50 soru · ALES

ALES Sözel Deneme 4 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

ALES Sözel Deneme 4 cevap anahtarı ve 50 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kimya dersinde maddelerin birbirine dönüşmesini anlatan temel terim ……… ; gazete dilinde ise bir açıklamaya verilen ani karşılığı anlatmak için ……… sözcüğü kullanılır. Boş bırakılan yerlere sırasıyla hangisi getirilmelidir?

  1. A

    çözünme – tepki

  2. B

    tepki – tepkime

  3. C

    tepkime – tepki

    Doğru cevap
  4. D

    karışım – tepki

  5. E

    katalizör – tepki

Doğru cevap: C

Çözüm

Kimya dersinde maddelerin birbirine dönüşmesini anlatan terim 'tepkime'dir; kimya metninde bu sözcük, maddelerin etkileşerek yeni maddelere dönüşen süreci gösterir. Gazete dilinde ise bir açıklamaya verilen ani karşılık 'tepki' ile anlatılır, yani aynı sözcük iki alanda farklı görevle kullanılır. 'Tepki – tepkime' sıralaması iki yeri ters çevirerek kimya teriminin günlük karşılığa, günlük sözcüğün de bilimsel süreç anlamına kaymasına yol açar. 'Karışım' bir madde türünü, 'çözünme' ise yalnızca bir fiziksel durumu anlattığı için dönüşüm süreci terimi olamaz; 'katalizör' ise tepkimeyi hızlandıran bir maddedir, süreci değil.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Boşluk Tamamlama
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Sel felaketinin ardından bir esnaf, dükkânındaki imkânları zor durumdaki mahalle ailelerinin hizmetine sunmuştur. Bu davranışı anlatmak için aşağıdaki söz öbeklerinden hangisi kullanılır?

  1. A

    Kapıda bırakmak

  2. B

    Kulak asmamak

  3. C

    Ağzı kulaklarına varmak

  4. D

    Sırtını dayamak

  5. E

    Elini taşın altına koymak

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

'Elini taşın altına koymak' deyimi, zor bir durumda birine maddi ya da manevi destek vermek, emek ve imkân ortaya koymak anlamına gelir. Sel sonrası esnafın kendi imkânlarını ihtiyaç sahiplerine açması bu anlamla birebir örtüşür. 'Kulak asmamak' bir uyarıyı ya da öğüdü önemsememek, 'ağzı kulaklarına varmak' aşırı sevinmek anlamına geldiği için bu bağlamda yardım etme anlamı taşımaz. 'Sırtını dayamak' birine güvenip ona bağlanmak anlamını taşıdığından, yardım eden tarafı değil yardım alan tarafı anlatır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Boşluk Tamamlama
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekildeki tablo, bir kütüphanenin üç yıllık ödünç ve üye kayıtlarını göstermektedir. Buna göre 2023'ten 2024'e geçildiğinde ödünç verilen kitap sayısı ……… ; 2022'den 2024'e geçildiğinde ise üye başına düşen ödünç sayısı ……… . Boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Tablo: yıl, ödünç verilen kitap sayısı ve üye sayısı. 2022: 1200 ödünç, 300 üye; 2023: 1500 ödünç, 320 üye; 2024: 1350 ödünç, 410 üye.
  1. A

    artmıştır, azalmıştır

  2. B

    azalmıştır, azalmıştır

    Doğru cevap
  3. C

    azalmıştır, artmıştır

  4. D

    azalmıştır, değişmemiştir

  5. E

    artmıştır, artmıştır

Doğru cevap: B

Çözüm

Ödünç verilen kitap sayısı 2023'te 1500, 2024'te 1350'dir; 1350 sayısı 1500'den küçük olduğundan bu sayı azalmıştır. Üye başına düşen ödünç sayısını bulmak için iki yıl için de bölme yapılır: 2022'de 1200 / 300 = 4, 2024'te 1350 / 410 ≈ 3,29 olur. Bu değer 4'ten küçük olduğundan üye başına düşen ödünç sayısı da azalmıştır. Üye sayısının artması tek başına oranın artacağı anlamına gelmediği için 'artmıştır' yargısı bu veriyle bağdaşmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Sonuçları tekrarlanamayan bir deney, ……… bir kanıt olarak sunulamaz; ancak tekrarlanabilir veriler, hipotezi ……… bir zemine taşır. Boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    kuşkulu – zayıf

  2. B

    güvenilir – kuşkulu

  3. C

    kesin – zayıf

  4. D

    güvenilir – sağlam

    Doğru cevap
  5. E

    güvenilir – zayıf

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci boşluk, sonuçları tekrarlanamayan bir deneyin bilimsel kanıt olarak sunulamayacağını söyleyen bir sıfat ister; bu bağlamda 'güvenilir' sözcüğü uyar. İkinci cümledeki 'ancak' bağlacı bir karşıtlık kurar: tekrarlanabilir veriler olumlu bir etki yaptığı için hipotez 'sağlam' bir zemine taşınır. 'Kuşkulu' ve 'zayıf' ikinci boşlukta olumsuz bir etki anlatır, bu da karşıtlığı bozar. 'Kesin' ise tekrarlanamayan bir deneyin kesinliğiyle çelişen, ikinci boşluktaki zayıf ve kuşkulu çiftlerle birlikte eleniyor.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Boşluk Tamamlama
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Şehirlerde yapılar çoğu zaman yıkılıp yeniden inşa edilir; bu süreçte eski dokular kaybolurken geride çoğunlukla anıtsal yapılar kalır. Oysa bir kentin belleği, sıradan sokaklarda, esnaf dükkânlarında ve günlük alışkanlıklarda sürer. Anıtlar hafızanın görünen yüzüdür, gündelik düzen ise onu canlı tutan kısımdır.

Bu parça aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanabilir?

  1. A

    Bu nedenle kent kimliğini koruyacak bir anlayış, yapıların yanında yaşayan gündelik düzeni de hesaba katmalıdır.

    Doğru cevap
  2. B

    Modern mimari, geleneksel dokuyu yeni yapılarla birleştirerek kentlere özgün bir kimlik kazandırır.

  3. C

    Kentlerin en eski yapıları, değer taşımadıkları için zamanla yıkılmalıdır.

  4. D

    Turizm gelirleri arttıkça kentlerdeki sanat galerilerinin sayısı da çoğalmaktadır.

  5. E

    Esnafın ticari kazancı, kentin tarihsel kimliğinden daha önemlidir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Parça, anıtların kentin görünen yüzü, gündelik düzenin ise belleği canlı tutan kısmı olduğunu söyleyerek yazarın yönelimini belirler: koruma yalnız yapılarla sınırlı kalmamalıdır. Son cümle bu akışı sürdürmeli ve gündelik düzeni koruma anlayışının kapsamına almalıdır; ilk seçenek tam olarak bu sonucu verir. 'Kentlerin en eski yapıları ... yıkılmalıdır' cümlesi yazarın yargısını tersine çevirir, 'esnafın ticari kazancı' cümlesi ise yazarın kent kimliğine verdiği önemi ters yönde bir öncelikle değiştirir. Modern mimari ve sanat galerisi cümleleri parçada hiç işlenmeyen yeni konulara geçer.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Kesin Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Semtin en eski halk kütüphanesi, kitap ödünç alma saatlerini yıl başında açıklamış; ancak öğrencilere akşam saatlerinde ödünç kitap vermeyi artık sürdürmemektedir.

Bu cümleden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Kütüphane, akşam saatlerinde öğrencilere ödünç kitap verme uygulamasını bir süre sürdürmüştür.

    Doğru cevap
  2. B

    Kütüphanenin akşam saatlerindeki hizmetini bütçe kesintisi nedeniyle durdurduğu kesindir.

  3. C

    Kütüphane, akşam saatlerinde ödünç kitap vermeyi yakın zamanda yeniden başlatmıştır.

  4. D

    Kütüphanenin akşam saatlerindeki ödünç kitap uygulaması dönemler boyunca değişmeden sürmüştür.

  5. E

    Kütüphane önümüzdeki yıl akşam saatlerinde ödünç kitap vermeyi yeniden başlatacaktır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: "artık ... sürdürmemektedir" ifadesi, bugün yapılmayan bir uygulamanın daha önce yapılıyor olduğunu önvarsayar. İkinci adım: bu önvarsayım, hizmetin geçmişte bir süre verildiğini kesin olarak bildirir; cümle bunun nedenini ya da tarihini söylemez. Üçüncü adım: dolayısıyla çıkan kesin sonuç, uygulamanın bir süre sürdürüldüğü ve bugün sona erdiğidir.

Çeldiriciler: Yakın zamanda yeniden başlatıldığını söyleyen seçenek, cümlenin bugün verilmediğini belirttiği durumu tersine çevirir. Bütçe kesintisi nedenini ileri süren seçenek, cümlede olmayan bir nedeni kesinmiş gibi sunar; önvarsayım durumun değiştiğini söyler, nedenini değil. Dönemler boyunca değişmediğini söyleyen seçenek, uygulamanın bugün de sürdüğünü varsayar ve cümleyle çelişir. Gelecekte yeniden başlayacağını bildiren seçenek ise bugünkü duruma dair bir şey söylemez; geleceğe ait bir kesinlik cümleden çıkmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Kesin Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir meslek yüksekokulunda kayıtlı öğrencilerin çoğu staj başvurusunu çevrim içi yapmıştır. Bu okulda staj başvurusunu çevrim içi yapan her öğrenci bir hafta içinde mülakata çağrılmıştır.

Bu cümlelerden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Bir hafta içinde mülakata çağrılan öğrencilerin çoğu staj başvurusunu çevrim içi yapmıştır.

  2. B

    Staj başvurusunu çevrim dışı yapan öğrencilerin çoğu bir hafta içinde mülakata çağrılmamıştır.

  3. C

    Okulda kayıtlı her öğrenci bir hafta içinde mülakata çağrılmıştır.

  4. D

    Okuldaki öğrencilerin çoğu, staj başvurusunu çevrim içi yapmak için ayrıca bir kayıt işlemi yapmıştır.

  5. E

    Okulda kayıtlı öğrencilerin çoğu bir hafta içinde mülakata çağrılmıştır.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: "çoğu" sözü, çevrim içi başvuranların okulun kayıtlı öğrencilerinin yarısından fazlası olduğunu gösterir. İkinci adım: çevrim içi başvuran her öğrenci mülakata çağrıldığına göre, çevrim içi başvuranların tamamı mülakata çağrılanlar arasındadır; yarısından fazla olan bu küme, okulun kayıtlılarının da yarısından fazlasını oluşturur. Bu nedenle okulda kayıtlı öğrencilerin çoğunun bir hafta içinde mülakata çağrıldığı kesindir.

Çeldiriciler: Okulda kayıtlı her öğrencinin çağrıldığını söyleyen seçenek, yalnızca çevrim içi başvuranlar için verilen bilgiyi bütün okula yayar; çevrim dışı başvuranların durumu bilinmemektedir. Çevrim içi başvuru için ayrı bir kayıt işlemi gerektiğini ileri süren seçenek, cümlede bulunmayan bir ayrıntıdır. Mülakata çağrılanların çoğunun çevrim içi başvurduğunu söyleyen seçenek, koşulun yönünü tersine çevirir; çağrılanların başvuru yolu hakkında bir bilgi yoktur. Çevrim dışı başvuranların çoğunun çağrılmadığını söyleyen seçenek, hakkında bilgi verilmeyen bir kümeye hüküm bağlar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Kesin Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir sanat müzesinin sergisinde bir tablonun yer alabilmesi için restorasyondan geçmiş olması zorunludur. Restorasyondan geçen her tablonun uzman komisyonunun onayını aldığı bilinmektedir.

Bu bilgilerden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Uzman komisyonunun onayını alan her tablo sergide yer alır.

  2. B

    Sergide yer alan her tablonun uzman komisyonunun onayını almış olduğu kesindir.

    Doğru cevap
  3. C

    Sergide yer almayan her tablo restorasyondan geçmemiş olan tablodur.

  4. D

    Uzman komisyonunun onayı, sergideki her tablonun ayrıca bir koleksiyon kaydına girdiğini gösterir.

  5. E

    Bir sergi düzenleyicisinin onayladığı her tablo restorasyondan geçmiş olur.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: sergide yer alabilmek için restorasyondan geçmek zorunludur; bu nedenle sergide yer alan her tablo restorasyondan geçmiş olmalıdır. İkinci adım: restorasyondan geçen her tablonun komisyon onayı aldığı bilinmektedir; bu bilgi birinci adımdaki koşulun ardına eklenir. Üçüncü adım: iki zorunlu bağ birleştiğinde, sergide yer alan her tablonun önce restorasyondan, sonra da komisyon onayından geçtiği zorunlu olarak çıkar.

