40 soru · KPSS A Grubu

KPSS A Grubu Hukuk Genel Deneme 1 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

KPSS A Grubu Hukuk Genel Deneme 1 cevap anahtarı ve 40 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • 1.1
  • Çoktan seçmeli

Anayasa kavramı ve türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Sert anayasaların değiştirilmesi, olağan kanunların değiştirilmesi usulünden daha ağır şekil şartlarına tabidir.

  2. B

    İngiltere'nin anayasası tek bir yazılı belgede toplanmamış, geleneklere ve farklı kaynaklara dayanmaktadır.

  3. C

    Anayasa hukuku, devletin temel örgütünü ve kamu gücünün kullanılmasını düzenleyen kamu hukuku dalıdır.

  4. D

    Yumuşak anayasaların değiştirilmesi, kanunların değiştirilmesinden daha zor usullere bağlanmıştır.

    Doğru cevap
  5. E

    Günümüzdeki anayasaların çoğu, değiştirilmesi için olağan kanunlardan daha zor bir usul öngörmektedir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Anayasalar şekil bakımından yazılı ve yazısız, değiştirilme bakımından sert ve yumuşak olarak sınıflandırılır. Birinci adım: yumuşak anayasa, kanunlarla aynı usulle değiştirilebilen anayasadır. İkinci adım: sert anayasa ise değiştirilmesi için olağan kanunlardan daha ağır bir usul öngören anayasadır. Üçüncü adım: ifadelerde yumuşak anayasanın değiştirilme usulü sert anayasanın usulüyle karıştırıldığı için bu ifade yanlıştır. Doğrusu: yumuşak anayasaların değiştirilmesi kanunlar gibi kolaydır.

Çeldiriciler: Anayasa hukukunun kamu hukuku dalı olduğu doğru bir ifadedir. İngiltere'nin geleneklere dayanan yazısız anayasası olduğu doğrudur. Sert anayasaların daha ağır şekil şartlarına bağlı olduğu doğrudur. Günümüz anayasalarının çoğunun katı (sert) olduğu doğrudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • 1.3
  • Çoktan seçmeli

Biçimsel anlamda hukuk devleti ilkesinin unsurları arasında yer almayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    İdarenin eylem ve işlemlerinin yargısal denetime tabi tutulması

  2. B

    Devletin sosyal adaleti sağlamak için ekonomik hayata aktif olarak müdahale etmesi

    Doğru cevap
  3. C

    Yargı organlarının yasama ve yürütmeden bağımsız olarak karar vermesi

  4. D

    Devletin kusurlu işlemleri nedeniyle bireylere verdiği zararları tazmin etmesi

  5. E

    Kanun niteliğindeki yasama işlemlerinin Anayasaya uygunluk denetimine tabi tutulması

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda biçimsel hukuk devletinin unsurları hatırlanır: yargı bağımsızlığı, idarenin yargısal denetimi, devletin sorumluluğu ve yasama işlemlerinin anayasaya uygunluk denetimi. İkinci adımda sosyal devlet ilkesinin, devletin sosyal adaleti sağlamak için ekonomik hayata aktif olarak müdahale etmesi anlamına geldiği görülür. Üçüncü adımda bu ilke, biçimsel hukuk devletinin güvence unsurlarından farklı bir amaç taşıdığı için unsurlar arasında sayılmaz. Doğru yanıt, devletin sosyal adaleti sağlamak için ekonomik hayata aktif olarak müdahale etmesidir.

Çeldiriciler: Yargı organlarının yasama ve yürütmeden bağımsız olarak karar vermesi, idarenin eylem ve işlemlerinin yargısal denetime tabi tutulması, devletin kusurlu işlemleri nedeniyle bireylere verdiği zararları tazmin etmesi ve kanun niteliğindeki yasama işlemlerinin Anayasaya uygunluk denetimine tabi tutulması, biçimsel hukuk devletinin doğru unsurlarıdır. Bu ifadeler soruda aranan cevap değildir; soru olumsuz kurulduğu için bunları seçmek, kökü yanlış okumanın sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • 1.6
  • Çoktan seçmeli

Mahkemelerdeki duruşmalar ve kararlara ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Duruşmalar, hakimin takdiriyle çoğu zaman kapalı yapılabilir ve bu karar gerekçe gösterilmez.

  2. B

    Duruşmalar, tarafların yazılı isteği üzerine herkese açık olur ve istek reddedilemez.

  3. C

    Duruşmalar herkese açıktır; kapalı yapılması yalnızca genel ahlak veya kamu güvenliği zorunluysa mümkündür.

    Doğru cevap
  4. D

    Mahkeme kararlarının gerekçe gösterilmeden yazılabilmesi, yargılamanın hızlandırılması ve davaların kısa sürede sonuçlanması amacıyla mümkündür.

  5. E

    Duruşmaların tamamı, sanığın isteğiyle kapalı yapılmak zorunda olup bu hak hakime bırakılmaz.

Doğru cevap: C

Çözüm

Anayasa'ya göre duruşmalar herkese açıktır ve yalnızca genel ahlak ya da kamu güvenliğinin zorunlu kıldığı hallerde kapalı yapılabilir. Bütün mahkeme kararları da gerekçeli yazılır. C seçeneği bu iki kuralı birlikte doğru ifade eder; A, B, D ve E seçenekleri bu kurallara aykırıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • 1.2
  • Çoktan seçmeli

Darbeyi yapanların kendilerini adlandırdığı kurul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Danışma Meclisi

  2. B

    Kurucu Meclis

  3. C

    Yüksek Seçim Kurulu

  4. D

    Anayasa Mahkemesi

  5. E

    Milli Güvenlik Konseyi

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Darbeyi yapanlar kendilerini Milli Güvenlik Konseyi olarak adlandırmıştır. Danışma Meclisi ise 1982 Anayasa metnini hazırlayan kuruldur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • 2.4
  • Çoktan seçmeli

Bir kamu hizmetinin, uzun vadeli bir idari sözleşmeye bağlı olarak, özel kişinin kendi sermayesiyle ve kendi kazanç-zarar riskiyle işletilmesi hangi usulün tanımıdır?

  1. A

    İltizam usulü

  2. B

    Müşterek emanet usulü

  3. C

    İmtiyaz usulü

    Doğru cevap
  4. D

    Ruhsat usulü

  5. E

    Emanet usulü

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda soruda verilen unsurlar ayrılır: uzun süreli idari sözleşme, hizmetin özel kişinin sermayesiyle yürütülmesi, kârın ve hasar ve zararın özel hukuk kişisine ait olması. Bu unsurlar birlikte, kamu hizmetinin özel kişi eliyle kendi risk ve kazancıyla görülmesi anlamına gelir. İkinci adımda bu tanıma uyan usul seçilir: İmtiyaz usulü, kamu hizmetinin uzun süreli idari sözleşmeyle özel kişiye bırakılması ve sermaye, kâr ile zararın bu kişiye ait olması esasına dayanır. Doğru yanıt: İmtiyaz usulü.

Çeldiriciler: İltizam usulü, bedel karşılığı gördürme fikriyle karıştırılmıştır; soruda bedel karşılığı gördürme değil, sermaye ve kâr-zarar sorumluluğu öne çıkmaktadır. Müşterek emanet usulü, hasar ve zararın idarede kalması ile karıştırılmıştır; soruda hasar ve zararın özel hukuk kişisine ait olduğu belirtilmektedir. Ruhsat usulü, izne dayalı yürütme ile karıştırılmıştır; soruda bir izin değil uzun süreli bir sözleşme esası vardır. Emanet usulü, idarenin kendi araçlarıyla yürütmesi ile karıştırılmıştır; soruda hizmeti özel kişinin yürütmesi söz konusudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • 2.11
  • Çoktan seçmeli

İdari yargılamada dava açılması ve başvuru yollarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    İdari yargı, işlemin yerindelik yönünden denetimini yapamaz.

  2. B

    Dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurur.

    Doğru cevap
  3. C

    Hukuka uygunluk denetimi, idari yargı yetkisinin sınırını oluşturur.

  4. D

    Üst makama başvuru, dava açma süresini durdurur.

  5. E

    Bağlılık bulunan birden fazla işlem, ayrı dava ilkesinin bir istisnası olarak tek dilekçede toplanabilir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz; yürütmenin durdurulması ayrı bir karar ve ayrı koşullar gerektirir. Diğer seçenekler hukuka uygunluk denetimi, yerindelik denetiminin yasağı, üst makama başvurunun süreyi durdurması ve ayrı dava açılması kurallarını doğru yansıtır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • 2.5
  • Çoktan seçmeli

Bir devlet dairesinde görevli memura, suç teşkil eden bir fiili gerçekleştirmesi yönünde âmiri tarafından yazılı emir verilmiştir. Âmir, emrini yazılı olarak bir kez daha yenilemiştir.

Bu durumda memur ve emri veren hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Emir yazılı olarak yenilendiği için yerine getirilmelidir

  2. B

    Emir yerine getirilmez ve emri yerine getiren kişi sorumluluktan kurtulamaz

    Doğru cevap
  3. C

    Emir sözlü onaylanırsa yerine getirilebilir

  4. D

    Emir memurun takdirine bağlı olarak kısmen yerine getirilebilir

  5. E

    Emri yerine getiren memur sorumlu olmaz, sorumluluk âmire ait olur

Doğru cevap: B

Çözüm

Doğru seçenek B'dir. Konusu suç teşkil eden emir hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kişi sorumluluktan kurtulamaz. Bu nedenle yazılı yenileme emri meşrulaştırmaz ve memurun emri uygulaması sorumluluk doğurur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • 2.1
  • Çoktan seçmeli

İdare hukukunun özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    İçtihatlarla gelişen, yargı kararlarıyla şekillenen bir hukuk dalıdır.

  2. B

    Hukuk devletiyle ortaya çıkan ve gelişen yeni bir hukuk dalıdır.

  3. C

    Kaynağını başta Anayasa olmak üzere pozitif hukuk kurallarından alır.

