10 soru · LGS

LGS İnkılap Deneme 1 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

LGS İnkılap Deneme 1 cevap anahtarı ve 10 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Cevap anahtarı

Doğru cevaplar

Bir soruya dokunarak çözümüne git.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Bir Kahraman Doğuyor: Osmanlı 20. yy başı, M. Kemal çocukluk/öğrenim/askerlik
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir tarih öğretmeni, öğrencileri için hazırladığı kişilik kartında bir askerin hayatından şu bilgilere yer vermiştir.

1911 yılında İtalya'nın Trablusgarp'a saldırması üzerine bu asker, kimsenin zorlamadığı hâlde bölgeye gönüllü olarak gitmiştir. Orada yerli halkı İtalyan işgaline karşı örgütleyerek direnişe geçirmiştir. Trablusgarp Savaşı, onun ilk askerî başarısı sayılmaktadır.

Bu bilgiler, Mustafa Kemal'in hangi özelliklerini gösterir?

  1. A

    Görev bilinci ve teşkilatçılık

  2. B

    Vatanseverlik ve ileri görüşlülük

  3. C

    Vatanseverlik ve sabırlılık

  4. D

    Vatanseverlik ve teşkilatçılık

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda kartın iki davranışı ayrılır: kimsenin zorlamadığı hâlde Trablusgarp'a gönüllü gitmek ve yerli halkı İtalyan işgaline karşı örgütleyerek direnişe geçirmek. İkinci adımda gönüllü gidiş bir zorunluluktan değil içten gelen bağlılıktan doğduğu için vatanseverliği; halkı örgütleyip direnişe geçirmek ise teşkilatçılığı, yani liderlik ve örgütleyicilik becerisini gösterir. Üçüncü adımda bu iki özelliği birlikte veren seçenek bulunur. Doğru seçenek: Vatanseverlik ve teşkilatçılık.

Çeldiriciler: "Görev bilinci ve teşkilatçılık" seçeneği gönüllü gidişi bir görev zorunluluğu saydığı için yanlıştır; kartta bu gidiş kimsenin zorlamadığı hâlde yapılmıştır. "Vatanseverlik ve ileri görüşlülük" seçeneği halkı örgütlemeyi ileri görüşlülükle eşleştirir; kartın bu davranıştan çıkardığı özellik teşkilatçılıktır. "Vatanseverlik ve sabırlılık" seçeneğinde ikinci özellik kartta yer almaz; kartın ikinci özelliği teşkilatçılıktır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Millî Mücadele hazırlık: kongreler, Misakımilli, TBMM, ayaklanmalar, Sevr
  • Zor
  • Şekilli soru

Aşağıdaki tabloda Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde yaşanan gelişmeler, gerçekleştikleri tarihlerle birlikte kronolojik olmayan bir sırayla verilmiştir. Tablodaki tarihlerde gün, ay ve yıl bilgisi bulunmaktadır. Tablodaki bir gelişmenin yerine soru işareti (?) konulmuş, tarihi ise bırakılmıştır.

Buna göre, tabloda yer alan gelişmelerden Misak-ı Millî kararlarının alındığı tarihten sonra, TBMM'nin açıldığı tarihten önce gerçekleşen ve soru işaretiyle gösterilen gelişme hangisidir?

Tablo (Tarih | Gelişme): 4 Eylül 1919 Sivas Kongresi; 20–22 Ekim 1919 Amasya Görüşmeleri; 28 Ocak 1920 Misak-ı Millî kararları; 16 Mart 1920 soru işaretli; 23 Nisan 1920 TBMM'nin açılışı; 10 Ağustos 1920 Sevr Antlaşması.
  1. A

    İstanbul'un resmen işgal edilmesi

    Doğru cevap
  2. B

    Misak-ı Millî kararlarının alınması

  3. C

    Sevr Antlaşması'nın imzalanması

  4. D

    Amasya Görüşmeleri'nin yapılması

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Tablodaki tarihleri okuyoruz. Sivas Kongresi 4 Eylül 1919'da, Amasya Görüşmeleri 20–22 Ekim 1919'da, Misak-ı Millî kararları 28 Ocak 1920'de, TBMM'nin açılışı 23 Nisan 1920'de ve Sevr Antlaşması 10 Ağustos 1920'de gerçekleşmiştir. Soru işaretiyle gösterilen gelişmenin tarihi ise 16 Mart 1920'dir.

