20 soru · LGS

LGS Türkçe Deneme 1 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

LGS Türkçe Deneme 1 cevap anahtarı ve 20 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Paragraf yapısı: cümle sıralama, boşluk/parça tamamlama, cümle çıkarma/yerleştirme
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Yeni açılan kent kütüphanesi ilk haftasında beklenenden çok daha fazla ziyaretçi ağırladı. (I) …… raflardaki kitapların büyük bölümü hâlâ ödünç verilmemişti. (II) …… kütüphane, bu durumu değiştirmek için ödünç verme saatlerini akşam dokuza kadar uzattı. (III) …… kütüphane mahallenin okuma ve buluşma merkezine dönüştü.

Bu metindeki (I), (II) ve (III) numaralı boşluklara sırasıyla hangi ifadeler getirilmelidir?

  1. A

    bu nedenle - ancak - sonuç olarak

  2. B

    ancak - bu nedenle - sonuç olarak

    Doğru cevap
  3. C

    ancak - kısacası - sonuç olarak

  4. D

    dolayısıyla - bu nedenle - sonuç olarak

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Metnin ilk cümlesi kütüphanenin çok sayıda ziyaretçi ağırladığını söyler. (I) numaralı boşluğun ardındaki cümle ise bu beklentinin tersini bildirir: kitapların büyük bölümü hâlâ ödünç verilmemiştir. Böyle bir karşıtlık ilişkisinde uygun ifade “ancak”tır.

İkinci adım: (II) numaralı cümle, kitapların ödünç verilmediği durumu değiştirmek için kütüphanenin saatlerini uzattığını bildirir. Bir durumdan doğan ve onu gidermeye yönelik bu eylemi bağlayan ifade “bu nedenle”dir.

Üçüncü adım: (III) numaralı cümle, anlatılanların toplamını kısa bir sonuçla verir: kütüphane mahallenin buluşma merkezine dönüşmüştür. Paragrafın sonunda bir özet getiren ifade “sonuç olarak”tır.

Sıra: ancak - bu nedenle - sonuç olarak.

Çeldiriciler: “dolayısıyla - bu nedenle - sonuç olarak” seçeneğinde ilk boşluğa sonuç ifadesi konmuştur; ziyaretçilerin çokluğu kitapların ödünç verilmemesinin nedeni değildir, aralarında karşıtlık vardır. “bu nedenle - ancak - sonuç olarak” seçeneğinde ilk ve ikinci ifadelerin yeri değiştirilmiştir; birinci boşlukta sonuç, ikinci boşlukta karşıtlık kurulur ve iki cümlenin anlamı bozulur. “ancak - kısacası - sonuç olarak” seçeneğinde ortadaki boşluğa özetleme ifadesi konmuştur; (II) numaralı cümle önceki cümleleri kısaltıp yinelemez, yeni bir gelişme bildirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Sözcükte anlam: gerçek/mecaz/terim anlam, çok anlamlılık, eş/zıt/yakın anlam, bağlama göre anlam
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kapadokya gezimizin ilk sabahında rehberimiz, ayaz havaya rağmen bizi (I) sıcak bir tavırla karşıladı. Öğle yemeğinde (II) kızgın bir tavada pişen gözlemeyi tattık. Akşam sohbetinde rehberin (III) tatlı diliyle arkadaşımızın (IV) ateşli bir tartışması grubu uzun süre güldürdü.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi, "ısısı yüksek olan" anlamında kullanılmıştır?

  1. A

    I

  2. B

    II

    Doğru cevap
  3. C

    III

  4. D

    IV

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Soruda istenen anlam, bir şeyin ısı derecesinin yüksek olmasıdır; yani fiziksel bir sıcaklık anlatılmalıdır. İkinci adım: Numaralı sözcüklerin her birine cümledeki kullanımı açısından bakılır. Üçüncü adım: Yalnız ısı anlamını taşıyan sözcük seçilir. II numaralı kızgın sözcüğü, tavanın çok ısındığını bildirir; bu nedenle doğru yanıt II'dir.

