte ikisinde sebze yetiştirildiği söylenebilir.

  2. B

    Okulların yarısında sebze yetiştirildiği söylenebilir.

  3. C

    Sebze yetiştiren okullarda çiftlik ziyaretlerinin düzenli yapıldığı söylenebilir.

  4. D

    Bahçesi olmayan okullarda öğrencilerin çiftlik ziyaretlerine katılmadığı söylenebilir.

  5. E

    Okulların yarısından fazlasında sebze yetiştirilmediği söylenebilir.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Parçada on iki okulun sekizinde bahçe bulunduğu, bu bahçelerin beşinde sebze yetiştirildiği ve bahçesi olmayan okullarda bitki çalışmasının yalnızca sınıf içinde yapıldığı belirtilir. Birinci adımda bahçeli sekiz okuldan beşinin sebze yetiştirdiği, geriye kalan üç bahçeli okulda sebze olmadığı bulunur. İkinci adımda bahçesiz dört okulla birlikte sebze yetiştirilmeyen okul sayısı 3 + 4 = 7 olarak hesaplanır. Üçüncü adımda 7 sayısının on ikinin yarısı olan 6'dan büyük olduğu görülür; bu yüzden okulların yarısından fazlasında sebze yetiştirilmediği söylenebilir. Çeldiriciler: beşin sekiz içindeki oranı üçte iki sayılarak yapılan hesap yanlıştır; okul sayısının yarısının beş olduğu düşüncesi de yanlıştır, çünkü yarı on ikinin altıdır. Çiftlik ziyaretlerinin her sebze okulunda düzenli yapıldığı parçada yazmaz, yalnızca daha sık katıldıkları anlatılır. Bahçesiz okullardaki çiftlik ziyaretlerine parçada hiç değinilmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 25

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Su, donarken çoğu maddenin aksine hacmini genişletir. Bu nedenle katı hâldeki suyun yoğunluğu sıvı hâldekinden azdır ve buz suyun üstünde yüzer. Göl yüzeyindeki buz tabakası, kışın suyun dibe kadar donmasını önler. Böylece suda yaşayan canlılar buz tabakasının altındaki sıvı suda yaşamını sürdürebilir. Suyun kaynama sıcaklığı ise rakıma göre değişir; yüksek dağlarda su daha düşük sıcaklıkta kaynar.

Parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

  1. A

    Göllerdeki balıkların kış boyunca beslenme alışkanlığını değiştirdiği anlaşılmaktadır.

    Doğru cevap
  2. B

    Katı hâldeki suyun sıvı hâldekinden daha az yoğun olduğu anlaşılmaktadır.

  3. C

    Suyun donarken hacminin genişlemesinin buzu suyun üstünde tuttuğu anlaşılmaktadır.

  4. D

    Buz tabakasının altındaki suyun canlılar için yaşanabilir kaldığı anlaşılmaktadır.

  5. E

    Yüksek dağlardaki suyun deniz seviyesindekinden daha düşük sıcaklıkta kaynadığı anlaşılmaktadır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Parçada suyun donarken hacminin genişlediği, katı suyun yoğunluğunun sıvıdan az olduğu, buzun üstte yüzdüğü, buz tabakasının dipteki suyu koruduğu ve yüksek rakımda kaynama sıcaklığının düştüğü anlatılır. Birinci adımda her seçenek bu cümlelerden bir ya da iki tanesine dayanarak kontrol edilir. İkinci adımda dört seçeneğin parçanın bağlantılarından zorunlu olarak çıktığı görülür; geriye kalan tek yargı, balıkların beslenme alışkanlığının değiştiği, parçada hiç geçmeyen bir konudur. Çeldiriciler: yoğunluk, hacim genişlemesi, buz tabakası altındaki yaşam ve yüksek dağ kaynama noktası konuları parçada yer aldığı için ilgili yargılar parçadan çıkarılabilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 26

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Son yıllarda bir kasabanın nehrindeki balık sayısı belirgin biçimde azalmıştır. Yazar, balıkların azalmasında doğrudan etkili olan etkenin nehrin oksijen düzeyinin düşmesi olduğunu belirtmektedir. Oksijen düzeyinin düşmesine ise evsel atıkların nehre karışması yol açmaktadır. Yazın yağış miktarının azalması da suyu ısıtarak durumu ağırlaştırmıştır; yazar bunu ikincil bir etken olarak değerlendirmektedir. Nehir kenarındaki yeni yapılaşma ise atıkların nehre ulaşmasını kolaylaştıran bir zemin hazırlamıştır.

Yazara göre balık sayısındaki azalmanın doğrudan nedeni hangisidir?

  1. A

    Balıkların nehrin oksijen düzeyini düşürmesi

  2. B

    Yazın yağış miktarının azalması

  3. C

    Kasabadaki genel iklim değişikliği

  4. D

    Nehrin oksijen düzeyinin düşmesi

    Doğru cevap
  5. E

    Nehir kenarındaki yeni yapılaşmanın doğrudan oksijen düzeyini düşürmesi

Doğru cevap: D

Çözüm

Parçada, balık sayısındaki azalmanın doğrudan nedeninin nehrin oksijen düzeyinin düşmesi olduğu yazar tarafından belirtilir. Birinci adımda sorunun istediği 'doğrudan' nitelemesiyle zincirdeki halkalar sıralanır; balıklara en yakın halka oksijen düzeyidir. İkinci adımda diğer halkaların konumu bu sıraya göre belirlenir: evsel atıklar oksijeni düşüren daha uzak bir etkendir, yağış ise yazarın ikincil bulduğu bir etkendir, yapılaşma ise atıkların nehre ulaşmasını kolaylaştıran bir zemin hazırlar. Çeldiriciler: balıkların oksijeni düşürdüğünü yazan seçenek neden ile sonucu yer değiştirir; yağış azalması parçada ikincil etken olarak anılır; genel iklim değişikliği parçada hiç geçmez; yapılaşmanın doğrudan oksijeni düşürdüğü yargısı ise yapılaşmanın yalnızca zemin hazırladığı bilgisiyle çelişir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 27

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir mahallede kurulan ödünç kitap dolabı yalnızca kitap vermekle kalmıyor; okuyucuların hangi kitapları birbirinin yerine seçtiğini de kayda geçiriyor. Kayıtlar incelendiğinde, dolabın en çok ödünç verdiği kitapların çoğunun yeni çıkan eserler olmadığı görülüyor. Bu durum okuyucuların tanıdık yazarlara yönelme eğiliminde olduğunu düşündürse de tek bir mahallenin verileri bu genellemeyi yapmaya yetmez. Gönüllüler, kayıt defterinin her ay sayılıp yayımlanmasının katılımı artırdığını gözlemledi; ancak katılımdaki artış kitap sayısındaki artışla aynı oranda gerçekleşmedi. Bu nedenle dolabın asıl kazancının kitapların dolaşımı değil, okuyucular arasındaki konuşma olduğu öne sürülüyor.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Dolabın ödünç verdiği kitapların çoğu yeni çıkmış eserler değildir.

