100 soru · ALES

ALES Deneme 4 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

ALES Deneme 4 cevap anahtarı ve 100 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir kulüpte 6 etkinlik vardır; katılınan her etkinlik 10 puan verir, katılınmayan her etkinlik için 4 puan düşülür. Bisiklet ve yüzme etkinliklerinin ikisine birden katılana 5 ek puan verilir. Bir üye 4 etkinliğe katılmış; bunlar arasında bisiklet var, yüzme yok. Üyenin toplam puanı kaçtır?

  1. A

    32 puan

    Doğru cevap
  2. B

    37 puan

  3. C

    40 puan

  4. D

    42 puan

  5. E

    52 puan

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda 6 etkinlikten 4'üne katılan üyenin katıldığı etkinlikler 4 × 10 = 40 puan eder. Katılmadığı 6 − 4 = 2 etkinlik için 2 × 4 = 8 puan düşülür ve 40 − 8 = 32 olur. İkinci adımda ek puan koşulu denetlenir: 5 ek puan yalnızca bisiklet ve yüzme etkinliklerinin ikisine birden katılan üyeye verilir. Bu üye yüzme etkinliğine katılmadığı için ek puan alınmaz ve toplam 32 puan olur. Çeldiriciler: 37 puan, 've' koşulunun tek etkinlikle de sağlandığını sanmanın sonucudur. 40 puan, katılınmayan etkinlikler için düşülen 8 puanın hiç dikkate alınmamasının sonucudur. 42 puan, ek puanın iki etkinlik için ayrı ayrı verilmesinin sonucudur. 52 puan, katılınmayan 2 etkinliğe de 10 puan verilmesinin sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • İşlem ve Sayı Kümeleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Aşağıdaki sayılardan kaç tanesi doğal sayıdır?

81\sqrt{81}, 248\dfrac{24}{8}, 45\sqrt{45}, −155-\dfrac{15}{5}, 8⋅2\sqrt{8}\cdot\sqrt{2}, 92\dfrac{9}{2}, 20\sqrt{20}, 147\dfrac{14}{7}, 144\sqrt{144}, −16-\sqrt{16}

  1. A

    1

  2. B

    2

  3. C

    3

  4. D

    4

  5. E

    5

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım, her sayıyı en sade biçimine getirmektir: √81 = 9, 24/8 = 3, √8·√2 = √16 = 4, 14/7 = 2 ve √144 = 12 olur. İkinci adım, sadeleşen değerlerin doğal sayı olup olmadığına bakmaktır: 9, 3, 4, 2 ve 12 pozitif tam sayılardır, bu nedenle doğal sayılar kümesindedir. Kalan beş sayı doğal sayı değildir: √45 ve √20 irrasyonel sayılardır, 9/2 tam sayı değildir, −15/5 = −3 ve −√16 = −4 ise negatif tam sayılardır. Bu durumda doğal sayı olan beş sayı vardır ve doğru değer 5'tir.

Çeldiriciler: '4' seçeneği, √8·√2 çarpımı sadeleşmeden irrasyonel sayıldığında kalan sayıdır; oysa bu çarpım 4'e eşittir. '3' seçeneği, tam kare kökler √81 ve √144 irrasyonel sayıldığında çıkar; kök altı tam kare olduğunda kök tam sayıdır. '2' seçeneği, √81, √144 ve √8·√2 doğal sayı sayılmadığında kalan sayıdır. '1' seçeneği, √81, √144, √8·√2 ve 24/8 doğal sayı sayılmadığında yalnızca 14/7 kalacağı için oluşur; oysa 24/8 = 3 de doğal sayıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Küme, Sayma ve Olasılık
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir torbada 4 kırmızı, 6 mavi, 10 yeşil bilye var. Çekilen bilyenin kırmızı olmama olasılığı kaçtır?

  1. A

    1/5

  2. B

    4/5

    Doğru cevap
  3. C

    2/5

  4. D

    16

  5. E

    1/4

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: torbadaki toplam bilye sayısı 4 + 6 + 10 = 20'dir. İkinci adım: kırmızı olmayan bilyeler mavi ve yeşil olanlardır; sayıları 6 + 10 = 16'dır ve bu durumlar tüm durumların sayısı olan 20'ye bölünür. Olasılık 16/20 olup sadeleştirilince 4/5 bulunur. '1/5' seçeneği istenen olayı, yani kırmızı bilyeyi paya yazmanın sonucudur; soru tersini sorduğu için yanlıştır. '1/4' seçeneği paydaya yalnız kırmızı olmayanları alıp 4/16 yazmaktan çıkar; payda bütün bilyeleri kapsamalıdır. '2/5' seçeneği 16'yı 8'e bölüp yalnız payı sadeleştirmekten, '16' seçeneği ise olasılık yerine sayının yazılmasından doğar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Eşitsizlik ve Mutlak Değer
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Gerçek sayılar xx ve yy için ∣x+y−2∣+∣y+3∣+∣x−5∣=0|x + y - 2| + |y + 3| + |x - 5| = 0 ise x2−yx^2 - y ifadesinin değeri kaçtır?

  1. A

    2

  2. B

    5

  3. C

    22

  4. D

    25

  5. E

    28

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Mutlak değer hiçbir zaman negatif olmadığından üç terimin toplamının sıfır olması için her terimin ayrı ayrı sıfır olması gerekir. Birinci adım: ∣y+3∣=0|y + 3| = 0 olduğundan y=−3y = -3 bulunur. İkinci adım: ∣x−5∣=0|x - 5| = 0 olduğundan x=5x = 5 bulunur. Üçüncü adım: bu değerlerle x+y−2=5−3−2=0x + y - 2 = 5 - 3 - 2 = 0 olduğu görülür, yani üç koşul birlikte sağlanır. Son olarak x2−y=25−(−3)=28x^2 - y = 25 - (-3) = 28 hesaplanır.

Çeldiriciler: 2 değeri, terimler toplanıp tek bir denklem kurulunca çıkan x+y=2x + y = 2 sonucunun istenen ifade sanılmasından doğar; bu, x2−yx^2 - y değeri değildir. 5 değeri yalnızca xx'in değerinin raporlanmasıdır ve yy'nin etkisi atlanmış olur. 22 değeri yy'nin işaretinin ters alınmasından, yani y=3y = 3 kabul edilmesinden çıkar: 25−3=2225 - 3 = 22. 25 değeri ise yy'yi yok sayıp yalnızca x2x^2 hesaplamaktan doğar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Denklemler ve Cebirsel İfadeler
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Aşağıdaki eşitliği sağlayan tek x gerçek sayısı kaçtır? x+12+x−23=2x+13\frac{x+1}{2}+\frac{x-2}{3}=\frac{2x+1}{3}

  1. A

    -1

  2. B

    1

  3. C

    2

  4. D

    3

    Doğru cevap
  5. E

    5

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: paydaların en küçük ortak katı 6 olduğundan denklemin iki tarafı 6 ile çarpılır. Sol taraf 3(x + 1) + 2(x - 2) = 5x - 1, sağ taraf 2(2x + 1) = 4x + 2 olur. İkinci adım: x'li terimler bir tarafa, sabitler öbür tarafa toplanır: 5x - 4x = 2 + 1, yani x = 3 bulunur. Kontrol: sol taraf (3 + 1)/2 + (3 - 2)/3 = 7/3, sağ taraf (2 · 3 + 1)/3 = 7/3 olduğundan eşitlik sağlanır. Çeldiriciler: -1, 4x + 2 teriminin sabit kısmı taşınırken işaretinin yanlış çevrilmesiyle çıkar. 1, -1 teriminin taşınırken işaretinin değiştirilmemesiyle elde edilir. 2, sağ taraftaki sabit terimin kökün kendisi sanılmasıyla ortaya çıkar. 5, 3(x + 1) çarpımının yalnızca 3x + 1 olarak açılmasıyla çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Eşitsizlik ve Mutlak Değer
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir üçgenin kenar uzunlukları aa, bb, cc pozitif gerçek sayılardır. a=7a = 7 ve b=4b = 4 olmak üzere ∣a+c−b∣=8|a + c - b| = 8 ise ∣a−b−c∣+∣a+b−c∣|a - b - c| + |a + b - c| ifadesinin değeri kaçtır?

  1. A

    -8

  2. B

    -4

  3. C

    2

  4. D

    4

  5. E

    8

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: a=7a = 7 ve b=4b = 4 yerine konduğunda a−b=3a - b = 3 olur, dolayısıyla ∣3+c∣=8|3 + c| = 8 eşitliği elde edilir. Bu eşitlik 3+c=83 + c = 8 ya da 3+c=−83 + c = -8 demektir. İkinci adım: Buradan c=5c = 5 ya da c=−11c = -11 çıkar. Kenar uzunluğu pozitif olmak zorunda olduğundan c=−11c = -11 elenir ve c=5c = 5 kalır. Üçüncü adım: a−b−c=7−4−5=−2a - b - c = 7 - 4 - 5 = -2 olduğundan ∣a−b−c∣=2|a - b - c| = 2 bulunur; a+b−c=6a + b - c = 6 olduğundan ∣a+b−c∣=6|a + b - c| = 6 bulunur. Dördüncü adım: iki mutlak değerin toplamı 2+6=82 + 6 = 8 olur, istenen değer 8'dir.

Çeldiriciler: -8 değeri, iki mutlak değerli ifadenin de işareti ters alındığında çıkar: −2−6=−8-2 - 6 = -8. -4 değeri, yalnızca ikinci terimin işareti ters alındığında çıkar: 2−6=−42 - 6 = -4. 2 değeri, ikinci mutlak değer hiç hesaba katılmadığında geriye kalan tek terimdir. 4 değeri, birinci mutlak değerin açılırken işaretinin değiştirilmesinden gelir: −2+6=4-2 + 6 = 4.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Bölünebilme, EBOB-EKOK ve Asal Çarpanlar
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

6, 8 ve 10'a bölünce kalanı 3 olan en küçük üç basamaklı sayının rakamları toplamı kaç?

  1. A

    2

  2. B

    3

  3. C

    6

    Doğru cevap
  4. D

    12

  5. E

    15

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda kalanları eşit olan sayıların farkını düşünürüz: nn sayısı 6, 8 ve 10 ile bölündüğünde kalan 3 olduğundan n−3n - 3 bu üç sayının her birine tam bölünür. Bu nedenle n−3n - 3, 6, 8 ve 10'un en küçük ortak katı olan EKOK(6,8,10)=120\text{EKOK}(6, 8, 10) = 120'nin bir katıdır. İkinci adımda nn üç basamaklı olduğu için n−3n - 3 en az 97 olmalıdır; 120'nin 97'den büyük ilk katı 120'dir, bu yüzden n=123n = 123 bulunur. Rakamları toplamı 1+2+3=61 + 2 + 3 = 6 olur.

Çeldiriciler: 3 değeri, kalanı yok sayıp 120 sayısını almaktan çıkar; 120'nin rakamları toplamı 3'tür. 2 değeri, EKOK yerine EBOB'u kullanmaktan çıkar; bu durumda en küçük üç basamaklı tek sayı olan 101 alınır ve rakamları toplamı 2 olur. 15 değeri, 6 · 8 · 10 = 480 çarpımını ortak kat sanmaktan çıkar; bu durumda n=483n = 483 olur ve rakamları toplamı 15'tir. 12 değeri, üç basamaklı aralığın üst sınırını aşan 1083 sayısının rakamları toplamıdır; bu sayı dört basamaklı olduğu için istenen aralığın dışındadır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • İşlem ve Sayı Kümeleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Ardışık beş tek tam sayının toplamı −35'tir. Bu beş sayının en büyüğü ile en küçüğünün çarpımı kaçtır?

  1. A

    -14

  2. B

    -7

  3. C

    8

  4. D

    20

  5. E

    33

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım, ardışık beş tek tam sayıyı ortadaki sayının etrafında yazmaktır: x−4, x−2, x, x+2, x+4. İkinci adım, toplamı denkleme çevirmektir: 5x = −35 olduğundan ortadaki sayı x = −7 bulunur. Üçüncü adımda sayılar −11, −9, −7, −5 ve −3 olur; en küçük −11, en büyük −3'tür ve çarpımları (−11)·(−3) = 33'tür.

Çeldiriciler: '−7' seçeneği yalnızca ortadaki sayıdır, istenen çarpım değildir. '8' seçeneği en büyük ile en küçüğün farkıdır. '−14' seçeneği ikisinin toplamıdır. '20' seçeneği ise toplamın her terime 1 eklenerek −30 sanılmasından çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Bölünebilme, EBOB-EKOK ve Asal Çarpanlar
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Farkı 60 olan iki doğal sayının EBOB'u alabileceği, 10'dan küçük olmayan değerlerin toplamı kaçtır?

  1. A

    6

  2. B

    87

  3. C

    147

    Doğru cevap
  4. D

    167

  5. E

    168

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda iki sayının EBOB'unun ikisinin farkını böldüğünü kullanırız: iki sayının EBOB'u dd ise dd, bu sayıların farkı olan 60'ı böler. İkinci adımda 60'ın pozitif bölenlerini sıralarız: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 12, 15, 20, 30, 60. Üçüncü adımda 10'dan küçük olmayanları seçeriz: 10, 12, 15, 20, 30 ve 60. Bu değerlerin her biri gerçekten EBOB olabilir, çünkü a=d+60a = d + 60 ve b=db = d alındığında EBOB(d+60,d)=EBOB(60,d)=d\text{EBOB}(d + 60, d) = \text{EBOB}(60, d) = d olur. Değerlerin toplamı 10+12+15+20+30+60=14710 + 12 + 15 + 20 + 30 + 60 = 147'dir.

Çeldiriciler: 168 değeri, 10 koşulunu uygulamadan 60'ın bütün bölenlerini toplamaktan çıkar. 167 değeri aynı koşulsuz toplamda 1'i dışarıda bırakmaktan oluşur. 87 değeri, farkın kendisi olan 60'ı EBOB değerleri arasına almamaktan çıkar. 6 değeri, toplam istenirken yalnız değer sayısının verilmesinden çıkar; 10'dan küçük olmayan altı değer vardır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Oran-Orantı ve Yüzde
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

a3=b4=c5\dfrac{a}{3}=\dfrac{b}{4}=\dfrac{c}{5} eşitlikleri sağlanıyor ve a+b+c=60a+b+c=60 olduğuna göre, a⋅ca\cdot c çarpımı kaçtır?

  1. A

    15

  2. B

    375

    Doğru cevap
  3. C

    500

  4. D

    1500

  5. E

    9375

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Eşit oranların ortak değeri k alınır; buna göre a=3ka=3k, b=4kb=4k ve c=5kc=5k olur. İkinci adım: Toplam koşul 3k+4k+5k=603k+4k+5k=60 eşitliğine dönüşür, buradan 12k=6012k=60 ve k=5k=5 bulunur. Üçüncü adım: a=15a=15 ve c=25c=25 olduğundan a⋅c=15⋅25=375a\cdot c=15\cdot 25=375 elde edilir. Çeldiriciler: '15' yalnızca oran sabitlerinin çarpımıdır ve k'nın değerini hiç kullanmaz. '500' oranlardan biri ters yazıldığında çıkar; bu durumda a=20a=20 olur ve çarpım 500 bulunur. '1500' k değerini 10 almakla, '9375' ise k yerine k'nın karesini koymakla elde edilir; ikisi de toplam koşuldan doğru k değerinin bulunmasını atlar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Sayısal Mantık ve İşlem Tanımı (tekil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    {1, 3, 5} kümesi ⊙ işlemine göre kapalıdır.

  2. II.

    Gerçek sayılar kümesi ⊙ işlemine göre kapalıdır.

  3. III.

    Her x, y, z gerçek sayısı için (x ⊙ y) ⊙ z = x ⊙ (y ⊙ z)'dir.

Gerçek sayılarda x ⊙ y = (x + y) / 2 işlemi tanımlanıyor. Hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız II

    Doğru cevap
  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

  4. D

    Hiçbiri

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: iki gerçek sayının aritmetik ortalaması yine bir gerçek sayı olduğundan gerçek sayılar kümesi bu işleme göre kapalıdır; II doğrudur. İkinci adım: {1, 3, 5} kümesinde 1 ⊙ 3 = (1 + 3) / 2 = 2 bulunur. 2 kümenin elemanı olmadığından küme kapalı değildir; I yanlıştır. Üçüncü adım: x = 0, y = 0, z = 1 seçilirse (0 ⊙ 0) ⊙ 1 = 0 ⊙ 1 = 1/2, fakat 0 ⊙ (0 ⊙ 1) = 0 ⊙ 1/2 = 1/4 bulunur. Eşitlik sağlanmadığından işlem birleşmeli değildir; III yanlıştır. Dördüncü adım: yalnızca II doğru olduğundan doğru cevap budur.

Çeldiriciler: 'I ve II' seçeneği, {1, 3, 5} kümesinin köşegen çiftlerinde (1 ⊙ 1 = 1, 3 ⊙ 3 = 3, 5 ⊙ 5 = 5) sonuçların kümede kalmasından yola çıkıp kapalılığı kanıtlanmış saymaktan doğar; oysa 1 ⊙ 3 = 2 farklı bir çiftte kümenin dışına çıkar. 'II ve III' seçeneği, birleşmeliliğin yalnızca x = y = z olan üçlülerde denenmesinden doğar; bu durumda her iki taraf da aynı sonucu verir, ama farklı sayılarda eşitlik bozulur. 'Hiçbiri' seçeneği, iki tam sayının ortalamasının her zaman tam sayı olmadığını gerçek sayılar kümesine de uygulayıp kapalılığı reddetmekten doğar; gerçek sayılar kümesi için 1/2 gibi ortalamalar da kümenin içindedir. 'I, II ve III' seçeneği, köşegen ya da tek bir üçlüdeki eşitliği tüm elemanlara genelleyip I ve III'ü de doğru saymaktan doğar; birkaç özel durum genel bir özelliği kanıtlamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • Kâr-Zarar ve Karışım Problemleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Toplam maliyeti 1.000 TL olan bir malın %60'ı maliyetinin %25 kârıyla, kalanı maliyetinin %15 zararıyla satılıyor. Bu satışlardan elde edilen net kârın toplam maliyete oranı yüzde kaçtır?

  1. A

    5

  2. B

    9

    Doğru cevap
  3. C

    10

  4. D

    21

  5. E

    90

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Malın %60'ı, toplam maliyet olan 1.000 TL üzerinden 600 TL maliyetindedir; kalan %40 ise 400 TL maliyetindedir. İkinci adım: Maliyeti 600 TL olan kısım, kendi maliyetinin %25 kârıyla satıldığından 150 TL kâr getirir; maliyeti 400 TL olan kısım, kendi maliyetinin %15 zararıyla satıldığından 60 TL zarar ettirir. Üçüncü adım: Net kâr 150 − 60 = 90 TL'dir. Kâr ve zarar maliyet fiyatı üzerinden hesaplandığı için bu tutar toplam maliyete bölünür: 90 / 1.000 = 0,09, yani oran yüzde 9'dur.

Çeldiriciler: '5' seçeneği, kâr ve zarar yüzdelerinin aritmetik ortalamasının alınmasından çıkar; iki parçanın maliyetleri eşit olmadığı için bu ortalama ağırlık gözetmez. '10' seçeneği, kâr yüzdesinden zarar yüzdesinin çıkarılmasının sonucudur; oysa kâr ve zarar TL tutarları üzerinden hesaplanıp toplanmalıdır. '21' seçeneği, zarar eden kısmın tutarını da kâr gibi eklemenin sonucudur; zarar eden kısım kâr sayılamaz. '90' seçeneği, oranı yüzde yerine TL cinsinden net kâr olarak vermenin sonucudur; soru yüzde istediği için bu değer yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Hareket, İşçi ve Havuz Problemleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

A aracı 40 km/sa hızla yola çıkıyor; 1,5 saat sonra aynı noktadan ve aynı yönde B aracı 60 km/sa hızla yola çıkıyor. B aracı yola çıktıktan kaç saat sonra A'yı yakalar?

  1. A

    0,6 saat

  2. B

    1,5 saat

  3. C

    2 saat

  4. D

    3 saat

    Doğru cevap
  5. E

    4,5 saat

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: B aracı yola çıktığında A aracı 1,5 saatlik bir yolu tamamlamış olur; bu sürede aldığı yol 40 × 1,5 = 60 km'dir. İkinci adım: B aracı A'dan saatte 60 − 40 = 20 km daha hızlı gittiği için aradaki 60 km'lik fark her saat 20 km kapanır. Üçüncü adım: yakalama süresi 60 / 20 = 3 saattir. Çeldiriciler: '0,6 saat' iki hızın toplamına bölünmesinden çıkar; hız farkı yerine toplam hız kullanıldığında fark çok hızlı kapanıyormuş gibi görünür. '1,5 saat' yakalama süresi yerine öndeki gecikme süresinin, yani 3 saatten 1,5 saat çıkarılmasının sonucudur. '2 saat' A'nın önden aldığı yolu 1,5 saat yerine 1 saatlik yol gibi (40 km) hesaplamaktan doğar. '4,5 saat' yakalama süresini A'nın hareketinin başladığı andan ölçmekten çıkar; yakalama süresi B'nin yola çıktığı andan sayılır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Hareket, İşçi ve Havuz Problemleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir araç 120 km'lik yolu gidişte 60 km/sa, aynı yolu dönüşte 40 km/sa hızla gidiyor. Gidiş-dönüş yolculuğunun ortalama hızı kaç km/sa'tir?

  1. A

    5

  2. B

    24

  3. C

    48

    Doğru cevap
  4. D

    50

  5. E

    60

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: gidiş süresi 120 / 60 = 2 saat, dönüş süresi 120 / 40 = 3 saattir. İkinci adım: gidiş-dönüş boyunca alınan toplam yol 120 + 120 = 240 km'dir. Üçüncü adım: ortalama hız toplam yolun toplam süreye bölünmesiyle bulunur; 240 / (2 + 3) = 240 / 5 = 48 km/sa. Çeldiriciler: '50 km/sa' iki hızın aritmetik ortalamasıdır; ancak iki yolun süreleri eşit olmadığı için bu ortalama doğru değildir. '24 km/sa' yalnızca gidiş yolunun toplam süreye bölünmesinden çıkar; dönüş yolu paya eklenmemiştir. '60 km/sa' hızların farkının yarısının hızların ortalamasına eklenmesiyle bulunur. '5 km/sa' hesaplanan toplam süredir, bir hız değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • İşlem ve Sayı Kümeleri
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Gerçel sayılar kümesinde a ∆ b = a·b − a − b + 2 ile tanımlanan ∆ işleminin birim elemanı e ve 3 sayısının tersi t olmak üzere, e·t çarpımı kaçtır?