Çeldiriciler: Komisyon onayını alan her tablonun sergide yer aldığını söyleyen seçenek, koşulun tersini kesin sayar; restorasyondan ya da onaydan geçmek sergide yer almak için yeterli değildir. Sergide yer almayan her tablonun restorasyondan geçmediğini söyleyen seçenek, koşulun karşıtını kurar; yer alma koşulunun sağlanmaması, restorasyon yapılmadığı anlamına gelmez. Onayın bir koleksiyon kaydı anlamına geldiğini ileri süren seçenek, cümlelerde bulunmayan bir ilişkiyi ekler. Bir sergi düzenleyicisinin onayının restorasyon anlamına geldiğini söyleyen seçenek ise onay yetkisini başka bir kümeye taşır; komisyonun onayı ile düzenleyicinin onayı birbirine bağlanmamıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    arkadaşına

  2. II.

    geri verdi

  3. III.

    okuduğu kitabı

  4. IV.

    Ayşe

  5. V.

    dün akşam

I–V numaralı söz öbekleri anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralanacaktır. Cümle özne öbeğiyle başlar, zaman öbeği özneden hemen sonra gelir, vurgulu 'arkadaşına' öbeği yüklemin hemen önüne yerleşir ve cümle yüklemle biter. Bu cümlede baştan üçüncü öbek hangi numaralı öbektir?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

    Doğru cevap
  4. D

    IV

  5. E

    V

Doğru cevap: C

Çözüm

Cümlenin özne öbeği 'Ayşe' başta, yüklem öbeği 'geri verdi' sonda yer alır. Zaman öbeği 'dün akşam' özneden hemen sonra geldiği için ikinci sıraya yerleşir; vurgulu 'arkadaşına' öbeği ise yüklemin hemen önüne alındığı için dördüncü sırada kalır. Geriye kalan 'okuduğu kitabı' öbeği üçüncü sıraya düşer ve cümle 'Ayşe dün akşam okuduğu kitabı arkadaşına geri verdi' biçiminde kurulur; baştan üçüncü öbek bu olduğundan doğru yanıt onun numarasıdır.

Çeldiriciler: 'arkadaşına' öbeği dördüncü sırada yer alır, üçüncü sırada değildir; vurgulu öğeyi yüklemin önüne almadan sıralayan kişi onu üçüncü sanabilir. 'geri verdi' öbeği cümlenin son öğesidir, baştan üçüncü değildir; yüklemi ortada görmek yanlış sonuç verir. 'Ayşe' öbeği ilk sıradadır; özne başa alınmazsa sıra değişir. 'dün akşam' öbeği ikinci sıradadır; zaman öbeğini üçüncü saymak sıralamayı kaydırır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Dağınık söz öbekleri: 'köyün en yaşlı çiftçisi', 'kışın ilk günlerinde', 'dikkatle seçtiği tohumları', 'komşusuna', 'verdi'. Bu öbekler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralanacaktır; cümle özne öbeğiyle başlar, zaman öbeği özneden hemen sonra gelir, 'dikkatle seçtiği tohumları' öbeği 'komşusuna' öbeğinden önce yer alır ve cümle yüklemle biter. Buna göre bu cümlede sondan ikinci öbek hangisidir?

  1. A

    köyün en yaşlı çiftçisi

  2. B

    komşusuna

    Doğru cevap
  3. C

    kışın ilk günlerinde

  4. D

    verdi

  5. E

    dikkatle seçtiği tohumları

Doğru cevap: B

Çözüm

Cümlenin öznesi 'köyün en yaşlı çiftçisi' başa gelir ve yüklem 'verdi' sonda kalır. Zaman öbeği 'kışın ilk günlerinde' özneden hemen sonra yerleşir, böylece ilk üç sırayı 'köyün en yaşlı çiftçisi', 'kışın ilk günlerinde' ve 'dikkatle seçtiği tohumları' öbekleri alır. 'dikkatle seçtiği tohumları' öbeği 'komşusuna' öbeğinden önce gelmek zorunda olduğundan dördüncü sırada 'komşusuna' durur ve sondan ikinci öbek budur; tam dizilim 'köyün en yaşlı çiftçisi kışın ilk günlerinde dikkatle seçtiği tohumları komşusuna verdi' biçiminde kurulur.

Çeldiriciler: 'köyün en yaşlı çiftçisi' öbeği cümlenin ilk öbeğidir; sondan saymak onu sondan ikinci göstermez. 'kışın ilk günlerinde' öbeği ikinci sıradadır; sondan ikinci sayıldığında yanlış sonuca ulaşılır. 'verdi' öbeği sondaki yüklemdir, sondan ikinci değildir. 'dikkatle seçtiği tohumları' öbeği sondan üçüncü sıradadır; 'komşusuna' öbeğinin önünde kalır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    dijitale aktarmaya başladı

  2. II.

    bilgisayar kullanmayı bilen öğrenciler

  3. III.

    ülkenin doğusundaki küçük kasabalarda

  4. IV.

    kütüphanedeki eski yazmaları

  5. V.

    Bu yıl

I–V numaralı söz öbekleri anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralanacaktır. Cümle zaman öbeğiyle başlar, yer öbeği özneden hemen önce gelir ve cümle yüklemle biter. Buna göre öbeklerin doğru sıralanışı hangi seçenekte verilmiştir?

  1. A

    III - V - II - IV - I

  2. B

    V - II - IV - III - I

  3. C

    V - II - III - IV - I

  4. D

    V - III - II - IV - I

    Doğru cevap
  5. E

    II - V - III - I - IV

Doğru cevap: D

Çözüm

Cümle 'Bu yıl' zaman öbeğiyle başlar ve 'dijitale aktarmaya başladı' yüklemiyle biter; bu iki sabit uç dizilimin dışını belirler. Yer öbeği 'ülkenin doğusundaki küçük kasabalarda' özneden hemen önce gelmek zorundadır, bu yüzden özne 'bilgisayar kullanmayı bilen öğrenciler' yer öbeğinden sonra dizilir. Geriye kalan 'kütüphanedeki eski yazmaları' nesne öbeği özne ile yüklem arasına düşer ve tam sıra 'Bu yıl, ülkenin doğusundaki küçük kasabalarda, bilgisayar kullanmayı bilen öğrenciler kütüphanedeki eski yazmaları dijitale aktarmaya başladı' biçiminde kurulur; sıra V - III - II - IV - I olduğundan doğru yanıt budur.

Çeldiriciler: 'III - V - II - IV - I' dizilimi zaman öbeğini ikinci sıraya iter ve cümlenin zamanla başlama kuralını bozar. 'V - II - IV - III - I' dizilimi yer öbeğini yüklemin önüne taşır, oysa yer öbeği özneden hemen önce gelmelidir. 'V - II - III - IV - I' dizilimi yer öbeğini özneden sonra koyar. 'II - V - III - I - IV' dizilimi zamanla başlama kuralını bozar ve yüklemi cümlenin ortasına yerleştirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Bu nedenle, ağaçlara yapılacak küçük yatırımlar, kentin hem sağlığını hem ekonomisini korur.

  2. II.

    Ayrıca, yaprakları havadaki tozu tutarak hava kalitesini de iyileştirir.

  3. III.

    Kentlerde yaşayanlar, betonun arasında kalan ağaçların ne kadar değerli olduğunu çoğu zaman fark etmez.

  4. IV.

    Ancak ağaçların bakımına ayrılan bütçe çoğu belediyede yetersiz kalmaktadır.

  5. V.

    Bu ağaçlar, yaz sıcaklarında gölge sağlayarak binaların içini serin tutar.

Aşağıdaki beş cümle, anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde sıralanacaktır. Paragrafta bağlayıcı ve gösterme sözleri, cümlelerin birbirine bağlanma biçimini belirler. Cümleler, konunun giriş, gelişme ve sonuç bölümlerine uygun düşecek biçimde düzenlenmelidir; her cümlenin önceki ve sonraki cümleyle olan bağı dikkatle incelenmelidir. Bu paragrafta baştan dördüncü cümle hangi numaralı cümledir?

  1. A

    IV

    Doğru cevap
  2. B

    I

  3. C

    II

  4. D

    III

  5. E

    V

Doğru cevap: A

Çözüm

Bağlayıcı taşımayan 'Kentlerde yaşayanlar' cümlesi konuyu açan giriş olduğu için ilk sırada yer alır. 'Bu ağaçlar' ifadesi ağaçları gösterdiğinden bu gösterme cümlesi ancak ağaçlar tanıtıldıktan sonra gelebilir; ardından 'Ayrıca' ile eklenen yaprak bilgisi gösterme cümlesinin devamı olarak üçüncü sırada durur. Karşıtlık bildiren 'Ancak' cümlesi olumlu tablodan sonra gelerek bütçe sorununu ortaya koyar, sonuç cümlesi 'Bu nedenle' ile en sonda yer alır. Böylece sıra giriş, gösterme, ek, karşıtlık ve sonuç olur; baştan dördüncü cümle karşıtlık bildiren cümledir, doğru yanıt onun numarasıdır.

Çeldiriciler: 'Bu nedenle' ile başlayan sonuç cümlesi dördüncü sıraya gelirse paragraf sonucu gelişmenin ortasına taşır. 'Ayrıca' ile başlayan ek cümle dördüncü sırada kalırsa karşıtlık bağlayıcısının bağladığı yer bozulur. 'Bu ağaçlar' cümlesi ikinci sıradadır; gösterdiği ağaçlar tanıtılmadan önce konamaz. 'Kentlerde yaşayanlar' cümlesi giriş olduğu için dördüncü sırada değil ilk sırada durmalıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

(I) Eski defterlerin sayfaları önce toz ve kirden arındırılır. (II) Denetimden geçen görüntüler dizin bilgileriyle zenginleştirilir. (III) Taranan her görüntü, aslıyla karşılaştırılarak denetlenir. (IV) Ardından temizlenen sayfalar, yüksek çözünürlüklü bir tarayıcıdan geçirilerek dijital ortama aktarılır. (V) Sonunda dizin bilgisi eklenen görüntüler arşiv sistemine kaydedilir.

Numaralanmış cümlelerden hangi ikisinin yerleri değiştirilirse sürecin akışı sağlanır?

  1. A

    I. ve II.

  2. B

    III. ve V.

  3. C

    IV. ve V.

  4. D

    II. ve IV.

    Doğru cevap
  5. E

    I. ve V.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, her cümlenin sürecin hangi aşamasını anlattığını belirlemektir: I. cümle 'önce' sözüyle ilk aşamayı, V. cümle 'sonunda' sözüyle son aşamayı gösterir. İkinci adım, ara aşamaları zincirlemektir: IV. cümle 'ardından' ile temizlikten sonra gelen taramayı, III. cümle 'taranan her görüntü' ifadesiyle taramadan sonra gelen denetimi, II. cümle 'denetimden geçen' ifadesiyle denetimden sonra gelen dizin aşamasını anlatır. Bu zincir I, IV, III, II, V sırasını verir; akış, II. ve IV. cümlelerin yer değiştirmesiyle kurulur. Çeldiriciler: 'I. ve II.' çifti dizin aşamasını en başa taşır, oysa temizlenmemiş sayfa dizinlenemez. 'III. ve V.' çifti arşiv kaydını denetimden önceye alır; arşiv kaydı ancak denetim ve dizin bilgisinden sonra yapılabilir. 'IV. ve V.' çifti taramayı arşiv kaydının sonuna iter; tarama yapılmadan denetim de yapılamayacağı için akış bozulur. 'I. ve V.' çifti ilk ve son aşamayı yer değiştirir; temizlik yapılmadan arşiv kaydı başlayamayacağı için akış tamamen bozulur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

(I) Örneğin, bir mahalleye açılan küçük bir park çevredeki hava kalitesini değiştirebilir. (II) Kentlerde yeşil alanların çoğalması, insan sağlığı üzerinde olumlu etkiler yaratır. (III) Park çevresindeki sakinler, bu alanda geçirdikleri sürenin arttığını bildirmiştir. (IV) Ayrıca ağaçlandırılmış sokaklarda yaz sıcaklığı, asfalt yüzeylere göre belirgin biçimde düşük ölçülür. (V) Bu nedenle kent planlamasında yeşil alanlar temel altyapı olarak ele alınmalıdır.

Numaralanmış cümlelerden hangi ikisinin yerleri değiştirilirse düşüncenin akışı sağlanır?