  2. B

    Tek bir mahallenin kayıtları, okuyucu topluluğunun genel eğilimini bilmek için tek başına yetmemektedir.

  3. C

    Dolabın işleyişi, kitapların ödünç alınma süresini kısaltmak amacıyla tasarlanmıştır.

    Doğru cevap
  4. D

    Kayıt defterinin her ay yayımlanması, okuyucuların katılımını artırmıştır.

  5. E

    Kayıtlar, okuyucuların birbirinin yerine seçtiği kitapları ortaya koymaktadır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, parçanın dolaptan bildirdiklerini ayırmaktır: kayıtlar hangi kitapların birbirinin yerine seçildiğini gösterir, en çok ödünç verilen kitapların çoğu yeni değildir ve aylık yayımlanan kayıt defteri katılımı artırmıştır. İkinci adım, parçanın öne sürmediği bir şeyi bulmaktır: dolabın kazancı olarak konuşma öne sürülür, ama dolabın bir amacının kitap ödünç alma süresini kısaltmak olduğu hiçbir yerde söylenmez. Bu nedenle söylenemeyen yargı, dolabın bu amaçla tasarlandığını bildiren yargıdır. Çeldiriciler: Çoğunun yeni olmadığı ve kayıt defterinin katılımı artırdığı parçada açıkça yazılı bilgilerdir. Tek mahalle verisinin genellemeye yetmediği, parçanın kendi sınırlamasıdır. Kayıtların birbirinin yerine seçilen kitapları gösterdiği ise ilk cümlenin doğrudan aktarımıdır. Bu seçenekler parçadan çıktığı için söylenebilir ve soruyu yanıtlamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 28

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Kıyı kasabasında balıkçılık yüzyıllardır başlıca geçim kaynağıdır. Son yirmi yılda yaz aylarında gelen ziyaretçilerin sayısı artmış ve bazı tekneler av yerine gezi amacıyla kullanılmaya başlanmıştır. Bu değişim, balıkçıların ürünlerini doğrudan satabildikleri pazarın daralmasına yol açmıştır; çünkü ziyaretçilerin talebi hazır yemek sunan lokantalara yönelmiştir. Yerel yöneticiler ise konuyu tartıştıkları bir toplantıda, balıkçılığın ve turizmin birlikte sürdürülebileceğini savunarak ortak bir satış noktası kurulmasını önermiştir. Bu öneri uygulanırsa avın bir bölümü doğrudan tüketiciye ulaşacak, lokantalar da yerel üreticiyle çalışmaya başlayacaktır.

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A

    Kasabada balıkçılık uzun yıllardır başlıca geçim kaynağıdır.

  2. B

    Ziyaretçi sayısındaki artış, kasabanın nüfusunun da artmasına yol açmıştır.

    Doğru cevap
  3. C

    Bazı tekneler artık balık avı yerine gezi amacıyla kullanılmaktadır.

  4. D

    Ziyaretçilerin talebi, ürünlerini doğrudan satan balıkçılar yerine hazır yemek sunan lokantalara yönelmiştir.

  5. E

    Ortak satış noktası kurulursa avın bir bölümü doğrudan tüketiciye ulaşabilecektir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, parçanın üç bölümünü ayırmaktır: giriş balıkçılığın geçim kaynağı olduğunu, gelişme yaz ziyaretçilerinin artmasını, teknelerin gezi için kullanılmasını ve talebin lokantalara yönelmesini bildirir, sonuç ise ortak satış noktası önerisini bildirir. İkinci adım, hiçbir bölümün söylemediği bir sonucu aramaktır: ziyaretçi sayısının arttığı bilgisinden kasabanın nüfusunun arttığına gidebilmek için parçada bir dayanak yoktur, çünkü nüfustan hiç söz edilmez. Bu yüzden ulaşılamayan sonuç, ziyaretçi artışından nüfus artışına varan yargıdır. Çeldiriciler: Balıkçılığın geçim kaynağı olduğu giriş bölümünden, bazı teknelerin gezi amacıyla kullanıldığı gelişme bölümündeki değişimden, talebin lokantalara yönelmesi ve önerinin uygulanması hâlinde avın tüketiciye ulaşması ise parçanın açık aktarımlarından çıkar. Bu seçenekler parçadan çıktığı için ulaşılabilirdir ve soruyu yanıtlamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

29 - 30. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Kütüphanelere yapılan kitap bağışlarının okuma alışkanlığını kendiliğinden artıracağı yaygın bir inançtır. Bu görüşe göre raflardaki kitap sayısı arttıkça okuyucu sayısı da çoğalır. Oysa bir mahallede yapılan küçük bir uygulama bu varsayımın eksik olduğunu gösteriyor. Kütüphane, bağış sayısını artırmadan yalnızca haftalık okuma buluşmaları düzenlediğinde ödünç alınan kitap sayısı belirgin biçimde yükseldi. Buluşmalarda katılımcılar okudukları kitabı birbirine anlatıyor ve bir sonraki kitabı birlikte seçiyordu. Bu durum, okumanın bir sosyal bağ içinde sürdüğünü düşündürüyor. Yine de etki, buluşmaları yürüten gönüllü bir kütüphaneci bulunan mahallede gözlemlendi; böyle bir rehberin olmadığı yerde benzer bir artış görülmedi. Bu nedenle kitap bağışı tek başına yeterli değildir; okuma çevresinin de kurulması gerekir.

Soru 29

  • Parça Grupları
  • Kolay
  • Metin sorusu

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Kısa süreli okuma uygulamaları, toplumların okuma alışkanlığını kalıcı biçimde değiştirebilir.

  2. B

    Kütüphanelere yapılan kitap bağışları, okuma alışkanlığını kendiliğinden artırır.

  3. C

    Okuma alışkanlığı, kitap sayısından çok okuyucuların birbiriyle kurduğu bağa dayanır.

    Doğru cevap
  4. D

    Haftalık okuma buluşmaları, ödünç alınan kitap sayısını yükseltmiştir.

  5. E

    Gönüllü bir kütüphanecinin varlığı, okuma buluşmalarının başarısında belirleyicidir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Parçanın ilk bölümünde yaygın bir görüş aktarılır: kitap bağışlarının okumayı kendiliğinden artırdığı düşünülür. Yazar bu görüşü mahalle örneğiyle sınar ve asıl etkenin okuyucular arasındaki bağ olduğunu savunur. Buluşmaların etkisi ve gönüllü rehberin önemi bu savunmayı destekleyen yardımcı düşüncelerdir; bu yüzden yargıyı bütünüyle karşılayan seçenek, okuma alışkanlığının kitap sayısından çok okuyucuların birbiriyle kurduğu bağa dayandığını söyleyendir. Çeldiriciler: Kitap bağışlarının okumayı kendiliğinden artırdığını söyleyen seçenek, yazarın karşı çıktığı görüştür. Haftalık buluşmaların ödünç alma sayısını yükselttiği doğrudur, ancak bu yalnızca bir örnektir ve ana düşünceyi kapsamaz. Gönüllü kütüphanecinin belirleyici olduğu yargısı da yardımcı bir ayrıntıdır. Kısa süreli uygulamaların toplumları kalıcı biçimde değiştirdiğini söyleyen yargı ise yazarın tek bir mahalleden çıkardığı sınırlı sonucu bütün toplumlara genellemektedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 30

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Haftalık okuma buluşmaları, kitap bağışıyla birlikte yapıldığında ödünç alma sayısını yükseltmiştir.