  1. A

    -6

  2. B

    0

  3. C

    1

  4. D

    2

  5. E

    3

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım, birim elemanı a ∆ e = a koşulundan bulmaktır: a·e − a − e + 2 = a, yani (a − 1)(e − 1) = a − 1 olur ve a ≠ 1 için e = 2 çıkar. İkinci adım, bu değerin her a için geçerli olduğunu denetlemektir: 5 ∆ 2 = 10 − 5 − 2 + 2 = 5 olur. Üçüncü adımda 3'ün tersi t, t ∆ 3 = 2 koşulundan kurulur: 3t − t − 3 + 2 = 2, yani 2t = 3 ve t = 3/2 bulunur. Dördüncü adımda e·t = 2 · 3/2 = 3 hesaplanır.

Çeldiriciler: '−6' seçeneği, 3'ün tersi yerine −3'ün alınmasından çıkar. '0' seçeneği, birim elemanın toplamanın birimi olan 0 alınmasının sonucudur; bu durumda ters 1/2 olur ve çarpım sıfır çıkar. '1' seçeneği, birim elemanın çarpmanın birimi olan 1 alınmasıyla oluşur. '2' seçeneği ise birim elemanın çarpım yapılmadan sonuç diye yazılmasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Oran-Orantı ve Yüzde
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Kâr, sermayeyle doğru, süreyle ters orantılı paylaşılıyor. (Sermaye, süre) değerleri: A (6, 1), B (4, 2), C (3, 3). A'nın payı B'ninkinden 400 TL fazladır. Toplam kâr kaç TL'dir?

  1. A

    100

  2. B

    400

  3. C

    850

  4. D

    900

    Doğru cevap
  5. E

    2600

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Pay sermayeyle doğru, süreyle ters orantılı olduğundan her ortağın payı sermaye bölü süre ile orantılıdır. A için 6/1 = 6, B için 4/2 = 2, C için 3/3 = 1 bulunur; paylar 6 : 2 : 1 oranındadır. İkinci adım: Paylar 6u, 2u ve u ile gösterilirse A ile B arasındaki fark 4u=4004u=400 olur, buradan u=100u=100 çıkar. Üçüncü adım: Toplam kâr (6+2+1)⋅100=900(6+2+1)\cdot 100=900 TL olarak bulunur. Çeldiriciler: '100' bir birim payını toplam sanmaktır; '400' fark koşulunu toplam kâr saymaktır; '850' C'nin payını yarım birim alıp toplamaktır; '2600' süre ters orantısını yok sayarak yalnız sermayeye göre paylaştırmaktan çıkar, bu durumda fark 2u=4002u=400 olur ve birim u=200u=200 bulunur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Denklemler ve Cebirsel İfadeler
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(m2−4)x+3=(m+2)x+m(m^2-4)x+3=(m+2)x+m denkleminin çözüm kümesinin boş küme ya da sonsuz elemanlı olmasını sağlayan m değerlerinin toplamı kaçtır?

  1. A

    -6

  2. B

    -2

  3. C

    0

  4. D

    1

    Doğru cevap
  5. E

    3

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: x'li terimler bir tarafa toplanınca (m² - 4 - m - 2)x = m - 3 olur, yani (m + 2)(m - 3)x = m - 3 elde edilir. İkinci adım: x'in katsayısı sıfır olduğunda denklem 0 · x = m - 3 biçimini alır. m = -2 için sağ taraf -5 olur, sıfır olmadığından çözüm kümesi boş kümedir. Üçüncü adım: m = 3 için sağ taraf da sıfır olur, 0 · x = 0 her x için sağlandığından çözüm kümesi sonsuz elemanlıdır. Diğer m değerlerinde x'in katsayısı sıfır olmadığı için tek çözüm vardır. Bu iki değerin toplamı -2 + 3 = 1'dir. Çeldiriciler: -6, iki değerin toplamı yerine çarpımının alınmasıyla çıkar. -2, yalnız boş küme koşulunun alınıp sonsuz çözüm durumunun atlanmasıyla elde edilir. 0, m = 0 yazılıp diğer koşulun denetlenmemesiyle çıkan yanlış bir değerdir. 3, yalnız sonsuz çözüm veren değerin verilmesiyle ortaya çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Oran-Orantı ve Yüzde
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir fidanlıkta domates ve biber fidesi 7 : 4 oranındadır. Domates fidelerinden 38 tanesi dikildikten sonra kalan domates fidelerinin biber fidelerine oranı 5 : 4 olmaktadır. Başlangıçta fidanlıkta kaç fide vardır?

  1. A

    19

  2. B

    38

  3. C

    70

  4. D

    133

  5. E

    209

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: Başlangıçta domates fidesi 7k7k, biber fidesi 4k4k tanedir. İkinci adım: 38 domates fidesi çıkınca kalan domates sayısı 7k−387k-38 olur ve oran 7k−384k=54\dfrac{7k-38}{4k}=\dfrac{5}{4} eşitliğine dönüşür. Üçüncü adım: çapraz çarpımla 4(7k−38)=20k4(7k-38)=20k, yani 8k=1528k=152 ve k=19k=19 bulunur. Dördüncü adım: istenen toplam (7+4)k=11k=209(7+4)k=11k=209 fidedir. Çeldiriciler: '19' oran sabiti k değeridir, ancak soru toplamı istemektedir; '38' çıkarılan fide sayısıdır, sonuç değildir; '70' oran 4 : 5 olarak ters kurulduğunda çıkan başlangıç domates sayısıdır; '133' yalnızca başlangıçtaki domates sayısıdır, oysa toplam istenmektedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Denklemler ve Cebirsel İfadeler
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Açılış ücreti 3 TL, kilometre başına ücreti 2 TL olan bir taksiye 40 TL ile binen bir yolcu, yolculuktan sonra cüzdanında en az 9 TL ama 21 TL'den az para kalmasını istiyor. Bu koşulu sağlayan kaç tam sayı kilometre değeri vardır?

  1. A

    5

  2. B

    6

    Doğru cevap
  3. C

    7

  4. D

    8

  5. E

    9

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: taksinin yolculuk ücreti 3 + 2x TL olduğundan yolcunun kalan parası 40 - (3 + 2x) = 37 - 2x TL'dir. İkinci adım: kalan para koşulu 9 ≤ 37 - 2x < 21 eşitsizliğine dönüşür. Üçüncü adım: 9 ≤ 37 - 2x eşitsizliğinden 2x ≤ 28, yani x ≤ 14 bulunur; 37 - 2x < 21 eşitsizliğinden -2x < -16 olur ve negatif sayıya bölünürken yön çevrilerek x > 8 çıkar. Dördüncü adım: 8 < x ≤ 14 aralığındaki tam sayılar 9, 10, 11, 12, 13 ve 14'tür; altı değer vardır. Çeldiriciler: 5, iki uç değerin farkının (14 - 9) alınmasıyla çıkar; bu aralığın uzunluğudur, tam sayı sayısı değildir. 7, 21 TL sınırının dahil edilmesiyle ortaya çıkar; x = 8 için kalan para tam 21 TL olur ve bu koşulda yer almaz. 8, negatif katsayıya bölerken eşitsizlik yönü çevrilmeyip x < 8 yazılırsa 0'dan 7'ye kadar sekiz değer çıkar. 9, yalnızca en küçük uygun kilometre değerinin verilmesiyle ortaya çıkar; bu bir değerdir, sayısı değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Küme, Sayma ve Olasılık
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

30 öğrencili sınıfta 18 öğrenci satranç, 14 öğrenci tiyatro kulübüne üye; 6 öğrenci iki kulübe de üye. Rastgele bir öğrencinin en az bir kulübe üye olma olasılığı kaçtır?

  1. A

    2/15

  2. B

    3/5

  3. C

    16/15

  4. D

    13/15

    Doğru cevap
  5. E

    2/3

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: en az bir kulübe üye öğrenciler iki kulübün üyelerinin birleşimidir; iki kulübe de üye olan 6 öğrenci her iki sayıda da bulunduğu için birleşimde bir kez çıkarılmalıdır. Sayı 18 + 14 − 6 = 26'dır. İkinci adım: olasılık, bu sayının 30 tüm duruma bölünmesiyle 26/30 olur ve sadeleştirilince 13/15 bulunur. '16/15' seçeneği kesişimi hiç çıkarmamanın sonucudur ve bir olasılığın 1'i aşamayacağını göz ardı eder. '2/3' seçeneği kesişimi iki kez çıkarmaktan, '3/5' seçeneği yalnız satranç kulübünü saymaktan, '2/15' seçeneği ise istenen olayın tümleyenini vermekten çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 21

  • Veri Grubu: Sayısal Bulmaca ve İşlem Grupları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir eşkenar üçgen oluşturacak biçimde dizilen noktaların sayısını ifade eden sayılara üçgensel sayı denir. İlk üç üçgensel sayı 1, 3 ve 6'dır. Ardışık iki üçgensel sayının toplamı 169 olduğuna göre, bu iki sayıdan küçük olanı kaçıncı üçgensel sayıdır?

  1. A

    11

  2. B

    12

    Doğru cevap
  3. C

    13

  4. D

    78

  5. E

    84

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: n. üçgensel sayı T(n) = n(n+1)/2 formülüyle bulunur. İkinci adım: ardışık iki üçgensel sayının toplamı T(n) + T(n+1) = n(n+1)/2 + (n+1)(n+2)/2 = (n+1)(2n+2)/2 = (n+1)² olur; yani bu toplam her zaman bir tam karedir. Üçüncü adım: (n+1)² = 169 olduğundan n+1 = 13 ve buradan n = 12 bulunur. Kontrol: T₁₂ = 78 ve T₁₃ = 91 olup 78 + 91 = 169 eder.

Çeldiriciler: 11, bulunan sıra numarasının bir eksiği alındığında çıkar. 13, toplamın tam kare yerine çarpım biçiminde n(n+1) ve çift olduğu sanılıp n(n+1) ≥ 169 koşulunu sağlayan ilk çarpım alındığında çıkar; oysa toplam çarpım değil tam karedir. 78, sıra numarası yerine küçük üçgensel sayının kendisi yazıldığında çıkar. 84, üçgensel sayılar ardışık doğal sayılar gibi düşünülüp k + (k+1) = 169 denkleminden k = 84 bulunduğunda çıkar; bu, üçgensel sayıların artış düzenini yanlış kullanmaktır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 22

  • Üslü ve Köklü Sayılar
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

x = ⁴√48, y = ∛20 ve z = √6 ise x, y, z sayılarının küçükten büyüğe sıralanışı hangisidir?

  1. A

    x < y < z

  2. B

    z < y < x

  3. C

    y < x < z

  4. D

    z < x < y

    Doğru cevap
  5. E

    x < z < y

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Kökleri üslü biçimde yazalım. x=481/4x = 48^{1/4}, y=201/3y = 20^{1/3} ve z=61/2z = 6^{1/2} olur. Üsler 1/41/4, 1/31/3 ve 1/21/2 olduğundan üsleri tek bir pay ile karşılaştırmak için ortak payda 1212 seçilir.

İkinci adım: Her sayının 12. kuvvetini alalım. Pozitif sayılarda kuvvet alma sıralamayı bozmaz: x12=483=110 592x^{12} = 48^3 = 110\,592, y12=204=160 000y^{12} = 20^4 = 160\,000 ve z12=66=46 656z^{12} = 6^6 = 46\,656 bulunur.

Üçüncü adım: 46 656<110 592<160 00046\,656 < 110\,592 < 160\,000 olduğundan z<x<yz < x < y sıralaması çıkar.

Çeldiriciler: 'x < y < z' sıralaması yalnızca üsleri (1/4, 1/3, 1/2) karşılaştırmanın sonucudur; tabanlar dikkate alınmadığı için geçersizdir. 'z < y < x' sıralaması yalnızca tabanları (48, 20, 6) karşılaştırır; kök dereceleri farklı olduğundan taban büyüklüğü tek başına sıralamayı belirlemez. 'y < x < z' sıralaması doğru sıralamanın tersidir ve en büyük sayıyı en küçük gösterir. 'x < z < y' sıralaması doğru sıralamada x ile z nin yerinin değiştirilmesiyle oluşur; ikinci adımda x in z den büyük çıktığı görülmüştür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

23 - 24. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Sayı piramidi

Bu sayı piramidi dört kattan oluşur: en üst katta tek kutu, en alt katta dört kutu bulunur. Her kutudaki sayı, hemen altındaki iki kutudaki sayıların toplamına eşittir. Bir kattaki i. kutu, bir alt kattaki i. ve (i+1). kutuların tam üzerinde yer alır. Bazı kutularda değer soru işaretiyle gösterilmiştir; tabloda kısa çizgi, kutunun bulunmadığı yeri gösterir.

Soru 23

  • Veri Grubu: Sayısal Bulmaca ve İşlem Grupları
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekildeki alt kattaki dört sayı, yerleri değiştirilerek en üst kutuya yazılabilecek en büyük değer kaç olabilir?

Sayı piramidi tablosu: 1. kat 37; 2. kat iki kutu soru işaretli; 3. kat 10, x, 11; 4. kat 4, 6, 2, 9. Kısa çizgi kutu olmayan yeri gösterir.
  1. A

    21

  2. B

    33

  3. C

    36

  4. D

    41

  5. E

    51

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: en üst kutunun değeri, alt kattaki sayıların katsayılı toplamıdır. Alt kattaki sayılar soldan sağa 4, 6, 2 ve 9'dur; ortadaki iki sayı en üst kutuya üçer kez, uçtaki iki sayı birer kez katkı verir, yani katsayılar 1, 3, 3, 1 olur. İkinci adım: en büyük toplam, üç katlı katsayıya en büyük iki sayının (9 ve 6) yerleştirilmesiyle elde edilir. Üçüncü adım: 3 · 9 + 3 · 6 + 1 · 4 + 1 · 2 = 51 bulunur.

Çeldiriciler: 21, dört sayı da katsayı 1 alınıp düz toplandığında çıkar. 33, en küçük iki sayı ortadaki kutulara verildiğinde çıkan en küçük değerdir. 36, katsayılar 1, 2, 2, 1 alındığında çıkar; oysa katsayılar 1, 3, 3, 1'dir. 41, en büyük sayı kenara konup geri kalanlar sıralandığında çıkar; bu düzen en büyük sayıyı katkısı küçük bir yere koyar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 24

  • Veri Grubu: Sayısal Bulmaca ve İşlem Grupları
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekildeki üçüncü kattaki ortadaki kutunun değeri bilinmemekte ve x ile gösterilmektedir. En üst kutudaki değer ile üçüncü kattaki öteki sayılar birlikte kullanıldığında, ikinci kattaki sağdaki kutunun değeri kaç olur?

Sayı piramidi tablosu: 1. kat 37; 2. kat iki kutu soru işaretli; 3. kat 10, x, 11; 4. kat 4, 6, 2, 9. Kısa çizgi kutu olmayan yeri gösterir.
  1. A

    8

  2. B

    19

    Doğru cevap
  3. C

    27

  4. D

    38

  5. E

    40

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: ikinci kattaki sol kutu, üçüncü kattaki ilk iki kutunun toplamıdır, yani 10 + x olur. İkinci adım: ikinci kattaki sağ kutu, üçüncü kattaki son iki kutunun toplamıdır, yani x + 11 olur. En üst kutu bu iki kutunun toplamı olduğundan 37 = (10 + x) + (x + 11) eşitliği kurulur; 2x = 16 ve buradan x = 8 bulunur. Üçüncü adım: ikinci kattaki sağ kutu x + 11 = 8 + 11 = 19 olur. Kontrol: alt kattaki 6 + 2 = 8 değeri de x'e eşittir.

Çeldiriciler: 8, x'in değeri istenen kutunun değeri sanıldığında çıkar. 27, en üst kutunun denkleminde ortadaki x bir kez sayılıp katsayı 1 alındığında çıkar. 38, en üst kutu yerine sol ara kutunun değeri 37 alınıp x = 27 bulunduğunda çıkar. 40, denklemde işaret ters alınıp 2x = 58 yazıldığında çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

25 - 26. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Bir ailenin yaşları ve birikimi

Bir ailenin dört üyesi vardır: anne, baba, bir kız çocuk ve bir erkek çocuk. Anne, babadan 4 yaş küçüktür. Kız çocuk, erkek çocuktan 6 yaş büyüktür. Baba ise erkek çocuğun yaşının 4 katından 1 fazladır.

Aile bir birikimini tatil için ayırmıştır. Bu birikimin 2/5'i ilk harcamada kullanılmış, kalan kısmın 1/3'ü ise ikinci harcamaya ayrılmıştır.

Soru 25

  • Sayı, Kesir ve Yaş Problemleri
  • Orta
  • Metin sorusu

Bu ailenin dört üyesinin yaşları toplamı 10 yıl sonra 124 olacaktır. Buna göre erkek çocuğun bugünkü yaşı kaçtır?

  1. A

    8

    Doğru cevap
  2. B

    9

  3. C

    10

  4. D

    11

  5. E

    84

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: ailenin dört üyesinin her yıl birer yaş büyüdüğünü, dolayısıyla yaşlar toplamının her yıl 4 arttığını görmek gerekir. 10 yılda toplam 4 × 10 = 40 artacağından bugünkü toplam 124 − 40 = 84 olur. İkinci adım: erkek çocuğun bugünkü yaşı e olsun. Kız çocuk e + 6, baba 4e + 1, anne (4e + 1) − 4 = 4e − 3 yaşındadır; toplam e + (e + 6) + (4e + 1) + (4e − 3) = 10e + 4 eder. Üçüncü adım: 10e + 4 = 84 denkleminden e = 8 bulunur; kontrol olarak yaşlar 8 + 14 + 33 + 29 = 84 eder. '9' değeri kişi sayısı yerine 3 alınıp artışın 30 hesaplanmasından çıkar. '10' değeri yılın yarısının alınıp artışın 20 sanılmasından, '11' değeri ise toplamın yalnız 10 artırılmasından doğar. '84' ise sorulan erkek çocuğun yaşı yerine bugünkü toplamın yazılmasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 26

  • Sayı, Kesir ve Yaş Problemleri
  • Orta
  • Metin sorusu

Ailenin birikiminden iki harcamadan sonra geriye 480 TL kalmıştır. Buna göre birikimin ilk tutarı kaç TL'dir?

  1. A

    480

  2. B

    720

  3. C

    880

  4. D

    1200

    Doğru cevap
  5. E

    1800

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: birikimin tamamı BB olsun. İlk harcama 25B\frac{2}{5}B olduğundan geriye 35B\frac{3}{5}B kalır. İkinci adım: ikinci harcama bu kalanın üçte biridir, yani 13⋅35B=15B\frac{1}{3}\cdot\frac{3}{5}B = \frac{1}{5}B; geriye 25B\frac{2}{5}B kalır. Üçüncü adım: 25B=480\frac{2}{5}B = 480 olduğundan B=1200B = 1200 bulunur. Kontrol: 1200 için ilk harcama 480, kalan 720; ikinci harcama 240 olup geriye 480 kalır. '480' değeri kalan tutarın birikimin tamamı sanılmasından çıkar. '720' yalnız harcanan toplam tutardır (1200 − 480). '880' iki kesrin toplamı olan 1115\frac{11}{15} oranının birikime uygulanmasından doğar. '1800' ise ikinci kesrin birikimin tamamına uygulanması, yani 415B=480\frac{4}{15}B = 480 kurulmasından çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

27 - 28. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Levha dizilimi

Bir oyunda levhalar sıra sıra dizilmektedir. İlk sırada tek bir levha bulunur ve her yeni sırada bir önceki sıradan bir levha fazla kullanılır. Tek numaralı sıralardaki levhalar mavi, çift numaralı sıralardaki levhalar kırmızıdır. Levhaların fiyatı ve ağırlığı renklerine göre ayrı ayrı verilmiştir.

Soru 27

  • Veri Grubu: Sayısal Bulmaca ve İşlem Grupları
  • Kolay
  • Şekilli soru

Dizilimin yedinci sırasındaki bütün levhaların toplam fiyatı şekildeki bilgilere göre kaç TL'dir?

Levha bilgileri tablosu: mavi levha 12 TL ve 50 g, kırmızı levha 4 TL ve 20 g.
  1. A

    28

  2. B

    32

  3. C

    84

    Doğru cevap
  4. D

    168

  5. E

    336

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: dizilimde her sırada bir levha artar, bu nedenle yedinci sırada 7 levha bulunur. İkinci adım: yedinci sıra tek numaralı olduğundan levhalar mavidir ve mavi levhanın fiyatı 12 TL'dir; toplam 7 · 12 = 84 TL olur.

Çeldiriciler: 28, yedinci sıradaki levhalar kırmızı sanılıp kırmızı fiyat olan 4 TL ile çarpıldığında çıkar. 32, sekizinci sıranın kırmızı levhalarının tutarıdır; soru ise yedinci sırayı sorar. 168, fiyat iki kez sayıldığında çıkar. 336, ilk yedi sıradaki 28 levhanın tümü mavi fiyatla çarpıldığında çıkar; soru yalnız yedinci sırayı sorar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 28

  • Veri Grubu: Sayısal Bulmaca ve İşlem Grupları
  • Zor
  • Şekilli soru

Bu dizilime sıra sıra levha eklenmektedir. Şekildeki bilgilerle levhaların toplam ağırlığı 700 g'ı geçmeyecek biçimde en çok kaç sıra tamamlanabilir?

Levha bilgileri tablosu: mavi levha 12 TL ve 50 g, kırmızı levha 4 TL ve 20 g.
  1. A

    4

  2. B

    5

  3. C

    6

    Doğru cevap
  4. D

    7

  5. E

    14

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: sıra numarası k olan sırada k levha vardır; tek sıralar mavi (50 g), çift sıralar kırmızı (20 g) olduğundan bir sıranın ağırlığı k · 50 ya da k · 20 gramdır. İkinci adım: sıralar sırayla toplanınca birikimli ağırlıklar 50, 90, 240, 320, 570 ve 690 g olur. Üçüncü adım: yedinci sıra 7 · 50 = 350 g ekler ve toplam 1040 g olur; 700 g sınırı altıncı sıra sonunda aşılmadığı için en çok 6 sıra tamamlanabilir.