  4. D

    Kuralları tek bir kanunda toplanmış, tedvin edilmiş bir hukuk dalıdır.

    Doğru cevap
  5. E

    Özel hukuktan ve diğer kamu hukuku dallarından bağımsız, kendine özgü bir hukuk dalıdır.

Doğru cevap: D

Çözüm

İdare hukuku, hukuk devletiyle birlikte ortaya çıkıp gelişen, özel hukuktan ve diğer kamu hukuku dallarından bağımsız, kendine özgü bir hukuk dalıdır. Kaynağını başta Anayasa olmak üzere pozitif hukuk kurallarından alır ve içtihatlarla gelişir. Buna karşılık idare hukuku tedvin edilmemiş, dağınık bir hukuk dalıdır; kurallarını tek bir çatı altında toplayan bir kanun bulunmaz. Bu nedenle kurallarının tek bir kanunda toplanmış ve tedvin edilmiş olduğunu söyleyen ifade yanlıştır.

Çeldiriciler: "Hukuk devletiyle ortaya çıkan ve gelişen yeni bir hukuk dalıdır" doğru bir özelliktir. "Kaynağını başta Anayasa olmak üzere pozitif hukuk kurallarından alır" doğrudur. "İçtihatlarla gelişen, yargı kararlarıyla şekillenen bir hukuk dalıdır" doğrudur. "Özel hukuktan ve diğer kamu hukuku dallarından bağımsız, kendine özgü bir hukuk dalıdır" doğrudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • 2.12
  • Çoktan seçmeli

Görevsiz adli yargı merciinde açılan tam yargı davasının görev yönünden reddinden sonra idari yargıda açılacak davalar bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Bu davalarda idareye başvuru şartı yeniden aranır ve dava süresi işlemez.

  2. B

    İdareye başvuru şartı aranır, ancak başvuru süresi hesaba katılmaz.

  3. C

    Dava açılmadan önce yeniden idareye başvuru yapılması zorunludur.

  4. D

    Adli yargıda açılan davanın reddi, idari yargıda açılacak davalarda idareye başvuru şartını ortadan kaldırmaz.

  5. E

    Bu davalarda idareye başvurma şartı aranmaz.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Görevsiz adli yargı merciine açılan tam yargı davasının görev yönünden reddi halinde sonradan idari yargı mercilerine açılacak davalarda, idareye başvurma şartı aranmaz. Yeniden başvuru zorunluluğu yoktur ve süre hesabı bu hükme göre belirlenmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • 2.2.1
  • Çoktan seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi, merkezden yönetim teşkilatının özelliklerinden biri değildir?

  1. A

    Bakanlıklar, devletten ayrı ve bağımsız bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

    Doğru cevap
  2. B

    Kamu gelirleri ve giderleri tek bir bütçe içinde toplanır ve yönetilir.

  3. C

    Devlet, yönetim birimlerinin tümü adına tek bir kamu tüzel kişiliği olarak işlem yapar.

  4. D

    Merkezi yönetimdeki görevliler merkezce atanır ve hiyerarşik bir bağlılık içinde çalışır.

  5. E

    Yetki devri yapılmadıkça taşra teşkilatının karar alma yetkisi bulunmaz.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: merkezden yönetimde devlet tek bir kamu tüzel kişiliğe sahiptir; bakanlıklar ve merkezi birimler bu tek tüzel kişiliğin parçasıdır, kendi başlarına ayrı tüzel kişilik taşımaz. İkinci adım: merkezden yönetimin ayırt edici özellikleri tek bütçe, hiyerarşi, merkezden atama ve yetkinin merkezde toplanmasıdır. Ayrı kamu tüzel kişiliği ise yerinden yönetimin ayırt edici özelliğidir. Sonuç: bakanlıkların ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olması merkezden yönetimin özelliği değildir; doğru cevap budur. Çeldiriciler: devletin tek kamu tüzel kişiliği, kamu gelirlerinin tek bütçede toplanması, görevlilerin merkezce atanıp hiyerarşiye bağlı olması ve yetki devri yoksa taşranın karar yetkisinin bulunmaması merkezden yönetimin özellikleridir; bu nedenle doğru cevap değildirler.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • 3.1.1
  • Çoktan seçmeli

Anayasa'daki suç ve cezalara ilişkin esaslar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi suç ve cezada kanunilik ilkesinin bir gereği değildir?

  1. A

    Zamanaşımının da suç tarihindeki kanuna göre uygulanması

  2. B

    Suç tarihindeki kanuni cezadan daha ağır ceza verilememesi

  3. C

    Kanunda suç sayılmayan bir fiilden dolayı cezalandırılamamak

  4. D

    Ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerinin ancak kanunla konulması

  5. E

    Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimsenin suçlu sayılamaması

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: Anayasa'nın suç ve cezalara ilişkin esaslarında kanunilik ilkesi, kanunsuz suç ve ceza olmayacağını ve işlendiği zaman yürürlükte olan kanunun suç saymadığı bir fiilden ceza verilemeyeceğini güvence altına alır. İkinci adım: Aynı kural suç ve ceza zamanaşımı ile mahkûmiyetin sonuçları bakımından da geçerlidir; ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri de ancak kanunla konulabilir. Üçüncü adım: Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimsenin suçlu sayılamaması ise masumiyet karinesidir. Bu bir yargılama güvencesidir, kanunilik ilkesinin bir gereği değildir. Doğru seçenek: suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimsenin suçlu sayılamaması.

Çeldiriciler: Kanunda suç sayılmayan bir fiilden dolayı cezalandırılamamak, kanunilik ilkesinin doğrudan sonucudur, bu nedenle soruda istenen cevap değildir. Suç tarihindeki kanuni cezadan daha ağır ceza verilememesi geriye yürüme yasağıdır ve kanunilik kapsamındadır. Ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerinin ancak kanunla konulması da kanunilik ilkesinin gereğidir. Zamanaşımının suç tarihindeki kanuna göre uygulanması, aynı kuralın zamanaşımına da uygulandığını gösterir ve kanunilik kapsamındadır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • 3.1.2
  • Çoktan seçmeli

Türk bayrağı taşıma yetkisine sahip bir yük gemisi uluslararası sularda seyrederken mürettebattan biri bir suç işlemiştir. Gemi olaydan sonra önce İzmir limanına uğramış, ardından Mersin limanına yanaşmıştır. Suç Türkiye'nin sınırları dışında işlenmiştir. Bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Olayı ancak kıyı devletinin mahkemesi görebilir; Türk mahkemeleri yetkisiz kalır.

  2. B

    Geminin ilk uğradığı Türk limanındaki veya bağlama limanındaki mahkeme yetkilidir.

    Doğru cevap
  3. C

    Olayda yetkili mahkeme, Ankara'daki merkez ceza mahkemesidir.

  4. D

    Farazi ülke sayılmadığından olay Türk ceza muhakemesi kurallarına tabi olmaz.

  5. E

    Önce sanığın yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir; yerleşim yeri yoksa gemi limanları sonra gelir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Suç, Türk bayrağı taşıma yetkisine sahip bir geminin uluslararası sularda seyri sırasında işlenmiştir ve Türkiye'nin sınırları dışındadır. Yer bakımından uygulama sorusu bu nedenle mülkilik ilkesinden başlar. İkinci adım: Mülkilik ilkesi, gerçek anlamda Türkiye ülkesi olan yerlerin yanında farazi anlamda Türkiye ülkesi sayılan yerlerde de Türk ceza muhakemesi kurallarının uygulanmasını gerektirir. Türk bayrağı taşıyan gemi bu farazi ülke kapsamındadır. Üçüncü adım: Bu tür taşıtlarda işlenen suçlarda yetkili mahkeme, taşıtın ilk uğradığı Türk limanının mahkemesi ya da bağlama limanının mahkemesidir. Olayda gemi önce İzmir limanına uğradığı için İzmir mahkemesi, sonra Mersin limanına yanaştığı için Mersin mahkemesi yetkilidir. Doğru ifade budur.

Çeldiriciler: Ankara'daki merkez ceza mahkemesinin yetkili olduğu düşüncesi, yetkiyi sabit bir merkeze bağlamaktır; Ankara'ya ilişkin kural diplomatik bağışıklığa sahip kamu görevlilerinin suçlarına özgüdür. Kıyı devletinin tek başına yargılayabileceği görüşü, Türk bayrağı taşıyan taşıtın farazi ülke sayılması gerçeğini yok sayar. Farazi ülkeyi dışlayıp Türk kurallarının uygulanmayacağını söylemek mülkilik ilkesini yanlış anlamaktır. Önce sanığın yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu sıra, yabancı ülkede işlenen suçlara ilişkindir; bu olayda taşıtın uğradığı ve yanaştığı Türk limanları belirleyicidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • 3.1.3
  • Çoktan seçmeli

Kısmi veya toptan bir kanun değişikliğinden sonra, ceza muhakemesi kurallarının zaman bakımından uygulanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Bir muhakeme işleminin hangi kanuna tabi olacağı, eylemin işlendiği tarihteki kanunla belirlenir.

  2. B

    Değişiklikten önce tamamlanmış bir muhakeme işlemi, yeni kanun yürürlüğe girdiğinde yeniden yapılmak zorundadır.

  3. C

    Değişiklik öncesinde tamamlanmış bir muhakeme işlemi, yeni kanuna göre yeniden yapılmadan geçerliliğini sürdürür.

    Doğru cevap
  4. D

    Tekrarlanması gereken bir muhakeme işlemi, değişiklik öncesindeki eski kanuna göre yapılmaya devam eder.

  5. E

    Muhakeme işlemlerinde de, sanık lehine olan yeni kanun hükmü, işlemin yapıldığı tarihten bağımsız olarak uygulanır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Derhal uygulanma ilkesine göre her muhakeme işlemi, işlemin yapıldığı tarihte yürürlükte olan kurallara göre yapılır. Birinci adımda, ölçütün suç tarihi değil işlemin yapıldığı tarih olduğu hatırlanır. İkinci adımda, değişiklikten önce tamamlanmış işlemlerin eski kanun döneminde kazandığı geçerliliğin korunduğu uygulanır. Üçüncü adımda, aynı işlemin yeni kanuna göre bir daha yapılmasının gerekmesi durumunda yeni kanunun tekrarlanan veya tamamlanmamış işlemlere uygulanacağı ayrılır. Sonuç olarak değişiklik öncesinde tamamlanmış bir muhakeme işlemi yeniden yapılmadan geçerliliğini sürdürür; doğru ifade budur.