Çeldiriciler: I (sıcak) sözcüğü "sıcak bir tavırla" ifadesinde samimi ve içten bir tutumu anlatır; ısı anlamı bu cümlede kullanılmamıştır. III (tatlı) sözcüğü "tatlı diliyle" ifadesinde hoş ve ikna edici bir konuşmayı anlatır; tat bildirmez. IV (ateşli) sözcüğü "ateşli bir tartışma" ifadesinde heyecanlı ve coşkulu bir tartışmayı anlatır; ısı bildirmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Cümlede anlam: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, öznel/nesnel, anlamca birleştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir öğrenci, Kapadokya'yı gezdikten sonra tuttuğu notta hem gördüklerini aktarmış hem de kendi izlenimlerini yazmıştır. Bu öğrenci, notunu okurken bilgi ile yoruma ait cümleleri birbirinden ayırmak istemektedir. Notundan alınan dört cümle aşağıda verilmiştir.

Buna göre bu cümlelerin hangisinde öznel bir yargı yoktur?

  1. A

    Kapadokya'daki peri bacaları volkanik küllerin zamanla aşınmasıyla oluşmuştur.

    Doğru cevap
  2. B

    2015 yılındaki Kapadokya gezisi, bugüne kadar gördüğüm en güzel manzaraydı.

  3. C

    Peri bacaları, herkesin kabul ettiği gibi, çok güzel bir görüntüdür.

  4. D

    Ne yazık ki Kapadokya'daki peri bacaları volkanik küllerin zamanla aşınmasıyla oluşmuştur.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda dört cümlede yargı bildiren sözcükler aranır. İkinci adımda “en güzel” ve “çok güzel” gibi değerlendirme sözleri ile “ne yazık ki” ifadesi öznel yargı taşır; bu cümleler elenir. Üçüncü adımda kalan cümlede beğeni, pişmanlık ya da kişisel bir değerlendirme olmadığı görülür: cümle peri bacalarının oluşumunu olduğu gibi aktarır. Öznel bir yargı taşımayan cümle budur: Kapadokya'daki peri bacaları volkanik küllerin zamanla aşınmasıyla oluşmuştur.

Çeldiriciler: “Peri bacaları, herkesin kabul ettiği gibi, çok güzel bir görüntüdür.” cümlesi genel bir kanıyı aktarsa da “çok güzel” sözüyle yorum yapar. “2015 yılındaki Kapadokya gezisi, bugüne kadar gördüğüm en güzel manzaraydı.” cümlesinde tarih bulunsa da “en güzel” bir değerlendirmedir; sayı ya da tarih içeren bir cümle kendiliğinden nesnel olmaz. “Ne yazık ki Kapadokya'daki peri bacaları volkanik küllerin zamanla aşınmasıyla oluşmuştur.” cümlesinde tek bir değerlendirme sözcüğü, “ne yazık ki”, cümleyi öznel yapar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Cümlede anlam: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, öznel/nesnel, anlamca birleştirme
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Aşağıdaki dört cümlenin her biri günlük hayattan farklı bir durumu anlatmaktadır ve her cümlede farklı bir anlam ilişkisi kurulmuştur. Buna göre bu cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?

  1. A

    Sağanak yağış başladığı için piknik planı bu hafta iptal edildi.

    Doğru cevap
  2. B

    Ağaçların gölgesinde dinlenilsin diye piknik alanına banklar ve masalar yerleştirildi.

  3. C

    Bu yılki piknik, geçen yıl yapılandan daha kalabalık geçti.