  1. A

    II. ve III.

  2. B

    I. ve II.

    Doğru cevap
  3. C

    III. ve IV.

  4. D

    IV. ve V.

  5. E

    I. ve V.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, genel yargıyı bulmaktır: II. cümle 'Kentlerde yeşil alanların çoğalması' diyerek paragrafın konusunu ve yargısını kurar; I. cümle ise 'Örneğin' ile bu yargının bir örneğini verir. İkinci adım, örneği ve ayrıntıyı yargıya bağlamaktır: III. cümle park çevresindeki sakinlerin gözlemini anlatır, IV. cümle 'Ayrıca' ile bu gözleme eklenen bir ayrıntı verir. Son adım, sonucu kapatmaktır: V. cümle 'Bu nedenle' ile önerisini paragrafın sonunda verir. Genel yargı önce, örnek sonra gelirse akış sağlanır; bu da I. ve II. cümlelerin yer değiştirmesiyle elde edilir. Çeldiriciler: 'II. ve III.' çifti genel yargıyla ayrıntıyı yer değiştirir; örnek ve ayrıntı yargısız kalır. 'III. ve IV.' çifti iki ayrıntının sırasını değiştirir, ama örnek hâlâ başta kaldığı için yargı ile örnek bağı kurulamaz. 'IV. ve V.' çifti sonuç cümlesini gelişmenin içine taşır; 'Bu nedenle' ifadesi paragrafın kapanışı olarak sonda kalmalıdır. 'I. ve V.' çifti sonuç cümlesini başa alır, böylece paragraf öneriyle açılır ve genel yargı ortaya çıkmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Köyün su sorunu, son yıllarda yerel yönetimin gündemine girmiştir. (II) Kuyuların kurumasıyla köylüler suyu uzak bir kaynaktan taşımak zorunda kalmıştır. (III) Bu düşüş, köydeki kuyuların çoğunun kurumasına yol açmıştır. (IV) Kuraklık sürdüğü için yer altı suyu son üç yılda belirgin biçimde düşmüştür. (V) Bu nedenle su taşıma maliyeti hane bütçelerine ağır yük bindirmiştir.

Numaralanmış cümlelerden hangi ikisinin yerleri değiştirilirse düşüncenin akışı sağlanır?

  1. A

    I. ve II.

  2. B

    III. ve V.

  3. C

    II. ve V.

  4. D

    I. ve IV.

  5. E

    II. ve IV.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım, her cümlenin neden mi sonuç mu bildirdiğini ayırmaktır: IV. cümle kuraklığı neden, yer altı suyunun düşüşünü sonuç olarak verir; III. cümle bu düşüşü neden alıp kuyuların kurumasını sonuç olarak bildirir; II. cümle kuyuların kurumasını neden alıp suyu uzaktan taşıma sonucunu verir; V. cümle 'Bu nedenle' ile bu yükü son sonuç olarak bağlar. İkinci adım, zinciri kurmaktır: giriş cümlesinden sonra IV, III, II ve V sırası oluşur. Üçüncü adım, yerleri değiştirilen cümlelerin doğru yere dönüp dönmediğini sınamaktır: II. cümle kuyuların kurumasını neden olarak kullandığı için III. cümleden sonra gelmelidir, IV. cümle ise düşüşün nedeni olduğu için III. cümleden önce gelmelidir. Bu iki kontrol, II. ve IV. cümlelerin yer değiştirmesiyle zincirin yeniden kurulduğunu gösterir. Çeldiriciler: 'I. ve II.' çifti girişi zincirin ikinci halkasına taşır; giriş zincirin dışında, en başta kalmalıdır. 'III. ve V.' çifti son sonucu zincirin ortasına taşır; sonuç cümlesinden sonra yeni bir yargı kalmamalıdır. 'II. ve V.' çifti sonucu gelişmeye, nedeni sona koyar; neden sonuçtan sonra gelemez. 'I. ve IV.' çifti girişi zincirin başından çıkarır ve nedenle yer değiştirir; oysa giriş cümlesi zincirin başında durmalıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Bal arıları, nektar ve çiçek tozu aramak için kovanlarından birkaç kilometre uzağa uçabilir.

  2. II.

    Kaynağı bulan işçi arı kovana dönünce yeri dans ederek diğer arılara bildirir.

  3. III.

    Dansın yönü kaynağın güneşe göre konumunu, süresi ise uzaklığını gösterir.

  4. IV.

    Arıcılıkta bal üretimi, kovan sayısı ve pazar fiyatı göz önüne alındığında önemli bir gelir kaynağıdır.

  5. V.

    Bu iletişim yöntemi, arıların sosyal yaşamının karmaşıklığını gösteren dikkat çekici bir örnektir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

  4. D

    IV

    Doğru cevap
  5. E

    V

Doğru cevap: D

Çözüm

Parça, bal arılarının kaynak bulmasını ve bunu dansla diğer arılara aktarmasını anlatarak tek bir çizgide ilerler. Birinci adım, I numaralı cümlenin konusunu belirlemektir: arıların kaynak arayışı ve uçuş mesafesi. İkinci adım, II ve III numaralı cümlelerin bu konunun devamı olup olmadığını sınamaktır; dansın kaynağın yerini nasıl anlattığı, aramanın doğal sonucudur. Üçüncü adım, V numaralı cümlenin dans iletişimini özetleyerek akışı sürdürdüğünü görmektir. IV numaralı cümle ise bal üretiminin ekonomik boyutunu, yani ticari arıcılığı konu edinir ve parçanın dansla iletişim çizgisinden ayrılır. Bu nedenle akışı bozan cümle IV numaralı cümledir.

Çeldiriciler: I numaralı cümle parçanın açılışıdır ve konuyla aynı yönü sürdürür. II numaralı cümle dansın nasıl başladığını, III numaralı cümle ise dansın ayrıntısını anlatır; ikisi de dans iletişimi çizgisinde kalır. V numaralı cümle parçanın özeti olduğu için akışı kesmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Kent kütüphaneleri, yalnızca kitap ödünç veren yerler olmaktan çıkıp toplumun buluşma noktalarına dönüşmüştür.

  2. II.

    Bu mekânlarda düzenlenen söyleşi ve atölye çalışmaları farklı yaş gruplarındaki okurları bir araya getirmektedir.

  3. III.

    Şehrin en eski su kemerleri de bu dönemde restore edilerek ziyaretçilere açılmıştır.

  4. IV.

    Ayrıca çocuk bölümleri, erken yaşta okuma alışkanlığı kazandırmak için hikâye saatleri ve oyunlarla çocukları kütüphaneye çeker.

  5. V.

    Dolayısıyla kütüphaneler, okuma alışkanlığının yaygınlaşmasında önemli bir rol üstlenmektedir.

Bu parçada konu dışına çıkan cümle hangisidir?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

    Doğru cevap
  4. D

    IV

  5. E

    V

Doğru cevap: C

Çözüm

Parça, kent kütüphanelerinin toplumsal işlevini anlatır. I numaralı cümle bu işlevi tanıtır, II ve IV numaralı cümleler etkinlikleri ve çocuklara yönelik hizmetleri ayrıntılandırır, V numaralı cümle ise sonuç yargısını verir. Birinci adım, her cümlenin kütüphanenin toplumsal rolü ya da bu rolün bir örneği olup olmadığını sınamaktır. İkinci adım, bu çizgiye dönmeyen cümleyi ayırmaktır: III numaralı cümle su kemerlerinin restorasyonundan söz eder, kütüphaneyi ve okuma etkinliklerini değil. Bu cümle çıkarıldığında parça I, II, IV ve V numaralı cümlelerle kesintisiz akmaya devam eder; bu nedenle doğru cevap III numaralı cümledir.

Çeldiriciler: I numaralı cümle parçanın giriş cümlesidir ve akışın başladığı yerdir. II numaralı cümle giriş cümlesindeki işlevin somut bir örneğini verir. IV numaralı cümle 'ayrıca' bağlayıcısıyla önceki etkinlik cümlesine bağlanır ve akışı sürdürür. V numaralı cümle parçanın sonuç yargısıdır ve konuyu kapatır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Mercan resifleri, deniz canlıları için barınak ve besin kaynağı oluşturan verimli ekosistemlerdir.

  2. II.

    Resifleri kuran mercanlar, binlerce küçük polipin salgıladığı kireçtaşı iskeletlerinin yüzyıllar boyunca birikmesiyle oluşur.

  3. III.

    Bu polipler, sudaki ışıktan yararlanan alglerle ortak yaşar ve besinlerinin önemli bir kısmını bu ortaklık sayesinde alır.

  4. IV.

    Ayrıca bu iskeletler, dalgaların enerjisini azaltarak kıyı şeritlerini erozyondan koruyan doğal bariyerler oluşturur.

  5. V.

    Bu ısınma, mercanların sıcaklık değişimlerine neden bu kadar duyarlı olduğunu da açıklamaktadır.

Bu parçada anlam bütünlüğünü bozan cümle hangisidir?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

  4. D

    IV

  5. E

    V

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Parça; resiflerin tanıtımını, mercanların oluşumunu, polip ve alg ortaklığını ve kıyı koruma işlevini anlatır. Birinci adım, her cümlenin önceki cümleyle bağını sınamaktır: II numaralı cümledeki mercanlar I numaralı cümledeki resiflerin yapıtaşıdır, III numaralı cümlenin 'bu polipler' ifadesi II numaralı cümledeki polipleri, IV numaralı cümlenin 'bu iskeletler' ifadesi ise II numaralı cümledeki iskeleti karşılar. İkinci adım, V numaralı cümlenin 'bu ısınma' ifadesiyle başladığını ve bu ifadenin karşılığını önceki cümlelerde bulamadığını görmektir; ısınma hiçbir cümlede anılmadığı için bağ kopar. Bu nedenle doğru cevap V numaralı cümledir.

Çeldiriciler: I numaralı cümle parçanın konusunu tanıttığı için giriş görevindedir. II numaralı cümle iskeletin oluşumunu anlatarak ilk cümleyle bağlantı kurar. III numaralı cümle 'bu polipler' ifadesiyle II numaralı cümledeki polipleri doğru gösterir. IV numaralı cümle 'ayrıca' bağlayıcısıyla iskeletin işlevini ekler ve bağı sağlamdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kasabanın meydanındaki eski çeşmenin taşlarında derin oyuklar var. Bu oyuklar bir gecede değil, her gün düşen damlaların üst üste gelmesiyle onlarca yılda oluşmuş. Ustalar onarım sırasında oyuklara bakıp suyun taşı delmesi sözünü sık sık hatırlatır.

Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Suyun sert kayaçları fiziksel olarak delip geçmesini

  2. B

    Küçük ama düzenli bir etkinin zamanla büyük bir değişime yol açmasını

    Doğru cevap
  3. C

    Çeşme taşlarının onarımında ustalık gerektiğini

  4. D

    Sürekli çabanın sonuçsuz kaldığını

  5. E

    Kasabadaki çeşmenin su basıncının yetersiz olduğunu

Doğru cevap: B

Çözüm

Altı çizili söz, taşın gerçekten delinmesini değil mecazi bir anlamı taşır; parçada anlatılan oyuklar yıllar içinde damlaların üst üste gelmesiyle oluşmuştur. Ustalar bu izlere bakıp sözü hatırlattığına göre, söz sabırla sürdürülen küçük bir çabanın zamanla büyük bir değişime yol açtığını anlatır. Sözün bağlamdaki işlevi bu olduğu için doğru seçenek, sözü çevreleyen oyuk ve damla cümlelerinin birlikte gösterdiği anlamı karşılar. Çeldiriciler. Sözün sözlük anlamına dayanan seçenek, parçada anlatılan bir gerçek delmeyi değil mecazı kastettiği için yanlıştır. Onarım bağlamını alıp anlamı yalnız ustalığa indirgeyen seçenek sözün kapsamını daraltır. Sürekli çabayı sonuçsuz sayan seçenek, bağlamın tersini kurar; çünkü parçadaki oyuklar tam da sürekli etkinin sonucudur. Su basıncına ilişkin seçenek parçada geçen bir ayrıntıdır ama altı çizili sözle ilgisi yoktur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Köydeki eski okulun bahçesine konan küçük bir dolapta, mahalleliler evlerindeki kitapları bırakıyor ve ihtiyaç duyduğu kitabı ödünç alıyor. Dolabın çevresinde kısa sürede okuma saatleri ve kitap tartışma grupları da oluştu. Bunun nedeni, kitapların tek bir kişinin değil herkesin malı gibi görülmesidir.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Bir kitap dolabının bahçeye nasıl yerleştirildiği

  2. B

    Köy yaşamında toplumsal dayanışmanın çeşitli alanlarda görülmesi

  3. C

    Eski okul binalarının mimari özellikleri

  4. D

    Köylerde kütüphanelerin devlet eliyle kurulması gerektiği

  5. E

    Kitapların ortak kullanımıyla okuma alışkanlığının köyde yayılması

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Parça kitap dolabı örneğinden başlayıp okuma saatleri ve tartışma gruplarının oluşmasını anlatır, son olarak bunun nedenini kitapların ortak mal sayılmasına bağlar. Konu, bu üç bölümü birlikte kapsayan düşüncedir: kitapların ortak kullanımı okuma alışkanlığını köyde yaygınlaştırmıştır. Konuyu daraltan seçenek parçanın yalnız ilk cümlesine dayanır; genişleten seçenek dayanışmayı köy yaşamının bütününe yayar, oysa parça bu kadar geniş bir konuya girmez. Eski okul binalarının mimarisi parçada hiç işlenmez, devlet eliyle kurulma yargısı da parçada yer almaz; bu yüzden ikisi de konu olamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 21

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir kentin nüfusu arttıkça trafik sorununun büyüyeceği yaygın bir düşüncedir. Bu görüşe göre yapılacak tek şey yeni yollar açmak ve araç sayısını olduğu gibi kabul etmektir. Oysa farklı kentlerde yapılan incelemeler, sorunun asıl kaynağının nüfustan çok ulaşım tercihlerinin planlanmamasında olduğunu gösteriyor. Toplu taşıma hatlarının genişletildiği bölgelerde nüfus artarken araç yoğunluğunun azaldığı görülmüştür. Bazı kentlerde bisiklet yollarının yaygınlaştırılması da aynı yönde sonuç vermiştir. Bu nedenle kent yöneticilerinin önceliği, insanları özel araçtan uzaklaştıracak düzenlemeler olmalıdır.