  2. II.

    Gönüllü bir rehberin bulunmadığı mahallede buluşmalar, ödünç alma sayısında benzer bir artış sağlamamıştır.

  3. III.

    Yazara göre kitap bağışı tek başına yeterli değildir; okuma çevresinin de kurulması gerekir.

Bu parçadan hareketle I, II ve III yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

  4. D

    II ve III

    Doğru cevap
  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: I. yargı, buluşmaların kitap bağışıyla birlikte yapıldığını varsayar. Parçada ise buluşmalar bağış sayısı artırılmadan düzenlenmiştir, bu yüzden bu yargıya ulaşılamaz. İkinci adım: II. yargı, gönüllü rehberin olmadığı yerde benzer bir artışın görülmediği bilgisine dayanır ve doğrudur. Üçüncü adım: III. yargı, yazarın kitap bağışının tek başına yeterli olmadığı sonucudur ve parçadan açıkça çıkar. Bu üç adımın sonucunda yalnızca II ve III'e ulaşılabilir. Çeldiriciler: 'Yalnız II' seçeneği, parçadan açıkça çıkan üçüncü yargıyı dışarıda bıraktığı için yanlıştır. 'I ve II', 'I ve III' ve 'I, II ve III' seçenekleri ise parçayı aşan birinci yargıyı kabul ettikleri için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

31 - 32. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Bir ilçede yıllardır iki farklı yöntemle tutulan kayıtlar, tarım arazilerindeki sulama sorununu anlamak için kullanılıyor. Birinci yöntemde her çiftçi kullandığı su miktarını kendi defterine yazıyor ve bu bilgiler ay sonunda köy muhtarlığına iletiliyor. İkinci yöntemde ise sayaçlar her vanaya bağlanmış, veriler doğrudan merkezi bir kayıt sistemine düşüyor. Birinci yöntem, çiftçilerin kendi tarlasını daha yakından tanımasını sağlıyor; ancak kayıtlar eksik ve gecikmeli olabiliyor. İkinci yöntem veriyi hızlı ve tutarlı kılıyor; fakat sayaç bakımı pahalı olduğu için küçük üreticiler bu sisteme geç katılıyor. Yazara göre iki yöntemin birleştirilmesi yalnızca veriyi değil, veriyi yorumlayacak bilgiyi de güçlendirecektir. Bu nedenle yerel bilgi ile merkezi kayıt bir arada kullanıldığında sorun daha iyi çözülebilir.

Soru 31

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Birinci yöntemde kayıtlar gecikmeli gelebilmektedir.

  2. II.

    İkinci yöntemde veriler hızlı ve tutarlı biçimde toplanabilmektedir.

  3. III.

    Sayaç bakımının pahalı olması, merkezi kayıt sisteminin bir maliyet doğurmadığını gösterir.

Bu parçaya göre I, II ve III yargılarından hangileri söylenebilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

    Doğru cevap
  3. C

    I ve III

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: I. yargı, birinci yöntemdeki kayıtların eksik ve gecikmeli olabildiği bilgisine dayanır; bu nedenle söylenebilir. İkinci adım: II. yargı, ikinci yöntemin veriyi hızlı ve tutarlı kıldığı bilgisine dayanır ve söylenebilir. Üçüncü adım: III. yargı, sayaç bakımının pahalı olmasını bir maliyetin yokluğu gibi yorumlar; parçada anlatılan durumla bağdaşmaz. Bu yüzden söylenebilen yargılar I ve II'dir. Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği, parçada açıkça söylenen ikinci yargıyı dışarıda bırakır. 'I ve III', 'II ve III' ve 'I, II ve III' seçenekleri ise parçayla çelişen üçüncü yargıyı kabul ettikleri için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 32

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçada sulama kayıtlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

  1. A

    Sayaç bakımının yüklediği masraf

  2. B

    Çiftçilerin defterlerini ay sonunda muhtarlığa iletmesi

  3. C

    Küçük üreticilerin yeni sisteme geç uyum sağlaması

  4. D

    Yerel bilgi ile merkezi kaydın birlikte kullanılması

  5. E

    Tarımsal ürün fiyatlarındaki dalgalanmalar

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: parçada sözü edilen unsurlar çiftçilerin defterleri, muhtarlık, sayaçlar, merkezi kayıt, küçük üreticiler, yerel bilgi ve sayaç bakımının maliyetidir. İkinci adım: dört seçenek bu unsurların birine karşılık gelir; sayaç bakımı 'pahalı' sözüyle, muhtarlığa iletim ay sonu bilgisiyle, geç uyum ise küçük üreticilerin geç katılımıyla anlatılır. Üçüncü adım: parçanın kapsamında olmayan tek unsur, tarımsal ürün fiyatlarındaki dalgalanmalardır; bu konu parçanın hiçbir cümlesinde geçmez. Çeldiriciler: Sayaç bakımının masrafı, muhtarlığa iletim, geç uyum ve yerel bilgi ile merkezi kaydın birlikte kullanılması seçenekleri parçada başka sözcüklerle anlatılmıştır; bu yüzden değinilmiş sayılırlar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

33 - 35. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Bir ölçme aracının güvenirliği, aynı koşullarda tekrarlandığında benzer sonuçlar verip vermediğiyle ilgilidir. Geçerlik ise aracın gerçekte ölçmek istediği özelliği ölçüp ölçmediğini sorgular. Bu iki özellik birbirinden bağımsızdır; bir araç tutarlı sonuçlar verirken yanlış bir şeyi ölçüyor olabilir. Yazar, bu ayrımın sınav tasarımında sık göz ardı edildiğini savunur. Örneğin bir yazılı sınav, öğrencinin hangi konuda ustalaştığını değil yalnızca soruları hızla okuma becerisini ölçüyorsa, sonuçları yıl içinde yine tutarlı çıkabilir. Yazara göre güvenirlik, geçerliğin yerine geçen bir kanıt değildir; geçerlik kanıtlanmadan tutarlı sonuçlara da anlamlı bir yorum getirilemez. Bu nedenle ölçme aracı hazırlayanlar önce aracın neyi ölçtüğünü açıklayan kanıtı toplamalı, ardından tutarlılığı sınamalıdır.