  4. D

    Hava güneşli olursa piknik alanında öğle yemeği birlikte yenecektir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda her cümlede bir durumun ve bu durumu açıklayan bir ifadenin olup olmadığına bakılır. İkinci adımda bağlantı sözcükleri incelenir. “Başladığı için” ifadesi, piknik planının iptal edilmesinin nedenini bildirir: önce yağmurun başlaması gelir, planın iptal edilmesi ise bunun sonucudur. Bu nedenle neden-sonuç ilişkisi bu cümlededir. Doğru seçenek: Sağanak yağış başladığı için piknik planı bu hafta iptal edildi.

Çeldiriciler: “Ağaçların gölgesinde dinlenilsin diye piknik alanına banklar ve masalar yerleştirildi.” cümlesi bir amacı bildirir; “diye” amaç-sonuç ilişkisi kurar, neden değildir. “Hava güneşli olursa piknik alanında öğle yemeği birlikte yenecektir.” cümlesi bir koşula bağlı bir sonuç bildirir: koşul-sonuç ilişkisidir. “Bu yılki piknik, geçen yıl yapılandan daha kalabalık geçti.” cümlesi iki piknik arasında karşılaştırma yapar; neden-sonuç bağı yoktur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Anlatım bozuklukları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Dekoru hazırlayan öğrencilerin emeği, gösteri sonunda herkes tarafından takdir edildi.

  2. II.

    Kulüp başkanı provaların başladığını duyurdu ve ben de gösteride rol almak için çok heyecanlı.

  3. III.

    Gösteri ekibinde yer alan biz öğrenciler, prova sürecinde çok emek harcadım.

  4. IV.

    Gösteri bittiğinde salonu dolduran veliler, öğretmenler ve tiyatro kulübünün tüm üyeleri.

Okul panosuna asılacak bir duyurunun taslağını inceleyen bir öğrenci, cümlelerin anlatım yönünden doğruluğunu tek tek kontrol ediyor.

Buna göre, numaralanmış cümlelerden hangilerinde anlatım bozukluğu vardır?

  1. A

    II ve III

  2. B

    I, II, III ve IV

  3. C

    II, III ve IV

    Doğru cevap
  4. D

    II ve IV

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, her cümlenin yargısını ve ortak ögesini belirlemektir. Birinci cümlede özne “emeği” ile edilgen yüklem “takdir edildi” uyumludur; bu cümlede anlatım bozukluğu yoktur. İkinci cümlede “ben” öznesine bağlanan yüklem “heyecanlı” sözcüğü kişi ekini almamıştır; “heyecanlıyım” biçimi gerekir. Üçüncü cümlede özne “biz öğrenciler” birinci çoğul kişidir, yüklem “harcadım” ise birinci tekil kişidir; özne ile yüklem kişi bakımından uyuşmamaktadır, “harcadık” olmalıdır. Dördüncü cümlede yüklem yoktur; veliler, öğretmenler ve kulübün üyeleri bir isim öbeğinde kalmış, cümle tamamlanamamıştır, yani yüklem eksikliği vardır. Bu üç cümle anlatım bozukluğu içerdiğinden doğru birleşim II, III ve IV'tür.

Çeldiriciler: “I, II, III ve IV” seçeneği, bozukluğu olmayan birinci cümleyi de kapsadığı için yanlıştır. “II ve III” seçeneği, dördüncü cümledeki yüklem eksikliğini dışarıda bıraktığı için yanlıştır. “II ve IV” seçeneği ise üçüncü cümledeki kişi uyumsuzluğunu atladığı için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Deyim, atasözü, özdeyiş ve metne katkısı
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir Türkçe öğretmeni, öğrencilerine bilginin değerini anlatmak için tahtaya şu özdeyişi yazmıştır:

“Bilgi, sandıkta duran altına benzer; açılıp kullanılmadıkça parıltısı kimseye ulaşmaz.”

Öğrencilerden biri bu sözü, bilginin saklanarak korunması gerektiği biçiminde yorumlamıştır. Öğretmen ise sözün asıl vurgusunun başka olduğunu belirtmiştir.