Bu parçada vurgulanmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Trafik sorununda ulaşım tercihlerinin yönlendirilmesinin öncelikli olduğu

    Doğru cevap
  2. B

    Toplu taşıma hatlarının genişlemesinin araç yoğunluğunu artırdığı

  3. C

    Nüfus arttıkça trafik sorununun kaçınılmaz olarak büyüdüğü

  4. D

    Bazı kentlerde bisiklet yollarının yaygınlaştırıldığı

  5. E

    Kentlerdeki sorunların ulaşım tercihlerinden kaynaklandığı

Doğru cevap: A

Çözüm

Parça önce yaygın bir görüşü aktarır: nüfus arttıkça trafik kaçınılmaz olarak büyür ve çözüm yeni yol açmaktır. 'Oysa' dönüş sözü yazarın bu görüşe karşı çıktığını gösterir; yazar incelemelere dayanarak sorunun kaynağını ulaşım tercihlerinde bulur ve bunun sonucu olarak düzenlemelerin öncelik taşıdığını söyler. Yazarın görüşü, hem aktarılan karşıt görüşten hem de bisiklet yolu gibi yan ayrıntılardan ayrılınca doğru seçenek kalır. Çeldiriciler. Nüfus arttıkça trafiğin kaçınılmaz büyüdüğü ifadesi, yazarın eleştirdiği yaygın görüştür, yazarın kendi görüşü değildir. Toplu taşıma genişledikçe araç yoğunluğunun arttığı seçeneği ilişkiyi tersine çevirir; parçada araç yoğunluğu toplu taşıma genişlediğinde azalmıştır. Kentlerdeki sorunların ulaşım tercihlerinden doğduğu seçeneği, birkaç kentteki incelemeyi bütün kent sorunlarına genelleyen bir yargıdır. Bisiklet yollarının yaygınlaştığı seçeneği parçada doğru bir ayrıntıdır, ancak yazarın vurguladığı düşünceyi karşılamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 22

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir belediyenin kütüphane hizmetlerini inceleyen bir çalışmada üç bilgi öne çıkmıştır. Birincisi, ilçe kütüphanelerinin ödünç verdiği kitap sayısı son beş yılda her yıl artmıştır. İkincisi, bu artış ana kütüphanedeki salon kullanımının azaldığı bir dönemde gerçekleşmiştir. Üçüncüsü, ilçe kütüphanelerinin çoğunda çocuk bölümü bulunurken ana kütüphanede bu bölüm yer almamaktadır.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Ödünç verilen kitap sayısındaki artış beş yıl boyunca sürmüştür.

  2. B

    Ana kütüphanedeki salon kullanımı, ödünç verme artışından bağımsız olarak yükselmiştir.

    Doğru cevap
  3. C

    Çocuk bölümü, ilçe kütüphanelerinin çoğunda bulunmaktadır.

  4. D

    Ana kütüphanede çocuk bölümü bulunmamaktadır.

  5. E

    Salon kullanımındaki düşüş, ödünç verme artışıyla aynı dönemde gerçekleşmiştir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Parçadaki ikinci bilgi, ödünç verme artışının ana kütüphanedeki salon kullanımının azaldığı bir dönemde gerçekleştiğini söyler. Bu iki olgu birlikte ele alındığında, salon kullanımının artışa bağımsız olarak yükseldiğini söylemek metnin kurduğu ilişkiyi tersine çevirir ve yanlış bir yargı olur.

Çeldiriciler: Beş yıl boyunca süren kitap artışını, çocuk bölümünün ilçe kütüphanelerinin çoğunda bulunmasını, ana kütüphanede bu bölümün olmayışını ve salon düşüşüyle artışın aynı dönemde yaşanmasını anlatan dört yargı, parçadaki bilgilerle uyumludur; bu yüzden soruda istenen yanlış yargı olamazlar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 23

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir mahallede yapılan bir araştırmaya göre, kütüphaneye yakın oturan ailelerin çocukları yaz tatilinde uzak oturanlardan belirgin biçimde daha fazla kitap okumaktadır. Araştırmacılar bu farkın yalnızca kitaba erişim kolaylığından kaynaklanmadığını belirtmiş, okuma etkinliklerine katılımı farkın ikinci önemli nedeni olarak göstermiştir. Yaz boyunca düzenlenen okuma kulüplerine katılan çocukların, katılmayanlara göre daha çok kitap okuduğu gözlenmiştir.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Çocukların okuma miktarı, ailelerinin kulübe katılım kararını belirlemektedir.

  2. B

    Kütüphaneye yakın oturmak, okuma miktarındaki farkı tek başına açıklamaktadır.

  3. C

    Yaz tatilinde okuma kulüpleri, kütüphane hizmetlerinden ayrı bir kurum tarafından yürütülmektedir.

  4. D

    Okuma kulübüne katılımın, kitaba erişim kolaylığından bağımsız olarak okuma miktarını artırdığı söylenebilir.

    Doğru cevap
  5. E

    Okuma kulübüne katılımın, kütüphaneye yakın oturmanın yerini alan bir etken olduğu söylenebilir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Parçada iki ayrı bilgi vardır: kütüphaneye yakınlık okuma farkıyla ilişkilidir, ancak fark yalnızca erişimden kaynaklanmaz ve okuma kulüplerine katılım ikinci önemli neden olarak gösterilir. Bu iki bilgi birlikte okuma kulübüne katılımın erişimden bağımsız olarak okumayı artırdığı sonucunu verir; tek bir cümle bu sonucu vermez.

Çeldiriciler: Ailelerin kulübe katılım kararının çocukların okumasını belirlediğini söyleyen yargı yönü tersine çevirir; kitaba erişimin farkı tek başına açıkladığını söyleyen yargı, parçanın 'yalnızca erişimden kaynaklanmaz' ifadesiyle çelişir; kütüphane ve kulüp hizmetlerinin ayrı kurumlarca yürütüldüğünü söyleyen yargı ile kitap seçiminde ailelerin etkisine değinen yargı parçada yer almayan bilgilerdir. Kulübün erişimin yerini aldığını söyleyen yargı ise katılımın önemini doğru görse de iki nedeni birbirinin yerine koyduğu için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 24

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bazı planlamacılara göre bir kentin ulaşım sorununu çözmenin yolu, yeni karayolları açmaktır; çünkü yollar genişledikçe araç sahipleri daha kısa sürede varır ve trafik rahatlar. Oysa geçmiş deneyimler, yeni yolların kısa süre sonra daha fazla aracı kendine çektiğini ve trafiğin eski düzeyine geri döndüğünü göstermektedir. Burada sorun, yol kapasitesinin yetersizliğinden çok, kentte her yolculuğun araçla yapılmasını normal kılan düzenlemelerde aranmalıdır.

Bu parçada yazarın eleştirdiği düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Ulaşım yatırımlarının kent planlamasında gereksiz olduğu düşüncesi.

  2. B

    Yolların açılmasının, araçla gidiş süresini kısa bir süre için azalttığı düşüncesi.

  3. C

    Toplu taşımanın bisiklet yollarından daha pahalı olduğu düşüncesi.

  4. D

    Yeni karayolu yapımının trafiği kalıcı olarak rahatlatacağı düşüncesi.

    Doğru cevap
  5. E

    Ulaşım sorununun, yolculuk gereksinimini azaltan düzenlemelerle çözülebileceği düşüncesi.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda, parçanın ilk cümlesinde eleştirilen görüş belirlenir: yeni karayolu açmanın trafiği rahatlatacağı düşüncesi. İkinci adımda yazarın itirazı okunur: yeni yollar kısa süre sonra daha fazla aracı çekip trafiği eski düzeyine döndürmektedir. Üçüncü adımda bu itirazın dayandığı varsayım, yol açmanın trafiği kalıcı olarak rahatlatacağı ve yolculuk talebinin yol kapasitesinden bağımsız olduğudur; yalnızca kalıcı rahatlama yargısını içeren seçenek eleştirilen görüşü karşılar.

Çeldiriciler: Ulaşım yatırımlarının gereksiz olduğu düşüncesi, yazarın yalnızca yolların kalıcı etkisini sorgulamasını tüm yatırımların reddi gibi aşırı genelleştirir. Yolların açılmasının kısa süreli zaman kazandırdığı düşüncesi yazarın eleştirmediği doğru bir gözlemdir. Toplu taşımanın bisiklet yollarından pahalı olduğu düşüncesi parçada yer almayan bir bilgidir. Ulaşım sorununun yolculuk gereksinimini azaltan düzenlemelerle çözülebileceği düşüncesi ise yazarın kendi savunduğu görüştür; eleştirilen görüş değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 25

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir müzenin son üç yıllık ziyaretçi kayıtları incelendiğinde, toplam ziyaretçi sayısının her yıl arttığı görülmüştür. Ancak artışın büyük bölümü, hafta sonları açık kalan bölümde yapılan ücretsiz etkinliklerden gelmektedir. Ücretli bilet satışları ise ilk yıl yükselmiş, sonraki iki yılda sabit kalmıştır. Müze bu dönemde yeni bir sergi salonu açmış, ancak salonun ziyaretçi sayısına etkisi henüz ölçülmemiştir.

Bu parçadan aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?

  1. A

    Sergi salonunun ziyaretçi sayısına etkisinin olmadığı, ücretli bilet satışlarındaki sabitlikten anlaşılmaktadır.

    Doğru cevap
  2. B

    Ücretsiz etkinliklerin, ziyaretçi artışında ücretli biletlerden daha büyük pay aldığı söylenebilir.

  3. C

    Ziyaretçi sayısı üç yıl boyunca artış göstermiştir.

  4. D

    Müzenin hafta sonu açık kalan bölümünde ücretsiz etkinlikler düzenlendiği söylenebilir.

  5. E

    Müzenin bu dönemde yeni bir sergi salonu açtığı bilinmektedir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda parçanın her cümlesinin taşıdığı bilgi ayrılır: ziyaretçi artışı, ücretsiz etkinliklerin büyük payı, ücretli satışların ilk yıl artıp sonra sabit kalması ve sergi salonunun etkisinin henüz ölçülmediği. İkinci adımda her seçenek bu bilgilerden birine ya da birleşimine bağlanır; ziyaretçi artışı, ücretsiz etkinlik payı, hafta sonu etkinlikleri ve salonun açılışı parçada doğrudan ya da birleşimle bulunduğundan çıkarılabilir.

Çeldiriciler: Ziyaretçi artışı, ücretsiz etkinlik payı, hafta sonu etkinlikleri ve sergi salonunun açılışı, parçanın açık bildirdiği ya da iki cümlenin birleşiminden çıkan yargılardır. Doğru cevap ise sergi salonunun etkisinin olmadığını söyler; ücretli satışların sabit kalması bu etkinin yokluğunu göstermez, çünkü parça etkinin henüz ölçülmediğini açıkça belirtir. Bu yargı parçanın kurduğu sınırlamayı kaldırdığı için çıkarılamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 26

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir kooperatifin üç yıllık kayıtlarında zeytinyağı üretimi birinci yıl 40 ton, ikinci yıl 52 ton olarak gerçekleşmiş, üçüncü yıl ise 46 tona düşmüştür. Aynı dönemde üye çiftçi sayısı birinci yıl 120, ikinci yıl 150 ve üçüncü yıl 160 olarak kaydedilmiştir. Yönetim üçüncü yıldaki düşüşü hava koşullarına bağlamaktadır; oysa hasatta kullanılan makine sayısı üç yıl boyunca değişmemiştir.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Üye sayısındaki artış, üçüncü yılda zeytinyağı üretimini yükseltmiştir.