Çeldiriciler: 7, sınırın ilk aşıldığı sıra numarasıdır; sınır o sırada zaten aşıldığı için bu sayı tamamlanabilen sıra sayısı değildir. 4, iki rengin levhası da mavi ağırlıkla (50 g) hesaplandığında çıkar. 14, sıra ağırlığı toplam yerine alındığında 15. sıranın tek başına 750 g ile sınırı ilk kez aşması nedeniyle çıkar. 5, mavi ve kırmızı renkler yer değiştirildiğinde çıkar; bu durumda altıncı sıra 780 g ile sınırı aşar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

29 - 31. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Burs uygunluk ve ödeme kuralları

Bir vakıf, lisans öğrencilerine verdiği bursu aşağıdaki kurallara göre belirlemektedir. Aday; not ortalaması en az 3,00 olup aylık geliri 6.000 TL'yi geçmiyorsa ya da gönüllü çalışma saati en az 40 ise burs almaya uygundur. Uygun her adaya taban burs olarak 1.000 TL ödenir. Uygun adaylardan aylık geliri 4.500 TL'yi geçmeyenlere ayrıca 500 TL ek ödeme yapılır.

Soru 29

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Orta
  • Şekilli soru

Tablodaki adaylardan kaç tanesi burs almaya uygundur?

Burs başvuru tablosu: A adayı not ortalaması 3,40, gönüllü saat 25, aylık gelir 5.200 TL; B adayı 2,85, 48, 4.100 TL; C adayı 3,10, 12, 7.500 TL; D adayı 3,00, 30, 6.000 TL; E adayı 3,75, 40, 9.800 TL.
  1. A

    0 aday

  2. B

    1 aday

  3. C

    2 aday

  4. D

    4 aday

    Doğru cevap
  5. E

    5 aday

Doğru cevap: D

Çözüm

Her aday için önce not ortalaması 3,00 ve üzeri ile aylık geliri 6.000 TL'yi geçmeyen koşul birlikte denetlenir; bu sağlanmıyorsa gönüllü çalışma saatinin 40 ve üzeri olup olmadığına bakılır. A adayı ilk koşulu (3,40 ve 5.200 TL) sağlar. B adayı ilk koşulu sağlamaz, ama 48 saatle ikinci koşulu sağlar. C adayı ne notu ne geliri ne de saat koşulunu sağlar ve uygun değildir. D adayı 3,00 ve 6.000 TL ile sınırda da olsa ilk koşulu sağlar. E adayı ise 40 saatle sınırda da olsa ikinci koşulu sağlar. Uygun adaylar A, B, D ve E olmak üzere 4 aday eder. Çeldiriciler: 0 aday, 've' ile 'veya' birbirinin yerine okunduğunda hiçbir adayın uygun çıkmamasının sonucudur. 1 aday, yalnızca uygun olmayan C adayının sayısıdır. 2 aday, eşik değerine tam eşit olan D ve E adaylarının dışarıda bırakılmasının sonucudur. 5 aday, 've' koşulunda tek bileşeni yeterli sayıldığında C adayının da uygun çıkmasının sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 30

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Zor
  • Şekilli soru

Gönüllü çalışma saati koşulu en az 40 saat yerine en az 50 saat olarak değiştirilirse, tablodaki adaylara ödenecek toplam burs tutarı önceki duruma göre ne kadar azalır?

Burs başvuru tablosu: A adayı not ortalaması 3,40, gönüllü saat 25, aylık gelir 5.200 TL; B adayı 2,85, 48, 4.100 TL; C adayı 3,10, 12, 7.500 TL; D adayı 3,00, 30, 6.000 TL; E adayı 3,75, 40, 9.800 TL.
  1. A

    500 TL

  2. B

    1500 TL

  3. C

    2000 TL

  4. D

    2500 TL

    Doğru cevap
  5. E

    4500 TL

Doğru cevap: D

Çözüm

Önceki durumda uygun adaylar A, B, D ve E'dir. Her uygun adaya 1.000 TL taban burs verildiğinden taban toplamı 4.000 TL olur; aylık geliri 4.500 TL'yi geçmeyen tek uygun aday B olduğu için 500 TL ek ödeme eklenir ve toplam 4.500 TL bulunur. Gönüllü saat koşulu 50 saat olduğunda B (48 saat) ve E (40 saat) bu yoldan uygunluğunu kaybeder; yalnızca A ve D kalır. Bu iki adayın geliri 4.500 TL'nin üzerinde olduğundan ek ödeme alınmaz ve toplam 2 × 1.000 = 2.000 TL olur. Azalış 4.500 − 2.000 = 2.500 TL'dir. Çeldiriciler: 500 TL, eski uygun aday sayısının (4) yeni hesapta kullanılmasının sonucudur. 1.500 TL, eşik değişikliğinin yalnızca B'ye uygulanmasının sonucudur. 2.000 TL, farkın değil yeni toplamın verilmesinin sonucudur. 4.500 TL, farkın değil önceki toplamın verilmesinin sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 31

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Orta
  • Şekilli soru

Tablodaki uygun adaylara ödenecek toplam burs tutarı kaç TL'dir?

Burs başvuru tablosu: A adayı not ortalaması 3,40, gönüllü saat 25, aylık gelir 5.200 TL; B adayı 2,85, 48, 4.100 TL; C adayı 3,10, 12, 7.500 TL; D adayı 3,00, 30, 6.000 TL; E adayı 3,75, 40, 9.800 TL.
  1. A

    4000 TL

  2. B

    4500 TL

    Doğru cevap
  3. C

    5000 TL

  4. D

    5500 TL

  5. E

    6000 TL

Doğru cevap: B

Çözüm

Uygun adaylar A, B, D ve E'dir. Her birine 1.000 TL taban burs ödendiğinden taban toplamı 4 × 1.000 = 4.000 TL olur. Ek 500 TL yalnızca aylık geliri 4.500 TL'yi geçmeyen uygun adaylara verilir; bu koşulu yalnızca B (4.100 TL) sağlar. Toplam 4.000 + 500 = 4.500 TL'dir. Çeldiriciler: 4.000 TL, ek ödemenin hiç eklenmemesinin sonucudur. 5.000 TL, B'nin ek tutarının iki kez sayılmasının sonucudur. 5.500 TL, uygun olmayan C adayının 1.000 TL taban tutarının da eklenmesinin sonucudur. 6.000 TL, ek ödemenin bütün uygun adaylara verilmesinin sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

32 - 34. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Kitabevi satış grafiği

Bir kitabevinin Merkez ve Liman adlı iki şubesinde Ocak'tan Mayıs'a kadar her ay satılan kitap adetleri, gruplu çubuk grafikte gösterilmiştir. Her ayın iki çubuğu aynı kategori altında yer alır ve gösterge ile ayırt edilir. Aşağıdaki sorular, şubelerin satış verilerini okuyarak fark, ortalama ve yüzde hesapları yapmayı gerektirir.

Soru 32

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Kolay
  • Şekilli soru

Grafikteki iki şubenin satış adetleri arasındaki mutlak fark en büyük olan ay hangisidir?

Gruplu çubuk grafik: Ocak'tan Mayıs'a aylara göre iki şubenin satış adetleri. Merkez: Ocak 50, Şubat 32, Mart 20, Nisan 51, Mayıs 55. Liman: Ocak 40, Şubat 38, Mart 18, Nisan 44, Mayıs 50. Değer ekseni 0-60 adet.
  1. A

    Şubat

  2. B

    Ocak

    Doğru cevap
  3. C

    Mart

  4. D

    Nisan

  5. E

    Mayıs

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda her ay için iki şubenin satış adetleri arasındaki mutlak fark alınır: Ocak için 50 - 40 = 10, Şubat için 38 - 32 = 6, Mart için 20 - 18 = 2, Nisan için 51 - 44 = 7 ve Mayıs için 55 - 50 = 5 bulunur. İkinci adımda en büyük fark 10 olduğundan cevap Ocak'tır. Grafikteki en yüksek çubuğun Mayıs'ta olması 'Mayıs' seçeneğini cazip kılar; ancak fark hesabında karşılaştırılan şey tek bir çubuğun yüksekliği değil, iki şubenin aynı aydaki değerleri arasındaki farktır. 'Mart' seçeneği en küçük farkın olduğu aydır. 'Şubat' seçeneği ise seri sırası ters alındığında, yani Liman eksi Merkez yapıldığında en büyük sonuç olarak çıkar; 'Nisan' seçeneği ikinci büyük farkı en büyük sanmaktan gelir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 33

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Orta
  • Şekilli soru

Grafikteki değerlere göre, Merkez şubesinin beş aylık satış ortalaması ile Liman şubesinin beş aylık satış ortalaması arasındaki fark kaç adettir?

Gruplu çubuk grafik: Ocak'tan Mayıs'a aylara göre iki şubenin satış adetleri. Merkez: Ocak 50, Şubat 32, Mart 20, Nisan 51, Mayıs 55. Liman: Ocak 40, Şubat 38, Mart 18, Nisan 44, Mayıs 50. Değer ekseni 0-60 adet.
  1. A

    -3,6

  2. B

    3,6

    Doğru cevap
  3. C

    4,5

  4. D

    5

  5. E

    18

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda Merkez şubesinin beş aylık toplamı 50 + 32 + 20 + 51 + 55 = 208, Liman şubesinin toplamı 40 + 38 + 18 + 44 + 50 = 190 olarak bulunur. İkinci adımda ortalamalar 208 / 5 = 41,6 ve 190 / 5 = 38 olur. Üçüncü adımda ortalamalar arasındaki fark 41,6 - 38 = 3,6 olarak çıkar. Toplamların farkı 18 olduğundan ortalamaların farkı bunun beşte biridir; toplamların farkını doğrudan vermek 18 sonucunu verir, farkı 4'e bölmek ise 4,5 sonucunu verir. Serilerin sırası ters alınırsa fark işareti değişir ve sonuç negatif çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 34

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Zor
  • Şekilli soru

Grafikteki iki şubenin satışları birlikte ele alındığında, Ocak ve Şubat aylarının toplamından Nisan ve Mayıs aylarının toplamına geçişte yüzde değişim kaçtır?

Gruplu çubuk grafik: Ocak'tan Mayıs'a aylara göre iki şubenin satış adetleri. Merkez: Ocak 50, Şubat 32, Mart 20, Nisan 51, Mayıs 55. Liman: Ocak 40, Şubat 38, Mart 18, Nisan 44, Mayıs 50. Değer ekseni 0-60 adet.
  1. A

    -25

  2. B

    0,25

  3. C

    20

  4. D

    25

    Doğru cevap
  5. E

    40

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda Ocak ve Şubat aylarında iki şubenin satışları toplanır: 50 + 40 + 32 + 38 = 160. İkinci adımda Nisan ve Mayıs aylarındaki toplam 51 + 44 + 55 + 50 = 200 olarak bulunur. Üçüncü adımda değişim 200 - 160 = 40 olur ve yüzde değişim 40 / 160 = 0,25, yani yüzde 25'tir. Değişimi son toplama bölmek 20 sonucunu verir; oranı yüzde olarak yazmamak 0,25 değerini verir; geçişin yönünü ters okumak -25 sonucunu verir; yüzde yerine mutlak artışı vermek ise 40 sonucunu verir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

35 - 37. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Üniversite mezun tablosu

Bir üniversitenin dört fakültesinin 2024 ve 2025 yıllarındaki mezun sayıları iki yönlü tabloda verilmiştir. Her fakültenin iki yıla ait değerleri aynı satırda yer alır ve sayılar kişi cinsindendir. Aşağıdaki sorular, tablodaki değerlerden pay, yüzde değişim ve yeni toplam hesaplamalarını gerektirir.

Soru 35

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Orta
  • Şekilli soru

Tablodaki değerlere göre, 2025 yılındaki toplam mezun sayısı içinde Mühendislik Fakültesi'nin payı yüzde kaçtır?

Tablo: fakülte, 2024 ve 2025 mezun sayısı (kişi). Mühendislik 500 ve 600; Tıp 500 ve 400; Eğitim 350 ve 280; Hukuk 256 ve 320.
  1. A

    3,75

  2. B

    25

  3. C

    37,5

    Doğru cevap
  4. D

    62,5

  5. E

    375

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda 2025 sütunundaki dört değer toplanır: 600 + 400 + 280 + 320 = 1600. İkinci adımda Mühendislik Fakültesi'nin 600 kişilik değeri bu toplama bölünür: 600 / 1600 = 0,375, yüzde olarak %37,5 eder. Komşu satırın, yani Tıp'ın payını okumak 25 sonucunu verir. 3,75 ve 375 değerleri oranı yüzdeye çevirirken basamağın yanlış kaydırılmasından gelir. 62,5 değeri ise payın tümleyenidir, yani 100 eksi payın kendisidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 36

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Zor
  • Şekilli soru

Tablodaki değerlere göre, 2024'ten 2025'e geçişte yüzde artışı en büyük olan fakültenin bu artış oranı yüzde kaçtır?

Tablo: fakülte, 2024 ve 2025 mezun sayısı (kişi). Mühendislik 500 ve 600; Tıp 500 ve 400; Eğitim 350 ve 280; Hukuk 256 ve 320.
  1. A

    -20

  2. B

    20

  3. C

    25

    Doğru cevap
  4. D

    64

  5. E

    100

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda her fakülte için artış oranı (2025 - 2024) / 2024 ile bulunur. Mühendislik'te (600 - 500) / 500 = 0,20, Tıp'ta (400 - 500) / 500 = -0,20, Eğitim'de (280 - 350) / 350 = -0,20 ve Hukuk'ta (320 - 256) / 256 = 0,25 çıkar. İkinci adımda en büyük artış oranı Hukuk'a aittir, yani yüzde 25'tir. Mühendislik mutlak olarak en fazla artan fakültedir, ancak yüzde artışı bakımından Hukuk'u geçemez; 64 ve 100 değerleri ise yüzde yerine mutlak artışları verir. Azalan bir fakültenin oranını seçmek -20 sonucunu verir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 37

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Zor
  • Şekilli soru

Tablodaki 2025 değerlerinde Tıp Fakültesi'nin mezun sayısı, tablodaki değerinden yüzde 25 azaltılıyor; diğer değerler aynen kalıyor. Bu durumda yeni toplam içinde Tıp Fakültesi'nin payı yüzde kaç olur?

Tablo: fakülte, 2024 ve 2025 mezun sayısı (kişi). Mühendislik 500 ve 600; Tıp 500 ve 400; Eğitim 350 ve 280; Hukuk 256 ve 320.
  1. A

    18,75

  2. B

    20

    Doğru cevap
  3. C

    25

  4. D

    300

  5. E

    1500

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda Tıp Fakültesi'nin 2025 değeri 400'den yüzde 25 azaltılarak 300 olur. İkinci adımda yeni toplam, diğer değerler aynı kalmak üzere 600 + 300 + 280 + 320 = 1500 olarak bulunur. Üçüncü adımda yeni pay 300 / 1500 = 0,20, yani yüzde 20'dir. Eski toplamı (1600) paydada bırakmak 18,75 sonucunu verir; azaltılmamış değeri (400) pay olarak almak 25 sonucunu verir. 300 ve 1500 değerleri ise pay yerine adet ya da toplam vermek gibi ölçü birimi karışıklıklarıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

38 - 40. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Dönüşüm işlemi

Bir tam sayıya aşağıdaki işlem bir adım olarak uygulanır. Sayı çift ise 2'ye bölünür; tek ise 3 ile çarpılıp 1 eklenir. Bu işlemin sonucu 10'dan büyükse 4 çıkarılır; 10 ya da daha küçükse olduğu gibi kalır. Bir adımın sonucu, bir sonraki adımda başlangıç sayısı olarak kullanılır.

Soru 38

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Orta
  • Metin sorusu

Başlangıç sayısı 7 olduğunda işlem 3 adım uygulanırsa elde edilen sayı kaçtır?

  1. A

    9

  2. B

    23

  3. C

    24

    Doğru cevap
  4. D

    28

  5. E

    34

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda 7 tek olduğundan 3 × 7 + 1 = 22 bulunur; 22 sayısı 10'dan büyük olduğu için 4 çıkarılır ve 18 olur. İkinci adımda 18 çift olduğundan 2'ye bölünür ve 9 olur; 9, 10'dan büyük olmadığı için değişmez. Üçüncü adımda 9 tek olduğundan 3 × 9 + 1 = 28 olur; 28, 10'dan büyük olduğu için 4 çıkarılır ve sonuç 24 bulunur. Çeldiriciler: 9, yalnızca iki adım uygulanmasının sonucudur. 23, ilk adımda 4 yerine 3 çıkarılmasının sonucudur. 28, son adımda eşiğin denetlenmemesinin sonucudur. 34, eşik kuralının hiç uygulanmamasının sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 39

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Zor
  • Metin sorusu

Başlangıç sayısı 1 ile 9 arasında (sınırlar dâhil) bir tam sayıdır ve işlem tam iki adım uygulanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi iki adım sonunda elde edilemez?

  1. A

    2

  2. B

    5

  3. C

    7

    Doğru cevap
  4. D

    8

  5. E

    10

Doğru cevap: C

Çözüm

Başlangıç sayıları 1'den 9'a kadar denendiğinde iki adım sonucu şöyledir: 1 → 4 → 2; 2 → 1 → 4; 3 → 10 → 5; 4 → 2 → 1; 5 → 12 → 6; 6 → 3 → 10; 7 → 18 → 9; 8 → 4 → 2; 9 → 24 → 8. Bu sonuçlar 1, 2, 4, 5, 6, 8, 9 ve 10 değerlerini verir; 7 hiçbir başlangıç sayısından elde edilemez. Çeldiriciler: 2, yalnızca 1 ve 8 başlangıçlarından gelir; bu yolların ikisi birden gözden kaçarsa dışlanır. 5 yalnızca 3 başlangıcından gelir. 8 yalnızca 9 başlangıcından gelir. 10 yalnızca 6 başlangıcından gelir ve eşiğin 10'a eşit olduğu gözden kaçarsa görülmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 40

  • Veri Grubu: Bilgi Seti ve Kural Çıkarımı
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Başlangıç sayısı 2 ise iki adım sonunda elde edilen sayı 4'tür.

  2. II.

    Başlangıç sayısı 3 ise iki adım sonunda elde edilen sayı 5'tir.

  3. III.

    Başlangıç sayısı 6 ise iki adım sonunda elde edilen sayı 6'dır.

Her öncüldeki başlangıç sayısına işlem tam iki adım uygulanıyor. Aşağıdaki öncüllerin hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız III

  2. B

    I ve III

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    Yalnız I

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci öncülde 2 çift olduğundan 1 olur; 1 tek olduğundan 3 × 1 + 1 = 4 bulunur ve 4, 10'dan küçük olduğu için sonuç 4'tür. Öncül doğrudur. İkinci öncülde 3 tek olduğundan 3 × 3 + 1 = 10 olur; 10, 10'dan büyük olmadığı için değişmez ve çift olduğundan 5 bulunur. Öncül doğrudur. Üçüncü öncülde 6 çift olduğundan 3 olur; 3 tek olduğundan 10 bulunur ve bu sayı 10'dan büyük değildir. Sonuç 10'dur, 6 değildir; öncül yanlıştır. Doğru birleşim I ve II'dir. Çeldiriciler: 'Yalnız III', öncülleri yalnızca bir adımla denetleyip III'ü doğru saymanın sonucudur. 'I ve III', 10 sayısını eşiği aşmış kabul edip III'ü doğru saymanın sonucudur. 'Yalnız I', yalnızca ilk öncülün doğru sayılmasının sonucudur. 'I, II ve III', üç öncülün birden doğru sayılmasının sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

41 - 43. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Koşu etkinliğinde bitirme süreleri

Bir koşu etkinliğine katılan kişilerin bitirme süreleri dakika cinsinden ölçülmüş ve eşit genişlikli sınıflara ayrılarak gruplandırılmıştır. Her sınıf alt sınırı dahil, üst sınırı hariç olacak biçimde okunur. Sınıf aralıkları ve her sınıftaki katılımcı sayıları aşağıdaki tablodadır.

Soru 41

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Orta
  • Şekilli soru

Bitirme süresi 20 dakikadan kısa olan katılımcıların, tüm katılımcılar içindeki payı yüzde kaçtır?

Tablo: bitirme süreleri (dakika) ve katılımcı sayıları. 0–10 dakika: 4 katılımcı; 10–20 dakika: 8; 20–30 dakika: 7; 30–40 dakika: 10; 40–50 dakika: 11.
  1. A

    12

  2. B

    20

  3. C

    30

    Doğru cevap
  4. D

    33,3

  5. E

    70

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda tablodaki frekanslar toplanır: 4 + 8 + 7 + 10 + 11 = 40, yani toplam 40 katılımcı vardır. İkinci adımda 20 dakikadan kısa süreler bulunur; bunlar 0–10 ve 10–20 sınıflarındadır ve frekansları 4 + 8 = 12 olur. Son adımda pay 12 / 40 = 0,30 olur, yani yüzde 30 bulunur.

Çeldiriciler: 12 yüzde yerine katılımcı sayısını verir. 20, yalnızca 10–20 sınıfını alıp 0–10 sınıfını atlamanın sonucudur (8 / 40 yüzde 20 eder). 33,3, toplamdan bir sınıfı (0–10) çıkarıp 12 / 36 hesaplamasından çıkar. 70, istenen payın tümleyeni olan 20 dakika ve üzerindeki payı verir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 42

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Zor
  • Şekilli soru

Tablodaki sınıf sınırlarından hesaplanan veri açıklığı ile sınıf orta değerleri kullanılarak bulunan tahmini ortalama arasındaki fark kaç dakikadır?

Tablo: bitirme süreleri (dakika) ve katılımcı sayıları. 0–10 dakika: 4 katılımcı; 10–20 dakika: 8; 20–30 dakika: 7; 30–40 dakika: 10; 40–50 dakika: 11.
  1. A

    11

  2. B

    19

  3. C

    21

    Doğru cevap
  4. D

    25

  5. E

    26

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda açıklık bulunur: en küçük alt sınır 0, en büyük üst sınır 50 olduğundan açıklık 50 − 0 = 50 dakikadır. İkinci adımda her sınıfın orta değeri alınır (5, 15, 25, 35, 45), bunlar frekanslarla çarpılıp toplanır: 4·5 + 8·15 + 7·25 + 10·35 + 11·45 = 1160. Tahmini ortalama 1160 / 40 = 29 olur. Son adımda istenen fark 50 − 29 = 21 bulunur.

Çeldiriciler: 11, açıklığı 40 (en büyük orta değer ile ilk sınıfın üst sınırı arasındaki fark) sanmanın, yani 40 − 29 işleminin sonucudur. 19, açıklığı ilk sınıfın genişliği olan 10 sanıp 29 − 10 almaktır. 25, frekansları kullanmadan orta değerlerin düz ortalamasını (25) açıklıktan çıkarmaktır. 26, orta değer yerine alt sınırları kullanıp ortalamayı 24 bulmanın sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 43

  • Veri Grubu: Tablo ve Grafik
  • Orta
  • Şekilli soru

Katılımcıların bitirme süreleri küçükten büyüğe sıralandığında ortanca değerin bulunduğu sınıf hangisidir?