Buna göre öğretmenin özdeyişle anlatmak istediği düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Altın gibi değerli madenler, saklandıkları kasanın güvenliğiyle değerini ve parıltısını korur.

  2. B

    Kullanılmayan bir şeyin değeri olmaz; bu nedenle her nesne sürekli kullanılmalıdır.

  3. C

    Bilgi, ancak kullanıldığında ve paylaşıldığında değerini ve parıltısını gösterir.

    Doğru cevap
  4. D

    Bilgi ne kadar çok saklanırsa, o kadar değerli ve parlak hâle gelir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, özdeyişteki mecazlı sözcükleri çözmektir. “Altın”, bilginin kendisini değil değerini anlatan bir benzetmedir; “sandıkta duran” ifadesi bilginin kullanılmadan saklandığı durumu gösterir. “Parıltı” ise bilginin dışa vuran etkisi, yani görünen değeridir. İkinci adım, bu çözümlemeden temel yargıyı kurmaktır: bilgi kullanılıp paylaşıldığında değerini gösterir, kullanılmadığında ise kimseye ulaşmaz. Üçüncü adım, bu yargıyı aşırı genellemeden ve tersine çevirmeden karşılayan seçeneği bulmaktır; bu seçenek bilginin değerinin kullanma ve paylaşmayla ortaya çıktığını söyler. Bu nedenle doğru yanıt “Bilgi, ancak kullanıldığında ve paylaşıldığında değerini ve parıltısını gösterir.” cümlesidir.

Çeldiriciler: “Altın gibi değerli madenler, saklandıkları kasanın güvenliğiyle değerini ve parıltısını korur.” cümlesi, özdeyişteki altını bir maden olarak gerçek anlamında ele alır; oysa özdeyiş altını yalnızca bir benzetme olarak kullanır. “Kullanılmayan bir şeyin değeri olmaz; bu nedenle her nesne sürekli kullanılmalıdır.” cümlesi yargıyı aşırı genelleyen bir seçenektir; özdeyiş yalnızca bilginin değerinin kullanımla görünür olduğunu söyler, her nesneyi ya da kullanılmayan her şeyin değersiz olduğunu söylemez. “Bilgi ne kadar çok saklanırsa, o kadar değerli ve parlak hâle gelir.” cümlesi ise özdeyişin tersini söyler: özdeyiş, saklanan bilginin parıltısının kimseye ulaşmadığını anlatır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Öğrenci: Ödev için e-kitap okumak çok pratik. Kütüphaneci: Hızlı olduğu doğru. Ama uzun metinlerde basılı kitap dikkati daha çok tutar. Öğrenci: Ekrandan da aynı şeyi öğrenebiliriz. Kütüphaneci: Ben yine de sayfayı tercih ederim.

Konuşmaya göre kütüphaneci aşağıdakilerden hangisini savunmaktadır?

  1. A

    Ekran üzerinden okumanın öğrenmeyi basılı kitapla aynı ölçüde sağladığını düşünür.

  2. B

    Basılı kitapların bütün konularda ekrandan daha öğretici olduğunu düşünür.

  3. C

    Uzun metinlerin basılı kitaptan okunduğunda dikkati daha çok koruduğunu düşünür.

    Doğru cevap
  4. D

    Kütüphanede ekranla okuma bölümünün kaldırılmasının gerekli olduğunu düşünür.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, konuşmacıları ayırmaktır: öğrenci e-kitabın pratikliğini ve ekrandan öğrenmenin yeterli olduğunu savunur. İkinci adım, kütüphanecinin tutumunu bulmaktır: o, ekranın hızlı olduğunu kabul eder; ama uzun metinlerde basılı kitabın dikkati daha çok tuttuğunu söyler ve kendisi sayfayı tercih eder. Üçüncü adım, sorulan konuşmacının görüşünü seçmektir: bu görüşle örtüşen yargı, kütüphanecinin uzun metinler için söylediği şeydir. Bu nedenle kütüphanecinin savunduğu yargı: uzun metinlerin basılı kitaptan okunduğunda dikkati daha çok koruduğudur.