Soru 33

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Geçerlik, aracın gerçekte ölçmek istediği özelliği ölçüp ölçmediğini sorgular.

  2. II.

    Geçerlik, aracın aynı koşullarda tekrarlandığında benzer sonuçlar vermesiyle ilgilidir.

  3. III.

    Geçerlik kanıtlanmadan, tutarlı sonuçlara anlamlı bir yorum getirilemez.

Bu parçadan hareketle geçerlikle ilgili I, II ve III yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: I. yargı, geçerliğin aracın gerçekte ölçmek istediği özelliği ölçüp ölçmediğiyle ilgili olduğunu söyler; bu parçadaki tanımla aynıdır, dolayısıyla ulaşılabilir. İkinci adım: II. yargı, aynı koşullarda tekrarlandığında tutarlılık sağlamakla ilgilidir; bu güvenirliğin tanımıdır, geçerliğin değil. Üçüncü adım: III. yargı, geçerlik kanıtlanmadan tutarlı sonuçların anlamlı yorumlanamayacağını söyler ve parçadaki açık bir yargıya dayanır. Bu nedenle ulaşılabilen yargılar I ve III'tür. Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği üçüncü yargıyı dışarıda bırakır. 'I ve II', 'II ve III' ve 'I, II ve III' seçenekleri, geçerlik yerine güvenirliğin özelliğini taşıyan ikinci yargıyı içerdiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 34

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçaya göre güvenirlik ve geçerlik ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Bir araç geçerli olmasa da aynı koşullarda tutarlı sonuçlar verebilir.

  2. B

    Yazara göre güvenirlik kanıtlandığında, geçerlik de kendiliğinden kanıtlanmış olur.

    Doğru cevap
  3. C

    Yazara göre bir sınav, yalnızca hızlı okuma becerisini ölçse de yıl içinde tutarlı sonuçlar verebilir.

  4. D

    Ölçme aracı hazırlayanlar, tutarlılığı sınamadan önce aracın neyi ölçtüğünü gösteren kanıtı toplamalıdır.

  5. E

    Geçerlik, aracın gerçekte ölçmek istediği özelliği ölçüp ölçmediğini sorgular.

Doğru cevap: B

Çözüm

Parçada güvenirlik ile geçerlik birbirinden bağımsız iki özellik olarak ayrılır ve güvenirlik geçerliğin yerine geçen bir kanıt sayılmaz. Bu nedenle güvenirliğin kanıtlanmasından geçerliğin kendiliğinden kanıtlandığı sonucu çıkmaz; bu yargı parçadan söylenemez. Öbür yargılar parçanın açık ifadelerine dayanır: tutarlı sonuçlar veren bir aracın yanlış bir şeyi ölçebileceği, hızlı okuma ölçen bir sınavın yıl içinde tutarlı çıkabileceği, önce kanıt toplanıp sonra tutarlılığın sınanacağı ve geçerliğin gerçekte ölçülmek istenen özelliği sorguladığı bilgisi parçada yer alır. Çeldiriciler: Tutarlı sonuçlar veren aracın yanlış bir özelliği ölçebileceği yargısı, hızlı okuma ölçen sınavın tutarlı çıkabileceği yargısı, kanıt toplama sırası yargısı ve geçerliğin tanımı parçada doğrudan ya da bir örnekle anlatıldığı için söylenebilir yargılardır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 35

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Bir ölçme aracı tutarlı sonuçlar verirse, ölçtüğü özelliği de doğru ölçer.

  2. II.

    Sınav yalnızca hızlı okuma becerisini ölçse, sonuçları yıl içinde tutarlı çıkamaz.

  3. III.

    Yazara göre ölçme aracı hazırlayanlar, tutarlılığı sınamadan önce aracın neyi ölçtüğünü açıklayan kanıtı toplamalıdır.

Bu parçadan hareketle I, II ve III yargılarından hangileri söylenebilir?

  1. A

    I ve II

  2. B

    I ve III

  3. C

    II ve III

  4. D

    I, II ve III

  5. E

    Yalnız III

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: I. yargı, tutarlılığın geçerlik anlamına geldiğini varsayar. Parçada ise bir aracın tutarlı sonuçlar verirken yanlış bir şeyi ölçebileceği açıkça yazılıdır; bu yüzden söylenemez. İkinci adım: II. yargı, yalnızca hızlı okuma ölçen bir sınavın yıl içinde yine tutarlı çıkabileceği örneğiyle çelişir; söylenemez. Üçüncü adım: III. yargı, parçanın son cümlesindeki sıralamanın aynısıdır ve söylenebilir. Bu yüzden yalnız III söylenebilir. Çeldiriciler: 'I ve II', 'I ve III' ve 'II ve III' seçenekleri birinci ya da ikinci yargıyı içerdiği için yanlıştır. 'I, II ve III' seçeneği de parçayla çelişen bu iki yargıyı birlikte kabul ettiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

36 - 38. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Şehirlerde çatı bahçeleri, binaların üst yüzeyini bitki ve toprak katmanlarıyla kaplayan uygulamalardır. Bu uygulamanın en çok bilinen faydası, yağmur suyunun bir kısmını toprakta ve bitkilerde tutarak kanalizasyona ulaşan su miktarını azaltmasıdır. Bitki katmanı ayrıca çatıdan olan ısı kaybını azaltır ve yaz aylarında dış sıcaklığın iç mekâna aşırı yansımasını sınırlar. Buna karşılık çatı bahçesinin ağırlığı, ancak binanın taşıyıcı sistemi bu yükü kaldıracak biçimde tasarlanmışsa güvenle taşınabilir. Uygulamanın bir başka sınırı ise düzenli bakım gerektirmesi ve bu bakımın uzun vadede yüksek bir maliyete dönüşebilmesidir. Bitki seçiminde ise az su isteyen ve rüzgâra dayanıklı türler tercih edilir.

Soru 36

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Çatı bahçeleri, yağmur suyunun kanalizasyona ulaşan miktarını azaltır.

  2. II.

    Çatı bahçeleri, binanın yapısal durumundan bağımsız olarak her binaya uygulanabilir.

  3. III.

    Yaz aylarında iç mekânın aşırı ısınması, bitki katmanıyla sınırlanabilir.

Bu parçaya göre, aşağıdaki öncüllerden hangileri parçada değinilmiştir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Parçanın ikinci cümlesinde, yağmur suyunun bir kısmının toprakta ve bitkilerde tutularak kanalizasyona ulaşan miktarın azaldığı anlatılır; I. öncül bu bilgiyi aynen aktarır. Üçüncü cümlede ise bitki katmanının yaz aylarında dış sıcaklığın iç mekâna aşırı yansımasını sınırladığı söylenir; III. öncül bu bilginin başka sözcüklerle kurulmuş hâlidir. II. öncül parçada yer almaz, çünkü metin çatı bahçesinin ağırlığının yalnızca taşıyıcı sistem uygun tasarlanmışsa güvenle taşınabileceğini belirtir; her binaya uygulanabileceği yargısı değinilmiş sayılamaz. Doğru birleşim I ve III’tür. Çeldiriciler: “Yalnız I” seçeneği, parçada değinilen III. öncülü dışarıda bırakır. “I ve II” seçeneği parçada yer almayan II. öncülü birleşime ekler. “II ve III” seçeneği I. öncülü eksik bırakırken yanlış II. öncülü içerir. “I, II ve III” seçeneği de II. öncülün parçada yer almadığını gözden kaçırır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 37

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

Parçadan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?