  2. B

    Üretim ile üye sayısı üç yılın tamamında aynı yönde değişmiştir.

  3. C

    Zeytinyağı üretimi ikinci yılda birinci yıla göre yüzde on üç artmıştır.

  4. D

    Üçüncü yılda üye başına düşen zeytinyağı miktarı, ikinci yıla göre azalmıştır.

    Doğru cevap
  5. E

    Üçüncü yıldaki düşüşün asıl nedeni hasatta kullanılan makinelerdeki bozulmadır.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda her yıl için üye başına düşen miktar hesaplanır: birinci yıl 40 / 120 ≈ 0,333 ton, ikinci yıl 52 / 150 ≈ 0,347 ton, üçüncü yıl 46 / 160 ≈ 0,288 ton. İkinci adımda bu değerler karşılaştırılır; üçüncü yılda üye başına miktar ikinci yıla göre düşmüştür. Ham üretim rakamları ile üye sayıları tek başına bu sonucu vermez, sonuca ancak iki hesabın birbirine bağlanmasıyla ulaşılır.

Çeldiriciler: Üye sayısındaki artışın üretimi yükselttiğini söyleyen yargı, üçüncü yılda üretimin düştüğü veriyle çelişir. Üretim ile üye sayısının üç yıl boyunca aynı yönde değiştiğini söyleyen yargı, ikinci ve üçüncü yılda yönlerin ayrıştığını gözden kaçırır. Yüzde on üç rakamı artışın doğru yönüne rağmen oranı yanlış hesaplar; gerçek artış 52 / 40 için yüzde 30'dur. Hasatta kullanılan makinelerdeki bozulmanın asıl neden olduğunu söyleyen yargı ise parçanın makine sayısının sabit kaldığını bildirdiği bir yorumdur ve parçadan çıkmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 27

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Kent kütüphanelerinde ödünç alma sayılarındaki düşüş çoğu zaman okurların ilgisizliğine bağlanır. Oysa erişimin zorluğu da en az bu kadar belirleyicidir. Üyelik gerektirmeden kullanılabilen küçük bir okuma köşesi açıldığında, o semtteki ödünç alma sayısı kısa sürede yükselmiştir. Bu artış, köşedeki kitap sayısı üç yüzün üzerinde olan semtlerde gözlenmiştir. Buna göre kitaplara ulaşımın kolaylığı, koleksiyonun büyüklüğünden daha güçlü bir etken gibi görünmektedir; kütüphanelerin ödünç alma oranını yükseltmek için önce üyelik koşullarını gözden geçirmesi gerekir.

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A

    Üyelik gerektirmeyen bir okuma köşesinin açıldığı semtte ödünç alma sayısı kısa sürede yükselmiştir.

  2. B

    Ödünç alma düşüşünü okur ilgisizliğiyle açıklamak tek başına yeterli değildir.

  3. C

    Üyelik koşulu olmayan bir okuma köşesi, semtteki kitap sayısından bağımsız olarak ödünç alma sayısını artırır.

    Doğru cevap
  4. D

    Kütüphanelerin ödünç alma oranını yükseltmesi için üyelik koşullarının gözden geçirilmesi gerekir.

  5. E

    Kitaplara erişimin kolaylığı, koleksiyon büyüklüğünden daha belirleyici bir etken gibi görünmektedir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, parçanın üç bölümünü ayırmaktır. Giriş bölümü, düşüşün yalnızca ilgisizlikle açıklanamayacağını söyler. Gelişme bölümü, üyelik gerektirmeyen köşenin açıldığı semtte artışı anlatır ve bu artışın kitap sayısı üç yüzün üzerinde olan semtlerde gözlendiğini ekler. Sonuç bölümü ise erişimin koleksiyon büyüklüğünden güçlü göründüğünü ve üyelik koşullarının gözden geçirilmesi gerektiğini bildirir.

İkinci adım, sorunun istediğini belirlemektir: ulaşılamayan yargı, parçanın bir koşula bağladığı bir gözlemi koşulsuz hâle getiren yargıdır. Üçüncü adım, her seçeneği ilgili bölüme bağlayıp sınamaktır. Doğru seçenekte artışın gözlendiği koşul, yani kitap sayısının üç yüzün üzerinde olması düşürülmüştür. Parça bu koşulun dışındaki semtler hakkında bir şey söylemediği için yargı parçadan çıkarılamaz.

Çeldiriciler: Üyelik gerektirmeyen köşenin ödünç alma sayısını yükselttiğini söyleyen yargı, gelişme bölümündeki gözlemin doğrudan aktarımıdır. Okur ilgisizliğiyle açıklamanın tek başına yeterli olmadığını söyleyen yargı, giriş cümlesindeki karşıtlıktan çıkar. Üyelik koşullarının gözden geçirilmesi gerektiğini söyleyen yargı sonuç bölümünün tavsiyesidir. Erişimin koleksiyondan daha belirleyici görünmesi ise sonuç cümlesinin açık ifadesidir; bu dört yargının hepsi parçadan çıkarılabildiği için yanlış cevaptır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 28

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bisiklet paylaşım sistemlerinde iki model öne çıkar. Sabit istasyonlu modelde bisikletler belirli noktalarda alınır ve yine bu noktalara bırakılır. Bu düzen bakım ekiplerinin işini kolaylaştırır, ancak kullanıcıyı istasyon ağının kapsadığı alanla sınırlar. İstasyonsuz modelde bisiklet, bulunduğu yerde kiralanır ve açık bir alana bırakılabilir. Bu esneklik sistemin hızla yayılmasını sağlamıştır; fakat dağınık duran bisikletler nedeniyle belediyeler park düzenlemesine yönelmiştir. İki modelin ortak sorunu, bisikletlerin kullanım dışı kalmasıdır. Bu nedenle hangi model seçilirse seçilsin, kullanılmayan bisikletlerin toplanmasının planlanması gerekir.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Sabit istasyonlu modelde bakım ekiplerinin işi görece kolaylaşır.

  2. B

    İstasyonsuz modelde bisikletler belirli noktalara bırakılmak zorundadır.

    Doğru cevap
  3. C

    İstasyonsuz modelde kullanıcı, bulunduğu yerde bisiklet kiralayabilir.

  4. D

    İki modelde de bisikletlerin kullanım dışı kalması ortak bir sorundur.

  5. E

    Hangi model seçilirse seçilsin, kullanılmayan bisikletlerin toplanmasının planlanması gerekir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, parçadaki karşılaştırmanın iki tarafını belirlemektir: sabit istasyonlu model ile istasyonsuz model. Parça, istasyonlu modelde bisikletlerin belirli noktalardan alınıp bırakıldığını; istasyonsuz modelde ise bisikletin bulunulan yerde kiralanıp açık bir alana bırakılabildiğini söyler.

İkinci adım, her yargıyı doğru tarafa bağlamaktır. Üçüncü adım, iki tarafın özelliklerini karıştıran yargıyı bulmaktır: bırakma noktası zorunluluğu istasyonlu modele aittir, bu zorunluluğu istasyonsuz modele vermek parçanın söylediğiyle çelişir. Bu nedenle bu yargı parçadan söylenemez.

Çeldiriciler: Bakım ekiplerinin işinin istasyonlu modelde kolaylaştığını söyleyen yargı, parçadaki birinci tarafın doğrudan ifadesidir. Kiralamanın bulunulan yerde yapılabildiğini söyleyen yargı ikinci tarafa aittir. Kullanılmayan bisikletlerin kullanım dışı kalmasının iki modelin ortak sorunu olduğu yargısı, parçanın ortak yönü olarak verilmiştir. Toplanma planı gerekliliği ise parçanın vardığı sonuçtur; dört yargının hepsi parçadan söylenebildiği için yanlış cevaptır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

29 - 30. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Ortak bahçeler

Kent yaşamında boş arsaların değerlendirilmesi çoğunlukla yalnızca imar kararları üzerinden tartışılır. Oysa bu alanların bir topluluk tarafından ortak bahçeye dönüştürülmesi, mahallenin sosyal dokusu üzerinde ölçülebilir sonuçlar doğurur. Ortak bahçelerde üretim, satıştan çok paylaşım amacı taşır ve komşular arasında düzenli bir iletişim ağı kurulmasını sağlar. Buna karşılık sahipli bahçeler, aile bütçesine doğrudan katkı sunan ve bakımı tek bir hane tarafından üstlenilen küçük üretim birimleridir. Ortak bahçelerin ayakta kalması ise katılımcıların üzerinde anlaştığı kurallara bağlıdır; kurallar yazılı olmadığında bahçe kısa sürede terk edilir. Bu nedenle yerel yönetimlerin arsa tahsis etmesi tek başına yeterli değildir. Yazar, bu düzenin mahalle dayanışmasını güçlendirdiğini savunurken, üretim miktarını başlıca ölçüt olarak görmenin yanıltıcı olabileceğini de belirtir.

Soru 29

  • Parça Grupları
  • Kolay
  • Metin sorusu

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Boş arsaların değerlendirilmesinin imar kararlarıyla sınırlı kalması gerektiğini savunmak

  2. B

    Ortak bahçelerin toplumsal faydasının, işleyen bir yönetim çerçevesiyle birlikte ortaya çıktığını göstermek

    Doğru cevap
  3. C

    Ortak bahçelerde paylaşımın komşular arasında düzenli bir iletişim ağı kurduğunu anlatmak

  4. D

    Kentsel üretimin mahalle dayanışmasını güçlendirdiği için planlamaya gerek kalmadığını savunmak

  5. E

    Yerel yönetimlerin boş arsalarda bahçe kurmaktan kaçınması gerektiğini, çünkü paylaşımın verimi düşürdüğünü belirtmek

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: parçanın konusunu belirleriz. Parça, boş arsaların ortak bahçeye dönüşmesinin mahalle bağlarına etkisini ve bu bahçelerin ayakta kalma koşullarını anlatır. İkinci adım: yazarın bu konudaki yargısını konudan ayırırız. Yazar, ortak bahçenin değerini paylaşımda ve komşular arasındaki bağda görür; fakat bu değerin kalıcı olması için yazılı kuralların ve açık bir yönetimin gerektiğini de söyler. Doğru seçenek bu iki yargıyı birlikte karşılar.

Çeldiriciler: 'Boş arsaların değerlendirilmesinin imar kararlarıyla sınırlı kalması gerektiğini savunmak' parçanın karşı çıktığı görüştür. 'Ortak bahçelerde paylaşımın komşular arasında düzenli bir iletişim ağı kurduğunu anlatmak' doğru bir ayrıntıyı alır, ama yalnız bir bölümü kapsadığı için ana düşünce olamaz. 'Kentsel üretimin mahalle dayanışmasını güçlendirdiği için planlamaya gerek kalmadığını savunmak' yazarın yönetim çerçevesi üzerindeki vurgusunu genelleyerek tersine çevirir. 'Yerel yönetimlerin boş arsalarda bahçe kurmaktan kaçınması gerektiğini belirtmek' parçanın yönetim desteğini gerekli görmesiyle çelişir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 30

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Ortak bahçelerde ürünün başlıca amacı paylaşımdır.

  2. II.

    Ortak bahçelerin bakımını tek bir hane üstlenir.

  3. III.

    Ortak bahçelerin sürekliliği, katılımcıların üzerinde anlaştığı kurallara bağlıdır.

Bu parçaya göre I, II ve III yargılarından hangileri ortak bahçeler için söylenebilir?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

  4. D

    Yalnız I

  5. E

    I ve III

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: ortak bahçenin özelliklerini parçadan toplarız: ürünün başlıca paylaşım için kullanılması ve sürekliliğin uzlaşılan kurallara bağlı olması. İkinci adım: her yargıyı bu özelliklerle karşılaştırırız. I, ürünün paylaşım amacını söylediği için ortak bahçeye aittir. III, sürekliliğin kurallara bağlı olmasıyla örtüşür. Üçüncü adım: II'deki bakım yargısını sınarız; parçada tek bir hanenin bakımını üstlendiği bahçe sahipli bahçedir, ortak bahçe için bu söylenemez. Böylece doğru birleşim I ve III'tür.