Tablo: bitirme süreleri (dakika) ve katılımcı sayıları. 0–10 dakika: 4 katılımcı; 10–20 dakika: 8; 20–30 dakika: 7; 30–40 dakika: 10; 40–50 dakika: 11.
  1. A

    30–40

    Doğru cevap
  2. B

    10–20

  3. C

    20–30

  4. D

    0–10

  5. E

    40–50

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda toplam katılımcı sayısı 40 olarak bulunur; ortanca değer sıralamadaki 20. ve 21. değerlerin ortasında yer alır. İkinci adımda birikimli frekanslar sırayla 4, 12, 19, 29 ve 40 olur. Birikimli frekans 19'a kadar 20. sıraya ulaşmadığından, 20. ve 21. değerler 29'a kadar süren 30–40 sınıfındadır ve ortanca sınıf bu sınıftır.

Çeldiriciler: 40–50, en yüksek frekanslı sınıfı (tepe değer sınıfı) seçmek demektir. 20–30, sınıfları ortadan sayarak üçüncü sınıfı almaktır. 10–20, birikimli frekansı bir sınıf geriden okumanın sonucudur, çünkü 12 değeri 20. sırayı kapsamaz. 0–10, ortanca sırayı ilk sınıftan saymaktır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 44

  • Geometri: Açı ve Üçgen
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekilde [BC] kenarı C noktasından D noktasına doğru uzatılmıştır. Şekildeki açı ölçülerine göre x kaç derecedir?

ABC üçgeninde A köşesindeki açı 2x, B köşesindeki açı x + 15° ve C köşesindeki dış açı 105° olarak işaretlidir; [BC] kenarı C noktasından D noktasına uzatılmıştır.
  1. A

    30°

    Doğru cevap
  2. B

    60°

  3. C

    80°

  4. D

    90°

  5. E

    120°

Doğru cevap: A

Çözüm

Üçgenin bir dış açısı, kendisine komşu olmayan iki iç açının toplamına eşittir. Şekilde dış açı 105° ve iç açılar 2x ile x + 15° olduğundan birinci adımda 2x + (x + 15) = 105 eşitliği kurulur. İkinci adımda 3x + 15 = 105 olur, buradan 3x = 90 ve x = 30 bulunur. Bu değerle A köşesindeki açı 60°, B köşesindeki açı 45° olur ve ikisinin toplamı dış açıya eşit olan 105° çıkar, bu nedenle x = 30° doğrudur.

Çeldiriciler: 120° seçeneği dış açıyı iki iç açının farkına eşitleme hatasının sonucudur; 2x - (x + 15) = 105 yazıldığında x = 120 çıkar. 60° seçeneği x değerini sormak yerine A köşesindeki açının ölçüsü olan 2x değerini vermektir. 80° seçeneği iç açılar toplamını 360° alıp 3x + 15 + 105 = 360 yazılmasından çıkar. 90° seçeneği dış açıyı yalnızca tek bir iç açıya eşit almanın sonucudur; x + 15 = 105 ise x = 90 olur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 45

  • Katı Cisim ve Uzamsal Görünüm
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekildeki düzgün kare piramidin taban ayrıtı ve yan yüz yüksekliği verilmiştir. Piramidin toplam yüzey alanı kaç santimetrekaredir?

Taban kenarı 6 cm olan düzgün kare piramit; bir yan yüzün yüksekliği 5 cm.
  1. A

    60

  2. B

    81

  3. C

    84

  4. D

    96

    Doğru cevap
  5. E

    156

Doğru cevap: D

Çözüm

Taban kare olduğundan alanı 6 × 6 = 36 cm² olur. Her yan yüz, tabanı 6 cm ve yüksekliği 5 cm olan bir üçgendir; bir yan yüzün alanı 6 × 5 / 2 = 15 cm² olur. Dört yan yüzün toplamı 4 × 15 = 60 cm²'dir, toplam yüzey alanı da 36 + 60 = 96 cm² olarak bulunur.

Çeldiriciler: 60 yalnızca yan yüzlerin alanıdır; tabanın alanı eklenmemiştir. 81 yalnızca üç yan yüz alındığında çıkar; piramidin dört yan yüzü olduğu atlanmıştır. 84 yan yüz yüksekliği yerine cismin yüksekliği olan 4 cm kullanıldığında çıkar; yan yüz yüksekliği cismin yüksekliğinden farklıdır ve üçgenin yüksekliği olarak o kullanılmalıdır. 156 üçgen alanındaki 2'ye bölme işlemi atlandığında elde edilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 46

  • Geometri: Açı ve Üçgen
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekildeki ABC üçgeninde [BD], B köşesindeki iç açıortaydır. Şekildeki x açısının ölçüsü kaç derecedir?

İkizkenar ABC üçgeninde eş kenarlar çentiklidir ve tepe açısı A köşesinde 40° dir. B köşesinden çizilen BD açıortayının AC kenarını kestiği D noktasında ADB açısı x olarak işaretlidir.
  1. A

    70°

  2. B

    75°

  3. C

    90°

  4. D

    105°

    Doğru cevap
  5. E

    120°

Doğru cevap: D

Çözüm

İkizkenar üçgende eş kenarların karşısındaki taban açıları eşittir. Tepe açısı 40° olduğundan taban açılarının her biri (180° - 40°) / 2 = 70° bulunur. [BD] açıortay olduğu için B köşesindeki 70° lik açı iki eşit parçaya bölünür ve ABD açısı 35° olur. ABD üçgeninde iç açılar toplamı 180° olduğundan ikinci adımda ADB = 180° - 40° - 35° = 105° bulunur, yani x = 105° doğrudur. Kontrol olarak BDC açısı 180° - 70° - 35° = 75° olur ve x ile birlikte doğru bir çift oluşturur.

Çeldiriciler: 70° seçeneği taban açısının tamamını açıortay ile bölmeden kullanmanın sonucudur; 180° - 40° - 70° = 70° çıkar. 75° seçeneği, ABD üçgeninin D köşesindeki dış açısını, yani 40° + 35° toplamını vermektir; bu ölçü komşu BDC açısıdır, x ise ADB açısıdır. 90° seçeneği, açıortayın AC kenarına dik olduğunu varsaymanın sonucudur. 120° seçeneği tepe açısı 40° yi taban açısı sanıp yarısını 20° almanın sonucudur; 180° - 40° - 20° = 120° çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 47

  • Geometri: Alan, Çevre, Çokgen ve Çember
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekildeki düzgün çokgende dış açı gösterilmiştir. İç açılar toplamı ile bir iç açı arasındaki fark kaç derecedir?

Düzgün on kenarlı çokgenin bir köşesinde, bir kenarın uzatılmasıyla oluşan dış açı 36 derecedir.
  1. A

    216

  2. B

    1116

  3. C

    1296

    Doğru cevap
  4. D

    1404

  5. E

    1440

Doğru cevap: C

Çözüm

Düzgün çokgenin dış açılarının toplamı 360° olduğundan, şekildeki dış açı 36° ise kenar sayısı 360 ÷ 36 = 10 bulunur. Birinci adım bu sayıyı verir. İkinci adımda iç açılar toplamı (10 − 2) × 180° = 1440° olarak hesaplanır. Üçüncü adımda bir iç açı, dış açının bütünleri olan 180° − 36° = 144° olduğundan, iki büyüklüğün farkı 1440 − 144 = 1296° olur.

Çeldiriciler: 216 değeri iç açılar toplamının 360° alınmasından çıkar. 1116 kenar sayısının bir eksik, yani 9 bulunmasından gelir. 1404 dış açının iç açı yerine kullanılmasının sonucudur. 1440 ise farkın alınmadığı, yalnız iç açılar toplamının yazıldığı durumdur; bu yüzden yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 48

  • Geometri: Açı ve Üçgen
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Tepe açısı geniş olan bir ikizkenar üçgende taban açılarının ölçüleri tam sayıdır. Bir taban açısı en fazla kaç derece olabilir?

  1. A

    44°

    Doğru cevap
  2. B

    45°

  3. C

    88°

  4. D

    89°

  5. E

    134°

Doğru cevap: A

Çözüm

Taban açılarının her biri b ile gösterilirse tepe açısı 180° - 2b olur. Tepe açısı geniş olduğundan 180° - 2b > 90° eşitsizliği yazılır ve buradan b < 45° çıkar. Taban açısının ölçüsü tam sayı olduğuna göre en büyük değer 44° dir; bu durumda tepe açısı 180° - 88° = 92° olur ve geniş açı koşulu sağlanır.

Çeldiriciler: 45° seçeneği tepe açısını tam 90° kabul edip sınır değerini almanın sonucudur; ancak tepe açısı geniş olduğundan taban açısı tam 45° olamaz. 88° seçeneği tepe açısı 92° iken yalnızca tek bir taban açısı için 180° - 92° = 88° işleminin yapılmasından çıkar. 89° seçeneği geniş açı koşulunu taban açısına uygulayıp 90° den küçük en büyük tam sayıyı almanın sonucudur; taban açısının 90° den küçük olması yetmez, 45° den küçük olması gerekir. 134° seçeneği iç açılar toplamını 360° alıp (360° - 92°) / 2 işleminin yapılmasından çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 49

  • Geometri: Alan, Çevre, Çokgen ve Çember
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekildeki ABCD paralelkenarının çevresi 36 cm'dir. Köşegenlerden biri çizildiğinde oluşan üçgenlerden birinin alanı kaç cm²'dir?

ABCD paralelkenarında AB kenarı 8 cm, A köşesindeki iç açı 30 derecedir.
  1. A

    16

  2. B

    20

    Doğru cevap
  3. C

    36

  4. D

    40

  5. E

    56

Doğru cevap: B

Çözüm

Çevre 2 × (AB + AD) = 36 cm eşitliğinden, AB = 8 cm olduğu için AD = 18 − 8 = 10 cm bulunur. Birinci adım budur. İkinci adımda paralelkenarın alanı, bir komşu kenar çifti ile aradaki açının sinüsünün çarpımıdır: 8 × 10 × sin 30° = 8 × 10 × 1/2 = 40 cm². Üçüncü adımda köşegen paralelkenarı iki eş üçgene ayırdığından her üçgenin alanı 40 ÷ 2 = 20 cm² olur.

Çeldiriciler: 40 değeri üçgen yerine paralelkenarın tamamının alanıdır. 36 değeri çevrenin yarısını doğrudan AD kenarı saymaktan, yani AB'yi çıkarmamaktan gelir. 56 değeri çevrenin kenar toplamı olarak alınıp AD = 36 − 8 = 28 bulunmasının sonucudur. 16 ise iki komşu kenarı eşit sanmanın sonucudur; bu yüzden yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 50

  • Geometri: Alan, Çevre, Çokgen ve Çember
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekildeki ABCD dikdörtgeninde E ve F noktaları kenarlar üzerindedir. Taralı bölgenin alanı kaç cm²'dir?

ABCD dikdörtgeninin AB kenarı 12 cm, BC kenarı 8 cm; AB üzerindeki E noktası A'ya 3 cm, CD üzerindeki F noktası C'ye 6 cm uzaklıktadır; EBCF bölgesi taralıdır.
  1. A

    36

  2. B

    48

  3. C

    60

    Doğru cevap
  4. D

    72

  5. E

    96

Doğru cevap: C

Çözüm

AB = 12 cm ve AE = 3 cm olduğundan EB = 12 − 3 = 9 cm bulunur. Birinci adım budur. Taralı bölge EB ve CF paralel kenarlı, BC yüksekliği 8 cm olan bir dik yamuktur; CF = 6 cm olarak şekildedir. İkinci adımda yamuk alanı (EB + CF) × BC ÷ 2 olduğundan, değerler yerine konulunca (9 + 6) × 8 ÷ 2 = 60 cm² bulunur. Üçüncü adım, bu değerin dikdörtgenin alanı 12 × 8 = 96 cm² ile karşılaştırılmasıdır; taralı bölge dikdörtgenin 60/96 oranındadır.

Çeldiriciler: 36 değeri taralı olmayan AEFD bölgesinin alanıdır. 48 değeri dikdörtgenin yarısıdır ve taralı bölgenin şeklini dikkate almaz. 72 değeri EB yerine tüm AB kenarının alınmasının sonucudur. 96 ise dikdörtgenin tamamının alanıdır; bu yüzden yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 51

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kimya dersinde maddelerin birbirine dönüşmesini anlatan temel terim ……… ; gazete dilinde ise bir açıklamaya verilen ani karşılığı anlatmak için ……… sözcüğü kullanılır. Boş bırakılan yerlere sırasıyla hangisi getirilmelidir?

  1. A

    çözünme – tepki

  2. B

    tepki – tepkime

  3. C

    tepkime – tepki

    Doğru cevap
  4. D

    karışım – tepki

  5. E

    katalizör – tepki

Doğru cevap: C

Çözüm

Kimya dersinde maddelerin birbirine dönüşmesini anlatan terim 'tepkime'dir; kimya metninde bu sözcük, maddelerin etkileşerek yeni maddelere dönüşen süreci gösterir. Gazete dilinde ise bir açıklamaya verilen ani karşılık 'tepki' ile anlatılır, yani aynı sözcük iki alanda farklı görevle kullanılır. 'Tepki – tepkime' sıralaması iki yeri ters çevirerek kimya teriminin günlük karşılığa, günlük sözcüğün de bilimsel süreç anlamına kaymasına yol açar. 'Karışım' bir madde türünü, 'çözünme' ise yalnızca bir fiziksel durumu anlattığı için dönüşüm süreci terimi olamaz; 'katalizör' ise tepkimeyi hızlandıran bir maddedir, süreci değil.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 52

  • Boşluk Tamamlama
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Sel felaketinin ardından bir esnaf, dükkânındaki imkânları zor durumdaki mahalle ailelerinin hizmetine sunmuştur. Bu davranışı anlatmak için aşağıdaki söz öbeklerinden hangisi kullanılır?

  1. A

    Kapıda bırakmak

  2. B

    Kulak asmamak

  3. C

    Ağzı kulaklarına varmak

  4. D

    Sırtını dayamak

  5. E

    Elini taşın altına koymak

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

'Elini taşın altına koymak' deyimi, zor bir durumda birine maddi ya da manevi destek vermek, emek ve imkân ortaya koymak anlamına gelir. Sel sonrası esnafın kendi imkânlarını ihtiyaç sahiplerine açması bu anlamla birebir örtüşür. 'Kulak asmamak' bir uyarıyı ya da öğüdü önemsememek, 'ağzı kulaklarına varmak' aşırı sevinmek anlamına geldiği için bu bağlamda yardım etme anlamı taşımaz. 'Sırtını dayamak' birine güvenip ona bağlanmak anlamını taşıdığından, yardım eden tarafı değil yardım alan tarafı anlatır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 53

  • Boşluk Tamamlama
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekildeki tablo, bir kütüphanenin üç yıllık ödünç ve üye kayıtlarını göstermektedir. Buna göre 2023'ten 2024'e geçildiğinde ödünç verilen kitap sayısı ……… ; 2022'den 2024'e geçildiğinde ise üye başına düşen ödünç sayısı ……… . Boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Tablo: yıl, ödünç verilen kitap sayısı ve üye sayısı. 2022: 1200 ödünç, 300 üye; 2023: 1500 ödünç, 320 üye; 2024: 1350 ödünç, 410 üye.
  1. A

    artmıştır, azalmıştır

  2. B

    azalmıştır, azalmıştır

    Doğru cevap
  3. C

    azalmıştır, artmıştır

  4. D

    azalmıştır, değişmemiştir

  5. E

    artmıştır, artmıştır

Doğru cevap: B

Çözüm

Ödünç verilen kitap sayısı 2023'te 1500, 2024'te 1350'dir; 1350 sayısı 1500'den küçük olduğundan bu sayı azalmıştır. Üye başına düşen ödünç sayısını bulmak için iki yıl için de bölme yapılır: 2022'de 1200 / 300 = 4, 2024'te 1350 / 410 ≈ 3,29 olur. Bu değer 4'ten küçük olduğundan üye başına düşen ödünç sayısı da azalmıştır. Üye sayısının artması tek başına oranın artacağı anlamına gelmediği için 'artmıştır' yargısı bu veriyle bağdaşmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 54

  • Boşluk Tamamlama
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Sonuçları tekrarlanamayan bir deney, ……… bir kanıt olarak sunulamaz; ancak tekrarlanabilir veriler, hipotezi ……… bir zemine taşır. Boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    kuşkulu – zayıf

  2. B

    güvenilir – kuşkulu

  3. C

    kesin – zayıf

  4. D

    güvenilir – sağlam

    Doğru cevap
  5. E

    güvenilir – zayıf

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci boşluk, sonuçları tekrarlanamayan bir deneyin bilimsel kanıt olarak sunulamayacağını söyleyen bir sıfat ister; bu bağlamda 'güvenilir' sözcüğü uyar. İkinci cümledeki 'ancak' bağlacı bir karşıtlık kurar: tekrarlanabilir veriler olumlu bir etki yaptığı için hipotez 'sağlam' bir zemine taşınır. 'Kuşkulu' ve 'zayıf' ikinci boşlukta olumsuz bir etki anlatır, bu da karşıtlığı bozar. 'Kesin' ise tekrarlanamayan bir deneyin kesinliğiyle çelişen, ikinci boşluktaki zayıf ve kuşkulu çiftlerle birlikte eleniyor.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 55

  • Boşluk Tamamlama
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Şehirlerde yapılar çoğu zaman yıkılıp yeniden inşa edilir; bu süreçte eski dokular kaybolurken geride çoğunlukla anıtsal yapılar kalır. Oysa bir kentin belleği, sıradan sokaklarda, esnaf dükkânlarında ve günlük alışkanlıklarda sürer. Anıtlar hafızanın görünen yüzüdür, gündelik düzen ise onu canlı tutan kısımdır.

Bu parça aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanabilir?

  1. A

    Bu nedenle kent kimliğini koruyacak bir anlayış, yapıların yanında yaşayan gündelik düzeni de hesaba katmalıdır.

    Doğru cevap
  2. B

    Modern mimari, geleneksel dokuyu yeni yapılarla birleştirerek kentlere özgün bir kimlik kazandırır.

  3. C

    Kentlerin en eski yapıları, değer taşımadıkları için zamanla yıkılmalıdır.

  4. D

    Turizm gelirleri arttıkça kentlerdeki sanat galerilerinin sayısı da çoğalmaktadır.

  5. E

    Esnafın ticari kazancı, kentin tarihsel kimliğinden daha önemlidir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Parça, anıtların kentin görünen yüzü, gündelik düzenin ise belleği canlı tutan kısmı olduğunu söyleyerek yazarın yönelimini belirler: koruma yalnız yapılarla sınırlı kalmamalıdır. Son cümle bu akışı sürdürmeli ve gündelik düzeni koruma anlayışının kapsamına almalıdır; ilk seçenek tam olarak bu sonucu verir. 'Kentlerin en eski yapıları ... yıkılmalıdır' cümlesi yazarın yargısını tersine çevirir, 'esnafın ticari kazancı' cümlesi ise yazarın kent kimliğine verdiği önemi ters yönde bir öncelikle değiştirir. Modern mimari ve sanat galerisi cümleleri parçada hiç işlenmeyen yeni konulara geçer.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 56

  • Kesin Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Semtin en eski halk kütüphanesi, kitap ödünç alma saatlerini yıl başında açıklamış; ancak öğrencilere akşam saatlerinde ödünç kitap vermeyi artık sürdürmemektedir.

Bu cümleden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Kütüphane, akşam saatlerinde öğrencilere ödünç kitap verme uygulamasını bir süre sürdürmüştür.

    Doğru cevap
  2. B

    Kütüphanenin akşam saatlerindeki hizmetini bütçe kesintisi nedeniyle durdurduğu kesindir.

  3. C

    Kütüphane, akşam saatlerinde ödünç kitap vermeyi yakın zamanda yeniden başlatmıştır.

  4. D

    Kütüphanenin akşam saatlerindeki ödünç kitap uygulaması dönemler boyunca değişmeden sürmüştür.

  5. E

    Kütüphane önümüzdeki yıl akşam saatlerinde ödünç kitap vermeyi yeniden başlatacaktır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: "artık ... sürdürmemektedir" ifadesi, bugün yapılmayan bir uygulamanın daha önce yapılıyor olduğunu önvarsayar. İkinci adım: bu önvarsayım, hizmetin geçmişte bir süre verildiğini kesin olarak bildirir; cümle bunun nedenini ya da tarihini söylemez. Üçüncü adım: dolayısıyla çıkan kesin sonuç, uygulamanın bir süre sürdürüldüğü ve bugün sona erdiğidir.

Çeldiriciler: Yakın zamanda yeniden başlatıldığını söyleyen seçenek, cümlenin bugün verilmediğini belirttiği durumu tersine çevirir. Bütçe kesintisi nedenini ileri süren seçenek, cümlede olmayan bir nedeni kesinmiş gibi sunar; önvarsayım durumun değiştiğini söyler, nedenini değil. Dönemler boyunca değişmediğini söyleyen seçenek, uygulamanın bugün de sürdüğünü varsayar ve cümleyle çelişir. Gelecekte yeniden başlayacağını bildiren seçenek ise bugünkü duruma dair bir şey söylemez; geleceğe ait bir kesinlik cümleden çıkmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 57

  • Kesin Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir meslek yüksekokulunda kayıtlı öğrencilerin çoğu staj başvurusunu çevrim içi yapmıştır. Bu okulda staj başvurusunu çevrim içi yapan her öğrenci bir hafta içinde mülakata çağrılmıştır.

Bu cümlelerden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Bir hafta içinde mülakata çağrılan öğrencilerin çoğu staj başvurusunu çevrim içi yapmıştır.

  2. B

    Staj başvurusunu çevrim dışı yapan öğrencilerin çoğu bir hafta içinde mülakata çağrılmamıştır.

  3. C

    Okulda kayıtlı her öğrenci bir hafta içinde mülakata çağrılmıştır.

  4. D

    Okuldaki öğrencilerin çoğu, staj başvurusunu çevrim içi yapmak için ayrıca bir kayıt işlemi yapmıştır.

  5. E

    Okulda kayıtlı öğrencilerin çoğu bir hafta içinde mülakata çağrılmıştır.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: "çoğu" sözü, çevrim içi başvuranların okulun kayıtlı öğrencilerinin yarısından fazlası olduğunu gösterir. İkinci adım: çevrim içi başvuran her öğrenci mülakata çağrıldığına göre, çevrim içi başvuranların tamamı mülakata çağrılanlar arasındadır; yarısından fazla olan bu küme, okulun kayıtlılarının da yarısından fazlasını oluşturur. Bu nedenle okulda kayıtlı öğrencilerin çoğunun bir hafta içinde mülakata çağrıldığı kesindir.