  1. A

    Çatı bahçeleri, yağmur suyunun kanalizasyona ulaşan miktarını azaltabilir.

  2. B

    Çatı bahçesinin uzun vadeli bakım gideri önemli bir yük oluşturabilir.

  3. C

    Bitki katmanı, çatıdan olan ısı kaybını azaltarak binanın ısıtma gereksinimini düşürebilir.

  4. D

    Belediyeler, çatı bahçesi kuran binalara vergi indirimi uygulayarak bu uygulamayı teşvik etmektedir.

    Doğru cevap
  5. E

    Taşıyıcı sistemi uygun olmayan bir binaya çatı bahçesi yapılması güvenlik riski doğurabilir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Parçanın bölümleri çatı bahçelerinin faydalarını (yağmur suyu, ısı kaybı, iç mekân sıcaklığı) ve sınırlarını (ağırlık, bakım maliyeti) anlatır; bu bilgilerden yapılan her çıkarım ilgili bölüme dayanmalıdır. Yağmur suyu, ısı kaybı, bakım gideri ve taşıyıcı sistem ile ilgili dört yargı parçada karşılık bulur ve dolayısıyla çıkarılabilir. Belediyelerin vergi indirimi ya da teşvik uygulamasından ise metinde hiç söz edilmez; bu yargı parçadan çıkarılamaz. Çeldiriciler: Yağmur suyunun azalması ilk bölümdeki faydadan, bakım giderinin yükü son bölümdeki sınırdan, ısıtma gereksiniminin düşmesi ısı kaybının azalmasından ve güvenlik riski ağırlığın taşıyıcı sistemle ilişkisinden çıkar; bu dört yargı parçadan çıkarılabilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 38

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Çatı bahçesi bulunan bir binada, bu uygulamanın olmadığı binaya göre çatıdan olan ısı kaybı daha azdır.

  2. II.

    Çatı bahçesi, bitki ve toprak katmanı olmayan bir çatıya göre kanalizasyona giden yağmur suyu miktarını azaltır.

  3. III.

    Çatı bahçelerinin bakım maliyeti yüksek olduğu için bu uygulama çoğu zaman tercih edilmez.

Parçadan hareketle, I, II ve III numaralı öncüllerden hangileri zorunlu olarak çıkarılabilir?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ve II

    Doğru cevap
  3. C

    Yalnız III

  4. D

    II ve III

  5. E

    I ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Parçanın ikinci cümlesinde, bitki ve toprak katmanının yağmur suyunun bir kısmını tuttuğu ve kanalizasyona ulaşan miktarı azalttığı anlatılır; II. öncül bu karşılaştırmanın doğrudan sonucudur. Üçüncü cümlede bitki katmanının çatıdan ısı kaybını azalttığı söylendiğine göre, bu katmanın bulunduğu binada ısı kaybının daha az olması zorunludur; I. öncül de bu çıkarımla uyumludur. III. öncül ise parçada geçmeyen bir nedensellik kurar: metin bakım maliyetinin uzun vadede yüksek olabileceğini söyler, ama bu maliyetin uygulamanın tercih edilmemesine yol açtığını söylemez. Doğru birleşim I ve II’dir. Çeldiriciler: “Yalnız II” seçeneği I. öncülün zorunlu çıkarımını dışarıda bırakır. “Yalnız III” seçeneği, parçada karşılığı olmayan III. öncülü tek başına kabul eder. “II ve III” ve “I ve III” seçenekleri de III. öncülü içerdiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

39 - 42. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Bir öğrenme yönteminin etkisini ölçmek için yapılan bir araştırmada iki gruba aynı kelime listesi öğretilmiştir. Birinci grup listeyi tek bir oturumda defalarca tekrar etmiş, ikinci grup ise tekrarları birkaç gün aralıkla yapmıştır. Bir ay sonra yapılan sınavda ikinci grubun ortalaması daha yüksek çıkmıştır. Araştırmacılara göre tek oturumdaki yoğun tekrar, sınav günü hızlı bir başarı sağlasa da uzun süreli hatırlamaya aynı katkıyı yapmamaktadır. Araştırmada öğrencilerin yaşı, cinsiyeti ve önceki not ortalamaları eşleştirilmiştir. Araştırmacılar bu farkı, aralıklı tekrarın bilginin hafızada kalıcı izler bırakmasıyla açıklamıştır. Deneyde kullanılan kelime listesi, her iki grupta da aynı sayıda sözcükten oluşmuştur.

Soru 39

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçada aşağıdakilerden hangisinden söz edilmemiştir?

  1. A

    Kelime listesinin seçilme ölçütü

    Doğru cevap
  2. B

    Öğrencilerin yaş, cinsiyet ve not ortalamalarının eşleştirilmesi

  3. C

    Yoğun tekrarın sınav günü sağladığı hızlı başarı

  4. D

    Bir ay sonraki sınavda iki grubun ortalamaları arasındaki fark

  5. E

    Aralıklı tekrarın hafızada bıraktığı kalıcı izler

Doğru cevap: A

Çözüm

Parçada iki grubun aynı kelime listesiyle çalıştığı söylenir, ancak bu listenin hangi ölçütle seçildiğine dair hiçbir bilgi yoktur; bu nedenle seçenek parçada değinilmeyen tek unsurdur. Öğrenci gruplarının eşleştirildiği, yoğun tekrarın sınav günü hızlı bir başarı sağlayabildiği, bir ay sonraki sınavda ortalama farkının çıktığı ve aralıklı tekrarın kalıcı izler bıraktığı açıklamaları metinde açıkça geçer. Çeldiriciler: Eşleştirme bilgisi parçanın beşinci cümlesinde verilir. Sınav günü hızlı başarı, dördüncü cümledeki araştırmacı görüşünün parçasıdır. Bir ay sonraki sınavdaki ortalama farkı üçüncü cümlede anlatılır. Kalıcı izler ise altıncı cümlede aralıklı tekrarın açıklaması olarak geçer.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 40

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Sınav gününde hızlı bir başarı sağlayabilen yöntem, tek oturumda yapılan yoğun tekrardır.

  2. II.

    Uzun süreli hatırlamada daha yüksek bir ortalama sağlayan yöntem aralıklı tekrardır.

  3. III.

    Bilginin hafızada kalıcı izler bırakması, tek oturumda yapılan yoğun tekrarla sağlanmaktadır.