Çeldiriciler: "Bir muhakeme işleminin hangi kanuna tabi olacağı, eylemin işlendiği tarihteki kanunla belirlenir." ifadesi, ölçütün suç tarihi değil işlemin yapıldığı tarih olduğunu gözden kaçırır. "Değişiklikten önce tamamlanmış bir muhakeme işlemi, yeni kanun yürürlüğe girdiğinde yeniden yapılmak zorundadır." ifadesi, tamamlanmış işlemlerin geçerliliğini koruduğu bilgisini tersine çevirir. "Tekrarlanması gereken bir muhakeme işlemi, değişiklik öncesindeki eski kanuna göre yapılmaya devam eder." ifadesi, tekrarlanan işlemin yeni kanuna tabi olduğunu yanlış değerlendirir. "Muhakeme işlemlerinde de, sanık lehine olan yeni kanun hükmü, işlemin yapıldığı tarihten bağımsız olarak uygulanır." ifadesi, maddi ceza hukukundaki lehe kanun kuralını muhakeme kurallarına taşır; oysa muhakeme işlemleri derhal uygulanma ilkesine göre yapılır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • 3.2.1
  • Çoktan seçmeli

Suçun maddi unsurlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Hareket ile netice birbirinden ayrıysa, aralarındaki nedensellik bağı da maddi unsurun bir parçasıdır.

    Doğru cevap
  2. B

    Suçtan zarar gören her kişi, suçun doğrudan mağduru olarak kabul edilir.

  3. C

    Maddi unsur, failin hareketinden ibaret olup netice bu unsurun kapsamına girmez.

  4. D

    Neticesi Türkiye'de gerçekleşen bir suç, hareketi yurt dışında yapılmışsa yurt dışında işlenmiş sayılır.

  5. E

    Hareket ile netice ayrı ise, aralarındaki bağın maddi unsur bakımından aranmasına gerek yoktur.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Suçun maddi unsuru hareket ve netice olmak üzere iki temel öğeden oluşur. İkinci adım: Hareket ile netice birbirinden ayrı ortaya çıkmışsa, bu ikisi arasındaki nedensellik bağı da maddi unsurun bir parçası sayılır. Üçüncü adım: Bu bilgiye göre doğru ifade, nedensellik bağını maddi unsurun içinde gösteren ifadedir ve anahtar seçenek budur.

Çeldiriciler: "Maddi unsur, failin hareketinden ibaret olup netice bu unsurun kapsamına girmez." ifadesi yanlıştır; netice de maddi unsurun öğelerinden biridir. "Suçtan zarar gören her kişi, suçun doğrudan mağduru olarak kabul edilir." ifadesi yanlıştır; mağdur doğrudan zarar gören kişidir, dolaylı zarar görenler suçtan zarar gören kişi olarak adlandırılır. "Neticesi Türkiye'de gerçekleşen bir suç, hareketi yurt dışında yapılmışsa yurt dışında işlenmiş sayılır." ifadesi yanlıştır; Türk Ceza Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrası, neticenin Türkiye'de gerçekleşmesi hâlinde suçu Türkiye'de işlenmiş sayar. "Hareket ile netice ayrı ise, aralarındaki bağın maddi unsur bakımından aranmasına gerek yoktur." ifadesi yanlıştır; ayrı hareket ve neticede nedensellik bağı maddi unsurun parçasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • 3.2.2
  • Çoktan seçmeli

Ceza hukukunda kast ve taksirle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Taksirle işlenen fiiller, ancak kanunun açıkça belirttiği hallerde cezalandırılır.

    Doğru cevap
  2. B

    Dikkatsizlik ve özensizlikle gerçekleşen davranış, bilerek ve isteyerek işlenmiş sayılır.

  3. C

    Taksirle işlenen her fiil, kanunda ayrıca belirtilmese de kural olarak cezalandırılır.

  4. D

    Failin kastı yoksa, suç oluşmuş sayılarak ceza verilmesine yer olmadığına karar verilir.

  5. E

    Taksirle işlenen bir suçtan önce verilmiş mahkûmiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engeldir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Suçun oluşması kural olarak kastın varlığına bağlıdır. Kast bilerek ve isteyerek davranmayı, taksir ise dikkatsizlik ve özensizlikle davranmayı ifade eder.

İkinci adım: Taksirle işlenen bir fiilin cezalandırılabilmesi için kanunun bunu açıkça öngörmesi gerekir. Bu durumda kanunda açık bir hüküm yoksa taksirli fiil cezalandırılmaz.

Üçüncü adım: Kast veya taksir yokluğu sabit olursa suç oluşmaz ve beraat kararı verilir. Taksirli bir mahkûmiyet de hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engel değildir.

Sonuç: Doğru ifade, taksirle işlenen fiillerin ancak kanunun açıkça belirttiği hallerde cezalandırılmasıdır.

Çeldiriciler: "Taksirle işlenen her fiil, kanunda ayrıca belirtilmese de kural olarak cezalandırılır." ifadesi kuralı tersine çevirir; taksir kural olarak değil, yalnızca kanunun açıkça belirttiği hallerde cezalandırılır. "Dikkatsizlik ve özensizlikle gerçekleşen davranış, bilerek ve isteyerek işlenmiş sayılır." ifadesi taksiri kasta dönüştürür; dikkatsizlik ve özensizlikle yapılan davranış taksirdir, kast değildir. "Failin kastı yoksa, suç oluşmuş sayılarak ceza verilmesine yer olmadığına karar verilir." ifadesinde kastın yokluğu suçun oluşmasına engeldir; bu durumda suç oluşmaz ve beraat kararı verilir. "Taksirle işlenen bir suçtan önce verilmiş mahkûmiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engeldir." ifadesi ise taksirli mahkûmiyetin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engel olmadığı bilgisine aykırıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • 3.2.3
  • Çoktan seçmeli

Ceza muhakemesinde hukuka aykırılık unsuru ve hukuka uygunluk sebepleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Hukuka uygunluk sebebi varsa, kusur bulunmaması nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir.

  2. B

    Önceden verilen rıza, hangi hak bakımından olursa olsun, hukuka uygunluk sebebi oluşturmaz.

  3. C

    Meşru savunmada sınırın aşılması hâlinde de sanık hakkında beraat kararı verilir.

  4. D

    Tipe uygun fiil bakımından bir hukuka uygunluk sebebi varsa sanık hakkında beraat kararı verilir.

    Doğru cevap
  5. E

    Eylem sabit olduğunda, hukuka aykırılık unsuru bulunmasa bile sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, hukuka aykırılığın bir suç unsuru olduğunu hatırlamaktır: bu unsur eksikse fiil suç tipine uymaz ve beraat kararı verilir. İkinci adım, hukuka uygunluk sebeplerini kusurluluğu kaldıran hâllerden ayırmaktır. Belli haklar bakımından önceden verilen rıza ve meşru savunma hukuka uygunluk sebebidir; emrin yerine getirilmesi ile meşru savunmada sınırın aşılması ise kusur bulunmaması nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararına yol açar. Üçüncü adım, tipe uygun fiil bakımından bir hukuka uygunluk sebebi bulunduğunda beraat kararı verildiğini eşleştirmektir. Doğru seçenek budur.

Çeldiriciler "Meşru savunmada sınırın aşılması hâlinde de sanık hakkında beraat kararı verilir." ifadesi, sınır aşımının kusurluluğu kaldırmadığını, ceza verilmesine yer olmadığı kararına yol açtığını göz ardı eder. "Önceden verilen rıza, hangi hak bakımından olursa olsun, hukuka uygunluk sebebi oluşturmaz." ifadesi, rızanın belli haklar bakımından hukuka uygunluk sebebi sayıldığını unutur. "Hukuka uygunluk sebebi varsa, kusur bulunmaması nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir." ifadesi, hukuka uygunluk sebebinin beraat kararına yol açtığını, kusur kararına yol açmadığını karıştırır. "Eylem sabit olduğunda, hukuka aykırılık unsuru bulunmasa bile sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilir." ifadesi, suç unsurlarından birinin eksikliğinde mahkûmiyetin verilemeyeceğini ihmal eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • 4.1.1
  • Çoktan seçmeli

Türk Medeni Kanunu'nun başlangıç hükümlerine göre dürüstlük kuralı ve iyiniyet ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Gereken dikkat ve özeni göstermeyen birinin iyiniyeti savunması mümkün değildir.

    Doğru cevap
  2. B

    İyiniyeti ileri süren kişi, bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür; iyiniyet kendiliğinden varsayılmaz.

  3. C

    Hakkını açıkça kötüye kullanan kişi, iyiniyetli olduğu sürece bu hakkının korunmasını isteyebilir.

  4. D

    Dürüstlük kuralı borçların ifasında geçerlidir, hakların kullanılmasında geçerli değildir.

  5. E

    Hâkim, takdir yetkisini kullanırken kanunun lafzına bağlı kalmakla yetinmelidir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Dürüstlük kuralı, hem hakların kullanılmasında hem de borçların ifasında herkesi bağlar. İkinci adım: İyiniyet karinesi gereği hukuk iyiniyetin varlığını esas alır; ancak bu korumadan, durumun gerektirdiği dikkat ve özeni göstermeyen kişi yararlanamaz. Üçüncü adım: Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzeni tarafından korunmaz. Bu üç adım birlikte uygulandığında doğru ifade şudur: Gereken dikkat ve özeni göstermeyen birinin iyiniyeti savunması mümkün değildir.