İkinci adım: Gelişmeleri kronolojik sıraya koyuyoruz: Sivas Kongresi, Amasya Görüşmeleri, Misak-ı Millî kararları, soru işaretli gelişme, TBMM'nin açılışı ve Sevr Antlaşması.

Üçüncü adım: Aranan gelişme Misak-ı Millî kararlarından sonra, TBMM'nin açılışından önce olmalıdır. Tabloda bu iki tarih arasında yer alan tek satır 16 Mart 1920 tarihlidir. Bu tarihte İtilaf Devletleri İstanbul'u resmen işgal etmiştir. Doğru seçenek İstanbul'un resmen işgal edilmesidir.

Çeldiriciler: Sevr Antlaşması'nın imzalanması Ağustos 1920'de gerçekleşmiştir; TBMM'nin açılışından sonra olduğu için bu aralığa girmez. Misak-ı Millî kararlarının alınması aralığın başlangıcıdır, aralığın içinde yer almaz. Amasya Görüşmeleri'nin yapılması Ekim 1919'da, yani Misak-ı Millî kararlarından önce gerçekleşmiştir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • I. Dünya Savaşı, Osmanlı durumu, Mondros, Kuvâ-yı Millîye
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir öğrenci, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması'nı araştırırken ödevine şu paragrafı yazmıştır: Antlaşmanın bir maddesi Çanakkale ve İstanbul Boğazlarının açılmasını öngörüyordu. Başka bir maddeye göre ise ordunun dağıtılması, savaş gemileri ile ordunun araç, gereç, silah ve cephanesine el konulması kararlaştırılmıştı. Bu hükümlerin birlikte neye yol açtığını ele almak için ödevimde bu maddeleri bir arada değerlendirdim.

Buna göre, bu maddelerin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Ordunun dağıtılması ve silahların toplanmasıyla askerî düzenlemenin tamamlanması

  2. B

    Anadolu'nun Osmanlı egemenliğinden çıkarılarak devletin kalıcı biçimde bölüşülmesi

  3. C

    Boğazların açılarak Karadeniz'e geçişin serbest hâle gelmesi

  4. D

    Osmanlı Devleti'nin savunma gücünü yitirerek egemenlik haklarının büyük ölçüde sınırlanması

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, metindeki üç hükmü ayırmaktır: boğazların açılması, ordunun dağıtılması ve savaş gemileri ile askerî malzemeye el konulmasıdır. İkinci adım, bu hükümleri devletin egemenlik haklarına ve kendini savunma gücüne göre birlikte yorumlamaktır: boğazların açılması devletin boğazlar üzerindeki denetimini, ordunun dağıtılması ile malzemeye el konulması ise kendini koruma imkânını sınırlar. Üçüncü adım, bu ortak etkiyi seçeneklerde aramaktır. Doğru sonuç, Osmanlı Devleti'nin savunma gücünü yitirerek egemenlik haklarının büyük ölçüde sınırlanmasıdır.

Çeldiriciler: 'Ordunun dağıtılması ve silahların toplanmasıyla askerî düzenlemenin tamamlanması' sadece askerî yönü görür, maddelerin egemenlik üzerindeki etkisini dışarıda bırakır. 'Anadolu'nun Osmanlı egemenliğinden çıkarılarak devletin kalıcı biçimde bölüşülmesi' Sevr'in hükümleriyle karışan bir sonuçtur; Mondros'un bu maddelerinin ortak sonucu değildir. 'Boğazların açılarak Karadeniz'e geçişin serbest hâle gelmesi' tek bir maddenin sonucudur, ortak sonuç değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • I. Dünya Savaşı, Osmanlı durumu, Mondros, Kuvâ-yı Millîye
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir müzenin Millî Mücadele bölümündeki pano metni şöyledir: İtilaf Devletleri Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde işgal girişimlerine başlayınca halk, kendi yöresini korumak amacıyla örgütlenmeye yöneldi. Merkezî yönetim işgallere tepkisiz kalırken ortaya çıkan bu yerel örgütler, halkın kendi imkânlarıyla hareket etti ve Kuvâ-yı Millîye adıyla anıldı. Örgütler, belirli bir bölgenin savunmasına odaklanarak yerel koşullara göre çalıştı.

Bu metne göre Kuvâ-yı Millîye ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Kuvâ-yı Millîye, Osmanlı hükûmetinin kurduğu düzenli bir ordu niteliğindedir.

    Doğru cevap
  2. B

    Bölgesel niteliği olan, işgal bölgelerinde yerel imkânlarla hareket eden örgütlerdir.