Parçadan hareketle, aşağıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

  3. C

    II ve III

  4. D

    Yalnız III

  5. E

    I ve II

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Parçada iki yöntem karşılaştırılır. Yoğun tekrarın sınav gününde hızlı bir başarı sağlayabildiği I. öncülle aynı bilgidir; bir ay sonraki sınavda ise aralıklı tekrar yapan grubun ortalaması daha yüksek çıkmıştır, bu da II. öncüldür. III. öncül, hafızada kalıcı izleri yoğun tekrara bağlar; oysa metin bu açıklamayı aralıklı tekrara atfeder. Doğru birleşim I ve II’dir. Çeldiriciler: “Yalnız I” seçeneği, uzun süreli hatırlama bilgisini eksik bırakır. “I ve III” seçeneği, aralıklı tekrarın özelliğini yoğun tekrara yükleyen III. öncülü içerir. “II ve III” ve “Yalnız III” seçenekleri de bu öncülle yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 41

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Parçadaki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Aralıklı tekrar, sınav gününde yoğun tekrardan daha hızlı bir başarı sağlamıştır.

    Doğru cevap
  2. B

    Aralıklı tekrar yapan grubun, bir ay sonra yapılan sınavda ortalaması daha yüksek çıkmıştır.

  3. C

    Araştırmacılar, gruplar arasındaki farkı bilginin hafızada kalıcı izler bırakmasıyla açıklamıştır.

  4. D

    Araştırmadaki iki grup, öğrencilerin yaş, cinsiyet ve önceki not ortalamalarına göre eşleştirilmiştir.

  5. E

    Yoğun tekrar, uzun süreli hatırlama açısından aralıklı tekrarla aynı katkıyı sağlamamaktadır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Parçanın dördüncü cümlesinde, yoğun tekrarın sınav günü hızlı bir başarı sağlasa da uzun süreli hatırlamaya aynı katkıyı yapmadığı belirtilir; bu nedenle uzun süreli fark konusundaki yargılar doğrudur. Yanlış olan yargı, sınav gününde hızlı başarı konusunda iki yöntemin yerini ters çevirmesidir: metin sınav gününde hızlı başarıyı yoğun tekrara bağlar, aralıklı tekrara değil. Çeldiriciler: Kalıcı izler açıklaması altıncı cümlede, bir ay sonraki ortalama üçüncü cümlede yer alır. Eşleştirme beşinci cümlede anlatılır. Uzun süreli katkı konusu dördüncü cümlede olumsuz olarak aktarılmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 42

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Yazar, bir ay sonraki sınavda aralıklı tekrar yapan grubun daha yüksek ortalama aldığını bildirmektedir.

  2. II.

    Yazar, yoğun tekrarın uzun süreli hatırlamaya aynı katkıyı yapmadığını araştırmacılara atfederek aktarmaktadır.

  3. III.

    Yazar, sınav günü hızlı bir başarının yoğun tekrarla sağlandığını kendi görüşü olarak savunmaktadır.

Parçanın yazarının aktardığı bilgilere göre, aşağıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

    Doğru cevap
  3. C

    I ve III

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Parçanın yazarı, bir ay sonraki sınavda ikinci grubun, yani aralıklı tekrar yapan grubun daha yüksek ortalama aldığını kendi anlatımıyla bildirir; I. öncül bu bilgiye dayanır. Araştırmacılara göre yoğun tekrarın uzun süreli hatırlamaya aynı katkıyı yapmadığı görüşünü yazar atıfla aktarır; II. öncül doğru bir aktarımdır, çünkü bu görüş yazara değil araştırmacılara aittir. III. öncül ise aynı cümledeki hızlı başarı görüşünü yazarın kendi görüşü gibi sunar; oysa metin bu görüşü araştırmacılara bağlar. Doğru birleşim I ve II’dir. Çeldiriciler: “Yalnız I” seçeneği II. öncülün de doğru olduğunu kaçırır. “I ve III”, “II ve III” ve “I, II ve III” seçenekleri, atfedilen görüşü yazara mal eden III. öncülü içerdiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

43 - 46. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Fotoğraf kulübü

43-46. soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız.

Bir fotoğraf kulübünün altı üyesi (K, L, M, N, P ve R) üç etkinliğe ayrılacaktır: Sergi, Gezi ve Yarışma. Her üye yalnızca bir etkinlikte görev alır ve her etkinlikte tam olarak iki üye bulunur. K ile L aynı etkinlikte görev almaz. M, Yarışma'da görev almaz. N ile P aynı etkinlikte görev alır ancak ve ancak L, Gezi'de görev alıyorsa. L ile R'den en az biri Sergi'de görev alır.

Soru 43

  • Sözel Mantık Grupları
  • Kolay
  • Metin sorusu

Aşağıdakilerden hangisi, bilgi metnindeki koşulların tamamını sağlayan bir dağılım olabilir?

  1. A

    Sergi: M, R; Gezi: K, L; Yarışma: N, P

  2. B

    Sergi: L, M; Gezi: K, R; Yarışma: N, P

  3. C

    Sergi: L, N; Gezi: K, M; Yarışma: P, R

    Doğru cevap
  4. D

    Sergi: M, P; Gezi: K, R; Yarışma: L, N

  5. E

    Sergi: L, R; Gezi: K, P; Yarışma: M, N

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Bilgi metnindeki koşulları seçeneklere tek tek uygularız. Her etkinlikte iki kişi olmalıdır; K ile L farklı etkinliklerde olmalıdır; M Yarışma'da olmamalıdır; N ile P'nin aynı etkinlikte olması yalnızca L Gezi'de ise geçerlidir; L ile R'den en az biri Sergi'de olmalıdır.

İkinci adım: 'Sergi: L, N; Gezi: K, M; Yarışma: P, R' düzeninde her etkinlikte iki kişi vardır. K (Gezi) ile L (Sergi) ayrıdır. M Gezi'dedir, Yarışma'da değildir. N ile P farklı etkinliklerdedir ve L Gezi'de olmadığı için bu, aynı etkinlik koşuluyla çelişmez. L Sergi'de olduğu için en az biri koşulu da sağlanır. Beş koşulun tamamı sağlandığından bu dağılım doğrudur.

Yanlış seçenekler: 'Sergi: M, R; Gezi: K, L; Yarışma: N, P' düzeninde K ile L aynı Gezi etkinliğindedir; ayrılık koşulu bozulur. 'Sergi: L, M; Gezi: K, R; Yarışma: N, P' düzeninde N ile P aynı Yarışma etkinliğindedir, ama L Gezi'de olmadığı için bu birliktelik olanaksızdır. 'Sergi: M, P; Gezi: K, R; Yarışma: L, N' düzeninde ne L ne R Sergi'dedir; en az biri koşulu bozulur. 'Sergi: L, R; Gezi: K, P; Yarışma: M, N' düzeninde M Yarışma'dadır ve bu koşul yasaktır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 44

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Şekilli soru

Tablodaki bilgi ile bilgi metnindeki koşullar birlikte düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Üyelik tablosu. Sergi etkinliği satırında M sütunu Evet yazar; diğer hücreler bilinmemektedir.
  1. A

    R, Yarışma'da görev alır.