Çeldiriciler: 'Yalnız II' seçeneği, karşılaştırılan sahipli bahçenin özelliğini ortak bahçeye taşır. 'I ve II' ile 'II ve III' seçenekleri bakım yargısını içerdiği için yanlıştır. 'Yalnız I' seçeneği doğru olan III'ü dışarıda bırakır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

31 - 32. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Öğrenme yöntemleri

Öğrenme sürecinde bilginin nasıl kalıcı hâle geldiği, eğitimcilerin uzun süredir tartıştığı bir konudur. Ezbere dayalı öğrenmede bilgi, kaynağından alınıp olduğu gibi tekrar edilir ve bu yöntem kısa sınavlarda hızlı sonuç verebilir. Anlamlandırarak öğrenmede ise yeni bilgi, zaten bilinen kavramlarla bağlantılandırılır ve bu bağlar sayesinde bilgi farklı durumlarda kullanılabilir. Bir ortaokulda yürütülen küçük ölçekli bir denemede, kavram haritası kuran öğrencilerin konuyu yeni bir örnekte çözme başarısı, yalnız tekrar eden öğrencilerden belirgin biçimde yüksek çıkmıştır. Yazar, iki yöntemi kesin biçimde ayırmadan değerlendirmenin doğru olmadığını belirtir; çünkü ezber, anlamlandırmanın başlangıç aşamasında da işe yarayabilir. Yine de uzun vadeli kullanım için bağlantı kurmanın ayrıca önemli olduğu açıktır. Bu nedenle öğretmenlerin, tekrarla anlamlandırmayı birlikte kullanan çalışma düzenlerini teşvik etmesi önerilir.

Soru 31

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Ezberle yapılan öğrenme, kısa vadeli sınavlarda hızlı sonuç verebilir.

  2. II.

    Yeni bilginin bilinen kavramlarla bağlanması, bilginin farklı durumlarda kullanılmasını kolaylaştırır.

  3. III.

    Öğrencilerin ders saatlerini artırmaları, öğrenmenin kalıcılığını doğrudan sağlar.

Bu parçada öğrenme yöntemleriyle ilgili I, II ve III bilgilerinden hangilerine değinilmiştir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: her yargının parçada karşılığını ararız. I'deki hızlı sonuç, parçada ezberin kısa sınavlarda hızlı sonuç verdiği biçiminde geçer. II'deki bağlantı kurma ve farklı durumlarda kullanım, anlamlandırarak öğrenmenin bağlar sayesinde işe yaradığı biçiminde anlatılmıştır. İkinci adım: III'ü aradığımızda parçada ders saatinin artırılmasından söz edilmediğini görürüz; bu yargı parçada karşılık bulmaz. Bu nedenle değinilen bilgiler I ve II'dir.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği II'deki karşılığı atlar; 'Yalnız II' seçeneği I'i dışarıda bırakır. 'II ve III' ile 'I, II ve III' seçenekleri parçada karşılığı olmayan ders saati yargısını içerdiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 32

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçaya göre öğrenme yöntemleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Kavram haritası kuran öğrencilerle tekrar yapan öğrenciler arasında başarı farkı görülmemiştir.

    Doğru cevap
  2. B

    Ezberle yapılan öğrenme, kısa sınavlarda hızlı sonuç verebilen bir yöntemdir.

  3. C

    Bağlantı kurularak öğrenilen bilgi, yeni bir örnekte kullanılabilir hâle gelir.

  4. D

    Anlamlandırarak öğrenmenin uzun vadeli kullanımda ayrıca önemli olduğu belirtilmektedir.

  5. E

    Yazar, iki yöntemin birlikte kullanıldığı çalışma düzenlerinin önerilmesini savunmaktadır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: her seçeneğin parçada bir dayanağı olup olmadığını ararız. İkinci adım: ezberin kısa sınavlarda hızlı sonuç verdiği, bağlantı kurmanın farklı durumlarda kullanımı kolaylaştırdığı, uzun vadede bağlantının ayrıca önemli olduğu ve iki yöntemin birlikte önerildiği bilgileri parçada açıkça ya da zorunlu olarak vardır. Üçüncü adım: kavram haritası kuran öğrencilerin tekrar eden öğrencilerden belirgin biçimde yüksek başarı gösterdiği yazılıdır; bu yüzden 'başarı farkı görülmemiştir' yargısı parçanın söylediğini tersine çevirir ve söylenemez.

Çeldiriciler: 'Ezberle yapılan öğrenme, kısa sınavlarda hızlı sonuç verebilen bir yöntemdir' yargısı parçada açıkça söylenmiştir. 'Bağlantı kurularak öğrenilen bilgi, yeni bir örnekte kullanılabilir hâle gelir' yargısı parçadan zorunlu olarak çıkar. 'Anlamlandırarak öğrenmenin uzun vadeli kullanımda ayrıca önemli olduğu' yargısı parçanın açık olduğunu belirttiği bir noktadır. 'Yazarın iki yöntemin birlikte kullanılmasını önerdiği' yargısı yazarın görüşünü başka sözcüklerle yineler.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

33 - 35. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Dijital okuma

Dijital kitapların basılı kitapların yerini alacağı yönündeki görüş, son yıllarda sık sık dile getiriliyor. Bu görüşe göre erişim kolaylığı ve taşınabilirlik, basılı kitabın bütün işlevlerini geçersiz kılacaktır. Oysa dijital metinlerde sayfa düzeninin ve kenar notlarının dağılımı, okurun metni zihninde haritalamasını zorlaştırabilir. Bir araştırmacı, aynı metni ekrandan okuyanların ayrıntıları daha az hatırladığını not etmiştir; yazar ise bu bulguyu tek bir gözlemle genelleyen sonuçlardan kaçınmak gerektiğini belirtir. Yazara göre dijital araçların arama ve erişim üstünlüğü inkâr edilemez; fakat okumanın derinliği ile ortamın türü arasındaki ilişki henüz yeterince açık değildir. Bu nedenle okul kütüphanelerinin iki biçimi de dengeli biçimde sunmasını ve okurun kendi amacına göre seçim yapmasını öneriyor.

Soru 33

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Basılı kitapların dijital metinlerle yer değiştireceği görüşü, yazarın kendi görüşüdür.

  2. II.

    Dijital araçların arama ve erişim üstünlüğü, yazar tarafından kabul edilmektedir.

  3. III.

    Okumanın derinliği ile ortamın türü arasındaki ilişkinin henüz yeterince açık olmadığı, yazarın savunduğu bir görüştür.

Bu parçaya göre yazar, I, II ve III yargılarından hangilerine katılır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    II ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I ve II

  4. D

    Yalnız II

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: yazarın kendi sesini, aktardığı görüşten ayırırız. Parçada önce dijital kitapların basılı kitabın yerini alacağı görüşü aktarılır ve yazar bu görüşe karşı çıkar. İkinci adım: her öncülü bu ayrımla sınarız. I, aktarılan görüşü yazara mal ettiği için dışarıda kalır. II, yazarın erişim ve aramadaki üstünlüğü inkâr etmediğini söylediği için yazara aittir. Üçüncü adım: III, yazarın okuma derinliği konusundaki açık olmayan ilişkiye dikkat çekmesiyle örtüşür; böylece yalnız yazarın katıldığı II ve III birleşimi kalır.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği aktarılan görüşü yazara mal eder. 'I ve II' seçeneği aynı hatayı taşır. 'Yalnız II' seçeneği üçüncü doğru öncülü atlar. 'I, II ve III' seçeneği de aktarılan görüşü içerdiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 34

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bir okul kütüphanesi, öğrencilerin hem hızlı kaynak taraması yapabileceği hem de uzun metinleri derinlemesine okuyabileceği bir düzen kurmak istemektedir. Bu parçadaki görüşlere göre kütüphane için en tutarlı yaklaşım hangisidir?

  1. A

    Dijital aramanın üstünlüğü nedeniyle basılı kitapları kaldırıp dijital kaynaklara ağırlık vermek

  2. B

    Ekrandan okumanın az hatırlattığı tek bulguya dayanarak öğrencileri dijital kaynaklardan uzak tutmak

  3. C

    Basılı kitapların erişim ve arama üstünlüğü bulunduğundan hızlı taramada raflardaki kitapları öncelemek

  4. D

    Okuma derinliği ile ortam arasındaki ilişki kesinleştiğinden öğrencilere tek bir okuma biçimini önermek

  5. E

    Kütüphanede iki biçimi birlikte sunup öğrencinin kendi amacına göre seçim yapmasına imkân tanımak

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: parçada yazarın kabul ettiği dijital üstünlüğü buluruz; dijital araçların arama ve erişim üstünlüğü inkâr edilemez. İkinci adım: yazarın okul kütüphanelerinin iki biçimi de dengeli sunmasını ve okurun kendi amacına göre seçim yapmasını önerdiğini ekleriz. Üçüncü adım: okuma derinliği ile ortam arasındaki ilişkinin henüz açık olmadığını hatırlarız; bu yüzden hiçbir biçimi kesin üstün gösteren bir çıkarım doğru olamaz. Bu üç adımın birleşimi, iki biçimi birlikte sunup seçimi okura bırakan yaklaşımı gösterir.

Çeldiriciler: 'Dijital aramanın üstünlüğü nedeniyle basılı kitapları kaldırıp dijital kaynaklara ağırlık vermek' seçeneği kabul edilen üstünlükten, yazarın karşı çıktığı bir sonuç çıkarır. 'Ekrandan okumanın az hatırlattığı tek bulguya dayanarak öğrencileri dijital kaynaklardan uzak tutmak' seçeneği tek bir gözlemden genelleme yapar; yazar bunu açıkça uyarır. 'Basılı kitapların erişim ve arama üstünlüğü bulunduğundan hızlı taramada raflardaki kitapları öncelemek' seçeneği üstünlüğü yanlış biçimde basılı kitaba verir. 'Okuma derinliği ile ortam arasındaki ilişki kesinleştiğinden öğrencilere tek bir okuma biçimini önermek' seçeneği henüz açık olmayan bir ilişkiyi kesinmiş gibi gösterir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 35

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Dijital metinlerde sayfa düzeninin dağılımı, okurun metni zihninde haritalamasını zorlaştırabilir.

  2. II.

    Basılı kitaplarda erişim ve arama kolaylığı, dijital metinlerden daha üstündür.

  3. III.

    Bir araştırmada ekrandan okuyanların ayrıntıları daha az hatırladığı gözlenmiştir.

Bu parçaya göre dijital metinlerle ilgili I, II ve III yargılarından hangileri söylenebilir?

  1. A

    I ve III

    Doğru cevap
  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    Yalnız I

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: dijital metinlere ait özellikleri parçadan toplarız: sayfa düzeninin dağılımının haritalamayı zorlaştırması ve ekran üzerinde okumanın ayrıntıları daha az hatırlatması. İkinci adım: I'yi bu özelliklerle karşılaştırırız; sayfa düzeninin dağılımını dijital metnin özelliği olarak verir, bu yüzden doğrudur. III, parçadaki araştırmanın bulgusudur ve dijital okumaya aittir, bu yüzden doğrudur. Üçüncü adım: II, erişim ve aramadaki üstünlüğü basılı kitaba mal eder; parçada bu üstünlük dijital araçlara verilmiştir, bu yüzden yanlıştır.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği doğru öncüllerden yalnız birini alır. 'I ve II' seçeneği erişim üstünlüğünü basılı kitaba taşıyarak yanlış bir öncülü kabul eder. 'II ve III' seçeneği de yanlış öncülü içerir. 'Yalnız II' seçeneği doğru öncülleri dışarıda bırakır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

36 - 38. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Sokak aydınlatması ve gece güvenliği

Sokak aydınlatmasının suçu azalttığı yaygın bir kanaattir ve pek çok belediye yeni lamba yatırımını bu inanca dayandırır. Oysa bu inancın kanıtı göründüğü kadar sağlam değildir. Bir araştırmada, aydınlatması iyileştirilen mahallelerde gece suçlarının azaldığı, ancak aynı dönemde kaldırım kullanımının da arttığı gözlemlenmiştir. Yazara göre asıl etken ışığın kendisinden çok, insanları sokağa çekmesidir; kalabalık bir sokakta gözetim de doğal olarak artar. Bu yorum her yerde geçerli değildir. Sakinlerin birbirini tanımadığı ve ticari hareketin bulunmadığı bölgelerde yeni lambalar yalnızca enerji tüketimini artırmıştır. Dolayısıyla aydınlatma, ancak mahallenin kullanımıyla birlikte düşünüldüğünde anlamlı bir önlem olabilir. Yatırım kararı verilmeden önce yalnızca lamba sayısına değil, o sokağın gece hayatına da bakılmalıdır.

Soru 36

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Aydınlatması iyileştirilen mahallelerde gece suçlarının azaldığı gözlemlenmiştir.

  2. II.

    Ticari hareketin yoğun olduğu mahallelerde yeni lambalar enerji tüketimini artırmıştır.

  3. III.

    Aydınlatmanın etkisi, sokağın nasıl kullanıldığına bağlı olabilir.