  3. C

    Anadolu'da başlatılan işgallere karşı ortaya çıkmış, bölgesel örgütlerdir.

  4. D

    Merkezî yönetim işgallere tepkisiz kalırken halk bölgesel direniş cemiyetleri kurmuştur.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım, metindeki Kuvâ-yı Millîye tanımını okumaktır: örgütler, işgal girişimleri üzerine halkın kendi bölgesinde kurduğu, yerel imkânlarla hareket eden bölgesel örgütlerdir. İkinci adım, örgütü kimin kurduğunu belirlemektir: merkezî yönetim işgallere tepkisiz kalmış, örgütleri halk ortaya çıkarmıştır. Üçüncü adım, bu niteliklerle çelişen yargıyı bulmaktır. Kuvâ-yı Millîye'nin Osmanlı hükûmetinin kurduğu düzenli bir ordu olduğu söylenemez; bu nedenle doğru cevap bu yargıdır.

Çeldiriciler: 'Bölgesel niteliği olan, işgal bölgelerinde yerel imkânlarla hareket eden örgütlerdir.' metinle uyumludur, çünkü pano örgütleri bölgesel ve yerel olarak tanımlar. 'Anadolu'da başlatılan işgallere karşı ortaya çıkmış, bölgesel örgütlerdir.' de metinle uyumludur; örgütler işgallerden önce değil, işgal girişimleri üzerine ortaya çıkmıştır. 'Merkezî yönetim işgallere tepkisiz kalırken halk bölgesel direniş cemiyetleri kurmuştur.' ifadesi de metindeki iki gelişmeyi doğru aktarır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Doğu, Güney ve Batı cepheleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Yerel tarih dergimizin bu sayısında, Güney Cephesi'ndeki direnişi ve bu direnişin yerel kahramanlarını anlatıyoruz. Fransızların Ermenilerle ortaklaşa başlattığı işgalin ardından Antep, Urfa ve Maraş'ta halk harekete geçti. Bu bölgede mücadele, Kuvâ-yı Millîye birlikleriyle sürdürüldü. Maraş'ta öne çıkan isim Sütçü İmam'dı; Antep'te Üsteğmen Şahin Bey, Urfa'da ise Yüzbaşı Ali Saip Bey önderlik etti. Güney Cephesi, Kuvâ-yı Millîye'nin en etkili olduğu cephe olarak anılır.

Bu yazıya göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Güney Cephesi'ndeki direniş, TBMM'nin düzenli ordusunun komutasında ve merkezî planlamayla yürütülmüştür.

  2. B

    Güney Cephesi'ndeki direniş, Maraş'ta Üsteğmen Şahin Bey, Antep'te Sütçü İmam tarafından yürütülmüştür.

  3. C

    Güney Cephesi'ndeki direniş, Yunan ordusunun ilerleyişine karşı halkın başına geçen liderlerce yürütülmüştür.

  4. D

    Güney Cephesi'ndeki direniş, halkın başına geçen liderler ve Kuvâ-yı Millîye birlikleri tarafından yürütülmüştür.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, metindeki şehirleri ve liderleri belirlemektir: Antep, Urfa ve Maraş anılır; Maraş'ta Sütçü İmam, Antep'te Üsteğmen Şahin Bey, Urfa'da Yüzbaşı Ali Saip Bey öne çıkar. İkinci adım, mücadelenin kimlerce yürütüldüğünü çıkarmaktır: metin bölgedeki mücadeleyi Kuvâ-yı Millîye birlikleriyle ilişkilendirir ve bu liderlerin halkın başına geçtiğini söyler. Bu iki bilgiden, Güney Cephesi'ndeki direnişin halkın başına geçen liderler ve Kuvâ-yı Millîye birlikleri tarafından yürütüldüğü sonucuna ulaşılır.