Çeldiriciler: Okulda kayıtlı her öğrencinin çağrıldığını söyleyen seçenek, yalnızca çevrim içi başvuranlar için verilen bilgiyi bütün okula yayar; çevrim dışı başvuranların durumu bilinmemektedir. Çevrim içi başvuru için ayrı bir kayıt işlemi gerektiğini ileri süren seçenek, cümlede bulunmayan bir ayrıntıdır. Mülakata çağrılanların çoğunun çevrim içi başvurduğunu söyleyen seçenek, koşulun yönünü tersine çevirir; çağrılanların başvuru yolu hakkında bir bilgi yoktur. Çevrim dışı başvuranların çoğunun çağrılmadığını söyleyen seçenek, hakkında bilgi verilmeyen bir kümeye hüküm bağlar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 58

  • Kesin Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir sanat müzesinin sergisinde bir tablonun yer alabilmesi için restorasyondan geçmiş olması zorunludur. Restorasyondan geçen her tablonun uzman komisyonunun onayını aldığı bilinmektedir.

Bu bilgilerden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. A

    Uzman komisyonunun onayını alan her tablo sergide yer alır.

  2. B

    Sergide yer alan her tablonun uzman komisyonunun onayını almış olduğu kesindir.

    Doğru cevap
  3. C

    Sergide yer almayan her tablo restorasyondan geçmemiş olan tablodur.

  4. D

    Uzman komisyonunun onayı, sergideki her tablonun ayrıca bir koleksiyon kaydına girdiğini gösterir.

  5. E

    Bir sergi düzenleyicisinin onayladığı her tablo restorasyondan geçmiş olur.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: sergide yer alabilmek için restorasyondan geçmek zorunludur; bu nedenle sergide yer alan her tablo restorasyondan geçmiş olmalıdır. İkinci adım: restorasyondan geçen her tablonun komisyon onayı aldığı bilinmektedir; bu bilgi birinci adımdaki koşulun ardına eklenir. Üçüncü adım: iki zorunlu bağ birleştiğinde, sergide yer alan her tablonun önce restorasyondan, sonra da komisyon onayından geçtiği zorunlu olarak çıkar.

Çeldiriciler: Komisyon onayını alan her tablonun sergide yer aldığını söyleyen seçenek, koşulun tersini kesin sayar; restorasyondan ya da onaydan geçmek sergide yer almak için yeterli değildir. Sergide yer almayan her tablonun restorasyondan geçmediğini söyleyen seçenek, koşulun karşıtını kurar; yer alma koşulunun sağlanmaması, restorasyon yapılmadığı anlamına gelmez. Onayın bir koleksiyon kaydı anlamına geldiğini ileri süren seçenek, cümlelerde bulunmayan bir ilişkiyi ekler. Bir sergi düzenleyicisinin onayının restorasyon anlamına geldiğini söyleyen seçenek ise onay yetkisini başka bir kümeye taşır; komisyonun onayı ile düzenleyicinin onayı birbirine bağlanmamıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 59

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    arkadaşına

  2. II.

    geri verdi

  3. III.

    okuduğu kitabı

  4. IV.

    Ayşe

  5. V.

    dün akşam

I–V numaralı söz öbekleri anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralanacaktır. Cümle özne öbeğiyle başlar, zaman öbeği özneden hemen sonra gelir, vurgulu 'arkadaşına' öbeği yüklemin hemen önüne yerleşir ve cümle yüklemle biter. Bu cümlede baştan üçüncü öbek hangi numaralı öbektir?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

    Doğru cevap
  4. D

    IV

  5. E

    V

Doğru cevap: C

Çözüm

Cümlenin özne öbeği 'Ayşe' başta, yüklem öbeği 'geri verdi' sonda yer alır. Zaman öbeği 'dün akşam' özneden hemen sonra geldiği için ikinci sıraya yerleşir; vurgulu 'arkadaşına' öbeği ise yüklemin hemen önüne alındığı için dördüncü sırada kalır. Geriye kalan 'okuduğu kitabı' öbeği üçüncü sıraya düşer ve cümle 'Ayşe dün akşam okuduğu kitabı arkadaşına geri verdi' biçiminde kurulur; baştan üçüncü öbek bu olduğundan doğru yanıt onun numarasıdır.

Çeldiriciler: 'arkadaşına' öbeği dördüncü sırada yer alır, üçüncü sırada değildir; vurgulu öğeyi yüklemin önüne almadan sıralayan kişi onu üçüncü sanabilir. 'geri verdi' öbeği cümlenin son öğesidir, baştan üçüncü değildir; yüklemi ortada görmek yanlış sonuç verir. 'Ayşe' öbeği ilk sıradadır; özne başa alınmazsa sıra değişir. 'dün akşam' öbeği ikinci sıradadır; zaman öbeğini üçüncü saymak sıralamayı kaydırır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 60

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Dağınık söz öbekleri: 'köyün en yaşlı çiftçisi', 'kışın ilk günlerinde', 'dikkatle seçtiği tohumları', 'komşusuna', 'verdi'. Bu öbekler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralanacaktır; cümle özne öbeğiyle başlar, zaman öbeği özneden hemen sonra gelir, 'dikkatle seçtiği tohumları' öbeği 'komşusuna' öbeğinden önce yer alır ve cümle yüklemle biter. Buna göre bu cümlede sondan ikinci öbek hangisidir?

  1. A

    köyün en yaşlı çiftçisi

  2. B

    komşusuna

    Doğru cevap
  3. C

    kışın ilk günlerinde

  4. D

    verdi

  5. E

    dikkatle seçtiği tohumları

Doğru cevap: B

Çözüm

Cümlenin öznesi 'köyün en yaşlı çiftçisi' başa gelir ve yüklem 'verdi' sonda kalır. Zaman öbeği 'kışın ilk günlerinde' özneden hemen sonra yerleşir, böylece ilk üç sırayı 'köyün en yaşlı çiftçisi', 'kışın ilk günlerinde' ve 'dikkatle seçtiği tohumları' öbekleri alır. 'dikkatle seçtiği tohumları' öbeği 'komşusuna' öbeğinden önce gelmek zorunda olduğundan dördüncü sırada 'komşusuna' durur ve sondan ikinci öbek budur; tam dizilim 'köyün en yaşlı çiftçisi kışın ilk günlerinde dikkatle seçtiği tohumları komşusuna verdi' biçiminde kurulur.

Çeldiriciler: 'köyün en yaşlı çiftçisi' öbeği cümlenin ilk öbeğidir; sondan saymak onu sondan ikinci göstermez. 'kışın ilk günlerinde' öbeği ikinci sıradadır; sondan ikinci sayıldığında yanlış sonuca ulaşılır. 'verdi' öbeği sondaki yüklemdir, sondan ikinci değildir. 'dikkatle seçtiği tohumları' öbeği sondan üçüncü sıradadır; 'komşusuna' öbeğinin önünde kalır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 61

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    dijitale aktarmaya başladı

  2. II.

    bilgisayar kullanmayı bilen öğrenciler

  3. III.

    ülkenin doğusundaki küçük kasabalarda

  4. IV.

    kütüphanedeki eski yazmaları

  5. V.

    Bu yıl

I–V numaralı söz öbekleri anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralanacaktır. Cümle zaman öbeğiyle başlar, yer öbeği özneden hemen önce gelir ve cümle yüklemle biter. Buna göre öbeklerin doğru sıralanışı hangi seçenekte verilmiştir?

  1. A

    III - V - II - IV - I

  2. B

    V - II - IV - III - I

  3. C

    V - II - III - IV - I

  4. D

    V - III - II - IV - I

    Doğru cevap
  5. E

    II - V - III - I - IV

Doğru cevap: D

Çözüm

Cümle 'Bu yıl' zaman öbeğiyle başlar ve 'dijitale aktarmaya başladı' yüklemiyle biter; bu iki sabit uç dizilimin dışını belirler. Yer öbeği 'ülkenin doğusundaki küçük kasabalarda' özneden hemen önce gelmek zorundadır, bu yüzden özne 'bilgisayar kullanmayı bilen öğrenciler' yer öbeğinden sonra dizilir. Geriye kalan 'kütüphanedeki eski yazmaları' nesne öbeği özne ile yüklem arasına düşer ve tam sıra 'Bu yıl, ülkenin doğusundaki küçük kasabalarda, bilgisayar kullanmayı bilen öğrenciler kütüphanedeki eski yazmaları dijitale aktarmaya başladı' biçiminde kurulur; sıra V - III - II - IV - I olduğundan doğru yanıt budur.

Çeldiriciler: 'III - V - II - IV - I' dizilimi zaman öbeğini ikinci sıraya iter ve cümlenin zamanla başlama kuralını bozar. 'V - II - IV - III - I' dizilimi yer öbeğini yüklemin önüne taşır, oysa yer öbeği özneden hemen önce gelmelidir. 'V - II - III - IV - I' dizilimi yer öbeğini özneden sonra koyar. 'II - V - III - I - IV' dizilimi zamanla başlama kuralını bozar ve yüklemi cümlenin ortasına yerleştirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 62

  • Söz Öbeği ve Cümle Sıralama (tekil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Bu nedenle, ağaçlara yapılacak küçük yatırımlar, kentin hem sağlığını hem ekonomisini korur.

  2. II.

    Ayrıca, yaprakları havadaki tozu tutarak hava kalitesini de iyileştirir.

  3. III.

    Kentlerde yaşayanlar, betonun arasında kalan ağaçların ne kadar değerli olduğunu çoğu zaman fark etmez.

  4. IV.

    Ancak ağaçların bakımına ayrılan bütçe çoğu belediyede yetersiz kalmaktadır.

  5. V.

    Bu ağaçlar, yaz sıcaklarında gölge sağlayarak binaların içini serin tutar.

Aşağıdaki beş cümle, anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde sıralanacaktır. Paragrafta bağlayıcı ve gösterme sözleri, cümlelerin birbirine bağlanma biçimini belirler. Cümleler, konunun giriş, gelişme ve sonuç bölümlerine uygun düşecek biçimde düzenlenmelidir; her cümlenin önceki ve sonraki cümleyle olan bağı dikkatle incelenmelidir. Bu paragrafta baştan dördüncü cümle hangi numaralı cümledir?

  1. A

    IV

    Doğru cevap
  2. B

    I

  3. C

    II

  4. D

    III

  5. E

    V

Doğru cevap: A

Çözüm

Bağlayıcı taşımayan 'Kentlerde yaşayanlar' cümlesi konuyu açan giriş olduğu için ilk sırada yer alır. 'Bu ağaçlar' ifadesi ağaçları gösterdiğinden bu gösterme cümlesi ancak ağaçlar tanıtıldıktan sonra gelebilir; ardından 'Ayrıca' ile eklenen yaprak bilgisi gösterme cümlesinin devamı olarak üçüncü sırada durur. Karşıtlık bildiren 'Ancak' cümlesi olumlu tablodan sonra gelerek bütçe sorununu ortaya koyar, sonuç cümlesi 'Bu nedenle' ile en sonda yer alır. Böylece sıra giriş, gösterme, ek, karşıtlık ve sonuç olur; baştan dördüncü cümle karşıtlık bildiren cümledir, doğru yanıt onun numarasıdır.

Çeldiriciler: 'Bu nedenle' ile başlayan sonuç cümlesi dördüncü sıraya gelirse paragraf sonucu gelişmenin ortasına taşır. 'Ayrıca' ile başlayan ek cümle dördüncü sırada kalırsa karşıtlık bağlayıcısının bağladığı yer bozulur. 'Bu ağaçlar' cümlesi ikinci sıradadır; gösterdiği ağaçlar tanıtılmadan önce konamaz. 'Kentlerde yaşayanlar' cümlesi giriş olduğu için dördüncü sırada değil ilk sırada durmalıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 63

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

(I) Eski defterlerin sayfaları önce toz ve kirden arındırılır. (II) Denetimden geçen görüntüler dizin bilgileriyle zenginleştirilir. (III) Taranan her görüntü, aslıyla karşılaştırılarak denetlenir. (IV) Ardından temizlenen sayfalar, yüksek çözünürlüklü bir tarayıcıdan geçirilerek dijital ortama aktarılır. (V) Sonunda dizin bilgisi eklenen görüntüler arşiv sistemine kaydedilir.

Numaralanmış cümlelerden hangi ikisinin yerleri değiştirilirse sürecin akışı sağlanır?

  1. A

    I. ve II.

  2. B

    III. ve V.

  3. C

    IV. ve V.

  4. D

    II. ve IV.

    Doğru cevap
  5. E

    I. ve V.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, her cümlenin sürecin hangi aşamasını anlattığını belirlemektir: I. cümle 'önce' sözüyle ilk aşamayı, V. cümle 'sonunda' sözüyle son aşamayı gösterir. İkinci adım, ara aşamaları zincirlemektir: IV. cümle 'ardından' ile temizlikten sonra gelen taramayı, III. cümle 'taranan her görüntü' ifadesiyle taramadan sonra gelen denetimi, II. cümle 'denetimden geçen' ifadesiyle denetimden sonra gelen dizin aşamasını anlatır. Bu zincir I, IV, III, II, V sırasını verir; akış, II. ve IV. cümlelerin yer değiştirmesiyle kurulur. Çeldiriciler: 'I. ve II.' çifti dizin aşamasını en başa taşır, oysa temizlenmemiş sayfa dizinlenemez. 'III. ve V.' çifti arşiv kaydını denetimden önceye alır; arşiv kaydı ancak denetim ve dizin bilgisinden sonra yapılabilir. 'IV. ve V.' çifti taramayı arşiv kaydının sonuna iter; tarama yapılmadan denetim de yapılamayacağı için akış bozulur. 'I. ve V.' çifti ilk ve son aşamayı yer değiştirir; temizlik yapılmadan arşiv kaydı başlayamayacağı için akış tamamen bozulur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 64

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

(I) Örneğin, bir mahalleye açılan küçük bir park çevredeki hava kalitesini değiştirebilir. (II) Kentlerde yeşil alanların çoğalması, insan sağlığı üzerinde olumlu etkiler yaratır. (III) Park çevresindeki sakinler, bu alanda geçirdikleri sürenin arttığını bildirmiştir. (IV) Ayrıca ağaçlandırılmış sokaklarda yaz sıcaklığı, asfalt yüzeylere göre belirgin biçimde düşük ölçülür. (V) Bu nedenle kent planlamasında yeşil alanlar temel altyapı olarak ele alınmalıdır.

Numaralanmış cümlelerden hangi ikisinin yerleri değiştirilirse düşüncenin akışı sağlanır?

  1. A

    II. ve III.

  2. B

    I. ve II.

    Doğru cevap
  3. C

    III. ve IV.

  4. D

    IV. ve V.

  5. E

    I. ve V.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, genel yargıyı bulmaktır: II. cümle 'Kentlerde yeşil alanların çoğalması' diyerek paragrafın konusunu ve yargısını kurar; I. cümle ise 'Örneğin' ile bu yargının bir örneğini verir. İkinci adım, örneği ve ayrıntıyı yargıya bağlamaktır: III. cümle park çevresindeki sakinlerin gözlemini anlatır, IV. cümle 'Ayrıca' ile bu gözleme eklenen bir ayrıntı verir. Son adım, sonucu kapatmaktır: V. cümle 'Bu nedenle' ile önerisini paragrafın sonunda verir. Genel yargı önce, örnek sonra gelirse akış sağlanır; bu da I. ve II. cümlelerin yer değiştirmesiyle elde edilir. Çeldiriciler: 'II. ve III.' çifti genel yargıyla ayrıntıyı yer değiştirir; örnek ve ayrıntı yargısız kalır. 'III. ve IV.' çifti iki ayrıntının sırasını değiştirir, ama örnek hâlâ başta kaldığı için yargı ile örnek bağı kurulamaz. 'IV. ve V.' çifti sonuç cümlesini gelişmenin içine taşır; 'Bu nedenle' ifadesi paragrafın kapanışı olarak sonda kalmalıdır. 'I. ve V.' çifti sonuç cümlesini başa alır, böylece paragraf öneriyle açılır ve genel yargı ortaya çıkmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 65

  • Cümle Yer Değiştirme
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Köyün su sorunu, son yıllarda yerel yönetimin gündemine girmiştir. (II) Kuyuların kurumasıyla köylüler suyu uzak bir kaynaktan taşımak zorunda kalmıştır. (III) Bu düşüş, köydeki kuyuların çoğunun kurumasına yol açmıştır. (IV) Kuraklık sürdüğü için yer altı suyu son üç yılda belirgin biçimde düşmüştür. (V) Bu nedenle su taşıma maliyeti hane bütçelerine ağır yük bindirmiştir.

Numaralanmış cümlelerden hangi ikisinin yerleri değiştirilirse düşüncenin akışı sağlanır?

  1. A

    I. ve II.

  2. B

    III. ve V.

  3. C

    II. ve V.

  4. D

    I. ve IV.

  5. E

    II. ve IV.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım, her cümlenin neden mi sonuç mu bildirdiğini ayırmaktır: IV. cümle kuraklığı neden, yer altı suyunun düşüşünü sonuç olarak verir; III. cümle bu düşüşü neden alıp kuyuların kurumasını sonuç olarak bildirir; II. cümle kuyuların kurumasını neden alıp suyu uzaktan taşıma sonucunu verir; V. cümle 'Bu nedenle' ile bu yükü son sonuç olarak bağlar. İkinci adım, zinciri kurmaktır: giriş cümlesinden sonra IV, III, II ve V sırası oluşur. Üçüncü adım, yerleri değiştirilen cümlelerin doğru yere dönüp dönmediğini sınamaktır: II. cümle kuyuların kurumasını neden olarak kullandığı için III. cümleden sonra gelmelidir, IV. cümle ise düşüşün nedeni olduğu için III. cümleden önce gelmelidir. Bu iki kontrol, II. ve IV. cümlelerin yer değiştirmesiyle zincirin yeniden kurulduğunu gösterir. Çeldiriciler: 'I. ve II.' çifti girişi zincirin ikinci halkasına taşır; giriş zincirin dışında, en başta kalmalıdır. 'III. ve V.' çifti son sonucu zincirin ortasına taşır; sonuç cümlesinden sonra yeni bir yargı kalmamalıdır. 'II. ve V.' çifti sonucu gelişmeye, nedeni sona koyar; neden sonuçtan sonra gelemez. 'I. ve IV.' çifti girişi zincirin başından çıkarır ve nedenle yer değiştirir; oysa giriş cümlesi zincirin başında durmalıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 66

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Bal arıları, nektar ve çiçek tozu aramak için kovanlarından birkaç kilometre uzağa uçabilir.

  2. II.

    Kaynağı bulan işçi arı kovana dönünce yeri dans ederek diğer arılara bildirir.

  3. III.

    Dansın yönü kaynağın güneşe göre konumunu, süresi ise uzaklığını gösterir.

  4. IV.

    Arıcılıkta bal üretimi, kovan sayısı ve pazar fiyatı göz önüne alındığında önemli bir gelir kaynağıdır.

  5. V.

    Bu iletişim yöntemi, arıların sosyal yaşamının karmaşıklığını gösteren dikkat çekici bir örnektir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

  4. D

    IV

    Doğru cevap
  5. E

    V

Doğru cevap: D

Çözüm

Parça, bal arılarının kaynak bulmasını ve bunu dansla diğer arılara aktarmasını anlatarak tek bir çizgide ilerler. Birinci adım, I numaralı cümlenin konusunu belirlemektir: arıların kaynak arayışı ve uçuş mesafesi. İkinci adım, II ve III numaralı cümlelerin bu konunun devamı olup olmadığını sınamaktır; dansın kaynağın yerini nasıl anlattığı, aramanın doğal sonucudur. Üçüncü adım, V numaralı cümlenin dans iletişimini özetleyerek akışı sürdürdüğünü görmektir. IV numaralı cümle ise bal üretiminin ekonomik boyutunu, yani ticari arıcılığı konu edinir ve parçanın dansla iletişim çizgisinden ayrılır. Bu nedenle akışı bozan cümle IV numaralı cümledir.

Çeldiriciler: I numaralı cümle parçanın açılışıdır ve konuyla aynı yönü sürdürür. II numaralı cümle dansın nasıl başladığını, III numaralı cümle ise dansın ayrıntısını anlatır; ikisi de dans iletişimi çizgisinde kalır. V numaralı cümle parçanın özeti olduğu için akışı kesmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 67

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Kent kütüphaneleri, yalnızca kitap ödünç veren yerler olmaktan çıkıp toplumun buluşma noktalarına dönüşmüştür.

  2. II.

    Bu mekânlarda düzenlenen söyleşi ve atölye çalışmaları farklı yaş gruplarındaki okurları bir araya getirmektedir.

  3. III.

    Şehrin en eski su kemerleri de bu dönemde restore edilerek ziyaretçilere açılmıştır.

  4. IV.

    Ayrıca çocuk bölümleri, erken yaşta okuma alışkanlığı kazandırmak için hikâye saatleri ve oyunlarla çocukları kütüphaneye çeker.

  5. V.

    Dolayısıyla kütüphaneler, okuma alışkanlığının yaygınlaşmasında önemli bir rol üstlenmektedir.

Bu parçada konu dışına çıkan cümle hangisidir?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

    Doğru cevap
  4. D

    IV

  5. E

    V

Doğru cevap: C

Çözüm

Parça, kent kütüphanelerinin toplumsal işlevini anlatır. I numaralı cümle bu işlevi tanıtır, II ve IV numaralı cümleler etkinlikleri ve çocuklara yönelik hizmetleri ayrıntılandırır, V numaralı cümle ise sonuç yargısını verir. Birinci adım, her cümlenin kütüphanenin toplumsal rolü ya da bu rolün bir örneği olup olmadığını sınamaktır. İkinci adım, bu çizgiye dönmeyen cümleyi ayırmaktır: III numaralı cümle su kemerlerinin restorasyonundan söz eder, kütüphaneyi ve okuma etkinliklerini değil. Bu cümle çıkarıldığında parça I, II, IV ve V numaralı cümlelerle kesintisiz akmaya devam eder; bu nedenle doğru cevap III numaralı cümledir.

Çeldiriciler: I numaralı cümle parçanın giriş cümlesidir ve akışın başladığı yerdir. II numaralı cümle giriş cümlesindeki işlevin somut bir örneğini verir. IV numaralı cümle 'ayrıca' bağlayıcısıyla önceki etkinlik cümlesine bağlanır ve akışı sürdürür. V numaralı cümle parçanın sonuç yargısıdır ve konuyu kapatır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 68

  • Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Mercan resifleri, deniz canlıları için barınak ve besin kaynağı oluşturan verimli ekosistemlerdir.