  2. B

    N ile P farklı etkinliklerde görev alır.

    Doğru cevap
  3. C

    M, Yarışma'da görev alır.

  4. D

    K ile R aynı etkinlikte görev alır.

  5. E

    L ile N aynı etkinlikte görev alır.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Tablo Sergi etkinliğinde M'nin bulunduğunu gösterir. Bilgi metnine göre M Yarışma'da görev almaz; M'nin yeri Sergi'dir ve Sergi'nin öteki üyesi bilinmez.

İkinci adım: L Sergi'deyse Sergi'de M ile L vardır ve L Gezi'de değildir. N ile P'nin aynı etkinlikte olması ancak L Gezi'de olursa mümkündür; bu durumda N ile P ayrı etkinliklerdedir.

Üçüncü adım: L Sergi'de değilse, en az biri koşulu gereği R Sergi'de olmalıdır; Sergi'de M ile R kalır. Gezi ve Yarışma'nın her birinde K ile L'den biri ve N ile P'den biri bulunur, çünkü K ile L ayrıdır ve iki etkinlik kalan dört kişiyi paylaşır. Bu nedenle N ile P de farklı etkinliklerdedir. Her iki durumda da N ile P farklı etkinliklerdedir.

Yanlış seçenekler: 'R, Yarışma'da görev alır.' olası ama kesin değildir: 'Sergi: M, L; Gezi: N, K; Yarışma: P, R' düzeni koşulları sağlar; 'Sergi: M, L; Gezi: N, R; Yarışma: P, K' düzeni de sağlar ve orada R Gezi'dedir. 'M, Yarışma'da görev alır.' yargısı olanaksızdır; tablo M'yi Sergi'ye yerleştirir ve bilgi metni M'nin Yarışma'da görev almadığını söyler. 'K ile R aynı etkinlikte görev alır.' yargısı olanaksızdır: ikisi Sergi'de olamaz, çünkü M ile birlikte üç kişi olur; Gezi ya da Yarışma'da birlikte olurlarsa Sergi'de L kalır ve N ile P aynı etkinliğe düşer, oysa L Gezi'de değildir. 'L ile N aynı etkinlikte görev alır.' olası ama kesin değildir: 'Sergi: M, R; Gezi: K, P; Yarışma: L, N' düzeni koşulları sağlar; 'Sergi: M, L; Gezi: N, K; Yarışma: P, R' düzeninde ise ayrı kalırlar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 45

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Şekilli soru

Tablodaki üyelik bilgisi ve koşullar birlikte alındığında, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Üyelik tablosu. Gezi etkinliği satırında K sütunu Evet yazar; diğer hücreler bilinmemektedir.
  1. A

    Yarışma etkinliğinde L yer alır.

  2. B

    Sergi etkinliğinde N yer alır.

  3. C

    Sergi etkinliğinde M yer alır.

  4. D

    Gezi etkinliğinde R yer almaz.

    Doğru cevap
  5. E

    Sergi etkinliğinde K yer alır.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Tablo Gezi etkinliğinde K'nın bulunduğunu gösterir; Gezi'nin öteki üyesi bilinmez. Gezi'de bir kişi daha yer alabilir.

İkinci adım: R Gezi'de olsaydı Gezi'de K ile R bulunur ve etkinlik dolardı. Bu durumda en az biri koşulu gereği L Sergi'de olmalıdır. M Yarışma'da görev almadığı ve Gezi dolu olduğu için M de Sergi'dedir. Sergi'de L ile M kalır; N ile P Yarışma'da birlikte kalır.

Üçüncü adım: Bu dağılımda N ile P aynı etkinliktedir, fakat L Gezi'de değildir. Bilgi metnine göre N ile P'nin aynı etkinlikte olması ancak L Gezi'deyse mümkündür. Dolayısıyla R Gezi'de olamaz ve kesin olarak R Gezi'de görev almaz.

Yanlış seçenekler: 'Yarışma etkinliğinde L yer alır.' olası ama kesin değildir: 'Sergi: M, R; Gezi: K, P; Yarışma: L, N' düzeni koşulları sağlar; 'Sergi: L, M; Gezi: N, K; Yarışma: P, R' düzeninde L Sergi'dedir. 'Sergi etkinliğinde N yer alır.' olası ama kesin değildir: 'Sergi: L, N; Gezi: K, M; Yarışma: P, R' düzeni sağlar; 'Sergi: L, M; Gezi: N, K; Yarışma: P, R' düzeninde N Gezi'dedir. 'Sergi etkinliğinde M yer alır.' olası ama kesin değildir: 'Sergi: L, M; Gezi: N, K; Yarışma: P, R' düzeninde M Sergi'dedir; 'Sergi: L, N; Gezi: K, M; Yarışma: P, R' düzeninde M Gezi'dedir. 'Sergi etkinliğinde K yer alır.' olanaksızdır: tablo K'yı Gezi'ye yerleştirir ve bir kişi iki etkinlikte görev alamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 46

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

Bu bilgilere ek olarak N, Gezi'de görev alıyorsa, aşağıdakilerden hangisi olamaz?

  1. A

    P, Gezi'de görev alır.

    Doğru cevap
  2. B

    K, Sergi'de görev alır.

  3. C

    L, Yarışma'da görev alır.

  4. D

    R, Sergi'de görev alır.

  5. E

    P ile R aynı etkinlikte görev alır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Ek koşulla N Gezi'dedir; Gezi'de bir yer kalmıştır.

İkinci adım: P de Gezi'de olsaydı N ile P aynı etkinlikte olurdu. Bilgi metnine göre bu ancak L Gezi'de olduğunda mümkündür. O zaman Gezi'de N, P ve L üç kişi olurdu; bir etkinlikte yalnızca iki kişi bulunabileceği için P Gezi'de olamaz.

Yanlış seçenekler: 'K, Sergi'de görev alır.' ek koşulla olası bir düzendedir: 'Sergi: K, R; Gezi: M, N; Yarışma: L, P' düzeni tüm koşulları sağlar. 'L, Yarışma'da görev alır.' de olasıdır: 'Sergi: M, R; Gezi: K, N; Yarışma: L, P' düzeni koşulları sağlar. 'R, Sergi'de görev alır.' yargısı da aynı düzende doğrudur. 'P ile R aynı etkinlikte görev alır.' 'Sergi: L, M; Gezi: N, K; Yarışma: P, R' düzeninde sağlanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

47 - 50. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Gezi programı

47-50. soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız.