Çeldiriciler: “TBMM'nin düzenli ordusunun komutasında” ifadesi, metnin mücadeleyi Kuvâ-yı Millîye birlikleriyle anlatmasıyla çelişir. “Yunan ordusunun ilerleyişine karşı” ifadesi yanlıştır; metinde işgali Fransızların Ermenilerle ortaklaşa başlattığı anlatılır, Yunanlılardan söz edilmez. “Maraş'ta Üsteğmen Şahin Bey” ifadesinde şehirlerin liderleri birbirine karıştırılmıştır; Maraş'ın önderi Sütçü İmam, Antep'in önderi Üsteğmen Şahin Bey'dir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Atatürk ilkeleri ve temel esaslar
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir belediyenin yayımladığı tanıtım broşüründe yerel yönetimin uygulamaları anlatılıyor. Broşürde yönetimin hizmetlerinin ilçedeki herkesi kapsadığı ve kimseye ayrıcalık tanınmadığı vurgulanıyor. Broşüre göre meclis üyeleri de ilçedeki diğer sakinlerle aynı yasalara bağlıdır. Her mahallenin sakinleri, ilçe yönetimini ilgilendiren oylamalarda eşit oy hakkına sahiptir. Ayrıca ilçedeki tüm çocuklar okul ve kütüphane olanaklarından ücretsiz yararlanmaktadır. Broşürde belediyenin bütçesine ilişkin ayrıntılara yer verilmediği belirtiliyor.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A

    Meclis üyelerinin de diğer sakinlerle aynı yasalara tabi olduğu.

  2. B

    Mahalle sakinlerinin ilçe yönetimine ilişkin oylamalarda eşit söz sahibi olduğu.

  3. C

    Belediyenin, sakinlerin gelir düzeylerini eşitlemek amacıyla vergi politikası izlediği.

    Doğru cevap
  4. D

    Tüm çocukların okul ve kütüphane olanaklarından ücretsiz yararlandığı.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Broşürde üç uygulama anlatılıyor: meclis üyelerinin de diğer sakinlerle aynı yasalara bağlı olması, mahalle sakinlerinin ilçe yönetimini ilgilendiren oylamalarda eşit oy hakkına sahip olması ve çocukların okul ve kütüphane olanaklarından ücretsiz yararlanması. İkinci adım: Bu uygulamalar ayrıcalığın kaldırılmasını, kanun önünde eşitliği, halkın yönetime eşit katılımını ve eğitimde fırsat eşitliğini gösterir; hepsi halkçılık ilkesinin kapsamındadır. Üçüncü adım: Halkçılık yalnız ekonomik eşitlik anlamına gelmez; broşürde ise gelir düzeylerinin eşitlenmesi ya da bunun için bir vergi politikası izlenmesi anlatılmaz. Bu nedenle metinden ulaşılamayan yargı, belediyenin sakinlerin gelir düzeylerini eşitlemek amacıyla vergi politikası izlediğidir. Çeldiriciler: Meclis üyelerinin de diğer sakinlerle aynı yasalara tabi olduğu yargısı broşürde açıkça yazılıdır; bunu çıkarılamaz saymak metni yanlış okumaktır. Mahalle sakinlerinin ilçe yönetimine ilişkin oylamalarda eşit söz sahibi olduğu yargısı halkın yönetime eşit katılımını anlatır; halkçılığı yalnız ekonomik eşitlik sanan öğrenci bunu ulaşılamaz görür. Tüm çocukların okul ve kütüphane olanaklarından ücretsiz yararlandığı yargısı eğitimde fırsat eşitliğinin bir örneğidir; fırsat eşitliğini halkçılıktan bağımsız sanan öğrenci bunu da çıkarılamaz sayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Atatürk ilkeleri ve temel esaslar
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Halkçılık ilkesi, devletçiliğin ortaya çıkmasında zorunlu bir temel oluşturmuştur.

  2. II.

    Devletçilik, halkçılık ilkesinin nedeni olarak ondan önce ortaya çıkmıştır.

  3. III.

    Devletçiliğin temel amacı, dış politikada güç dengesini sağlamaktır.

Bir lise öğrencisi, tarih dersi için hazırladığı sunumda Atatürk ilkelerinin ortak amacını tam bağımsızlık ve çağdaşlaşma olarak tanımlıyor. Ardından halkçılık ile devletçilik ilkelerini karşılaştırıyor. Notlarına göre devletçilik, halkçılık ilkesinden zorunlu olarak doğan bir yaklaşımdır ve devletin ekonomiyi kendi eliyle kalkındırmasını ifade eder. Öğrenci ayrıca halkçılığın toplumdaki ayrıcalıkları ortadan kaldırıp halkın yönetime eşit katılmasını sağlamak anlamına geldiğini yazıyor.