Çeldiriciler: Ekran üzerinden okumanın öğrenmeyi basılı kitapla aynı ölçüde sağladığı görüşü öğrenciye aittir; kütüphaneci bunu söylemez. Basılı kitapların bütün konularda daha öğretici olduğu yargısı, kütüphanecinin yalnızca uzun metinler için söylediği sözün her konuya genellenmesidir. Kütüphanede ekranla okuma bölümünün kaldırılmasının gerekli olduğu düşüncesi, iki konuşmacının da dile getirmediği bir öneridir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir kış akşamı mahalledeki bakkal, çocukluğunda yaşadığı küçük bir olayı anlattı. Babasıyla ilk kez pazara gittiğinde parayı yanlış saydığı için pazarcıya fazla ödeme yapmış, eve dönünce de babasından azar işitmişti. O günden sonra alışverişte parayı önce bir kez daha saymayı öğrendiğini söyledi. Anlatırken hem gülüyor hem de o günkü utancını hatırlıyordu.

Bu metnin yazılış amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Bir hatırayı anlatarak alışverişte dikkatli olmanın değerini düşündürmek.

    Doğru cevap
  2. B

    Okuyucuyu pazar yerinde pazarlık yapmaya ikna etmek.

  3. C

    Babanın azarlamasını örnek vererek çocuklara disiplin öğütlemek.

  4. D

    Pazar alışverişinde kullanılan para birimlerini ayrıntılı biçimde tanıtmak.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım, metnin türünü belirlemektir: metin, geçmişte yaşanmış küçük bir olayı anlatan bir anekdottur. İkinci adım, anlatının sonucunu bulmaktır: yanlış sayım yüzünden yaşanan hata, sonradan dikkatli bir alışkanlığa dönüşmüştür. Üçüncü adım, bu türden bir metnin amacını seçmektir: bu nedenle metnin amacı, bir hatırayı anlatarak alışverişte dikkatli olmanın değerini düşündürmektir.

Çeldiriciler: Babanın azarlamasını öğüt olarak kullanmak, metnin yalnız bir cümlesinin işlevidir; bütün metnin amacı değildir. Okuyucuyu pazar yerinde pazarlık yapmaya ikna etmek, ikna amaçlı bir metnin amacıdır; bu metin ise bir anıyı aktarır. Pazar alışverişinde para birimlerini tanıtmak, metnin konusu olabilir ama amacı değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Metin türleri ve hikâye unsurları (şiir, hikâye, anı, makale, fıkra, mektup, tiyatro; olay-kişi-mekân-zaman)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Güneş denizin ardına inmek üzereyken limanda sessizlik hüküm sürüyordu. Kayığının kenarında oturan yaşlı bir balıkçı, uzaklara dalmış gibi ufka bakıyordu. Yüzündeki derin çizgiler, yılların yorgunluğunu, sabrını ve denizle geçen uzun ömrünü anlatıyordu. Uzaktaki pencerelerden sararmış bir ışık süzülüyor, dalgalar sakin sakin çalkalanıyordu. Tuzlu rüzgâr ağların kokusunu çevreye yayıyor, dalgaların hafif sesinden başka bir gürültü duyulmuyordu. Çevrede kimse görünmüyordu; bu sessizlik uzaklara kadar uzanıyor, durgun huzur her yere yavaş yavaş yayılıyordu.

Bu metinde hikâye unsurlarından hangisine yer verilmemiştir?