  2. II.

    Resifleri kuran mercanlar, binlerce küçük polipin salgıladığı kireçtaşı iskeletlerinin yüzyıllar boyunca birikmesiyle oluşur.

  3. III.

    Bu polipler, sudaki ışıktan yararlanan alglerle ortak yaşar ve besinlerinin önemli bir kısmını bu ortaklık sayesinde alır.

  4. IV.

    Ayrıca bu iskeletler, dalgaların enerjisini azaltarak kıyı şeritlerini erozyondan koruyan doğal bariyerler oluşturur.

  5. V.

    Bu ısınma, mercanların sıcaklık değişimlerine neden bu kadar duyarlı olduğunu da açıklamaktadır.

Bu parçada anlam bütünlüğünü bozan cümle hangisidir?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

  4. D

    IV

  5. E

    V

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Parça; resiflerin tanıtımını, mercanların oluşumunu, polip ve alg ortaklığını ve kıyı koruma işlevini anlatır. Birinci adım, her cümlenin önceki cümleyle bağını sınamaktır: II numaralı cümledeki mercanlar I numaralı cümledeki resiflerin yapıtaşıdır, III numaralı cümlenin 'bu polipler' ifadesi II numaralı cümledeki polipleri, IV numaralı cümlenin 'bu iskeletler' ifadesi ise II numaralı cümledeki iskeleti karşılar. İkinci adım, V numaralı cümlenin 'bu ısınma' ifadesiyle başladığını ve bu ifadenin karşılığını önceki cümlelerde bulamadığını görmektir; ısınma hiçbir cümlede anılmadığı için bağ kopar. Bu nedenle doğru cevap V numaralı cümledir.

Çeldiriciler: I numaralı cümle parçanın konusunu tanıttığı için giriş görevindedir. II numaralı cümle iskeletin oluşumunu anlatarak ilk cümleyle bağlantı kurar. III numaralı cümle 'bu polipler' ifadesiyle II numaralı cümledeki polipleri doğru gösterir. IV numaralı cümle 'ayrıca' bağlayıcısıyla iskeletin işlevini ekler ve bağı sağlamdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 69

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kasabanın meydanındaki eski çeşmenin taşlarında derin oyuklar var. Bu oyuklar bir gecede değil, her gün düşen damlaların üst üste gelmesiyle onlarca yılda oluşmuş. Ustalar onarım sırasında oyuklara bakıp suyun taşı delmesi sözünü sık sık hatırlatır.

Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Suyun sert kayaçları fiziksel olarak delip geçmesini

  2. B

    Küçük ama düzenli bir etkinin zamanla büyük bir değişime yol açmasını

    Doğru cevap
  3. C

    Çeşme taşlarının onarımında ustalık gerektiğini

  4. D

    Sürekli çabanın sonuçsuz kaldığını

  5. E

    Kasabadaki çeşmenin su basıncının yetersiz olduğunu

Doğru cevap: B

Çözüm

Altı çizili söz, taşın gerçekten delinmesini değil mecazi bir anlamı taşır; parçada anlatılan oyuklar yıllar içinde damlaların üst üste gelmesiyle oluşmuştur. Ustalar bu izlere bakıp sözü hatırlattığına göre, söz sabırla sürdürülen küçük bir çabanın zamanla büyük bir değişime yol açtığını anlatır. Sözün bağlamdaki işlevi bu olduğu için doğru seçenek, sözü çevreleyen oyuk ve damla cümlelerinin birlikte gösterdiği anlamı karşılar. Çeldiriciler. Sözün sözlük anlamına dayanan seçenek, parçada anlatılan bir gerçek delmeyi değil mecazı kastettiği için yanlıştır. Onarım bağlamını alıp anlamı yalnız ustalığa indirgeyen seçenek sözün kapsamını daraltır. Sürekli çabayı sonuçsuz sayan seçenek, bağlamın tersini kurar; çünkü parçadaki oyuklar tam da sürekli etkinin sonucudur. Su basıncına ilişkin seçenek parçada geçen bir ayrıntıdır ama altı çizili sözle ilgisi yoktur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 70

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Köydeki eski okulun bahçesine konan küçük bir dolapta, mahalleliler evlerindeki kitapları bırakıyor ve ihtiyaç duyduğu kitabı ödünç alıyor. Dolabın çevresinde kısa sürede okuma saatleri ve kitap tartışma grupları da oluştu. Bunun nedeni, kitapların tek bir kişinin değil herkesin malı gibi görülmesidir.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Bir kitap dolabının bahçeye nasıl yerleştirildiği

  2. B

    Köy yaşamında toplumsal dayanışmanın çeşitli alanlarda görülmesi

  3. C

    Eski okul binalarının mimari özellikleri

  4. D

    Köylerde kütüphanelerin devlet eliyle kurulması gerektiği

  5. E

    Kitapların ortak kullanımıyla okuma alışkanlığının köyde yayılması

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Parça kitap dolabı örneğinden başlayıp okuma saatleri ve tartışma gruplarının oluşmasını anlatır, son olarak bunun nedenini kitapların ortak mal sayılmasına bağlar. Konu, bu üç bölümü birlikte kapsayan düşüncedir: kitapların ortak kullanımı okuma alışkanlığını köyde yaygınlaştırmıştır. Konuyu daraltan seçenek parçanın yalnız ilk cümlesine dayanır; genişleten seçenek dayanışmayı köy yaşamının bütününe yayar, oysa parça bu kadar geniş bir konuya girmez. Eski okul binalarının mimarisi parçada hiç işlenmez, devlet eliyle kurulma yargısı da parçada yer almaz; bu yüzden ikisi de konu olamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 71

  • Kısa Parça: Ana Düşünce ve Altı Çizili Söz
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir kentin nüfusu arttıkça trafik sorununun büyüyeceği yaygın bir düşüncedir. Bu görüşe göre yapılacak tek şey yeni yollar açmak ve araç sayısını olduğu gibi kabul etmektir. Oysa farklı kentlerde yapılan incelemeler, sorunun asıl kaynağının nüfustan çok ulaşım tercihlerinin planlanmamasında olduğunu gösteriyor. Toplu taşıma hatlarının genişletildiği bölgelerde nüfus artarken araç yoğunluğunun azaldığı görülmüştür. Bazı kentlerde bisiklet yollarının yaygınlaştırılması da aynı yönde sonuç vermiştir. Bu nedenle kent yöneticilerinin önceliği, insanları özel araçtan uzaklaştıracak düzenlemeler olmalıdır.

Bu parçada vurgulanmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Trafik sorununda ulaşım tercihlerinin yönlendirilmesinin öncelikli olduğu

    Doğru cevap
  2. B

    Toplu taşıma hatlarının genişlemesinin araç yoğunluğunu artırdığı

  3. C

    Nüfus arttıkça trafik sorununun kaçınılmaz olarak büyüdüğü

  4. D

    Bazı kentlerde bisiklet yollarının yaygınlaştırıldığı

  5. E

    Kentlerdeki sorunların ulaşım tercihlerinden kaynaklandığı

Doğru cevap: A

Çözüm

Parça önce yaygın bir görüşü aktarır: nüfus arttıkça trafik kaçınılmaz olarak büyür ve çözüm yeni yol açmaktır. 'Oysa' dönüş sözü yazarın bu görüşe karşı çıktığını gösterir; yazar incelemelere dayanarak sorunun kaynağını ulaşım tercihlerinde bulur ve bunun sonucu olarak düzenlemelerin öncelik taşıdığını söyler. Yazarın görüşü, hem aktarılan karşıt görüşten hem de bisiklet yolu gibi yan ayrıntılardan ayrılınca doğru seçenek kalır. Çeldiriciler. Nüfus arttıkça trafiğin kaçınılmaz büyüdüğü ifadesi, yazarın eleştirdiği yaygın görüştür, yazarın kendi görüşü değildir. Toplu taşıma genişledikçe araç yoğunluğunun arttığı seçeneği ilişkiyi tersine çevirir; parçada araç yoğunluğu toplu taşıma genişlediğinde azalmıştır. Kentlerdeki sorunların ulaşım tercihlerinden doğduğu seçeneği, birkaç kentteki incelemeyi bütün kent sorunlarına genelleyen bir yargıdır. Bisiklet yollarının yaygınlaştığı seçeneği parçada doğru bir ayrıntıdır, ancak yazarın vurguladığı düşünceyi karşılamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 72

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir belediyenin kütüphane hizmetlerini inceleyen bir çalışmada üç bilgi öne çıkmıştır. Birincisi, ilçe kütüphanelerinin ödünç verdiği kitap sayısı son beş yılda her yıl artmıştır. İkincisi, bu artış ana kütüphanedeki salon kullanımının azaldığı bir dönemde gerçekleşmiştir. Üçüncüsü, ilçe kütüphanelerinin çoğunda çocuk bölümü bulunurken ana kütüphanede bu bölüm yer almamaktadır.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Ödünç verilen kitap sayısındaki artış beş yıl boyunca sürmüştür.

  2. B

    Ana kütüphanedeki salon kullanımı, ödünç verme artışından bağımsız olarak yükselmiştir.

    Doğru cevap
  3. C

    Çocuk bölümü, ilçe kütüphanelerinin çoğunda bulunmaktadır.

  4. D

    Ana kütüphanede çocuk bölümü bulunmamaktadır.

  5. E

    Salon kullanımındaki düşüş, ödünç verme artışıyla aynı dönemde gerçekleşmiştir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Parçadaki ikinci bilgi, ödünç verme artışının ana kütüphanedeki salon kullanımının azaldığı bir dönemde gerçekleştiğini söyler. Bu iki olgu birlikte ele alındığında, salon kullanımının artışa bağımsız olarak yükseldiğini söylemek metnin kurduğu ilişkiyi tersine çevirir ve yanlış bir yargı olur.

Çeldiriciler: Beş yıl boyunca süren kitap artışını, çocuk bölümünün ilçe kütüphanelerinin çoğunda bulunmasını, ana kütüphanede bu bölümün olmayışını ve salon düşüşüyle artışın aynı dönemde yaşanmasını anlatan dört yargı, parçadaki bilgilerle uyumludur; bu yüzden soruda istenen yanlış yargı olamazlar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 73

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir mahallede yapılan bir araştırmaya göre, kütüphaneye yakın oturan ailelerin çocukları yaz tatilinde uzak oturanlardan belirgin biçimde daha fazla kitap okumaktadır. Araştırmacılar bu farkın yalnızca kitaba erişim kolaylığından kaynaklanmadığını belirtmiş, okuma etkinliklerine katılımı farkın ikinci önemli nedeni olarak göstermiştir. Yaz boyunca düzenlenen okuma kulüplerine katılan çocukların, katılmayanlara göre daha çok kitap okuduğu gözlenmiştir.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Çocukların okuma miktarı, ailelerinin kulübe katılım kararını belirlemektedir.

  2. B

    Kütüphaneye yakın oturmak, okuma miktarındaki farkı tek başına açıklamaktadır.

  3. C

    Yaz tatilinde okuma kulüpleri, kütüphane hizmetlerinden ayrı bir kurum tarafından yürütülmektedir.

  4. D

    Okuma kulübüne katılımın, kitaba erişim kolaylığından bağımsız olarak okuma miktarını artırdığı söylenebilir.

    Doğru cevap
  5. E

    Okuma kulübüne katılımın, kütüphaneye yakın oturmanın yerini alan bir etken olduğu söylenebilir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Parçada iki ayrı bilgi vardır: kütüphaneye yakınlık okuma farkıyla ilişkilidir, ancak fark yalnızca erişimden kaynaklanmaz ve okuma kulüplerine katılım ikinci önemli neden olarak gösterilir. Bu iki bilgi birlikte okuma kulübüne katılımın erişimden bağımsız olarak okumayı artırdığı sonucunu verir; tek bir cümle bu sonucu vermez.

Çeldiriciler: Ailelerin kulübe katılım kararının çocukların okumasını belirlediğini söyleyen yargı yönü tersine çevirir; kitaba erişimin farkı tek başına açıkladığını söyleyen yargı, parçanın 'yalnızca erişimden kaynaklanmaz' ifadesiyle çelişir; kütüphane ve kulüp hizmetlerinin ayrı kurumlarca yürütüldüğünü söyleyen yargı ile kitap seçiminde ailelerin etkisine değinen yargı parçada yer almayan bilgilerdir. Kulübün erişimin yerini aldığını söyleyen yargı ise katılımın önemini doğru görse de iki nedeni birbirinin yerine koyduğu için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 74

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bazı planlamacılara göre bir kentin ulaşım sorununu çözmenin yolu, yeni karayolları açmaktır; çünkü yollar genişledikçe araç sahipleri daha kısa sürede varır ve trafik rahatlar. Oysa geçmiş deneyimler, yeni yolların kısa süre sonra daha fazla aracı kendine çektiğini ve trafiğin eski düzeyine geri döndüğünü göstermektedir. Burada sorun, yol kapasitesinin yetersizliğinden çok, kentte her yolculuğun araçla yapılmasını normal kılan düzenlemelerde aranmalıdır.

Bu parçada yazarın eleştirdiği düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Ulaşım yatırımlarının kent planlamasında gereksiz olduğu düşüncesi.

  2. B

    Yolların açılmasının, araçla gidiş süresini kısa bir süre için azalttığı düşüncesi.

  3. C

    Toplu taşımanın bisiklet yollarından daha pahalı olduğu düşüncesi.

  4. D

    Yeni karayolu yapımının trafiği kalıcı olarak rahatlatacağı düşüncesi.

    Doğru cevap
  5. E

    Ulaşım sorununun, yolculuk gereksinimini azaltan düzenlemelerle çözülebileceği düşüncesi.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda, parçanın ilk cümlesinde eleştirilen görüş belirlenir: yeni karayolu açmanın trafiği rahatlatacağı düşüncesi. İkinci adımda yazarın itirazı okunur: yeni yollar kısa süre sonra daha fazla aracı çekip trafiği eski düzeyine döndürmektedir. Üçüncü adımda bu itirazın dayandığı varsayım, yol açmanın trafiği kalıcı olarak rahatlatacağı ve yolculuk talebinin yol kapasitesinden bağımsız olduğudur; yalnızca kalıcı rahatlama yargısını içeren seçenek eleştirilen görüşü karşılar.

Çeldiriciler: Ulaşım yatırımlarının gereksiz olduğu düşüncesi, yazarın yalnızca yolların kalıcı etkisini sorgulamasını tüm yatırımların reddi gibi aşırı genelleştirir. Yolların açılmasının kısa süreli zaman kazandırdığı düşüncesi yazarın eleştirmediği doğru bir gözlemdir. Toplu taşımanın bisiklet yollarından pahalı olduğu düşüncesi parçada yer almayan bir bilgidir. Ulaşım sorununun yolculuk gereksinimini azaltan düzenlemelerle çözülebileceği düşüncesi ise yazarın kendi savunduğu görüştür; eleştirilen görüş değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 75

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir müzenin son üç yıllık ziyaretçi kayıtları incelendiğinde, toplam ziyaretçi sayısının her yıl arttığı görülmüştür. Ancak artışın büyük bölümü, hafta sonları açık kalan bölümde yapılan ücretsiz etkinliklerden gelmektedir. Ücretli bilet satışları ise ilk yıl yükselmiş, sonraki iki yılda sabit kalmıştır. Müze bu dönemde yeni bir sergi salonu açmış, ancak salonun ziyaretçi sayısına etkisi henüz ölçülmemiştir.

Bu parçadan aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?

  1. A

    Sergi salonunun ziyaretçi sayısına etkisinin olmadığı, ücretli bilet satışlarındaki sabitlikten anlaşılmaktadır.

    Doğru cevap
  2. B

    Ücretsiz etkinliklerin, ziyaretçi artışında ücretli biletlerden daha büyük pay aldığı söylenebilir.

  3. C

    Ziyaretçi sayısı üç yıl boyunca artış göstermiştir.

  4. D

    Müzenin hafta sonu açık kalan bölümünde ücretsiz etkinlikler düzenlendiği söylenebilir.

  5. E

    Müzenin bu dönemde yeni bir sergi salonu açtığı bilinmektedir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda parçanın her cümlesinin taşıdığı bilgi ayrılır: ziyaretçi artışı, ücretsiz etkinliklerin büyük payı, ücretli satışların ilk yıl artıp sonra sabit kalması ve sergi salonunun etkisinin henüz ölçülmediği. İkinci adımda her seçenek bu bilgilerden birine ya da birleşimine bağlanır; ziyaretçi artışı, ücretsiz etkinlik payı, hafta sonu etkinlikleri ve salonun açılışı parçada doğrudan ya da birleşimle bulunduğundan çıkarılabilir.

Çeldiriciler: Ziyaretçi artışı, ücretsiz etkinlik payı, hafta sonu etkinlikleri ve sergi salonunun açılışı, parçanın açık bildirdiği ya da iki cümlenin birleşiminden çıkan yargılardır. Doğru cevap ise sergi salonunun etkisinin olmadığını söyler; ücretli satışların sabit kalması bu etkinin yokluğunu göstermez, çünkü parça etkinin henüz ölçülmediğini açıkça belirtir. Bu yargı parçanın kurduğu sınırlamayı kaldırdığı için çıkarılamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 76

  • Tek Parça Çıkarım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir kooperatifin üç yıllık kayıtlarında zeytinyağı üretimi birinci yıl 40 ton, ikinci yıl 52 ton olarak gerçekleşmiş, üçüncü yıl ise 46 tona düşmüştür. Aynı dönemde üye çiftçi sayısı birinci yıl 120, ikinci yıl 150 ve üçüncü yıl 160 olarak kaydedilmiştir. Yönetim üçüncü yıldaki düşüşü hava koşullarına bağlamaktadır; oysa hasatta kullanılan makine sayısı üç yıl boyunca değişmemiştir.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Üye sayısındaki artış, üçüncü yılda zeytinyağı üretimini yükseltmiştir.

  2. B

    Üretim ile üye sayısı üç yılın tamamında aynı yönde değişmiştir.

  3. C

    Zeytinyağı üretimi ikinci yılda birinci yıla göre yüzde on üç artmıştır.

  4. D

    Üçüncü yılda üye başına düşen zeytinyağı miktarı, ikinci yıla göre azalmıştır.

    Doğru cevap
  5. E

    Üçüncü yıldaki düşüşün asıl nedeni hasatta kullanılan makinelerdeki bozulmadır.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda her yıl için üye başına düşen miktar hesaplanır: birinci yıl 40 / 120 ≈ 0,333 ton, ikinci yıl 52 / 150 ≈ 0,347 ton, üçüncü yıl 46 / 160 ≈ 0,288 ton. İkinci adımda bu değerler karşılaştırılır; üçüncü yılda üye başına miktar ikinci yıla göre düşmüştür. Ham üretim rakamları ile üye sayıları tek başına bu sonucu vermez, sonuca ancak iki hesabın birbirine bağlanmasıyla ulaşılır.

Çeldiriciler: Üye sayısındaki artışın üretimi yükselttiğini söyleyen yargı, üçüncü yılda üretimin düştüğü veriyle çelişir. Üretim ile üye sayısının üç yıl boyunca aynı yönde değiştiğini söyleyen yargı, ikinci ve üçüncü yılda yönlerin ayrıştığını gözden kaçırır. Yüzde on üç rakamı artışın doğru yönüne rağmen oranı yanlış hesaplar; gerçek artış 52 / 40 için yüzde 30'dur. Hasatta kullanılan makinelerdeki bozulmanın asıl neden olduğunu söyleyen yargı ise parçanın makine sayısının sabit kaldığını bildirdiği bir yorumdur ve parçadan çıkmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 77

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Kent kütüphanelerinde ödünç alma sayılarındaki düşüş çoğu zaman okurların ilgisizliğine bağlanır. Oysa erişimin zorluğu da en az bu kadar belirleyicidir. Üyelik gerektirmeden kullanılabilen küçük bir okuma köşesi açıldığında, o semtteki ödünç alma sayısı kısa sürede yükselmiştir. Bu artış, köşedeki kitap sayısı üç yüzün üzerinde olan semtlerde gözlenmiştir. Buna göre kitaplara ulaşımın kolaylığı, koleksiyonun büyüklüğünden daha güçlü bir etken gibi görünmektedir; kütüphanelerin ödünç alma oranını yükseltmek için önce üyelik koşullarını gözden geçirmesi gerekir.

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A

    Üyelik gerektirmeyen bir okuma köşesinin açıldığı semtte ödünç alma sayısı kısa sürede yükselmiştir.

  2. B

    Ödünç alma düşüşünü okur ilgisizliğiyle açıklamak tek başına yeterli değildir.

  3. C

    Üyelik koşulu olmayan bir okuma köşesi, semtteki kitap sayısından bağımsız olarak ödünç alma sayısını artırır.

    Doğru cevap
  4. D

    Kütüphanelerin ödünç alma oranını yükseltmesi için üyelik koşullarının gözden geçirilmesi gerekir.

  5. E

    Kitaplara erişimin kolaylığı, koleksiyon büyüklüğünden daha belirleyici bir etken gibi görünmektedir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, parçanın üç bölümünü ayırmaktır. Giriş bölümü, düşüşün yalnızca ilgisizlikle açıklanamayacağını söyler. Gelişme bölümü, üyelik gerektirmeyen köşenin açıldığı semtte artışı anlatır ve bu artışın kitap sayısı üç yüzün üzerinde olan semtlerde gözlendiğini ekler. Sonuç bölümü ise erişimin koleksiyon büyüklüğünden güçlü göründüğünü ve üyelik koşullarının gözden geçirilmesi gerektiğini bildirir.

İkinci adım, sorunun istediğini belirlemektir: ulaşılamayan yargı, parçanın bir koşula bağladığı bir gözlemi koşulsuz hâle getiren yargıdır. Üçüncü adım, her seçeneği ilgili bölüme bağlayıp sınamaktır. Doğru seçenekte artışın gözlendiği koşul, yani kitap sayısının üç yüzün üzerinde olması düşürülmüştür. Parça bu koşulun dışındaki semtler hakkında bir şey söylemediği için yargı parçadan çıkarılamaz.