Bu parçadan hareketle I, II ve III yargılarından hangileri söylenebilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: I. yargı, aydınlatması iyileştirilen mahallelerde gece suçlarının azaldığının gözlemlendiği bilgiyle doğrudan örtüşür, bu yüzden parçadan zorunlu olarak çıkar. İkinci adım: II. yargı, enerji tüketimi artışını ticari hareketi yoğun mahallelere taşır; parçada bu artış ticari hareketin bulunmadığı bölgelerde görülmüştür, dolayısıyla II. yargı çıkarılamaz. Üçüncü adım: III. yargı, yazarın aydınlatmanın etkisini sokağın kullanımına bağlayan görüşünün doğrudan sonucudur ve zorunlu olarak çıkar. Doğru öncüller I ve III olduğundan doğru birleşim bu ikisini birlikte veren seçenektir. Çeldiriciler: 'Yalnız I' birleşimi üçüncü öncülü dışarıda bırakır; 'I ve II' ile 'II ve III' birleşimleri desteksiz ikinci öncülü içerir; 'I, II ve III' birleşimi üç öncülü birden kabul ederek parçanın sınırladığı ikinci öncülü de kabul eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 37

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçada gece aydınlatması ve suç ilişkisi üzerine ileri sürülen yargılarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Kalabalık bir sokakta gözetim doğal olarak artar.

  2. B

    Yazara göre aydınlatma tek başına suç oranını belirleyen asıl etken değildir.

  3. C

    Bazı mahallelerde yeni lambalar enerji tüketimini artırmıştır.

  4. D

    Kaldırım kullanımındaki artış, lambaların suçu doğrudan azalttığının kanıtıdır.

    Doğru cevap
  5. E

    Yatırım öncesinde sokağın gece hayatına bakmak anlamlı bir yaklaşımdır.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Parça, aydınlatmanın suç azaltma etkisine dair yaygın kanıya karşı çıkar ve asıl etkenin ışığın insanları sokağa çekmesi olduğunu söyler. İkinci adım: Kaldırım kullanımındaki artış ile suç azalmasının aynı dönemde gözlenmesi bir birlikteliktir; yazar bu birlikteliği nedensellik olarak okumaz. Üçüncü adım: Bu iki okuma birleştiğinde 'doğrudan azalttığının kanıtı' ifadesi parçanın kurduğu neden-sonuç zincirini tersine çevirir, bu yüzden yanlış olan yargı budur. Çeldiriciler: Gözetim artışı, yazarın aydınlatma görüşü, bazı mahallelerdeki enerji artışı ve yatırım öncesi değerlendirme yargıları parçanın ilgili bölümlerini doğru özetler; dördü de parçadan çıkar ve bu yüzden yanlış değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 38

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

Bu parçada anlatılanlardan hareketle aşağıdakilerin hangisi kesin olarak çıkarılamaz?

  1. A

    Aydınlatmanın kaldırım kullanımını artırdığı bilimsel olarak ispat edilmiştir.

    Doğru cevap
  2. B

    Yatırım kararlarında lamba sayısına bakmak tek başına yeterli değildir.

  3. C

    Ticari hareketin olmadığı bir bölgede yeni lamba yatırımı enerji tüketimini artırmıştır.

  4. D

    Aydınlatmanın gece suçlarına etkisi bir araştırmada gözlemlenmiştir.

  5. E

    Lamba, insanları sokağa çekerek bir mahallenin gece kullanımını değiştirebilir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Parçanın ilk bölümü, aydınlatması iyileştirilen mahallelerde gece suçlarının azaldığını bir araştırmaya dayandırarak verir; bu bilgiden çıkan yargı parçadan zorunlu olarak çıkar. İkinci adım: Yazar lamba yatırımının etkisini sokağın kullanımına ve insanların o sokağa çekilmesine bağlar; yatırım kararında yalnızca lamba sayısına bakılmaması ve ışığın insanları çekmesi gibi yargılar bu görüşten çıkar. Üçüncü adım: Yazar kanıtın göründüğü kadar sağlam olmadığını söyler ve kaldırım artışının ışığın doğrudan etkisine atfedilmesini reddeder; bu yüzden kanıtın bilimsel olarak ispat edildiği yargısı parçadan çıkarılamaz. Çeldiriciler: Yatırım kararında lamba sayısının yetersizliği, ticari hareketi olmayan bölgedeki enerji artışı, ilk bölümdeki gözlem ve insanları çeken ışık görüşü parçada doğrudan ya da yazarın görüşü üzerinden yer alır; dördü de çıkarılabilir yargılardır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

39 - 42. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Kentlerde ağaçlandırma ve serinlik

Kentlerde yeşil alanın artırılmasının serinletici etkisi çoğu kez tek bir ağacın gölgesiyle açıklanır. Oysa asıl belirleyici olan, ağaçların birbirine yakın kümeler hâlinde dikilip dikilmediğidir. Bir karşılaştırmada aynı büyüklükteki iki park alanı ele alınmış; tek sıra ağaç dikilen alanın çevresindeki sıcaklık yalnızca birkaç derece düşerken, geniş ağaç kümesi bulunan alanda serinlik hem daha yüksek hem daha uzun süre hissedilmiştir. Yazar, bulgunun kentlere göre farklılık gösterebileceğini belirtir; çünkü rüzgâr yönü ve yapı yoğunluğu da etkili olmaktadır. Yine de yazara göre planlamacılar, ağaçları yol kenarına serpiştirmek yerine küme hâlinde konumlandırmalıdır. Bu yaklaşımın maliyeti de sınırlı kalır, çünkü aynı alan içinde yer değiştirme yapmak yeterlidir. Dolayısıyla serinlik politikasında ağaç sayısından çok, yerleşimin biçimi sorgulanmalıdır.

Soru 39

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Ağaçlar küme hâlinde dikildiğinde serinlik, tek sıra dikime göre daha uzun süre hissedilir.

  2. II.

    Ağaç sayısı artırıldığında serinlik etkisi, kentlerin farkı gözetilmeksizin aynı ölçüde görülür.

  3. III.

    Yerleşim biçimini değiştirmenin maliyeti yüksek olduğundan planlamacılar bu yolu seçmez.

Bu parçadan I, II ve III yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

  4. D

    Yalnız I

    Doğru cevap
  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: I. yargı, küme hâlinde dikilen ağaçların serinliğinin tek sıra dikime göre hem daha yüksek hem daha uzun süre hissedildiğini söyleyen karşılaştırmayla doğrudan çıkar. İkinci adım: II. yargı, ağaç sayısının kentlerin farkı gözetilmeksizin aynı etkiyi yaptığını öne sürer; yazar ise bulgunun kentlere göre farklılık gösterebileceğini belirttiği için bu yargı çıkarılamaz. Üçüncü adım: III. yargı, yerleşim değişikliğinin maliyetinin yüksek olduğunu söyler; parçada ise bu yaklaşımın maliyetinin sınırlı kaldığı yazılıdır, dolayısıyla III. yargı parçayla çelişir. Yalnızca I. yargı parçadan çıktığı için doğru birleşim bu tek öncülü veren seçenektir. Çeldiriciler: 'Yalnız II' ve 'II ve III' birleşimleri desteksiz ya da çelişen yargıları doğru sayar; 'I ve II' birleşimi desteksiz ikinci öncülü ekler; 'I, II ve III' birleşimi üç yargıyı birden kabul eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 40

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Serinliğin tek bir ağacın gölgesiyle açıklanmasının yeterli olmadığı belirtilmiştir.

  2. II.

    Kentin büyüklüğüne göre ağaç türünün değiştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

  3. III.

    Ağaçların bakım maliyetinin yerel yönetimlerce karşılanması gerektiği belirtilmiştir.

Bu parçada ağaçlandırma ve serinlik ilişkisi ile ilgili I, II ve III bilgilerinden hangilerine değinilmiştir?

  1. A

    Yalnız I

    Doğru cevap
  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

  4. D

    Yalnız III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Parça, tek bir ağacın gölgesiyle yapılan yaygın açıklamayı anıp bunun yetersiz olduğunu söyler; I. bilgi bu değinmeyle karşılanır. İkinci adım: Kent büyüklüğüne göre ağaç türünün değişmesi ile bakım maliyetinin yerel yönetimlerce karşılanması parçada hiç anılmaz; parçanın maliyetle ilgili cümlesi yalnızca maliyetin sınırlı olduğunu söyler. Bu yüzden yalnız I. bilgiye değinilmiştir. Çeldiriciler: 'I ve II' birleşimi anılmayan tür değişimini ekler; 'II ve III' birleşimi iki unsuru da anılmamış sayar; 'Yalnız III' birleşimi değinilmiş olan ilk bilgiyi dışarıda bırakır; 'I, II ve III' birleşimi anılmayan iki bilgiyi birden kabul eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 41

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçaya göre, ağaçlandırma ve serinlik konusunda aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Tek sıra ağaç dikilen alanda sıcaklık birkaç derece düşmüştür.

  2. B

    Küme hâlinde dikilen ağaçlar serinliği daha uzun süre hissettirmektedir.

  3. C

    Küme dikiminde ağaçların bakım maliyeti kat kat artar.

    Doğru cevap
  4. D

    Yazar, bulgunun kentlere göre farklılık gösterebileceğini belirtmektedir.

  5. E

    Rüzgâr yönü ve yapı yoğunluğu, ağaçların serinlik etkisini değiştirebilir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Tek sıra dikimin sıcaklığı birkaç derece düşürdüğü, küme dikimin serinliği daha yüksek ve daha uzun hissettirdiği karşılaştırmayla verilir; bu iki yargı parçadan çıkar. İkinci adım: Yazar, bulguların kentlere göre farklılık gösterebileceğini ve rüzgâr yönü ile yapı yoğunluğunun da etkili olduğunu belirtir; bu yüzden ilgili iki yargı söylenebilir. Üçüncü adım: Küme dikiminin maliyetinin kat kat arttığı yargısı, yazarın yerleşim değişikliğinin maliyetinin sınırlı kaldığı görüşünün tersidir; dolayısıyla parçadan söylenemez. Çeldiriciler: Sıcaklık düşüşü ve uzun süren serinlik karşılaştırmanın doğru aktarımlarıdır; kentlere göre farklılık ve rüzgâr ile yoğunluk etkisi yazarın açıkça belirttiği yargılardır; dördü de söylenebilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 42

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Serinlik politikasında asıl ölçüt, dikilen ağaç sayısıdır.

  2. II.

    Küme hâlindeki ağaçlar, planlamada öncelikli tutulmalıdır.

  3. III.

    Yerleşim biçimini değiştirmenin maliyeti sınırlıdır.

Bu parçaya göre yazar, I, II ve III yargılarından hangilerine katılır?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ve II

  3. C

    I, II ve III

  4. D

    I ve III

  5. E

    II ve III

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: Yazarın önerdiği yaklaşım, planlamacıların ağaçları küme hâlinde konumlandırmasıdır; bu nedenle küme hâlindeki ağaçların öncelikli tutulması yazarın görüşüdür. İkinci adım: Yazar yerleşim değişikliğinin maliyetinin sınırlı kaldığını açıkça savunur; bu görüş III. yargıyla aynıdır. Üçüncü adım: Serinlik politikasında asıl ölçütün ağaç sayısı olduğu yargısı, yazarın asıl belirleyicinin yerleşim biçimi olduğu görüşüyle çeliştiğinden yazarın görüşü değildir. Yalnızca II. ve III. yargılar yazara ait olduğundan doğru birleşim bunlardır. Çeldiriciler: 'Yalnız II' birleşimi yazarın maliyet görüşünü dışarıda bırakır; 'I ve II', 'I ve III' ve 'I, II ve III' birleşimleri ağaç sayısı yargısını yazara mal eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

43 - 46. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Beş tezgâhlı atölye

Beş kişi (K, L, M, N ve P) bir atölyedeki beş tezgâhta çalışacaktır. Tezgâhlar soldan sağa 1'den 5'e kadar numaralanmıştır ve her tezgâhta yalnızca bir kişi çalışır. Yerleşim için şu koşullar geçerlidir:

(1) M, 1 numaralı tezgâhta çalışır veya P, 2 numaralı tezgâhta çalışır; ikisi birlikte de olabilir.

(2) L, 2 numaralı tezgâhta çalışmaz.

(3) K ile L yan yana çalışır, ancak ve ancak P, 4 numaralı tezgâhta çalışıyorsa.

(4) K ile M yan yana çalışır, ancak ve ancak N, 4 numaralı tezgâhta çalışıyorsa.

Soru 43

  • Sözel Mantık Grupları
  • Kolay
  • Metin sorusu

Bu koşulların tamamını sağlayan bir yerleşim, aşağıdaki dizilişlerden hangisi olabilir?