  1. A

    Kişi

  2. B

    Zaman

  3. C

    Olay

    Doğru cevap
  4. D

    Yer

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda kesitin kişisini ve olayını belirleriz: kayığının kenarında oturan yaşlı bir balıkçı metinde açıkça bulunan bir kişidir. İkinci adımda yer ve zaman ifadelerine bakarız: “limanda” sözcüğü mekânı, “güneş denizin ardına inmek üzereyken” ifadesi ise akşam vaktini dolaylı olarak bildirir. Üçüncü adımda olayı ararız: metinde kişinin başına gelen, durumu değiştiren ya da bir çatışma doğuran bir gelişme yoktur; metin yalnızca bir ortamı ve bir durumu betimler. Bu nedenle metinde yer verilmeyen hikâye unsuru olaydır.

Çeldiriciler: Kişi seçeneği yanlıştır, çünkü adı verilmeyen ama varlığı açıkça belli olan balıkçı bir kişi unsurudur. Zaman seçeneği yanlıştır, çünkü güneşin batmak üzere olması zamanı dolaylı biçimde bildirir. Yer seçeneği yanlıştır, çünkü tek bir sözcük olan “limanda” mekânı bildirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Paragraf: konu, ana düşünce/duygu, yardımcı düşünce, başlık, özet
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Mahallenin eski saatçisi, dükkânını her sabah aynı düzenle açardı. Önce kepenkleri kaldırır, sonra bütün saatleri tek tek kurup çalışıp çalışmadıklarını denetlerdi. Genç bir çırak, bu işin neden her gün baştan yapıldığını sordu. Usta, bir saatin tek bir gün gecikmesinin bile bir müşterinin güvenini sarsabileceğini; güvenin ise ancak her gün tekrarlanan bir dikkatle korunabileceğini anlattı.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Eski bir saatçinin dükkânındaki günlük çalışma düzeni ve saat bakımı.

  2. B

    Saatçinin her sabah kepenkleri kaldırıp saatleri tek tek kurması.

  3. C

    Güven, bir kez kazanılıp bırakılmaz; gün be gün sürdürülen özenle korunur.

    Doğru cevap
  4. D

    Her meslekte müşteri güveni, ilk günkü büyük bir kazançla hemen kazanılabilir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Parçanın ilk cümlelerinde bir saatçinin her sabahki çalışma düzeni anlatılır; bu düzen olayın çerçevesidir, parçanın asıl yargısı değildir. İkinci adım: Çırağın sorusu üzerine usta, bir saatin tek bir gün gecikmesinin bile müşterinin güvenini sarsabileceğini ve güvenin ancak her gün tekrarlanan bir dikkatle korunabileceğini söyler; bu cümleler paragrafın asıl yargısını taşır. Üçüncü adım: Ayrıntılar bu yargıyı destekler, yargının kendisi değildir. Bu nedenle asıl anlatılmak istenen: Güven, bir kez kazanılıp bırakılmaz; gün be gün sürdürülen özenle korunur.

Çeldiriciler: Eski bir saatçinin dükkânındaki günlük çalışma düzeni ve saat bakımı, parçanın konusudur; konu ile ana düşünce aynı şey değildir. Saatçinin her sabah kepenkleri kaldırıp saatleri tek tek kurması, parçada bir örnektir; ana düşünce olarak alınamaz. Her meslekte müşteri güveni, ilk günkü büyük bir kazançla hemen kazanılabilir, parçanın kapsamını aşan genel bir yargıdır; parça yalnızca bu saatçinin güvenini anlatır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Okul bahçeleri, öğrencilerin yalnızca teneffüste vakit geçirdiği alanlar olmamalıdır. Bahçede sebze yetiştirmek, toprağa dokunan öğrencilere emeğin nasıl karşılık bulduğunu somut biçimde gösterir. Bu tür çalışmalar, okulun yalnızca derslerle sınırlı kalmadığını da gösterir. Üstelik ürünlerin bir kısmı okul kantinine verilirse kantinde sağlıklı bir seçenek sunmak kolaylaşır. Bu nedenle okul yönetimlerinin bahçe için küçük bir alan ayırması, eğitim açısından önemli bir adımdır.