Çeldiriciler: Dürüstlük kuralını borçların ifasıyla sınırlayan ifade, hakların kullanımındaki dürüstlük yükümlülüğünü dışarıda bırakır. İyiniyeti ileri süren kişinin ispat yükü altında olduğunu söyleyen ifade, iyiniyetin kendiliğinden korunan asıl durum olduğu kuralını tersine çevirir. Hakkını açıkça kötüye kullanan kişinin korunabileceğini söyleyen ifade, hukuk düzenin açık kötüye kullanmayı korumadığı hükmüne aykırıdır. Hâkimin takdir yetkisini yalnızca kanun lafzına bağlanarak kullanacağını söyleyen ifade ise hâkimin hakkaniyete göre karar verme görevini göz ardı eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • 4.1.2
  • Çoktan seçmeli

Türk Medeni Kanunu'na göre, kanun hâkime takdir yetkisi bıraktığında hâkim nasıl karar verir?

  1. A

    hukuka ve hakkaniyete göre

    Doğru cevap
  2. B

    hukuku dışlayarak hakkaniyete göre

  3. C

    örf ve âdete göre

  4. D

    kanun koyucu gibi yeni kural koyarak

  5. E

    ispat yükü kurallarına uygun olarak

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Kanun hâkime takdir yetkisi bıraktığında ya da durumun gereklerini gözetmesini istediğinde, hâkim serbest davranır; ancak bu serbestlik sınırsız değildir. İkinci adım: Takdirin ölçütü, kanunda uygulanacak hüküm bulunmadığında başvurulan boşluk doldurma ölçütlerinden (örf ve âdet, kanun koyucu) ayrıdır; burada esas alınan ölçüt hukuk ve hakkaniyettir. Sonuç: hâkimin takdirdeki ölçütü hukuka ve hakkaniyete göredir.

Çeldiriciler: örf ve âdete göre karar vermek, boşluk doldurmanın ölçütüdür; takdir alanında bu ölçüte başvurulmaz. Hukuku dışlayıp yalnız hakkaniyete göre karar vermek, hukuka uygunluk ölçütünü ortadan kaldırır. Kanun koyucu gibi yeni kural koyarak karar vermek, hâkimin yetkisini aşar. İspat yükü kurallarına uygun olarak karar vermek ise ispat yüküyle ilgilidir; takdirin ölçütü değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • 4.1.3
  • Çoktan seçmeli

Mehmet, arkadaşı Selim'e 40.000 TL borç verdiğini noterde düzenlenen bir senetle belgelemiştir. Selim borcu iyiniyetle ödediğini ileri sürmekte, ödemeye ilişkin yazılı bir belge bulunmadığını kabul etmektedir. Türk Medeni Kanunu'na göre bu uyuşmazlıkta ispat yüküyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Selim iyiniyet iddiasında bulunduğu için, bu iyiniyetinin varlığını tanık ve belgeyle ispatlamakla yükümlüdür.

  2. B

    Her durumda davacı konumundaki Mehmet, hem borcun doğduğunu hem de borcun ödenmediğini ispatlamakla yükümlüdür.

  3. C

    Borcun doğduğunu Mehmet, borcun ödendiğini ise Selim ispatlamakla yükümlüdür; resmî senedin içeriğinin doğru olmadığı herhangi bir şekle bağlı olmadan ispatlanabilir.

    Doğru cevap
  4. D

    Borcun ödendiğini ispat yükü alacaklı Mehmet'e aittir; çünkü ödeme, alacaklının kendi kayıtlarında görünür olması gerekir.

  5. E

    Resmî senedin içeriğinin doğru olmadığı ancak resmî belgeyle ispatlanabilir; Selim bu nedenle ödemeyi tanıkla gösteremez.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda, TMK md. 6 uyarınca taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. İkinci adımda, Mehmet'in hakkı borç verme olgusuna dayanır; bu nedenle borcun doğduğunu Mehmet ispatlar. Selim ise borcun ödendiği olgusuna dayandığı için ödemeyi Selim ispatlamakla yükümlüdür. Üçüncü adımda, TMK md. 7 uyarınca noterde düzenlenen senet borç verme olgusuna kanıt oluşturur; ancak içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunda başka hüküm bulunmadıkça herhangi bir şekle bağlı değildir. Senet, ödemenin ispat yükünü Selim'den almaz. İyiniyet karinesi (TMK md. 3) ise burada ödemenin ispat yükünü değiştirmez, çünkü iyiniyetin varlığı asıldır ve ödemenin kendisi ayrıca kanıtlanmalıdır. Sonuç: borcun doğduğunu Mehmet, ödendiğini Selim ispatlar.

Çeldiriciler: "Selim iyiniyet iddiasında bulunduğu için..." ifadesi, iyiniyetin asıl olduğu kuralını tersine çevirir ve ödeme ispatını iyiniyet ispatıyla karıştırır. "Her durumda davacı konumundaki Mehmet..." ifadesi ispat yükünü davacıya her zaman yükler; oysa ödendiğini iddia eden taraf bu olguyu ispatlar. "Borcun ödendiğini ispat yükü alacaklı Mehmet'e aittir..." ifadesi ödeme olgusunu alacaklıya yükler. "Resmî senedin içeriğinin doğru olmadığı ancak resmî belgeyle..." ifadesi TMK md. 7'nin şekil serbestisini yanlış okur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • 4.1.4
  • Çoktan seçmeli

Türk Medeni Kanunu'na göre kanunda uygulanabilir bir hüküm bulunmayan bir uyuşmazlıkta hâkim öncelikle neye göre karar verir?

  1. A

    Bilimsel görüşleri bağlayıcı ilk kaynak sayarak

  2. B

    Yargı kararlarını bağlayıcı kabul ederek

  3. C

    Hâkimin kendi koyacağı kurala göre

  4. D

    Hakkaniyete göre takdir yetkisini kullanarak

  5. E

    Örf ve âdet hukukuna göre

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adımda, Türk Medeni Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin hükümde hâkimin önce kanunun sözüyle ve özüyle değindiği konularda kanunu uyguladığı hatırlanır. İkinci adımda, kanunda hüküm bulunmayan boşluk hâlinde başvurulacak kaynakların bir sırası olduğu ve bu sırada ilk gelen kaynağın örf ve âdet hukuku olduğu ayırt edilir. Hâkimin kendi koyacağı kural ancak örf ve âdet hukuku da bulunmadığında devreye girer; bilimsel görüşler ve yargı kararları ise hâkime yardımcı kaynak olup bağlayıcı değildir. Sonuç olarak kanunda hüküm yoksa hâkim öncelikle örf ve âdet hukukuna göre karar verir.

Çeldiriciler: "Hâkimin kendi koyacağı kurala göre" seçeneği, kuralın ancak örf ve âdet hukuku da yoksa koyulacağını unutmaktan doğar. "Yargı kararlarını bağlayıcı kabul ederek" ve "Bilimsel görüşleri bağlayıcı ilk kaynak sayarak" seçenekleri, yardımcı kaynakların bağlayıcılık düzeyini karıştırır. "Hakkaniyete göre takdir yetkisini kullanarak" seçeneği, takdir yetkisini boşluk doldurmanın ilk adımı saymanın yanlışlığını yansıtır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 21

  • 4.2.2
  • Çoktan seçmeli

On altı yaşındaki öğrenci; ayırt etme gücüne sahip, evli olmayan ve ergin kılınmamış biridir. Öğrenci, velisinin rızası olmadan halasının bağışladığı bisikleti kabul etmiş, rızasız taksitle telefon almış ve arkadaşının bilgisayarını kasten kırmıştır. Türk Medeni Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Küçük olduğu için yaptığı fiillerin hukuki bir sonuç doğurmadığı kabul edilir.

  2. B

    Öğrenci, arkadaşının bilgisayarına verdiği zarardan haksız fiil nedeniyle sorumludur.

    Doğru cevap
  3. C

    Hak ehliyeti on sekiz yaşında başladığından bisikletin mülkiyetini kazanamaz.

  4. D

    On beş yaşını doldurduğu için ergin sayılır ve taksitli satışla bağlıdır.

  5. E

    Bağışın kabulü velisinin rızası olmadığından geçersiz sayılır ve bisiklet ona geçmez.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, senaryodaki öğrencinin on altı yaşında, ayırt etme gücüne sahip, evli olmayan ve ergin kılınmamış bir küçük olduğunu saptamaktır. Bu öğrenci sınırlı ehliyetsizdir; fiil ehliyeti tam değildir, ancak ayırt etme gücü vardır. İkinci adım, işlemleri türlerine göre ayırmaktır. Bisikletin bağış yoluyla kabulü karşılıksız kazanmadır, bu nedenle yasal temsilcinin rızası gerekmez. Taksitle telefon alımı ise borç doğuran bir işlemdir ve yasal temsilcinin rızası olmadığı için öğrenciyi bağlamaz. Üçüncü adım, haksız fiil sorumluluğunu uygulamaktır. Ayırt etme gücü bulunan küçükler haksız fiillerinden sorumlu olur. Arkadaşının bilgisayarını kasten kırdığı için öğrenci verdiği zarardan sorumludur; doğru seçenek budur. Çeldiriciler: 'Küçük olduğu için yaptığı fiillerin hukuki bir sonuç doğurmadığı' ifadesi, ayırt etme gücü bulunmayanlara özgü kuralı bu öğrenciye uygulamaktır. 'Hak ehliyeti on sekiz yaşında başladığından bisikletin mülkiyetini kazanamaz' ifadesi hak ehliyetini fiil ehliyetiyle karıştırır; hak ehliyeti herkese tanınmıştır ve karşılıksız kazanma yapılabilir. 'On beş yaşını doldurduğu için ergin sayılır ve taksitli satışla bağlıdır' ifadesi on beş yaşın erginlik sayılmadığını gözden kaçırır; erginlik on sekiz yaşta başlar, ergin kılınma ise mahkeme kararı gerektirir. 'Bağışın kabulü velisinin rızası olmadığından geçersiz sayılır ve bisiklet ona geçmez' ifadesi karşılıksız kazanmada rızanın gerekmediğini yanlış uygular.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 22

  • 4.2.3
  • Çoktan seçmeli

Türk Medeni Kanunu'na göre kişiliğin korunmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Kimse hak ve fiil ehliyetlerinden kısmen de olsa vazgeçemez.