Çeldiriciler: Üyelik gerektirmeyen köşenin ödünç alma sayısını yükselttiğini söyleyen yargı, gelişme bölümündeki gözlemin doğrudan aktarımıdır. Okur ilgisizliğiyle açıklamanın tek başına yeterli olmadığını söyleyen yargı, giriş cümlesindeki karşıtlıktan çıkar. Üyelik koşullarının gözden geçirilmesi gerektiğini söyleyen yargı sonuç bölümünün tavsiyesidir. Erişimin koleksiyondan daha belirleyici görünmesi ise sonuç cümlesinin açık ifadesidir; bu dört yargının hepsi parçadan çıkarılabildiği için yanlış cevaptır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 78

  • Tek Parça Çıkarım
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bisiklet paylaşım sistemlerinde iki model öne çıkar. Sabit istasyonlu modelde bisikletler belirli noktalarda alınır ve yine bu noktalara bırakılır. Bu düzen bakım ekiplerinin işini kolaylaştırır, ancak kullanıcıyı istasyon ağının kapsadığı alanla sınırlar. İstasyonsuz modelde bisiklet, bulunduğu yerde kiralanır ve açık bir alana bırakılabilir. Bu esneklik sistemin hızla yayılmasını sağlamıştır; fakat dağınık duran bisikletler nedeniyle belediyeler park düzenlemesine yönelmiştir. İki modelin ortak sorunu, bisikletlerin kullanım dışı kalmasıdır. Bu nedenle hangi model seçilirse seçilsin, kullanılmayan bisikletlerin toplanmasının planlanması gerekir.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Sabit istasyonlu modelde bakım ekiplerinin işi görece kolaylaşır.

  2. B

    İstasyonsuz modelde bisikletler belirli noktalara bırakılmak zorundadır.

    Doğru cevap
  3. C

    İstasyonsuz modelde kullanıcı, bulunduğu yerde bisiklet kiralayabilir.

  4. D

    İki modelde de bisikletlerin kullanım dışı kalması ortak bir sorundur.

  5. E

    Hangi model seçilirse seçilsin, kullanılmayan bisikletlerin toplanmasının planlanması gerekir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, parçadaki karşılaştırmanın iki tarafını belirlemektir: sabit istasyonlu model ile istasyonsuz model. Parça, istasyonlu modelde bisikletlerin belirli noktalardan alınıp bırakıldığını; istasyonsuz modelde ise bisikletin bulunulan yerde kiralanıp açık bir alana bırakılabildiğini söyler.

İkinci adım, her yargıyı doğru tarafa bağlamaktır. Üçüncü adım, iki tarafın özelliklerini karıştıran yargıyı bulmaktır: bırakma noktası zorunluluğu istasyonlu modele aittir, bu zorunluluğu istasyonsuz modele vermek parçanın söylediğiyle çelişir. Bu nedenle bu yargı parçadan söylenemez.

Çeldiriciler: Bakım ekiplerinin işinin istasyonlu modelde kolaylaştığını söyleyen yargı, parçadaki birinci tarafın doğrudan ifadesidir. Kiralamanın bulunulan yerde yapılabildiğini söyleyen yargı ikinci tarafa aittir. Kullanılmayan bisikletlerin kullanım dışı kalmasının iki modelin ortak sorunu olduğu yargısı, parçanın ortak yönü olarak verilmiştir. Toplanma planı gerekliliği ise parçanın vardığı sonuçtur; dört yargının hepsi parçadan söylenebildiği için yanlış cevaptır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

79 - 80. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Ortak bahçeler

Kent yaşamında boş arsaların değerlendirilmesi çoğunlukla yalnızca imar kararları üzerinden tartışılır. Oysa bu alanların bir topluluk tarafından ortak bahçeye dönüştürülmesi, mahallenin sosyal dokusu üzerinde ölçülebilir sonuçlar doğurur. Ortak bahçelerde üretim, satıştan çok paylaşım amacı taşır ve komşular arasında düzenli bir iletişim ağı kurulmasını sağlar. Buna karşılık sahipli bahçeler, aile bütçesine doğrudan katkı sunan ve bakımı tek bir hane tarafından üstlenilen küçük üretim birimleridir. Ortak bahçelerin ayakta kalması ise katılımcıların üzerinde anlaştığı kurallara bağlıdır; kurallar yazılı olmadığında bahçe kısa sürede terk edilir. Bu nedenle yerel yönetimlerin arsa tahsis etmesi tek başına yeterli değildir. Yazar, bu düzenin mahalle dayanışmasını güçlendirdiğini savunurken, üretim miktarını başlıca ölçüt olarak görmenin yanıltıcı olabileceğini de belirtir.

Soru 79

  • Parça Grupları
  • Kolay
  • Metin sorusu

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Boş arsaların değerlendirilmesinin imar kararlarıyla sınırlı kalması gerektiğini savunmak

  2. B

    Ortak bahçelerin toplumsal faydasının, işleyen bir yönetim çerçevesiyle birlikte ortaya çıktığını göstermek

    Doğru cevap
  3. C

    Ortak bahçelerde paylaşımın komşular arasında düzenli bir iletişim ağı kurduğunu anlatmak

  4. D

    Kentsel üretimin mahalle dayanışmasını güçlendirdiği için planlamaya gerek kalmadığını savunmak

  5. E

    Yerel yönetimlerin boş arsalarda bahçe kurmaktan kaçınması gerektiğini, çünkü paylaşımın verimi düşürdüğünü belirtmek

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: parçanın konusunu belirleriz. Parça, boş arsaların ortak bahçeye dönüşmesinin mahalle bağlarına etkisini ve bu bahçelerin ayakta kalma koşullarını anlatır. İkinci adım: yazarın bu konudaki yargısını konudan ayırırız. Yazar, ortak bahçenin değerini paylaşımda ve komşular arasındaki bağda görür; fakat bu değerin kalıcı olması için yazılı kuralların ve açık bir yönetimin gerektiğini de söyler. Doğru seçenek bu iki yargıyı birlikte karşılar.

Çeldiriciler: 'Boş arsaların değerlendirilmesinin imar kararlarıyla sınırlı kalması gerektiğini savunmak' parçanın karşı çıktığı görüştür. 'Ortak bahçelerde paylaşımın komşular arasında düzenli bir iletişim ağı kurduğunu anlatmak' doğru bir ayrıntıyı alır, ama yalnız bir bölümü kapsadığı için ana düşünce olamaz. 'Kentsel üretimin mahalle dayanışmasını güçlendirdiği için planlamaya gerek kalmadığını savunmak' yazarın yönetim çerçevesi üzerindeki vurgusunu genelleyerek tersine çevirir. 'Yerel yönetimlerin boş arsalarda bahçe kurmaktan kaçınması gerektiğini belirtmek' parçanın yönetim desteğini gerekli görmesiyle çelişir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 80

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Ortak bahçelerde ürünün başlıca amacı paylaşımdır.

  2. II.

    Ortak bahçelerin bakımını tek bir hane üstlenir.

  3. III.

    Ortak bahçelerin sürekliliği, katılımcıların üzerinde anlaştığı kurallara bağlıdır.

Bu parçaya göre I, II ve III yargılarından hangileri ortak bahçeler için söylenebilir?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

  4. D

    Yalnız I

  5. E

    I ve III

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: ortak bahçenin özelliklerini parçadan toplarız: ürünün başlıca paylaşım için kullanılması ve sürekliliğin uzlaşılan kurallara bağlı olması. İkinci adım: her yargıyı bu özelliklerle karşılaştırırız. I, ürünün paylaşım amacını söylediği için ortak bahçeye aittir. III, sürekliliğin kurallara bağlı olmasıyla örtüşür. Üçüncü adım: II'deki bakım yargısını sınarız; parçada tek bir hanenin bakımını üstlendiği bahçe sahipli bahçedir, ortak bahçe için bu söylenemez. Böylece doğru birleşim I ve III'tür.

Çeldiriciler: 'Yalnız II' seçeneği, karşılaştırılan sahipli bahçenin özelliğini ortak bahçeye taşır. 'I ve II' ile 'II ve III' seçenekleri bakım yargısını içerdiği için yanlıştır. 'Yalnız I' seçeneği doğru olan III'ü dışarıda bırakır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

81 - 82. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Öğrenme yöntemleri

Öğrenme sürecinde bilginin nasıl kalıcı hâle geldiği, eğitimcilerin uzun süredir tartıştığı bir konudur. Ezbere dayalı öğrenmede bilgi, kaynağından alınıp olduğu gibi tekrar edilir ve bu yöntem kısa sınavlarda hızlı sonuç verebilir. Anlamlandırarak öğrenmede ise yeni bilgi, zaten bilinen kavramlarla bağlantılandırılır ve bu bağlar sayesinde bilgi farklı durumlarda kullanılabilir. Bir ortaokulda yürütülen küçük ölçekli bir denemede, kavram haritası kuran öğrencilerin konuyu yeni bir örnekte çözme başarısı, yalnız tekrar eden öğrencilerden belirgin biçimde yüksek çıkmıştır. Yazar, iki yöntemi kesin biçimde ayırmadan değerlendirmenin doğru olmadığını belirtir; çünkü ezber, anlamlandırmanın başlangıç aşamasında da işe yarayabilir. Yine de uzun vadeli kullanım için bağlantı kurmanın ayrıca önemli olduğu açıktır. Bu nedenle öğretmenlerin, tekrarla anlamlandırmayı birlikte kullanan çalışma düzenlerini teşvik etmesi önerilir.

Soru 81

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Ezberle yapılan öğrenme, kısa vadeli sınavlarda hızlı sonuç verebilir.

  2. II.

    Yeni bilginin bilinen kavramlarla bağlanması, bilginin farklı durumlarda kullanılmasını kolaylaştırır.

  3. III.

    Öğrencilerin ders saatlerini artırmaları, öğrenmenin kalıcılığını doğrudan sağlar.

Bu parçada öğrenme yöntemleriyle ilgili I, II ve III bilgilerinden hangilerine değinilmiştir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: her yargının parçada karşılığını ararız. I'deki hızlı sonuç, parçada ezberin kısa sınavlarda hızlı sonuç verdiği biçiminde geçer. II'deki bağlantı kurma ve farklı durumlarda kullanım, anlamlandırarak öğrenmenin bağlar sayesinde işe yaradığı biçiminde anlatılmıştır. İkinci adım: III'ü aradığımızda parçada ders saatinin artırılmasından söz edilmediğini görürüz; bu yargı parçada karşılık bulmaz. Bu nedenle değinilen bilgiler I ve II'dir.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği II'deki karşılığı atlar; 'Yalnız II' seçeneği I'i dışarıda bırakır. 'II ve III' ile 'I, II ve III' seçenekleri parçada karşılığı olmayan ders saati yargısını içerdiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 82

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçaya göre öğrenme yöntemleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Kavram haritası kuran öğrencilerle tekrar yapan öğrenciler arasında başarı farkı görülmemiştir.

    Doğru cevap
  2. B

    Ezberle yapılan öğrenme, kısa sınavlarda hızlı sonuç verebilen bir yöntemdir.

  3. C

    Bağlantı kurularak öğrenilen bilgi, yeni bir örnekte kullanılabilir hâle gelir.

  4. D

    Anlamlandırarak öğrenmenin uzun vadeli kullanımda ayrıca önemli olduğu belirtilmektedir.

  5. E

    Yazar, iki yöntemin birlikte kullanıldığı çalışma düzenlerinin önerilmesini savunmaktadır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: her seçeneğin parçada bir dayanağı olup olmadığını ararız. İkinci adım: ezberin kısa sınavlarda hızlı sonuç verdiği, bağlantı kurmanın farklı durumlarda kullanımı kolaylaştırdığı, uzun vadede bağlantının ayrıca önemli olduğu ve iki yöntemin birlikte önerildiği bilgileri parçada açıkça ya da zorunlu olarak vardır. Üçüncü adım: kavram haritası kuran öğrencilerin tekrar eden öğrencilerden belirgin biçimde yüksek başarı gösterdiği yazılıdır; bu yüzden 'başarı farkı görülmemiştir' yargısı parçanın söylediğini tersine çevirir ve söylenemez.

Çeldiriciler: 'Ezberle yapılan öğrenme, kısa sınavlarda hızlı sonuç verebilen bir yöntemdir' yargısı parçada açıkça söylenmiştir. 'Bağlantı kurularak öğrenilen bilgi, yeni bir örnekte kullanılabilir hâle gelir' yargısı parçadan zorunlu olarak çıkar. 'Anlamlandırarak öğrenmenin uzun vadeli kullanımda ayrıca önemli olduğu' yargısı parçanın açık olduğunu belirttiği bir noktadır. 'Yazarın iki yöntemin birlikte kullanılmasını önerdiği' yargısı yazarın görüşünü başka sözcüklerle yineler.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

83 - 85. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Dijital okuma

Dijital kitapların basılı kitapların yerini alacağı yönündeki görüş, son yıllarda sık sık dile getiriliyor. Bu görüşe göre erişim kolaylığı ve taşınabilirlik, basılı kitabın bütün işlevlerini geçersiz kılacaktır. Oysa dijital metinlerde sayfa düzeninin ve kenar notlarının dağılımı, okurun metni zihninde haritalamasını zorlaştırabilir. Bir araştırmacı, aynı metni ekrandan okuyanların ayrıntıları daha az hatırladığını not etmiştir; yazar ise bu bulguyu tek bir gözlemle genelleyen sonuçlardan kaçınmak gerektiğini belirtir. Yazara göre dijital araçların arama ve erişim üstünlüğü inkâr edilemez; fakat okumanın derinliği ile ortamın türü arasındaki ilişki henüz yeterince açık değildir. Bu nedenle okul kütüphanelerinin iki biçimi de dengeli biçimde sunmasını ve okurun kendi amacına göre seçim yapmasını öneriyor.

Soru 83

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Basılı kitapların dijital metinlerle yer değiştireceği görüşü, yazarın kendi görüşüdür.

  2. II.

    Dijital araçların arama ve erişim üstünlüğü, yazar tarafından kabul edilmektedir.

  3. III.

    Okumanın derinliği ile ortamın türü arasındaki ilişkinin henüz yeterince açık olmadığı, yazarın savunduğu bir görüştür.

Bu parçaya göre yazar, I, II ve III yargılarından hangilerine katılır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    II ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I ve II

  4. D

    Yalnız II

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: yazarın kendi sesini, aktardığı görüşten ayırırız. Parçada önce dijital kitapların basılı kitabın yerini alacağı görüşü aktarılır ve yazar bu görüşe karşı çıkar. İkinci adım: her öncülü bu ayrımla sınarız. I, aktarılan görüşü yazara mal ettiği için dışarıda kalır. II, yazarın erişim ve aramadaki üstünlüğü inkâr etmediğini söylediği için yazara aittir. Üçüncü adım: III, yazarın okuma derinliği konusundaki açık olmayan ilişkiye dikkat çekmesiyle örtüşür; böylece yalnız yazarın katıldığı II ve III birleşimi kalır.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği aktarılan görüşü yazara mal eder. 'I ve II' seçeneği aynı hatayı taşır. 'Yalnız II' seçeneği üçüncü doğru öncülü atlar. 'I, II ve III' seçeneği de aktarılan görüşü içerdiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 84

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bir okul kütüphanesi, öğrencilerin hem hızlı kaynak taraması yapabileceği hem de uzun metinleri derinlemesine okuyabileceği bir düzen kurmak istemektedir. Bu parçadaki görüşlere göre kütüphane için en tutarlı yaklaşım hangisidir?

  1. A

    Dijital aramanın üstünlüğü nedeniyle basılı kitapları kaldırıp dijital kaynaklara ağırlık vermek

  2. B

    Ekrandan okumanın az hatırlattığı tek bulguya dayanarak öğrencileri dijital kaynaklardan uzak tutmak

  3. C

    Basılı kitapların erişim ve arama üstünlüğü bulunduğundan hızlı taramada raflardaki kitapları öncelemek

  4. D

    Okuma derinliği ile ortam arasındaki ilişki kesinleştiğinden öğrencilere tek bir okuma biçimini önermek

  5. E

    Kütüphanede iki biçimi birlikte sunup öğrencinin kendi amacına göre seçim yapmasına imkân tanımak

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: parçada yazarın kabul ettiği dijital üstünlüğü buluruz; dijital araçların arama ve erişim üstünlüğü inkâr edilemez. İkinci adım: yazarın okul kütüphanelerinin iki biçimi de dengeli sunmasını ve okurun kendi amacına göre seçim yapmasını önerdiğini ekleriz. Üçüncü adım: okuma derinliği ile ortam arasındaki ilişkinin henüz açık olmadığını hatırlarız; bu yüzden hiçbir biçimi kesin üstün gösteren bir çıkarım doğru olamaz. Bu üç adımın birleşimi, iki biçimi birlikte sunup seçimi okura bırakan yaklaşımı gösterir.

Çeldiriciler: 'Dijital aramanın üstünlüğü nedeniyle basılı kitapları kaldırıp dijital kaynaklara ağırlık vermek' seçeneği kabul edilen üstünlükten, yazarın karşı çıktığı bir sonuç çıkarır. 'Ekrandan okumanın az hatırlattığı tek bulguya dayanarak öğrencileri dijital kaynaklardan uzak tutmak' seçeneği tek bir gözlemden genelleme yapar; yazar bunu açıkça uyarır. 'Basılı kitapların erişim ve arama üstünlüğü bulunduğundan hızlı taramada raflardaki kitapları öncelemek' seçeneği üstünlüğü yanlış biçimde basılı kitaba verir. 'Okuma derinliği ile ortam arasındaki ilişki kesinleştiğinden öğrencilere tek bir okuma biçimini önermek' seçeneği henüz açık olmayan bir ilişkiyi kesinmiş gibi gösterir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 85

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Dijital metinlerde sayfa düzeninin dağılımı, okurun metni zihninde haritalamasını zorlaştırabilir.

  2. II.

    Basılı kitaplarda erişim ve arama kolaylığı, dijital metinlerden daha üstündür.

  3. III.

    Bir araştırmada ekrandan okuyanların ayrıntıları daha az hatırladığı gözlenmiştir.

Bu parçaya göre dijital metinlerle ilgili I, II ve III yargılarından hangileri söylenebilir?

  1. A

    I ve III

    Doğru cevap
  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    Yalnız I

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: dijital metinlere ait özellikleri parçadan toplarız: sayfa düzeninin dağılımının haritalamayı zorlaştırması ve ekran üzerinde okumanın ayrıntıları daha az hatırlatması. İkinci adım: I'yi bu özelliklerle karşılaştırırız; sayfa düzeninin dağılımını dijital metnin özelliği olarak verir, bu yüzden doğrudur. III, parçadaki araştırmanın bulgusudur ve dijital okumaya aittir, bu yüzden doğrudur. Üçüncü adım: II, erişim ve aramadaki üstünlüğü basılı kitaba mal eder; parçada bu üstünlük dijital araçlara verilmiştir, bu yüzden yanlıştır.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği doğru öncüllerden yalnız birini alır. 'I ve II' seçeneği erişim üstünlüğünü basılı kitaba taşıyarak yanlış bir öncülü kabul eder. 'II ve III' seçeneği de yanlış öncülü içerir. 'Yalnız II' seçeneği doğru öncülleri dışarıda bırakır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

86 - 88. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Sokak aydınlatması ve gece güvenliği

Sokak aydınlatmasının suçu azalttığı yaygın bir kanaattir ve pek çok belediye yeni lamba yatırımını bu inanca dayandırır. Oysa bu inancın kanıtı göründüğü kadar sağlam değildir. Bir araştırmada, aydınlatması iyileştirilen mahallelerde gece suçlarının azaldığı, ancak aynı dönemde kaldırım kullanımının da arttığı gözlemlenmiştir. Yazara göre asıl etken ışığın kendisinden çok, insanları sokağa çekmesidir; kalabalık bir sokakta gözetim de doğal olarak artar. Bu yorum her yerde geçerli değildir. Sakinlerin birbirini tanımadığı ve ticari hareketin bulunmadığı bölgelerde yeni lambalar yalnızca enerji tüketimini artırmıştır. Dolayısıyla aydınlatma, ancak mahallenin kullanımıyla birlikte düşünüldüğünde anlamlı bir önlem olabilir. Yatırım kararı verilmeden önce yalnızca lamba sayısına değil, o sokağın gece hayatına da bakılmalıdır.

Soru 86

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Aydınlatması iyileştirilen mahallelerde gece suçlarının azaldığı gözlemlenmiştir.

  2. II.

    Ticari hareketin yoğun olduğu mahallelerde yeni lambalar enerji tüketimini artırmıştır.

  3. III.

    Aydınlatmanın etkisi, sokağın nasıl kullanıldığına bağlı olabilir.

Bu parçadan hareketle I, II ve III yargılarından hangileri söylenebilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: I. yargı, aydınlatması iyileştirilen mahallelerde gece suçlarının azaldığının gözlemlendiği bilgiyle doğrudan örtüşür, bu yüzden parçadan zorunlu olarak çıkar. İkinci adım: II. yargı, enerji tüketimi artışını ticari hareketi yoğun mahallelere taşır; parçada bu artış ticari hareketin bulunmadığı bölgelerde görülmüştür, dolayısıyla II. yargı çıkarılamaz. Üçüncü adım: III. yargı, yazarın aydınlatmanın etkisini sokağın kullanımına bağlayan görüşünün doğrudan sonucudur ve zorunlu olarak çıkar. Doğru öncüller I ve III olduğundan doğru birleşim bu ikisini birlikte veren seçenektir. Çeldiriciler: 'Yalnız I' birleşimi üçüncü öncülü dışarıda bırakır; 'I ve II' ile 'II ve III' birleşimleri desteksiz ikinci öncülü içerir; 'I, II ve III' birleşimi üç öncülü birden kabul ederek parçanın sınırladığı ikinci öncülü de kabul eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 87

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçada gece aydınlatması ve suç ilişkisi üzerine ileri sürülen yargılarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Kalabalık bir sokakta gözetim doğal olarak artar.

  2. B

    Yazara göre aydınlatma tek başına suç oranını belirleyen asıl etken değildir.

  3. C

    Bazı mahallelerde yeni lambalar enerji tüketimini artırmıştır.

  4. D

    Kaldırım kullanımındaki artış, lambaların suçu doğrudan azalttığının kanıtıdır.

    Doğru cevap
  5. E

    Yatırım öncesinde sokağın gece hayatına bakmak anlamlı bir yaklaşımdır.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Parça, aydınlatmanın suç azaltma etkisine dair yaygın kanıya karşı çıkar ve asıl etkenin ışığın insanları sokağa çekmesi olduğunu söyler. İkinci adım: Kaldırım kullanımındaki artış ile suç azalmasının aynı dönemde gözlenmesi bir birlikteliktir; yazar bu birlikteliği nedensellik olarak okumaz. Üçüncü adım: Bu iki okuma birleştiğinde 'doğrudan azalttığının kanıtı' ifadesi parçanın kurduğu neden-sonuç zincirini tersine çevirir, bu yüzden yanlış olan yargı budur. Çeldiriciler: Gözetim artışı, yazarın aydınlatma görüşü, bazı mahallelerdeki enerji artışı ve yatırım öncesi değerlendirme yargıları parçanın ilgili bölümlerini doğru özetler; dördü de parçadan çıkar ve bu yüzden yanlış değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 88

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

Bu parçada anlatılanlardan hareketle aşağıdakilerin hangisi kesin olarak çıkarılamaz?