Bir gezi programında altı durak (A, B, C, D, E ve F) bir sırayla gezilecektir. Duraklar birinci sıradan altıncı sıraya doğru numaralandırılmıştır. A birinci sırada ise D ikinci sırada yer alır. C üçüncü sırada yer almaz. B, E'nin hemen önünde yer alır. F, altıncı sırada yer alır ancak ve ancak B beşinci sırada yer alıyorsa. C ile F'den en az biri ilk iki sırada yer alır.

Soru 47

  • Sözel Mantık Grupları
  • Kolay
  • Metin sorusu

Her seçenekte duraklar birinci sıradan altıncı sıraya doğru yazılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bilgilerin tamamını sağlayan bir sıralama olabilir?

  1. A

    A – C – B – E – F – D

  2. B

    F – A – C – B – E – D

  3. C

    F – A – B – C – D – E

  4. D

    C – A – B – E – D – F

  5. E

    F – A – B – E – C – D

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: Koşulları sırayla sınarız. A birinci sırada değildir, bu nedenle 'A birinci sırada ise D ikinci sırada' koşulu boş kalır. C üçüncü sırada değildir. B, E'nin hemen önündedir. F altıncı sırada değildir ve B beşinci sırada değildir; ancak ve ancak koşulu iki taraftan da yanlış olduğu için sağlanır. C ile F'den biri ilk iki sıradadır.

İkinci adım: 'F – A – B – E – C – D' sıralamasında F birinci, A ikinci, B üçüncü, E dördüncü, C beşinci ve D altıncı sıradadır. A ikinci sırada olduğu için D ikinci olma koşulu uygulanmaz. C üçüncü sırada değildir. B ile E art arda gelir. C ile F'den F ilk iki sıradadır. Beş koşulun tamamı sağlandığından bu sıralama bilgilere uyar.

Yanlış seçenekler: 'A – C – B – E – F – D' sıralamasında A birinci sıradadır, ama D altıncı sıradadır; ikinci sıra D olmak zorundaydı. 'F – A – C – B – E – D' sıralamasında C üçüncü sıradadır ve bu koşulu bozar. 'F – A – B – C – D – E' sıralamasında B üçüncü, E altıncı sıradadır; B, E'nin hemen önünde olmadığı için bu koşul bozulur. 'C – A – B – E – D – F' sıralamasında F altıncı sıradadır, ama B beşinci değildir; bu ancak ve ancak koşulunu bozar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 48

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    F, A'dan önce gelir.

  2. II.

    C, altıncı sırada yer alır.

  3. III.

    E, D'den önce gelir.

Buna ek olarak D, beşinci sırada yer alıyorsa; I, II ve III yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: D beşinci sırada olduğunda bilgilere uyan altı sıralama kalır: F – A – B – E – D – C; F – B – E – A – D – C; C – B – E – F – D – A; F – B – E – C – D – A; C – F – B – E – D – A; F – C – B – E – D – A.

İkinci adım: I. yargıda F'nin A'dan önce gelmesi altı sıralamanın hepsinde vardır. III. yargıda E'nin D'den önce gelmesi de altısında da geçerlidir, çünkü E üçüncü ya da dördüncü sırada, D ise beşinci sıradadır.

Üçüncü adım: II. yargıda C'nin altıncı sırada olması yalnız ilk iki sıralamada görülür. Diğer sıralamalarda C birinci, ikinci ya da dördüncü sıradadır. Bu nedenle II kesin değildir ve kesin doğru olan yargılar I ile III'tür.

Yanlış seçenekler: 'Yalnız I' yanıtı, III'ün her sıralamada doğru olduğunu gözden kaçırır. 'I ve II' yanıtı yalnız bazı sıralamalarda doğru olan II'yi kesin sayar. 'II ve III' yanıtı II'yi kesin sayar ve kesin doğru I'i dışarıda bırakır. 'I, II ve III' yanıtı aynı hatayı üç yargıyla yapar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 49

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    A, altıncı sırada yer alır.

  2. II.

    F, C'nin hemen önünde yer alır.

  3. III.

    C, beşinci sırada yer alır.

Buna ek olarak B, ikinci sırada yer alıyorsa; I, II ve III yargılarından hangileri kesinlikle yanlıştır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

  3. C

    Yalnız II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: B ikinci sırada olduğunda E üçüncü sıradadır ve on sıralama kalır: C – B – E – A – F – D; F – B – E – A – C – D; F – B – E – A – D – C; C – B – E – F – A – D; F – B – E – C – A – D; F – B – E – D – A – C; C – B – E – D – F – A; C – B – E – F – D – A; F – B – E – C – D – A; F – B – E – D – C – A.

İkinci adım: I. yargıda A'nın altıncı sırada olması yalnız son dört sıralamada görülür; bu nedenle I kesin yanlış değildir. III. yargıda C'nin beşinci sırada olması ikinci ve onuncu sıralamada vardır; III de kesin yanlış değildir.

Üçüncü adım: II. yargıda F'nin hemen önünde C'nin olması hiçbir sıralamada gerçekleşmez. F birinci sıradaysa ikinci sırada B vardır; F dördüncü sıradaysa beşinci sırada C yoktur; F beşinci sıradaysa altıncı sırada C yoktur. Bu nedenle II kesin olarak yanlıştır.

Yanlış seçenekler: 'Yalnız I' yanıtı, olası olan I'i kesin yanlış sayar. 'I ve III' yanıtı iki olası yargıyı birlikte yanlış sayar. 'II ve III' yanıtı III'ü de kesin yanlış sayar; oysa III ikinci ve onuncu sıralamada doğrudur. 'I, II ve III' yanıtı olası olan I ile III'ü de kapsar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 50

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    F, altıncı sırada yer alır.

  2. II.

    D, altıncı sırada yer alır.

  3. III.

    A, ikinci sırada yer alır.

Buna ek olarak C, birinci sırada yer alıyorsa; I, II ve III yargılarından hangileri doğru olabilir?

  1. A

    Yalnız III

  2. B

    I, II ve III

  3. C

    I ve II

  4. D

    Yalnız I

  5. E

    II ve III

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: C birinci sırada olduğunda on iki sıralama kalır.

İkinci adım: I. yargı, F'nin altıncı sırada olmasıdır ve olanaksızdır. F altıncı sırada ise ancak ve ancak B beşinci sırada yer alır; bu durumda E, B'nin hemen ardından altıncı sıraya gelir. Altıncı sıra iki durak için birden olamayacağından F altıncı olamaz.

Üçüncü adım: II ve III tek tek olasıdır. C – A – B – E – F – D sıralaması ek koşulu ve bilgi metnini sağlar; bu sıralamada D altıncı, A ikinci sıradadır. Böylece II ile III ayrı ayrı doğru olabilir.

Yanlış seçenekler: 'Yalnız III' yanıtı olası olan II'yi dışarıda bırakır. 'I, II ve III', 'I ve II' ve 'Yalnız I' yanıtları ise olanaksız olan I'i kabul eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by