  2. B

    Kişilik haklarına yapılan her saldırı, rıza, daha üstün özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça hukuka aykırıdır.

  3. C

    Manevi tazminat istemi, miras bırakan tarafından ileri sürülmemiş olsa da mirasçılara geçer.

    Doğru cevap
  4. D

    Saldırı sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespiti istenebilir.

  5. E

    Kişilik haklarının korunması davası, davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Manevi tazminat istemi, miras bırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez. Miras bırakanın ileri sürmediği bir istem mirasçılara geçmediği için bu ifade yanlıştır. Diğer dört ifade kanun metniyle uyumludur: kimse ehliyetlerinden kısmen de olsa vazgeçemez; hukuka uygunluk sebepleri rıza, üstün yarar ve kanuni yetkidir; sona ermiş olsa da etkileri süren saldırının hukuka aykırılığı tespit ettirilebilir; kişilik hakkı davası davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 23

  • 5.2.5
  • Çoktan seçmeli

Türk Borçlar Kanunu'na göre temsille ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Yetkisiz temsilcinin yaptığı işlem, ancak temsil olunan tarafından onanırsa onu bağlar.

  2. B

    Hukuki işlemden doğan temsil yetkisi, aksi kararlaştırılmadıkça temsil olunanın ölümüyle sona erer.

  3. C

    Yetkili temsilcinin başkası adına ve hesabına yaptığı işlemin sonuçları doğrudan temsil olunanı bağlar.

  4. D

    Temsil olunan, hukuki işlemden doğan temsil yetkisini geri alma hakkından önceden feragat edebilir.

    Doğru cevap
  5. E

    Temsil olunan işlemi onamazsa, karşı taraf uğradığı zararın tazminini yetkisiz temsilciden isteyebilir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Yetkili temsilcinin başkası adına ve hesabına yaptığı işlemin sonuçları doğrudan temsil olunanı bağlar. Bu ifade doğrudur.

İkinci adım: Hukuki işlemden doğan temsil yetkisi, aksi kararlaştırılmadıkça temsil olunanın ölümüyle, gaipliğine karar verilmesiyle, fiil ehliyetini kaybetmesiyle veya iflasıyla kural olarak sona erer. Bu ifade de doğrudur.

Üçüncü adım: Yetkisiz temsilde işlem, temsil olunan onaylamadıkça onu bağlamaz; onama ile bağlayıcı hâle gelir. Bu ifade doğrudur.

Dördüncü adım: Temsil olunan, yetkiyi sınırlama ve geri alma hakkından önceden feragat edemez. Bu nedenle önceden feragat edebileceğini söyleyen ifade yanlıştır ve cevap budur.

Çeldiriciler: Ölümle sona ermeyeceğini düşündüren ifade kuralı ters okur; temsil yetkisi kural olarak ölümle sona erer, ifade doğrudur. Yetkisiz temsilde işlemin kendiliğinden bağlayıcı olduğunu sanmak da yanlıştır; onama şarttır, ifade doğrudur. Onamama hâlinde karşı tarafın zararını yetkisiz temsilciden isteyebileceği de doğru bir kuraldır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 24

  • 5.1.1
  • Çoktan seçmeli

Türk Borçlar Kanunu'na göre sözleşmenin kurulması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Sözleşmeler, kanunda aksi öngörülmedikçe, kural olarak yazılı şekle bağlıdır.

  2. B

    Esaslı noktalarda uyuşma yetmez, ikinci derecedeki noktalarda da uyuşmadıkça sözleşme kurulmaz.

  3. C

    Ismarlanmamış bir şeyin gönderilmesi öneri sayılır ve alıcı onu saklamakla yükümlüdür.

  4. D

    Telefonla doğrudan yapılan öneri, hazır olmayanlar arasında yapılmış sayılır.

  5. E

    Fiyatı gösterilerek mal sergilenmesi, aksi açıkça anlaşılmadıkça öneri sayılır.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamasıyla kurulur. İrade açıklaması açık ya da örtülü olabilir. İkinci adım: Fiyatı gösterilerek mal sergilenmesi ya da tarife ve fiyat listesi gönderilmesi, aksi açıkça ve kolaylıkla anlaşılmadıkça öneri sayılır. Üçüncü adım: Kanun, sözleşmeleri kanunda aksi öngörülmedikçe hiçbir şekle bağlı tutmaz; kanuni şekil ise kural olarak geçerlilik şeklidir. Bu nedenle doğru ifade, öneri sayılan davranışı doğru tanımlayan seçenektir. Sonuç: Fiyatı gösterilerek mal sergilenmesi, aksi açıkça anlaşılmadıkça öneri sayılır.

Çeldiriciler Ismarlanmamış bir şeyin gönderilmesi öneri sayılır ve alıcı onu saklamakla yükümlüdür: Ismarlanmamış bir şeyin gönderilmesi öneri sayılmaz ve alıcı onu geri göndermek ya da saklamakla yükümlü değildir. Esaslı noktalarda uyuşma yetmez, ikinci derecedeki noktalarda da uyuşmadıkça sözleşme kurulmaz: Esaslı noktalarda uyuşma varsa sözleşme, ikinci derecedeki noktalar üzerinde durulmasa bile kurulmuş sayılır; bu noktalardaki uyuşmazlığı hâkim çözer. Telefonla doğrudan yapılan öneri, hazır olmayanlar arasında yapılmış sayılır: Doğrudan iletişim araçlarıyla yapılan öneri hazır olanlar arasında yapılmış sayılır. Sözleşmeler, kanunda aksi öngörülmedikçe, kural olarak yazılı şekle bağlıdır: Sözleşmeler kanunda aksi öngörülmedikçe hiçbir şekle bağlı değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 25

  • 5.1.2
  • Çoktan seçmeli

Bir kişinin kusurlu davranışıyla komşusunun bahçesindeki ağaçlara zarar vermesi sonucu, zarar gören bu zararı ve faili ancak fiilden üç yıl sonra öğrenmiştir. Türk Borçlar Kanunu'na göre bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Zararın varlığını ve miktarını ispat yükü, zararı veren faile aittir ve fail bunu ispatlamakla yükümlüdür.

  2. B

    Tazminat istemi, zararı ve faili öğrenilen tarihten itibaren iki yılda, her hâlde fiil tarihinden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar.

    Doğru cevap
  3. C

    Tazminat istemi, fiil tarihinden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar; zarar sonradan öğrenilse de bu süre değişmez.

  4. D

    Zararın miktarı ispatlanamadığında tazminat istemi reddedilir; hâkimin bu konuda hakkaniyete göre bir miktar belirleme yetkisi bulunmaz.

  5. E

    Ceza zamanaşımı süresi daha uzun olsa bile tazminat istemi her hâlde fiilden itibaren on yılla sınırlıdır ve bu süre aşılamaz.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Senaryodaki zarar, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiilden doğmuştur; bu nedenle tazminat istemi haksız fiil hükümlerine göre zamanaşımına tabidir.

İkinci adım: Kanun, kısa süreyi zararın ve failin öğrenildiği tarihten başlatır; uzun süreyi ise fiilin işlendiği tarihten başlatarak üst sınır koyar.

Üçüncü adım: Zarar gören zararı ve faili fiilden üç yıl sonra öğrendiği için iki yıllık süre öğrenme tarihinden işler; on yıllık süre ise fiil tarihinden işler. Sonuç: Tazminat istemi, zararı ve faili öğrenilen tarihten itibaren iki yılda, her hâlde fiil tarihinden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar.

Çeldiriciler: "Fiil tarihinden itibaren iki yıl" ifadesi, kısa sürenin öğrenme tarihinden değil fiil tarihinden başladığını sanma hatasıdır. "Zararın varlığını ve miktarını ispat yükü zarar verene aittir" ifadesi, ispat yükünün zarar görende olduğu kuralını tersine çevirir. "Miktar ispatlanamadığında istem reddedilir" ifadesi, miktarın hâkimce hakkaniyete göre belirlenebileceğini gözden kaçırır. "Ceza zamanaşımı daha uzun olsa bile on yıllık sınır aşılamaz" ifadesi, ceza zamanaşımının daha uzun olduğu hâllerde ayrı bir sürenin uygulanabileceğini yok sayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 26

  • 5.1.3
  • Çoktan seçmeli

Türk Borçlar Kanunu'na göre sebepsiz zenginleşme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından doğan zenginleşme geri istenemez.

    Doğru cevap
  2. B

    Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasıyla oluşan zenginleşme, borçlu tarafından geri istenebilir.

  3. C

    İyiniyetsiz zenginleşen, zenginleşmenin elinde kalan kısmını geri vermekle yükümlüdür.

  4. D

    Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, zenginleşmenin gerçekleşmesinden itibaren bir yılda zamanaşımına uğrar.

  5. E

    Hukuka aykırı amaçla verilen bir şey, verenin talebi üzerine geri alınabilir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım, sebepsiz zenginleşmenin geri verme yükümlülüğü doğurduğunu hatırlamaktır: haklı bir sebep olmadan başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen kişi, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. İkinci adım, bu kuralın istisnalarını ayırmaktır; kanun, zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından ve ahlaki bir ödevin yerine getirilmesinden doğan zenginleşmelerin geri istenemeyeceğini açıkça belirtir. Üçüncü adım, seçenekleri bu ayrıma göre okumaktır: zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından doğan zenginleşmenin geri istenemeyeceğini söyleyen ifade doğrudur.