  1. A

    M, L, K, P, N

  2. B

    K, P, L, N, M

  3. C

    K, P, N, L, M

    Doğru cevap
  4. D

    K, N, L, M, P

  5. E

    M, N, K, L, P

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Koşul (1), M'nin 1. tezgâhta ya da P'nin 2. tezgâhta çalışmasını ister. 'K, P, N, L, M' yerleşiminde P 2. tezgâhtadır; koşul sağlanır. İkinci adım: Koşul (2), L'nin 2. tezgâhta çalışmamasını söyler; bu yerleşimde L 4. tezgâhtadır. Koşul (3) için K ile L yan yana değildir ve P 4. tezgâhta değildir; iki taraf da yanlış olduğundan koşul sağlanır. Üçüncü adım: Koşul (4) için K 1. tezgâhta, M 5. tezgâhta olduğundan ikisi yan yana değildir; N de 4. tezgâhta olmadığından bu koşul da sağlanır. Dört koşul birlikte sağlandığı için 'K, P, N, L, M' yerleşimi doğrudur. Çeldiriciler: 'M, L, K, P, N' yerleşiminde L 2. tezgâhta çalışır; koşul (2) bunu yasaklar. 'K, P, L, N, M' yerleşiminde N 4. tezgâhta çalışır ama K ile M yan yana değildir; koşul (4) 'ancak ve ancak' ile kurulduğu için bu yerleşim bozulur. 'K, N, L, M, P' yerleşiminde ne M 1. tezgâhta ne P 2. tezgâhta çalışır; koşul (1)'in 'en az biri' kısmı sağlanmaz. 'M, N, K, L, P' yerleşiminde K ile L yan yana (3. ve 4. tezgâhlar) ama P 4. tezgâhta değildir; koşul (3) bozulur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 44

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Şekilli soru

Tezgâh sınırları ve koşullar birlikte ele alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi zorunlu olarak gerçekleşir?

Tablo: her kişinin çalışabileceği en soldaki ve en sağdaki tezgâh. K birinci ile dördüncü; L birinci ile beşinci; M birinci ile dördüncü; N üçüncü ile dördüncü; P ikinci ile üçüncü tezgâh.
  1. A

    K, 1 numaralı tezgâhta çalışır

  2. B

    P, 2 numaralı tezgâhta çalışır

  3. C

    L, 5 numaralı tezgâhta çalışır

    Doğru cevap
  4. D

    N, 3 numaralı tezgâhta çalışır

  5. E

    M, 4 numaralı tezgâhta çalışır

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Tabloya göre K, M ve N en çok 4. tezgâha, P en çok 3. tezgâha oturabilir. Beşinci tezgâha yerleşebilecek tek kişi L'dir; demek L 5. tezgâhtadır. İkinci adım: Kalan dört kişi 1 ile 4. tezgâhlara oturur. Koşullar (1), (3) ve (4) tabloyla birlikte ele alındığında yalnızca iki yerleşim kalır: K, P, N, M, L ve M, K, P, N, L. Üçüncü adım: İki yerleşimde de L 5. tezgâhtadır; 'L 5. tezgâhta çalışır' ifadesi kesinlikle doğrudur. Çeldiriciler: 'K, 1 numaralı tezgâhta çalışır', 'P, 2 numaralı tezgâhta çalışır', 'N, 3 numaralı tezgâhta çalışır' ve 'M, 4 numaralı tezgâhta çalışır' ifadeleri yalnız K, P, N, M, L yerleşiminde doğrudur; M, K, P, N, L yerleşiminde K 2., P 3., N 4. ve M 1. tezgâhtadır. Bu yüzden hiçbiri kesin değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 45

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    K, 1 numaralı tezgâhta çalışır.

  2. II.

    P, 2 numaralı tezgâhta çalışır.

  3. III.

    L, 4 numaralı tezgâhta çalışır.

N 3 numaralı tezgâhta çalıştığı bilgisi eklendiğinde, I, II ve III'ten hangileri zorunlu olarak doğru olur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

  3. C

    II ve III

  4. D

    I ve II

    Doğru cevap
  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: N 3. tezgâhtaysa N 4. tezgâhta değildir; koşul (4)'e göre K ile M yan yana olamaz. Koşul (1), M'nin 1. tezgâhta ya da P'nin 2. tezgâhta olmasını ister. İkinci adım: M 1. tezgâhta olsaydı K 2. tezgâhta olamazdı; L de 2. tezgâhta oturamayacağından 2. tezgâhta P kalırdı. Bu durumda K ile L 4. ve 5. tezgâhlarda yan yana olurdu ve koşul (3) bunu yalnızca P 4. tezgâhta ise izinli kılardı. P 2. tezgâhta olduğundan çelişki çıkar; demek M 1. tezgâhta değildir ve P 2. tezgâhtadır. Üçüncü adım: 1. tezgâhta L de olamaz, çünkü K ile M 4. ve 5. tezgâhlarda yan yana kalırdı. Demek K 1. tezgâhtadır; L ile M 4 ve 5. tezgâhlara sırayla oturur ve iki düzen de koşulları sağlar. Böylece I (K 1. tezgâhta) ve II (P 2. tezgâhta) her durumda doğrudur; III (L 4. tezgâhta) yalnız bir düzende doğrudur, kesin değildir. Doğru birleşim I ve II'dir. Çeldiriciler: 'Yalnız I' II'nin de kesin olduğunu kaçırır. 'I ve III', 'II ve III' ve 'I, II ve III' kesin olmayan III'ü kesin sayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 46

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

Bu koşullar altında aşağıdaki yerleşim eşleşmelerinden hangisi olanaksızdır?

  1. A

    K 1 numaralı tezgâhta çalışır ve P 3 numaralı tezgâhta çalışır

    Doğru cevap
  2. B

    M 1 numaralı tezgâhta çalışır ve K 2 numaralı tezgâhta çalışır

  3. C

    N 3 numaralı tezgâhta çalışır ve L 4 numaralı tezgâhta çalışır

  4. D

    P 2 numaralı tezgâhta çalışır ve M 4 numaralı tezgâhta çalışır

  5. E

    L 5 numaralı tezgâhta çalışır ve N 4 numaralı tezgâhta çalışır

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: K 1. tezgâhta oturuyorsa koşul (1)'in M'nin 1. tezgâhta olması yolu kapanır; bu yüzden P 2. tezgâhta olmak zorundadır. 'K 1. tezgâhta ve P 3. tezgâhta' ifadesi bu nedenle kesinlikle yanlıştır. İkinci adım: Diğer dört ifadenin her biri bir geçerli yerleşimde gerçekleşir: M, K, P, N, L yerleşiminde M 1. ve K 2. tezgâhtadır, L 5. ve N 4. tezgâhtadır; K, P, N, L, M yerleşiminde N 3. ve L 4. tezgâhtadır; K, P, N, M, L yerleşiminde P 2. ve M 4. tezgâhtadır. Bu yüzden bunlar olasıdır, kesin yanlış değildir. Çeldiriciler: 'M 1 ve K 2', 'N 3 ve L 4', 'P 2 ve M 4' ve 'L 5 ve N 4' ifadeleri olası yerleşimlerde doğrudur; kesin yanlış değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

47 - 50. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Üç ekibe ayrılan beş görevli

Beş görevli (F, G, H, J ve Q) üç ekibe ayrılacaktır: sarı ekipte 2, mor ekipte 2 ve turuncu ekipte 1 görevli yer alacaktır. Her görevli yalnızca bir ekipte yer alır. Ekip oluşumu için şu koşullar geçerlidir:

(1) Eğer F sarı ekipte ise, H mor ekipte yer alır.

(2) G ile J aynı ekipte yer alır, ancak ve ancak Q turuncu ekipte yer alıyorsa.

(3) F ile J aynı ekipte yer almaz.

(4) G ile H'den en az biri sarı ekipte yer alır.

Soru 47

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Hangi ek bilgi eklendiğinde, her görevlinin ekibi tek bir biçimde ortaya çıkar?

  1. A

    H mor ekipte yer alır

  2. B

    G ile H'den en az biri sarı ekipte yer alır

  3. C

    J sarı ekipte yer alır

  4. D

    F ile J aynı ekipte yer alır

  5. E

    G ile J aynı ekipte yer alır

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: G ile J aynı ekipteyse koşul (2), Q'nun turuncu ekipte olmasını gerektirir. Turuncu ekip tek kişilik olduğundan Q yalnızdır; F, G, H ve J sarı ile mor ekipleri paylaşır. İkinci adım: G ve J mor ekipte olsaydı sarı ekip F ile H'den oluşurdu. Koşul (1), F sarıdayken H'nin mor olmasını ister; H sarı olduğundan bu durum olanaksızdır. Demek G ve J sarı ekipte, F ve H mor ekipte yer alır. Üçüncü adım: Koşul (3) F ile J'nin ayrı olmasını ve koşul (4) G ile H'den birinin sarıda olmasını sağlar. Sonuç: sarı {G, J}, mor {F, H}, turuncu {Q}; tek düzen budur. Çeldiriciler: 'H mor ekipte yer alır' dört düzeni ayakta bırakır. 'G ile H'den en az biri sarı ekipte yer alır' zaten verilmiş koşul (4)'tür; yeni bilgi getirmez. 'J sarı ekipte yer alır' üç düzen bırakır. 'F ile J aynı ekipte yer alır' koşul (3) ile çelişir ve hiçbir düzen kalmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 48

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    J, sarı ekipte yer alır.

  2. II.

    F ile J aynı ekipte yer alır.

  3. III.

    Q, mor ekipte yer alır.

Koşullara uyan bir ekip dağılımında I, II ve III'ün hangileri yer alabilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: I gerçekleşebilir. Sarı {G, J}, mor {F, H}, turuncu {Q} ekiplerinde koşullar sağlanır ve J sarı ekipte yer alır. İkinci adım: III gerçekleşebilir. Sarı {F, G}, mor {H, Q}, turuncu {J} ekiplerinde F sarıdır; koşul (1) gereği H mordadır ve Q de mor ekipte yer alır. Üçüncü adım: II gerçekleşemez. F ile J'nin aynı ekipte olması koşul (3) ile çelişir. Doğru birleşim I ve III'tür. 'Yalnız I' III'ün de gerçekleşebildiğini kaçırır; II'yi içeren seçenekler olanaksız bir durumu olası sayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 49

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

G turuncu ekipte olduğu bilinirse, aşağıdaki eşleşmelerden hangisi gerçekleşemez?

  1. A

    F, mor ekipte yer alır

  2. B

    J, sarı ekipte yer alır

  3. C

    H ile Q aynı ekipte yer alır

    Doğru cevap
  4. D

    H ile J aynı ekipte yer alır

  5. E

    F ile Q aynı ekipte yer alır

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: G turuncu ekipteyse G sarı ekipte değildir; koşul (4) bu durumda H'nin sarı ekipte olmasını gerektirir. İkinci adım: Koşul (1) F sarı olsaydı H'nin mor olmasını isterdi; H sarı olduğundan F sarı olamaz, yani F mor ekiptedir. Koşul (3) F ile J'nin ayrı olmasını söyler; J sarı ekipte kalır ve Q mor ekipte yer alır. Üçüncü adım: Bu tek düzende sarı {H, J}, mor {F, Q}, turuncu {G} yer alır. 'H ile Q aynı ekipte yer alır' H'nin sarıda, Q'nun morda olması nedeniyle olanaksızdır. Çeldiriciler: 'F, mor ekipte yer alır', 'J, sarı ekipte yer alır', 'H ile J aynı ekipte yer alır' ve 'F ile Q aynı ekipte yer alır' bu tek düzende gerçekleşir; hepsi olasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 50

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    G, turuncu ekipte yer alır.

  2. II.

    F ile Q aynı ekipte yer alır.

  3. III.

    J, sarı ekipte yer alır.

H mor ekipte olduğu varsayılırsa, I, II ve III'ten hangileri kesinlikle yanlış olur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: H mor ekipteyse dört düzen kalır: sarı {F, G}, mor {H, Q}, turuncu {J}; sarı {G, J}, mor {F, H}, turuncu {Q}; sarı {G, Q}, mor {F, H}, turuncu {J}; sarı {G, Q}, mor {H, J}, turuncu {F}. İkinci adım: Dört düzenin hiçbirinde G turuncu değildir; I kesinlikle yanlıştır. Üçüncü adım: Dört düzenin hiçbirinde F ile Q aynı ekipte değildir; II de kesinlikle yanlıştır. III ise ikinci düzende doğrudur (J sarı), bu yüzden kesin yanlış değildir. Doğru birleşim I ve II'dir. 'Yalnız I' II'nin de kesin yanlış olduğunu kaçırır; III'ü içeren seçenekler olası bir ifadeyi yanlış sayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by