  1. A

    Aydınlatmanın kaldırım kullanımını artırdığı bilimsel olarak ispat edilmiştir.

    Doğru cevap
  2. B

    Yatırım kararlarında lamba sayısına bakmak tek başına yeterli değildir.

  3. C

    Ticari hareketin olmadığı bir bölgede yeni lamba yatırımı enerji tüketimini artırmıştır.

  4. D

    Aydınlatmanın gece suçlarına etkisi bir araştırmada gözlemlenmiştir.

  5. E

    Lamba, insanları sokağa çekerek bir mahallenin gece kullanımını değiştirebilir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Parçanın ilk bölümü, aydınlatması iyileştirilen mahallelerde gece suçlarının azaldığını bir araştırmaya dayandırarak verir; bu bilgiden çıkan yargı parçadan zorunlu olarak çıkar. İkinci adım: Yazar lamba yatırımının etkisini sokağın kullanımına ve insanların o sokağa çekilmesine bağlar; yatırım kararında yalnızca lamba sayısına bakılmaması ve ışığın insanları çekmesi gibi yargılar bu görüşten çıkar. Üçüncü adım: Yazar kanıtın göründüğü kadar sağlam olmadığını söyler ve kaldırım artışının ışığın doğrudan etkisine atfedilmesini reddeder; bu yüzden kanıtın bilimsel olarak ispat edildiği yargısı parçadan çıkarılamaz. Çeldiriciler: Yatırım kararında lamba sayısının yetersizliği, ticari hareketi olmayan bölgedeki enerji artışı, ilk bölümdeki gözlem ve insanları çeken ışık görüşü parçada doğrudan ya da yazarın görüşü üzerinden yer alır; dördü de çıkarılabilir yargılardır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

89 - 92. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Kentlerde ağaçlandırma ve serinlik

Kentlerde yeşil alanın artırılmasının serinletici etkisi çoğu kez tek bir ağacın gölgesiyle açıklanır. Oysa asıl belirleyici olan, ağaçların birbirine yakın kümeler hâlinde dikilip dikilmediğidir. Bir karşılaştırmada aynı büyüklükteki iki park alanı ele alınmış; tek sıra ağaç dikilen alanın çevresindeki sıcaklık yalnızca birkaç derece düşerken, geniş ağaç kümesi bulunan alanda serinlik hem daha yüksek hem daha uzun süre hissedilmiştir. Yazar, bulgunun kentlere göre farklılık gösterebileceğini belirtir; çünkü rüzgâr yönü ve yapı yoğunluğu da etkili olmaktadır. Yine de yazara göre planlamacılar, ağaçları yol kenarına serpiştirmek yerine küme hâlinde konumlandırmalıdır. Bu yaklaşımın maliyeti de sınırlı kalır, çünkü aynı alan içinde yer değiştirme yapmak yeterlidir. Dolayısıyla serinlik politikasında ağaç sayısından çok, yerleşimin biçimi sorgulanmalıdır.

Soru 89

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Ağaçlar küme hâlinde dikildiğinde serinlik, tek sıra dikime göre daha uzun süre hissedilir.

  2. II.

    Ağaç sayısı artırıldığında serinlik etkisi, kentlerin farkı gözetilmeksizin aynı ölçüde görülür.

  3. III.

    Yerleşim biçimini değiştirmenin maliyeti yüksek olduğundan planlamacılar bu yolu seçmez.

Bu parçadan I, II ve III yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

  4. D

    Yalnız I

    Doğru cevap
  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: I. yargı, küme hâlinde dikilen ağaçların serinliğinin tek sıra dikime göre hem daha yüksek hem daha uzun süre hissedildiğini söyleyen karşılaştırmayla doğrudan çıkar. İkinci adım: II. yargı, ağaç sayısının kentlerin farkı gözetilmeksizin aynı etkiyi yaptığını öne sürer; yazar ise bulgunun kentlere göre farklılık gösterebileceğini belirttiği için bu yargı çıkarılamaz. Üçüncü adım: III. yargı, yerleşim değişikliğinin maliyetinin yüksek olduğunu söyler; parçada ise bu yaklaşımın maliyetinin sınırlı kaldığı yazılıdır, dolayısıyla III. yargı parçayla çelişir. Yalnızca I. yargı parçadan çıktığı için doğru birleşim bu tek öncülü veren seçenektir. Çeldiriciler: 'Yalnız II' ve 'II ve III' birleşimleri desteksiz ya da çelişen yargıları doğru sayar; 'I ve II' birleşimi desteksiz ikinci öncülü ekler; 'I, II ve III' birleşimi üç yargıyı birden kabul eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 90

  • Parça Grupları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Serinliğin tek bir ağacın gölgesiyle açıklanmasının yeterli olmadığı belirtilmiştir.

  2. II.

    Kentin büyüklüğüne göre ağaç türünün değiştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

  3. III.

    Ağaçların bakım maliyetinin yerel yönetimlerce karşılanması gerektiği belirtilmiştir.

Bu parçada ağaçlandırma ve serinlik ilişkisi ile ilgili I, II ve III bilgilerinden hangilerine değinilmiştir?

  1. A

    Yalnız I

    Doğru cevap
  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

  4. D

    Yalnız III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Parça, tek bir ağacın gölgesiyle yapılan yaygın açıklamayı anıp bunun yetersiz olduğunu söyler; I. bilgi bu değinmeyle karşılanır. İkinci adım: Kent büyüklüğüne göre ağaç türünün değişmesi ile bakım maliyetinin yerel yönetimlerce karşılanması parçada hiç anılmaz; parçanın maliyetle ilgili cümlesi yalnızca maliyetin sınırlı olduğunu söyler. Bu yüzden yalnız I. bilgiye değinilmiştir. Çeldiriciler: 'I ve II' birleşimi anılmayan tür değişimini ekler; 'II ve III' birleşimi iki unsuru da anılmamış sayar; 'Yalnız III' birleşimi değinilmiş olan ilk bilgiyi dışarıda bırakır; 'I, II ve III' birleşimi anılmayan iki bilgiyi birden kabul eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 91

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Bu parçaya göre, ağaçlandırma ve serinlik konusunda aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Tek sıra ağaç dikilen alanda sıcaklık birkaç derece düşmüştür.

  2. B

    Küme hâlinde dikilen ağaçlar serinliği daha uzun süre hissettirmektedir.

  3. C

    Küme dikiminde ağaçların bakım maliyeti kat kat artar.

    Doğru cevap
  4. D

    Yazar, bulgunun kentlere göre farklılık gösterebileceğini belirtmektedir.

  5. E

    Rüzgâr yönü ve yapı yoğunluğu, ağaçların serinlik etkisini değiştirebilir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Tek sıra dikimin sıcaklığı birkaç derece düşürdüğü, küme dikimin serinliği daha yüksek ve daha uzun hissettirdiği karşılaştırmayla verilir; bu iki yargı parçadan çıkar. İkinci adım: Yazar, bulguların kentlere göre farklılık gösterebileceğini ve rüzgâr yönü ile yapı yoğunluğunun da etkili olduğunu belirtir; bu yüzden ilgili iki yargı söylenebilir. Üçüncü adım: Küme dikiminin maliyetinin kat kat arttığı yargısı, yazarın yerleşim değişikliğinin maliyetinin sınırlı kaldığı görüşünün tersidir; dolayısıyla parçadan söylenemez. Çeldiriciler: Sıcaklık düşüşü ve uzun süren serinlik karşılaştırmanın doğru aktarımlarıdır; kentlere göre farklılık ve rüzgâr ile yoğunluk etkisi yazarın açıkça belirttiği yargılardır; dördü de söylenebilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 92

  • Parça Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Serinlik politikasında asıl ölçüt, dikilen ağaç sayısıdır.

  2. II.

    Küme hâlindeki ağaçlar, planlamada öncelikli tutulmalıdır.

  3. III.

    Yerleşim biçimini değiştirmenin maliyeti sınırlıdır.

Bu parçaya göre yazar, I, II ve III yargılarından hangilerine katılır?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ve II

  3. C

    I, II ve III

  4. D

    I ve III

  5. E

    II ve III

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: Yazarın önerdiği yaklaşım, planlamacıların ağaçları küme hâlinde konumlandırmasıdır; bu nedenle küme hâlindeki ağaçların öncelikli tutulması yazarın görüşüdür. İkinci adım: Yazar yerleşim değişikliğinin maliyetinin sınırlı kaldığını açıkça savunur; bu görüş III. yargıyla aynıdır. Üçüncü adım: Serinlik politikasında asıl ölçütün ağaç sayısı olduğu yargısı, yazarın asıl belirleyicinin yerleşim biçimi olduğu görüşüyle çeliştiğinden yazarın görüşü değildir. Yalnızca II. ve III. yargılar yazara ait olduğundan doğru birleşim bunlardır. Çeldiriciler: 'Yalnız II' birleşimi yazarın maliyet görüşünü dışarıda bırakır; 'I ve II', 'I ve III' ve 'I, II ve III' birleşimleri ağaç sayısı yargısını yazara mal eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

93 - 96. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Beş tezgâhlı atölye

Beş kişi (K, L, M, N ve P) bir atölyedeki beş tezgâhta çalışacaktır. Tezgâhlar soldan sağa 1'den 5'e kadar numaralanmıştır ve her tezgâhta yalnızca bir kişi çalışır. Yerleşim için şu koşullar geçerlidir:

(1) M, 1 numaralı tezgâhta çalışır veya P, 2 numaralı tezgâhta çalışır; ikisi birlikte de olabilir.

(2) L, 2 numaralı tezgâhta çalışmaz.

(3) K ile L yan yana çalışır, ancak ve ancak P, 4 numaralı tezgâhta çalışıyorsa.

(4) K ile M yan yana çalışır, ancak ve ancak N, 4 numaralı tezgâhta çalışıyorsa.

Soru 93

  • Sözel Mantık Grupları
  • Kolay
  • Metin sorusu

Bu koşulların tamamını sağlayan bir yerleşim, aşağıdaki dizilişlerden hangisi olabilir?

  1. A

    M, L, K, P, N

  2. B

    K, P, L, N, M

  3. C

    K, P, N, L, M

    Doğru cevap
  4. D

    K, N, L, M, P

  5. E

    M, N, K, L, P

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Koşul (1), M'nin 1. tezgâhta ya da P'nin 2. tezgâhta çalışmasını ister. 'K, P, N, L, M' yerleşiminde P 2. tezgâhtadır; koşul sağlanır. İkinci adım: Koşul (2), L'nin 2. tezgâhta çalışmamasını söyler; bu yerleşimde L 4. tezgâhtadır. Koşul (3) için K ile L yan yana değildir ve P 4. tezgâhta değildir; iki taraf da yanlış olduğundan koşul sağlanır. Üçüncü adım: Koşul (4) için K 1. tezgâhta, M 5. tezgâhta olduğundan ikisi yan yana değildir; N de 4. tezgâhta olmadığından bu koşul da sağlanır. Dört koşul birlikte sağlandığı için 'K, P, N, L, M' yerleşimi doğrudur. Çeldiriciler: 'M, L, K, P, N' yerleşiminde L 2. tezgâhta çalışır; koşul (2) bunu yasaklar. 'K, P, L, N, M' yerleşiminde N 4. tezgâhta çalışır ama K ile M yan yana değildir; koşul (4) 'ancak ve ancak' ile kurulduğu için bu yerleşim bozulur. 'K, N, L, M, P' yerleşiminde ne M 1. tezgâhta ne P 2. tezgâhta çalışır; koşul (1)'in 'en az biri' kısmı sağlanmaz. 'M, N, K, L, P' yerleşiminde K ile L yan yana (3. ve 4. tezgâhlar) ama P 4. tezgâhta değildir; koşul (3) bozulur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 94

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Şekilli soru

Tezgâh sınırları ve koşullar birlikte ele alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi zorunlu olarak gerçekleşir?

Tablo: her kişinin çalışabileceği en soldaki ve en sağdaki tezgâh. K birinci ile dördüncü; L birinci ile beşinci; M birinci ile dördüncü; N üçüncü ile dördüncü; P ikinci ile üçüncü tezgâh.
  1. A

    K, 1 numaralı tezgâhta çalışır

  2. B

    P, 2 numaralı tezgâhta çalışır

  3. C

    L, 5 numaralı tezgâhta çalışır

    Doğru cevap
  4. D

    N, 3 numaralı tezgâhta çalışır

  5. E

    M, 4 numaralı tezgâhta çalışır

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Tabloya göre K, M ve N en çok 4. tezgâha, P en çok 3. tezgâha oturabilir. Beşinci tezgâha yerleşebilecek tek kişi L'dir; demek L 5. tezgâhtadır. İkinci adım: Kalan dört kişi 1 ile 4. tezgâhlara oturur. Koşullar (1), (3) ve (4) tabloyla birlikte ele alındığında yalnızca iki yerleşim kalır: K, P, N, M, L ve M, K, P, N, L. Üçüncü adım: İki yerleşimde de L 5. tezgâhtadır; 'L 5. tezgâhta çalışır' ifadesi kesinlikle doğrudur. Çeldiriciler: 'K, 1 numaralı tezgâhta çalışır', 'P, 2 numaralı tezgâhta çalışır', 'N, 3 numaralı tezgâhta çalışır' ve 'M, 4 numaralı tezgâhta çalışır' ifadeleri yalnız K, P, N, M, L yerleşiminde doğrudur; M, K, P, N, L yerleşiminde K 2., P 3., N 4. ve M 1. tezgâhtadır. Bu yüzden hiçbiri kesin değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 95

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    K, 1 numaralı tezgâhta çalışır.

  2. II.

    P, 2 numaralı tezgâhta çalışır.

  3. III.

    L, 4 numaralı tezgâhta çalışır.

N 3 numaralı tezgâhta çalıştığı bilgisi eklendiğinde, I, II ve III'ten hangileri zorunlu olarak doğru olur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

  3. C

    II ve III

  4. D

    I ve II

    Doğru cevap
  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: N 3. tezgâhtaysa N 4. tezgâhta değildir; koşul (4)'e göre K ile M yan yana olamaz. Koşul (1), M'nin 1. tezgâhta ya da P'nin 2. tezgâhta olmasını ister. İkinci adım: M 1. tezgâhta olsaydı K 2. tezgâhta olamazdı; L de 2. tezgâhta oturamayacağından 2. tezgâhta P kalırdı. Bu durumda K ile L 4. ve 5. tezgâhlarda yan yana olurdu ve koşul (3) bunu yalnızca P 4. tezgâhta ise izinli kılardı. P 2. tezgâhta olduğundan çelişki çıkar; demek M 1. tezgâhta değildir ve P 2. tezgâhtadır. Üçüncü adım: 1. tezgâhta L de olamaz, çünkü K ile M 4. ve 5. tezgâhlarda yan yana kalırdı. Demek K 1. tezgâhtadır; L ile M 4 ve 5. tezgâhlara sırayla oturur ve iki düzen de koşulları sağlar. Böylece I (K 1. tezgâhta) ve II (P 2. tezgâhta) her durumda doğrudur; III (L 4. tezgâhta) yalnız bir düzende doğrudur, kesin değildir. Doğru birleşim I ve II'dir. Çeldiriciler: 'Yalnız I' II'nin de kesin olduğunu kaçırır. 'I ve III', 'II ve III' ve 'I, II ve III' kesin olmayan III'ü kesin sayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 96

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

Bu koşullar altında aşağıdaki yerleşim eşleşmelerinden hangisi olanaksızdır?

  1. A

    K 1 numaralı tezgâhta çalışır ve P 3 numaralı tezgâhta çalışır

    Doğru cevap
  2. B

    M 1 numaralı tezgâhta çalışır ve K 2 numaralı tezgâhta çalışır

  3. C

    N 3 numaralı tezgâhta çalışır ve L 4 numaralı tezgâhta çalışır

  4. D

    P 2 numaralı tezgâhta çalışır ve M 4 numaralı tezgâhta çalışır

  5. E

    L 5 numaralı tezgâhta çalışır ve N 4 numaralı tezgâhta çalışır

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: K 1. tezgâhta oturuyorsa koşul (1)'in M'nin 1. tezgâhta olması yolu kapanır; bu yüzden P 2. tezgâhta olmak zorundadır. 'K 1. tezgâhta ve P 3. tezgâhta' ifadesi bu nedenle kesinlikle yanlıştır. İkinci adım: Diğer dört ifadenin her biri bir geçerli yerleşimde gerçekleşir: M, K, P, N, L yerleşiminde M 1. ve K 2. tezgâhtadır, L 5. ve N 4. tezgâhtadır; K, P, N, L, M yerleşiminde N 3. ve L 4. tezgâhtadır; K, P, N, M, L yerleşiminde P 2. ve M 4. tezgâhtadır. Bu yüzden bunlar olasıdır, kesin yanlış değildir. Çeldiriciler: 'M 1 ve K 2', 'N 3 ve L 4', 'P 2 ve M 4' ve 'L 5 ve N 4' ifadeleri olası yerleşimlerde doğrudur; kesin yanlış değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

97 - 100. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Üç ekibe ayrılan beş görevli

Beş görevli (F, G, H, J ve Q) üç ekibe ayrılacaktır: sarı ekipte 2, mor ekipte 2 ve turuncu ekipte 1 görevli yer alacaktır. Her görevli yalnızca bir ekipte yer alır. Ekip oluşumu için şu koşullar geçerlidir:

(1) Eğer F sarı ekipte ise, H mor ekipte yer alır.

(2) G ile J aynı ekipte yer alır, ancak ve ancak Q turuncu ekipte yer alıyorsa.

(3) F ile J aynı ekipte yer almaz.

(4) G ile H'den en az biri sarı ekipte yer alır.

Soru 97

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Metin sorusu

Hangi ek bilgi eklendiğinde, her görevlinin ekibi tek bir biçimde ortaya çıkar?

  1. A

    H mor ekipte yer alır

  2. B

    G ile H'den en az biri sarı ekipte yer alır

  3. C

    J sarı ekipte yer alır

  4. D

    F ile J aynı ekipte yer alır

  5. E

    G ile J aynı ekipte yer alır

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: G ile J aynı ekipteyse koşul (2), Q'nun turuncu ekipte olmasını gerektirir. Turuncu ekip tek kişilik olduğundan Q yalnızdır; F, G, H ve J sarı ile mor ekipleri paylaşır. İkinci adım: G ve J mor ekipte olsaydı sarı ekip F ile H'den oluşurdu. Koşul (1), F sarıdayken H'nin mor olmasını ister; H sarı olduğundan bu durum olanaksızdır. Demek G ve J sarı ekipte, F ve H mor ekipte yer alır. Üçüncü adım: Koşul (3) F ile J'nin ayrı olmasını ve koşul (4) G ile H'den birinin sarıda olmasını sağlar. Sonuç: sarı {G, J}, mor {F, H}, turuncu {Q}; tek düzen budur. Çeldiriciler: 'H mor ekipte yer alır' dört düzeni ayakta bırakır. 'G ile H'den en az biri sarı ekipte yer alır' zaten verilmiş koşul (4)'tür; yeni bilgi getirmez. 'J sarı ekipte yer alır' üç düzen bırakır. 'F ile J aynı ekipte yer alır' koşul (3) ile çelişir ve hiçbir düzen kalmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 98

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    J, sarı ekipte yer alır.

  2. II.

    F ile J aynı ekipte yer alır.

  3. III.

    Q, mor ekipte yer alır.

Koşullara uyan bir ekip dağılımında I, II ve III'ün hangileri yer alabilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: I gerçekleşebilir. Sarı {G, J}, mor {F, H}, turuncu {Q} ekiplerinde koşullar sağlanır ve J sarı ekipte yer alır. İkinci adım: III gerçekleşebilir. Sarı {F, G}, mor {H, Q}, turuncu {J} ekiplerinde F sarıdır; koşul (1) gereği H mordadır ve Q de mor ekipte yer alır. Üçüncü adım: II gerçekleşemez. F ile J'nin aynı ekipte olması koşul (3) ile çelişir. Doğru birleşim I ve III'tür. 'Yalnız I' III'ün de gerçekleşebildiğini kaçırır; II'yi içeren seçenekler olanaksız bir durumu olası sayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 99

  • Sözel Mantık Grupları
  • Orta
  • Metin sorusu

G turuncu ekipte olduğu bilinirse, aşağıdaki eşleşmelerden hangisi gerçekleşemez?

  1. A

    F, mor ekipte yer alır

  2. B

    J, sarı ekipte yer alır

  3. C

    H ile Q aynı ekipte yer alır

    Doğru cevap
  4. D

    H ile J aynı ekipte yer alır

  5. E

    F ile Q aynı ekipte yer alır

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: G turuncu ekipteyse G sarı ekipte değildir; koşul (4) bu durumda H'nin sarı ekipte olmasını gerektirir. İkinci adım: Koşul (1) F sarı olsaydı H'nin mor olmasını isterdi; H sarı olduğundan F sarı olamaz, yani F mor ekiptedir. Koşul (3) F ile J'nin ayrı olmasını söyler; J sarı ekipte kalır ve Q mor ekipte yer alır. Üçüncü adım: Bu tek düzende sarı {H, J}, mor {F, Q}, turuncu {G} yer alır. 'H ile Q aynı ekipte yer alır' H'nin sarıda, Q'nun morda olması nedeniyle olanaksızdır. Çeldiriciler: 'F, mor ekipte yer alır', 'J, sarı ekipte yer alır', 'H ile J aynı ekipte yer alır' ve 'F ile Q aynı ekipte yer alır' bu tek düzende gerçekleşir; hepsi olasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 100

  • Sözel Mantık Grupları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    G, turuncu ekipte yer alır.

  2. II.

    F ile Q aynı ekipte yer alır.

  3. III.

    J, sarı ekipte yer alır.

H mor ekipte olduğu varsayılırsa, I, II ve III'ten hangileri kesinlikle yanlış olur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: H mor ekipteyse dört düzen kalır: sarı {F, G}, mor {H, Q}, turuncu {J}; sarı {G, J}, mor {F, H}, turuncu {Q}; sarı {G, Q}, mor {F, H}, turuncu {J}; sarı {G, Q}, mor {H, J}, turuncu {F}. İkinci adım: Dört düzenin hiçbirinde G turuncu değildir; I kesinlikle yanlıştır. Üçüncü adım: Dört düzenin hiçbirinde F ile Q aynı ekipte değildir; II de kesinlikle yanlıştır. III ise ikinci düzende doğrudur (J sarı), bu yüzden kesin yanlış değildir. Doğru birleşim I ve II'dir. 'Yalnız I' II'nin de kesin yanlış olduğunu kaçırır; III'ü içeren seçenekler olası bir ifadeyi yanlış sayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by