Çeldiriciler: "Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasıyla oluşan zenginleşme, borçlu tarafından geri istenebilir." ifadesi, istisnayı tersine çevirdiği için yanlıştır. "Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, zenginleşmenin gerçekleşmesinden itibaren bir yılda zamanaşımına uğrar." ifadesi süreyi yanlış sayar; istem hakkı, öğrenme tarihinden itibaren iki yıl ve zenginleşme tarihinden itibaren on yıl ile sınırlıdır. "İyiniyetsiz zenginleşen, zenginleşmenin elinde kalan kısmını geri vermekle yükümlüdür." ifadesi, iyiniyetli olmaksızın elden çıkaranın zenginleşmenin tamamını geri vereceği kuralını bozar. "Hukuka aykırı amaçla verilen bir şey, verenin talebi üzerine geri alınabilir." ifadesi ise bu şeyin geri istenemeyeceği kuralına aykırıdır; hâkim yalnızca Devlete mal edilmesine karar verebilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 27

  • 5.2.1
  • Çoktan seçmeli

Türk Borçlar Kanunu'na göre öneri ve kabulle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Ismarlanmamış bir malın gönderilmesi öneri sayılır ve alan kişi onu saklamakla yükümlüdür.

  2. B

    Telefonla yapılan bir öneri, hazır olmayanlar arasında yapılmış sayılır.

  3. C

    Fiyatı gösterilerek sergilenen mal, aksi açıkça anlaşılmadıkça öneri sayılır.

    Doğru cevap
  4. D

    Hazır olana süresiz yapılan öneri, makul bir süre boyunca önereni bağlar.

  5. E

    Geri alma açıklaması, öneriden sonra ulaşsa bile öneriyi hükümsüz kılar.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Öneri ile öneriye davet ayrılır. Öneri, karşı tarafın kabul etmesiyle sözleşmeyi kurabilecek nitelikte, öneren açısından bağlayıcı bir beyandır.

İkinci adım: Fiyatı gösterilerek mal sergilenmesi veya fiyat listesi gönderilmesi, aksi açıkça ve kolaylıkla anlaşılmadıkça öneri sayılır. Bu kural herkese açık önerileri düzenler.

Sonuç: Fiyatı gösterilerek sergilenen mal, aksi açıkça anlaşılmadıkça öneri sayılır ifadesi doğrudur.

Çeldiriciler: Ismarlanmamış bir malın gönderilmesi öneri sayılmaz; alan kişi onu geri göndermek veya saklamakla yükümlü değildir. Telefonla yapılan öneri, telefon gibi doğrudan iletişim araçlarıyla yapıldığı için hazır olanlar arasında sayılır. Hazır olana süresiz yapılan öneri hemen kabul edilmezse öneren bağlılıktan kurtulur; makul bir süre boyunca bağlamaz. Geri alma açıklaması ise öneriden önce veya aynı anda ulaşırsa ya da sonra ulaşmakla birlikte öneriden önce öğrenilirse öneriyi yapılmamış sayar; öneriden sonra ulaşması tek başına hükümsüzlük doğurmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 28

  • 5.2.2
  • Çoktan seçmeli

A, aracını B'ye satmak için sözleşme yapmıştır. Üçüncü kişi C, satış yapılmazsa A'nın kardeşine ağır ve yakın bir zarar vereceğini söyleyerek A'yı korkutmuştur. B korkutmadan habersizdir ve haberdar olabilecek durumda değildir. Türk Borçlar Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    A sözleşmeyle bağlıdır; çünkü tehdit üçüncü kişiden gelmiş ve B tehdidi bilmemektedir.

  2. B

    A sözleşmeyle bağlı değildir; ancak sözleşmenin onanmış sayılması B'ye tazminat ödemesini ortadan kaldırır.

  3. C

    A sözleşmeyle bağlıdır; çünkü bir yıllık süre sözleşmenin kurulduğu günden başlar ve dolmuştur.

  4. D

    A sözleşmeyle bağlı değildir; ancak hakkaniyet gerektiriyorsa B'ye tazminat ödemekle yükümlüdür.

    Doğru cevap
  5. E

    A sözleşmeyle bağlı değildir ve tazminat ödemez; çünkü tehdit A'nın kendisine değil kardeşine yöneliktir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Üçüncü kişi C, satış yapılmazsa A'nın kardeşine ağır ve yakın bir zarar vereceğini söyleyerek A'yı korkutmuştur. Kardeşe yönelen bu tehdit, korkutulanın yakınına yönelik ağır ve yakın bir zarar tehlikesi olduğu için korkutma sayılır; korkutma gerçekleşmiştir. İkinci adım: Korkutmayı üçüncü kişi yapmıştır ve sözleşmenin diğer tarafı B, korkutmayı bilmemektedir ve bilecek durumda da değildir. Üçüncü adım: Bu durumda korkutulan A, sözleşmeye bağlı olmak istemiyorsa sözleşmeyle bağlı değildir; ancak hakkaniyet gerektiriyorsa B'ye tazminat ödemekle yükümlüdür. Sonuç: Doğru seçenek, A'nın sözleşmeyle bağlı olmadığını ve hakkaniyet gerektiriyorsa B'ye tazminat ödemekle yükümlü olduğunu söyleyen seçenektir. Çeldiriciler: Karşı taraf bilmiyorsa korkutulanın sözleşmeyle bağlı kalacağını söyleyen seçenek yanlıştır; bu durumda korkutulan bağlı değildir. Sözleşmenin onanmış sayılmasının tazminat hakkını ortadan kaldıracağını söyleyen seçenek yanlıştır; onama tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Bir yıllık süreyi sözleşmenin kurulduğu günden başlatan seçenek yanlıştır; süre, korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan itibaren işler. Tehdidin A'nın kendisine değil kardeşine yöneldiği için korkutma sayılmayacağını söyleyen seçenek yanlıştır; yakınına yönelik ağır ve yakın zarar tehlikesi de korkutma kapsamındadır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 29

  • 6.1.1
  • Çoktan seçmeli

Türk Ticaret Kanunu'na göre, aşağıdaki kişilerden hangisi tacir sayılır?

  1. A

    Sabit bir dükkânda, bedenî emeğine dayanarak esnaflık yapan bir kişi

  2. B

    Küçüğün ticari işletmesini onun adına, yasal temsilci sıfatıyla işleten kişi

  3. C

    Kendi adına değil, başkasının adına ticari bir işletmeyi yöneten kişi

  4. D

    Mesleği gereği ticaret yasağı bulunduğu hâlde ticari bir işletmeyi kendi hesabına yöneten kişi

    Doğru cevap
  5. E

    Herhangi bir ticari işletme işletmeyen, kâr amacı gütmeyen bir dernek

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Türk Ticaret Kanunu'na göre tacir, ticari bir işletmeyi kısmen de olsa kendi hesabına yöneten kişidir. İkinci adım: küçük ve kısıtlıların işletmesini onların adına yöneten yasal temsilci tacir sayılmaz, tacir sıfatı temsil edilene aittir. Üçüncü adım: ticaret yasağı bulunan biri bu yasağa aykırı olarak bir ticari işletmeyi işletirse, yine de tacir sayılır. Bu durumda doğru seçenek, yasağa rağmen ticari işletmeyi kendi hesabına yöneten kişidir.

Çeldiriciler: Küçüğün işletmesini onun adına yöneten temsilcinin tacir sayılmadığı, sıfatın temsil edilene ait olduğu hatırlanmalıdır. Başkasının adına işletme yöneten kişide, tacirlik için işletmenin kendi adına işletilmesi gerektiği göz ardı edilmemelidir. Sabit bir yerde bedenî emeğe dayanan esnafın tacir sayılmadığı bilinmelidir. Ticari işletme işletmeyen bir derneğin, bu nedenle tacir sayılmadığı unutulmamalıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 30

  • 6.1.2
  • Çoktan seçmeli

Türk Ticaret Kanunu'na göre ticari işler ve ticari hükümlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Bir sözleşme, tarafların yalnızca birisi bakımından ticari nitelik taşıyorsa, aksine kanun hükmü yoksa karşı taraf bakımından da ticari sayılır.

    Doğru cevap
  2. B

    Bir tacirin bütün borçları istisnasız olarak ticari niteliktedir ve adi borç sayılması mümkün değildir.

  3. C

    Ticari örf ve âdet, tacir sıfatı bulunmayan kişilere her durumda ve bilgi aranmaksızın uygulanır.

  4. D

    Ticari bir hüküm bulunmadığında ticari örf ve âdete bakılmaksızın doğrudan genel hükümlere başvurulur.

  5. E

    Sözleşme yalnızca bir taraf için ticari ise, diğer taraf açısından sözleşme daima adi iş sayılır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Ticari bir işte ticari hüküm yoksa sıra ticari örf ve âdete, o da yoksa genel hükümlere bakmaktır. Ticari örf ve âdet genel hükümlerin önündedir; bu nedenle doğrudan genel hükümlere gitmek yanlıştır.

İkinci adım: Gerçek kişi olan bir tacirin borçları asıl olarak ticaridir. Ancak tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgisi olmadığını karşı tarafa açıkça bildirirse ya da işin ticari sayılmasına durum elverişli değilse borç adi sayılır. Bütün borçların istisnasız ticari olduğu düşüncesi bu nedenle doğru değildir.

Üçüncü adım: Sözleşmenin taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliği taşıması hâlinde, kanunda aksine bir hüküm yoksa diğer taraf için de ticari iş sayılır. Doğru ifade budur.

Çeldiriciler: Ticari hüküm yokken doğrudan genel hükümlere gitme ifadesi, ticari örf ve âdetin atlanmasını söylediği için yanlıştır. Tacirin her borcunun istisnasız ticari olduğu ifadesi, adi borç sayılma ihtimalini yok saydığı için yanlıştır. Ticari örf ve âdetin tacir olmayanlara her durumda uygulanacağı ifadesi, kanunun bilme ya da bilmesi gerektiği koşulunu kaldırdığı için yanlıştır. Sözleşmenin diğer taraf için daima adi kalacağı ifadesi ise kanundaki karşılıklı ticari sayılma kuralıyla çeliştiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 31

  • 6.1.3
  • Çoktan seçmeli

Türk Ticaret Kanunu'na göre ticaret sicili ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Sicil müdürlüğü kararına itiraz, tebliğden itibaren sekiz gün içinde, sicilin bulunduğu yerdeki idare mahkemesine dilekçeyle yapılır.

  2. B

    Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, tescili isteme süresi, ilgili işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren otuz gündür.