Buna göre numaralanmış yargılardan hangileri bu bilgilerden çıkarılabilir?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    Yalnız I

    Doğru cevap
  3. C

    I ve III

  4. D

    Yalnız III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Notlarına göre devletçilik, halkçılık ilkesinden zorunlu olarak doğar; buradan halkçılığın devletçiliğin zorunlu temeli olduğu çıkar. Bu, I. yargının bilgilerden çıkarılabildiğini gösterir. İkinci adım: Devletçilik halkçılıktan doğduğuna göre halkçılığın nedeni olamaz; II. yargı metinle çelişir ve çıkarılamaz. Üçüncü adım: Notlarda devletçiliğin amacı, devletin ekonomiyi kendi eliyle kalkındırmasıdır; dış politikada güç dengesini sağlamak bu bilgilerden çıkarılamaz, III. yargı da çıkarılamaz. Dördüncü adım: Bilgilerden çıkarılabilen tek yargı I. olduğuna göre doğru seçenek: Yalnız I. Çeldiriciler: Yalnız II, devletçiliği halkçılığın nedeni sanan öğrencinin seçeceği yanlış sonuçtur. I ve III, dış politika amacını metinde olmayan bir yargı olarak kabul etmenin sonucudur. Yalnız III, ilkeleri birbirinden bağımsız sanıp halkçılık devletçilik bağını reddeden öğrencinin seçimidir; bu öğrenci III'ü tek başına doğru bulur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • İnkılaplar: siyasi, hukuk, eğitim-kültür, toplumsal, ekonomi, sağlık; Cumhuriyetin kazanımları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir tarih dergisinde yayımlanan yazıdan bir kesit:

Saltanat 1922'de kaldırıldıktan sonra da halifelik bir süre daha ayrı bir otorite merkezi olarak varlığını sürdürdü. Bu durum, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yanında ikinci bir yetki odağının bulunması anlamına geliyordu. Halifelik, yeni devletin temel ilkeleriyle çeliştiği gerekçesiyle 3 Mart 1924'te kaldırıldı. Dergi bu gelişmeyi önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirir. Böylece siyasi otorite TBMM'de toplandı ve ulusal egemenlik pekiştirildi.

Bu metne göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Halifeliğin kaldırılmasıyla TBMM'nin yanında ikinci bir yetki merkezi kalmamış, siyasi yetki tek merkezde toplanmıştır.

    Doğru cevap
  2. B

    Halifeliğin kaldırılması eğitim kurumlarının düzenlenmesiyle ilgili bir adım olup siyasi yapıyı etkilememiştir.

  3. C

    Halifelik de TBMM ile aynı yetkiyi kullandığı için kaldırılması siyasi yetkinin dağılımını değiştirmemiştir.

  4. D

    Halifelik saltanatla aynı gün kaldırıldığından Meclis'in egemenlik yetkisi 1922'de tam olarak kurulmuştur.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda saltanatın 1922'de kaldırıldığı, buna karşın halifeliğin bir süre daha TBMM'nin yanında ayrı bir otorite merkezi olarak kaldığı belirlenir. İkinci adımda halifeliğin 3 Mart 1924'te kaldırılmasının bu ikinci merkezi ortadan kaldırdığı ve siyasi otoritenin TBMM'de toplandığı görülür. Üçüncü adımda bu sonuçlar birlikte değerlendirilir: halifeliğin kaldırılmasıyla TBMM'nin yanında ikinci bir yetki merkezi kalmamış, siyasi yetki tek merkezde toplanmıştır.

Çeldiriciler: “Halifelik de TBMM ile aynı yetkiyi kullandığı için kaldırılması siyasi yetkinin dağılımını değiştirmemiştir” yargısı, parçada halifeliğin ayrı bir otorite merkezi olarak anlatılmasıyla çelişir. “Halifeliğin kaldırılması eğitim kurumlarının düzenlenmesiyle ilgili bir adım olup siyasi yapıyı etkilememiştir” yargısı, kaldırılmanın siyasi otoriteyi TBMM'de toplamasıyla bağlantılı olduğu için yanlıştır. “Halifelik saltanatla aynı gün kaldırıldığından Meclis'in egemenlik yetkisi 1922'de tam olarak kurulmuştur” yargısı, saltanatın 1922'de, halifeliğin 3 Mart 1924'te kaldırıldığı bilgisiyle çelişir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Demokratikleşme çabaları (çok partili denemeler, suikast, tehditler)
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir gazetenin tarih köşesinde yayımlanan bir yazıda 1930 yılında yaşanan bir gelişme anlatılıyordu. Yazıya göre Atatürk’ün teşvikiyle, Fethi Okyar’ın liderliğinde yeni bir parti kurulmuş ve bu parti “Demokrasi Yolunda Bir Deneme” olarak anılmıştı. Ülkede 1924-1925 yılları arasında, kurucuları arasında Kazım Karabekir ve Rauf Orbay’ın da bulunduğu Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası adlı bir muhalefet partisi faaliyet göstermişti. Partiye cumhuriyet karşıtı grupların katılması üzerine Fethi Okyar partiyi feshetmek zorunda kalmıştı. Partinin kuruluşu, aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