  3. C

    Tescil, müdürlüğe yapıldığı anda üçüncü kişiler bakımından hüküm doğurur ve ayrıca ilan edilmesi beklenmez.

  4. D

    İlan edilmiş bir sicil kaydını bilmediğini ileri süren üçüncü kişinin iddiası dinlenir ve kayıt ona karşı ileri sürülemez.

  5. E

    Sicil kayıtları üçüncü kişiler bakımından, tescilin ilan edildiği günü izleyen ilk iş gününden itibaren hüküm doğurur.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım: Sorulan konu, ticaret sicili kayıtlarının üçüncü kişiler bakımından ne zaman hüküm doğurduğudur. Kanun bu anı ilan işlemine bağlar: tescil Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edildiğinde, kayıt ilanın yapıldığı günü izleyen ilk iş gününden itibaren üçüncü kişilere karşı sonuç doğurur. İkinci adım: Bu nedenle doğru ifade, hüküm doğma anını ilan gününe bağlayan seçenektir. Üçüncü adım: Üçüncü kişilerin kayıttan haberdar olmadıklarını ileri sürmeleri dinlenmez; kanun, tescil veya ilan edilmiş bir kaydın bilinmediği savını koruma sağlamaz.

Çeldiriciler: Müdürlüğe yapılan tescilin hemen üçüncü kişilere karşı hüküm doğurduğunu söyleyen ifade, ilan şartını yok sayar. Tescil isteme süresini otuz gün olarak veren ifade, kanundaki on beş günlük süreyi karıştırır. Sicil kararına itirazın idare mahkemesine yapılacağını söyleyen ifade, itiraz merciinin sicilin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi olduğunu göz ardı eder. Üçüncü kişilerin bilmediklerini ileri sürmelerinin dinleneceğini söyleyen ifade ise kanunun bilmeme iddiasını dinlemediği kuralını tersine çevirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 32

  • 6.1.4
  • Çoktan seçmeli

Türk Ticaret Kanunu'na göre ticaret unvanıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Gerçek kişi tacirin unvanı, adı ve soyadının kısaltılmadan yazılmasıyla oluşur.

  2. B

    Ticaret unvanı, işletmeden ayrı olarak başka bir kişiye devredilebilir.

    Doğru cevap
  3. C

    Her tacir, işletmesini açtığı günden itibaren on beş gün içinde tescil ettirir.

  4. D

    Anonim şirketlerin ticaret unvanında şirket türünü gösteren ibare bulunması zorunludur.

  5. E

    Türkiye kelimesi bir ticaret unvanına ancak Cumhurbaşkanı kararıyla konabilir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Ticaret unvanı, işletmeye bağlı bir addır; işletmeyi tanıtan ve diğerlerinden ayıran unvan, işletmeyle birlikte kullanılır. İkinci adım: Kanun, unvanın işletmeden ayrı olarak devredilemeyeceğini açıkça düzenler; işletmenin devrinde, aksi kabul edilmedikçe unvan da devredilir. Üçüncü adım: Bu nedenle işletmeden ayrı olarak başka bir kişiye devredilebileceğini söyleyen ifade kanuna aykırıdır ve yanlış olan ifade budur.

Çeldiriciler: "Her tacir, işletmesini açtığı günden itibaren on beş gün içinde tescil ettirir" ifadesi doğrudur; tescil süresi on beş gündür. "Gerçek kişi tacirin unvanı, adı ve soyadının kısaltılmadan yazılmasıyla oluşur" ifadesi doğrudur; ad ve soyadın kısaltılması kuralla bağdaşmaz. "Anonim şirketlerin ticaret unvanında şirket türünü gösteren ibare bulunması zorunludur" ifadesi doğrudur; anonim, limited ve kooperatif şirketlerde bu ibare zorunludur. "Türkiye kelimesi bir ticaret unvanına ancak Cumhurbaşkanı kararıyla konabilir" ifadesi doğrudur; bu kelime Cumhurbaşkanı kararı olmadan unvana konamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 33

  • 6.1.6
  • Çoktan seçmeli

Türk Ticaret Kanunu'na göre cari hesap sözleşmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Takas edilemeyen alacaklar cari hesaba geçirilemez.

    Doğru cevap
  2. B

    Takas edilemeyen alacaklar da cari hesaba geçirilebilir.

  3. C

    Hesap devresi yoksa cari hesap her ay sonunda kapatılır.

  4. D

    Taraflardan biri, cari hesap kesilmeden önce alacaklı sayılabilir.

  5. E

    Cari hesap sözleşmesi tek taraflı bir beyanla kurulabilir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: cari hesap sözleşmesi, tarafların karşılıklı alacaklarını kalem kalem kaydettiği ve hesap kesildiğinde ortaya çıkan bakiyeyi istedikleri sözleşmedir.

İkinci adım: cari hesaba yalnızca birbiriyle takas edilebilen alacaklar geçirilir; takas edilemeyen alacaklar bu hesabın dışında kalır.

Üçüncü adım: bu nedenle doğru ifade, takas edilemeyen alacakların cari hesaba geçirilemeyeceğini söyleyen seçenektir.

Çeldiriciler: "Taraflardan biri, cari hesap kesilmeden önce alacaklı sayılabilir." ifadesi, hesap kesilmeden hiçbir tarafın alacaklı ya da borçlu sayılmadığı ilkesini ters okuyan bir çeldiricidir. "Takas edilemeyen alacaklar da cari hesaba geçirilebilir." ifadesi, takas şartını unutup her alacağın hesaba girebileceğini sanan bir çeldiricidir. "Hesap devresi yoksa cari hesap her ay sonunda kapatılır." ifadesi kapanış dönemini ay sonu sanan bir çeldiricidir; hesap devresi kararlaştırılmamışsa kapanış, kanunda öngörülen dönemde yapılır, ay sonunda değil. "Cari hesap sözleşmesi tek taraflı bir beyanla kurulabilir." ifadesi, sözleşmenin tarafların karşılıklı irade beyanıyla kurulduğunu unutan bir çeldiricidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 34

  • 6.1.7
  • Çoktan seçmeli

Türk Ticaret Kanunu'na göre acenteyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Acente, işletmeye bağlı bir çalışan olarak müvekkilinin emir ve talimatlarıyla hareket eder.

  2. B

    Aksi yazılı kararlaştırılmamış olsa bile müvekkil, aynı bölgede ve aynı dalda birden fazla acente atayabilir.

  3. C

    Acente, müvekkili adına sözleşme yapabilmek için özel ve yazılı bir yetki almış olmalıdır.

    Doğru cevap
  4. D

    Müvekkil icazet vermediği sürece, acentenin yetkisiz yaptığı bir sözleşmeden doğan sorumluluk müvekkile aittir.

  5. E

    Belirli süreli acentelik sözleşmesi, haklı bir sebep bulunsa bile süre dolmadan feshedilemez.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda acentenin işletmeye bağlı olmayan, bağımsız ve sürekli çalışan bir aracı tacir yardımcısı olduğu belirlenir. İkinci adımda, yazılı aksi bir anlaşma yoksa inhisar kuralının iki tarafı bağladığı ve müvekkil adına sözleşme yapma yetkisinin özel ve yazılı bir yetkiye dayandığı ayırt edilir. Üçüncü adımda icazet verilmediği durumda sorumluluğun acentede kaldığı ve fesih kuralları birlikte değerlendirilir. Sonuç olarak acente, özel ve yazılı bir yetki almadan müvekkili adına sözleşme yapamaz; doğru ifade budur.

Çeldiriciler: Acentenin işletmeye bağlı bir çalışan olduğunu söyleyen ifade, acentenin bağımsız aracı tacir olması ilkesiyle çelişir. Aksi kararlaştırılmamış olsa bile aynı bölgede birden fazla acente atanabileceğini söyleyen ifade, inhisar kuralını yok sayar. İcazet verilmeyen yetkisiz sözleşmeden müvekkilin sorumlu tutulması, sorumluluğun acentede kalması kuralıyla çelişir. Haklı sebeple feshin belirli süreli acentelikte de mümkün olduğu göz ardı edilmiştir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 35

  • 7.3
  • Çoktan seçmeli

Genel haciz yolundan farklı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takiple ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Bu yolda takip talebine bir kambiyo senedinin eklenmesi gerekir.

  2. B

    İcra müdürü, ödeme emrinden önce senedin kambiyo vasfını ve vadesini inceler.

  3. C

    Borçlunun yaptığı itiraz, bu yolda takibi kendiliğinden durdurur.

  4. D

    Bu yolda itiraz, beş gün içinde icra mahkemesine dilekçeyle yapılır.

    Doğru cevap
  5. E

    İtiraz edilmezse bu yolda ödeme süresi on gündür.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Genel haciz yolunda borç hakkında inceleme yapılmadan ödeme emri gönderilir. Kambiyo senetlerine özgü yolda ise takip talebine kambiyo senedi eklenir ve icra müdürü, ödeme emrinden önce senedin kambiyo vasfını, takip hakkını ve vadeyi inceler. İkinci adım: Her iki yolda da borçlunun süresi içinde yaptığı itiraz takibi durdurur; yolların itiraz bakımından farkı, itirazın nereye yapılacağıdır. Üçüncü adım: Kambiyo yolunda itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde icra dairesine dilekçeyle yapılır; genel haciz yolunda ise yedi gün içinde icra dairesine yapılır. Bu nedenle itirazın icra mahkemesine dilekçeyle yapıldığını söyleyen ifade, kambiyo yolu için yanlıştır. Sonuç: Doğru cevap, bu yolda itirazın icra mahkemesine dilekçeyle yapıldığını söyleyen ifadedir.

Çeldiriciler: "Bu yolda takip talebine bir kambiyo senedinin eklenmesi gerekir" ifadesi doğrudur; genel haciz yolunda belge gerekmez. "İcra müdürü, ödeme emrinden önce senedin kambiyo vasfını ve vadesini inceler" ifadesi doğrudur; genel haciz yolunda bu inceleme yapılmaz. "Borçlunun yaptığı itiraz, bu yolda takibi kendiliğinden durdurur" ifadesi doğrudur; itiraz her iki yolda da takibi durdurur. "İtiraz edilmezse bu yolda ödeme süresi on gündür" ifadesi doğrudur; genel haciz yolunda bu süre yedi gündür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 36

  • 7.1
  • Çoktan seçmeli

İcra ve İflas Kanunu'na göre şikâyet ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Hakkın yerine getirilmemesi hâlinde şikâyet için yedi günlük bir süre aranmaz.

    Doğru cevap
  2. B

    Şikâyet, icra dairesine karşı genel mahkemede açılan bir davadır.

  3. C

    Şikâyet süresi her durumda yedi gündür ve bu süre geçince şikâyet incelenmez.

  4. D

    Şikâyet üzerine verilen düzeltme kararı, işlemin yapıldığı andan itibaren hüküm doğurur.

  5. E

    Şikâyet yoluna, takibin alacaklısı tek başına ve doğrudan başvurabilir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda şikâyetin bir dava olmadığını hatırlarız: icra organlarının hukuka ya da olaya aykırı bir işlemine karşı kanunun tanıdığı bir hukuksal çaredir. İkinci adımda şikâyet süresinin öğrenmeden itibaren yedi gün olduğunu, ancak hakkın yerine getirilmemesi, sebepsiz sürünceme ve kamu düzenine aykırılık hâllerinde bu süre aranmadığını ayırırız. Üçüncü adımda şikâyet sonunda verilen iptal kararının geriye, düzeltme kararının ise ileriye etkili olduğunu karşılaştırırız. Sonuç olarak doğru ifade, hakkın yerine getirilmemesi hâlinde yedi günlük süre aranmadığını söyleyen seçenektir.

Çeldiriciler: Şikâyeti genel mahkemede açılan bir dava sanan yanılgı, 'Şikâyet, icra dairesine karşı genel mahkemede açılan bir davadır.' ifadesini doğru görür; şikâyet bir hukuksal çaredir, dava değildir. Her şikâyeti yedi güne bağlamak, süresiz şikâyet hâllerinin unutulmasından doğar. Düzeltme kararını iptal gibi geriye etkili saymak, düzeltmenin ileriye etkili olduğunu bilmemekten kaynaklanır. Takibin yalnızca alacaklısının başvurabildiği fikri, işlemden etkilenen üçüncü kişilerin de başvurabildiği kuralının atlanmasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 37

  • 7.2.1
  • Çoktan seçmeli

Genel haciz yoluyla takipte ödeme emrine itiraz ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Borçlu imzaya itirazını açıkça bildirmediyse, “itiraz ediyorum” demesi de borca itiraz sayılır.

    Doğru cevap
  2. B

    Borçlu ödeme emrine itiraz etse de takip durmaz, alacaklı takibe kaldığı yerden devam edebilir.

  3. C

    Resmi senede dayalı takipte de borçlu imzaya itirazını açıkça bildirerek takibin durmasını sağlayabilir.

  4. D

    İtiraz yazılı olarak icra mahkemesine yapılır, sözlü itiraz geçerli değildir.

  5. E

    Kısmi itirazda hangi kısma itiraz edildiğinin belirtilmesine gerek yoktur, itiraz tüm borcu kapsar.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Ödeme emrine itiraz edildiğinde takip durur; alacaklının takibe devam edebilmesi için itirazın hükümden düşürülmesi gerekir. İkinci adım: İtiraz borca itiraz ve imzaya itiraz olarak ayrılır; imzaya itiraz açıkça ve ayrıca yapılmalıdır, bunun dışındaki bütün itiraz sebepleri borca itiraz sayılır. Üçüncü adım: Borçlu imzaya itirazını açıkça bildirmemişse, ödeme emrine karşı yalnızca “itiraz ediyorum” demesi bile borca itiraz olarak kabul edilir. Bu nedenle doğru ifade, borçlunun imzaya itirazını açıkça bildirmediği hâlde “itiraz ediyorum” demesinin borca itiraz sayılmasıdır.

Çeldiriciler: Resmi senede dayalı takipte imzaya itiraz edilebileceği ifadesi yanlıştır; imzaya itiraz yalnızca adi senetlerde mümkündür, resmi senetlerde sahtelik davası gerekir. Borçlunun itirazının takibi durdurmadığı ifadesi yanlıştır; itiraz takibi durdurur. Kısmi itirazda hangi kısma itiraz edildiğinin belirtilmesine gerek olmadığı ifadesi yanlıştır; itiraz edilen kısım açıkça belirtilmelidir, aksi hâlde itiraz yapılmamış sayılır. İtirazın yalnızca yazılı olarak icra mahkemesine yapılabileceği ifadesi yanlıştır; itiraz icra dairesine sözlü veya yazılı yapılır ve tutanağa geçirilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 38

  • 7.5
  • Çoktan seçmeli

Haciz, paraya çevirme ve paraların paylaştırılması aşamalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Paraların paylaştırılması, sıra cetvelinin kesinleşmesinden önce yapılamaz.

  2. B

    Taşınmaz mallarda satış isteme süresi, kesin haciz tarihinden itibaren bir yıldır.

  3. C

    Taşınırlarda satış isteme süresi kesin haciz tarihinden itibaren altı aydır.

  4. D

    Haciz, icra müdürünün kendiliğinden değil, alacaklının haciz talebiyle başlar.

  5. E

    Satıştan elde edilen para ancak alacaklının talebi üzerine paylaştırılır.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım, haciz aşamasının kimin talebiyle başladığını hatırlamaktır: icra müdürü haczi kendiliğinden başlatamaz, alacaklının haciz talebi gerekir. İkinci adım, satış aşamasında satışın da talebe bağlı olduğunu ve satış isteme süresinin taşınırlarda kesin haciz tarihinden itibaren altı ay, taşınmazlarda bir yıl olduğunu ayırmaktır. Üçüncü adım, paraların paylaştırılmasında alacaklının talebinin aranmadığını, paylaştırmanın icra müdürünce yapıldığını ve sıra cetvelinin kesinleşmesine bağlı olduğunu bilmektir. Bu üç aşama birlikte değerlendirildiğinde, satıştan elde edilen paranın ancak alacaklının talebi üzerine paylaştırıldığı ifadesi yanlıştır; paylaştırma talep aranmaksızın icra müdürünce yapılır. Yanlış olan ifade budur.

Çeldiriciler: Haciz icra müdürünün kendiliğinden değil, alacaklının talebiyle başladığı için ilk ifade doğrudur. Taşınmazlarda satış isteme süresinin kesin haciz tarihinden itibaren bir yıl olduğu ifadesi de doğrudur. Taşınırlarda satış isteme süresinin kesin haciz tarihinden itibaren altı ay olduğu ifadesi doğrudur. Sıra cetveli kesinleşmeden paraların paylaştırılamayacağı bilgisi de doğrudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 39

  • 7.6
  • Çoktan seçmeli

Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiple ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Paraya çevirme, alacaklının talebi aranmaksızın icra dairesince resen yapılır.

  2. B

    Rehnin paraya çevrilmesi yollarında haciz aşaması bulunmaz; rehinli taşınır veya taşınmaz doğrudan paraya çevrilir.

    Doğru cevap
  3. C

    Rehinli alacaklı, kural olarak önce genel haciz yoluna başvurmak zorundadır.

  4. D

    Kesin rehin açığı belgesiyle bir yıl içinde yapılan takipte yeniden ödeme emri gönderilmesi zorunludur.

  5. E

    Rehin açığı belgesi, borç ikrarı içeren senet hükmünde değildir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Rehin alacağı karşılamadığında alacaklıya rehin açığı belgesi verilir ve bu belge borç ikrarı içeren senet hükmündedir. Rehnin paraya çevrilmesi yollarında haciz aşaması yoktur; rehinli taşınır veya taşınmaz doğrudan paraya çevrilir. Paraya çevirme yine talep üzerine yapılır; kural olarak önce rehnin paraya çevrilmesi gerekir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 40

  • 7.7.1
  • Çoktan seçmeli

İcra ve İflas Kanunu'na göre iflas yollarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Genel iflas yolunda iflas kararını icra dairesi verir, takip ise ticaret mahkemesinde başlar.

  2. B

    İflas davası alacaklının yerleşim yerindeki ticaret mahkemesinde de seçimlik olarak açılabilir.

  3. C

    Kambiyo senetlerine dayalı iflas yolunda yapılan itiraz ve şikâyetler, beş gün içinde icra dairesine sunulur.

    Doğru cevap
  4. D

    Depo kararına uyup borcu süresinde depo eden borçlunun yine de iflasına karar verilir.

  5. E

    Borçluya ödeme emri tebliğ edilmeden, her iflas yolunda iflas kararı verilmesi mümkün değildir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, iflas yollarının genel iflas yolu ve kambiyo senetlerine mahsus iflas yolu olarak ayrıldığını ve takipten bağımsız doğrudan iflasın da bulunduğunu hatırlamaktır. İkinci adım, takibin icra dairesinde başladığını, iflas kararını ise borçlunun muamele merkezindeki ticaret mahkemesinin verdiğini eşleştirmektir. Üçüncü adım, kambiyo senetlerine mahsus iflas yolunda itiraz ve şikâyetlerin beş gün içinde icra dairesine yapıldığını saptamaktır; bu ifade doğrudur.

Çeldiriciler: İflas kararını icra dairesinin verdiğini söyleyen ifade, takip ile karar mercilerini karıştırır. Borçluya ödeme emri tebliğ edilmeden hiçbir iflas kararının verilemeyeceğini söyleyen ifade, takipsiz doğrudan iflas yolunu göz ardı eder. İflas davasının alacaklının yerleşim yerindeki ticaret mahkemesinde açılabileceğini söyleyen ifade, dava yetkisinin borçlunun muamele merkezindeki mahkemeye ait olduğu kuralına aykırıdır. Depo kararına uyup borcu süresinde depo eden borçlu hakkında iflas kararı verileceğini söyleyen ifade ise depo hâlinde iflas kararı verilmediği bilgisiyle çelişir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by