  1. A

    Muhalefetin yönetime baskı yaparak yeni bir parti kurduğunun

  2. B

    Ülkenin ilk muhalefet partisinin yeniden kurulduğunun

  3. C

    Tek parti yönetiminin muhalefet karşısında gücünü pekiştirdiğinin

  4. D

    Yönetimin çok partili siyasal yaşama geçme isteğinin

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Metinde yeni partinin Atatürk’ün teşvikiyle ve Fethi Okyar’ın liderliğinde kurulduğu, “Demokrasi Yolunda Bir Deneme” adıyla anıldığı belirtiliyor. İkinci adım: Kuruluşu yönetimin kendisi teşvik etmiş ve parti bir denemeyi, yani demokrasi yolunda atılan bir adımı temsil etmiştir. Bu nedenle kuruluş, yönetimin ülkede çok partili siyasal yaşama geçmek istediğinin göstergesidir. Doğru seçenek bu yargıyı ifade eder. Çeldiriciler: “Muhalefetin yönetime baskı yaparak yeni bir parti kurduğunun” seçeneği, partinin muhalefetin baskısıyla değil yönetimin teşvikiyle kurulduğu bilgisiyle çelişir. “Ülkenin ilk muhalefet partisinin yeniden kurulduğunun” seçeneği, 1924-1925 yıllarında faaliyet gösteren Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ile bu yeni partinin karıştırılmasından doğar; metinde eski bir partinin yeniden kurulduğu söylenmez. “Tek parti yönetiminin muhalefet karşısında gücünü pekiştirdiğinin” seçeneği ise partinin tek parti düzenini güçlendirmek için değil, demokrasi yolunda bir deneme olarak kurulduğunu gözden kaçırır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Atatürk dönemi dış politika, Hatay
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Hatay, Misak-ı Milli sınırları içinde yer almaktadır.

  2. II.

    Hatay'ın Türkiye'ye katılma kararı, Hatay Millet Meclisi'nde oy birliğiyle alınmıştır.

  3. III.

    Hatay, askeri bir harekâtın sonucunda Türkiye'ye katılmıştır.

Müzenin Atatürk dönemi dış politika bölümündeki bir panoda şu bilgiler yer almaktadır. Hatay, Misak-ı Milli sınırları içinde yer alan ve en son Türkiye'ye katılan bölgedir. Bu bölge bir süre Fransız mandasındaki Suriye'ye bağlı, özerk bir yönetimle idare edilmiştir. 29 Haziran 1939'da Hatay Millet Meclisi, Türkiye Cumhuriyeti'ne katılma kararını tüm üyelerinin oylarıyla almıştır.

Buna göre aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Metinde Hatay'ın Misak-ı Milli sınırları içinde yer aldığı açıkça belirtilmiştir. I. yargı metinden ulaşılabilir.

İkinci adım: Metinde Hatay'ın Türkiye'ye katılma kararının tüm üyelerin oylarıyla alındığı anlatılır. Tüm üyelerin aynı yönde oy kullanması, kararın oy birliğiyle alındığı anlamına gelir. II. yargı da metinden ulaşılabilir.

Üçüncü adım: Metin, katılmanın bir meclis kararıyla gerçekleştiğini anlatır; askeri bir harekâttan hiç söz etmez. III. yargı metinle çelişir, bu yüzden metinden ulaşılamaz.

Sonuç: Metinden ulaşılabilecek yargılar I ve II'dir.

Çeldiriciler: Yalnız I seçeneği, II. yargının oy birliğiyle alınan kararın çıkarılamadığında seçilir. Yalnız II seçeneği, Hatay'ın Misak-ı Milli sınırları dışında sanıldığında ve I. yargının elenmesiyle seçilir. I, II ve III seçeneği, metinde yer almayan askeri harekât bilgisinin kabul edilmesiyle seçilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

İstersen uygulamada da çözebilirsin

Aynı soruları süre tutarak benzersor uygulamasında çözebilir, sonuçlarını sonra inceleyebilirsin.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

Uygulamayı incele

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by