Bu paragrafa göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Okulların bahçe kurmak için uygun bir alana sahip olabileceği kabul edilmektedir.

  2. B

    Bahçedeki ürünler kantine verilirse kantinde sağlıklı bir seçenek sunmak kolaylaşır.

  3. C

    Bahçede sebze üretmek, öğrencinin emeğin karşılığını gözle görerek öğrenmesini sağlar.

  4. D

    Okul bahçesinde yetişen sebzelerin okul dışındaki pazarlarda satılması önerilmektedir.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, paragraftaki yargıları ayrı ayrı not etmektir: okul bahçesinin yalnızca teneffüs alanı olmaması gerekir; sebze yetiştirmek emeğin karşılığını somut gösterir; ürünlerin kantine verilmesi sağlıklı seçeneği kolaylaştırır; okul yönetimi bahçe için küçük bir alan ayırmalıdır. İkinci adım, kökteki istisnayı tanımaktır: istenen, metinde söylenen yargılar değil, söylenemeyen yargıdır. Üçüncü adım, seçenekleri bu yargılarla sınamaktır: metinde ne ürünlerin okul dışındaki pazarlarda satılmasından ne de bu yönde bir öneriden söz edilmektedir. Bu nedenle söylenemeyen yargı: okul bahçesinde yetişen sebzelerin okul dışındaki pazarlarda satılması önerilmektedir.

Çeldiriciler: Okulların bahçe kurmak için uygun bir alana sahip olabileceği, paragrafta açıkça yazılmasa da küçük bir alan ayırma önerisinden örtük olarak çıkar. Ürünlerin kantine verilmesinin sağlıklı bir seçeneği kolaylaştırdığı, metindeki iki cümlenin birleşiminden çıkan bir yargıdır. Bahçede sebze üretmenin emeğin karşılığını gözle görerek öğrenmeyi sağlaması, metindeki somut biçimde gösterme yargısının başka sözcüklerle anlatılmasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kısa mesafelerde arabayla gitmenin bisikletle gitmekten daha hızlı olduğu yaygın bir kanıdır. Oysa şehir merkezinde trafik sıkıştığında, birkaç kilometrelik yolları bisikletle almak çoğu zaman daha kısa sürer. Bu yüzden, trafik yoğunluğu arttıkça, bisiklet yollarının artırılması bence öncelikli bir yatırımdır. Yine de bu yatırımın tek başına yeterli olmayacağını, toplu taşımanın da birlikte ve dengeli biçimde geliştirilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Yazara göre aşağıdakilerden hangisi savunulmaktadır?

  1. A

    Birkaç kilometrelik yolculuklar için bisiklet yollarına yatırım yapılmasının öncelikli olduğu.

    Doğru cevap
  2. B

    Kısa mesafelerde arabayla gitmenin bisikletle gitmekten daha hızlı olduğu.

  3. C

    Bisiklet yollarının artırılmasının şehirdeki bütün ulaşım sorunlarını tek başına çözeceği.

  4. D

    Şehir merkezindeki otopark ücretlerinin hangi ölçütlere göre belirlendiği.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım, karşı görüşü ayırmaktır: kısa mesafelerde arabanın daha hızlı olduğu, yazarın yaygın bir kanı olarak aktardığı ve karşı çıktığı görüştür. İkinci adım, yazarın kendi görüşünü bulmaktır: yazar, trafik sıkıştığında bisikletle kısa sürede gidilebildiğini gerekçe göstererek bisiklet yollarının artırılmasını öncelikli yatırım sayar. Üçüncü adım, yazarın savunduğu yargıyı seçmektir: yazar bu yatırımın tek başına yetmeyeceğini de belirtir, ama yine de öncelik verdiği yatırım bisiklet yollarıdır. Bu nedenle yazarın savunduğu yargı: birkaç kilometrelik yolculuklar için bisiklet yollarına yatırım yapılmasının öncelikli olduğudur.

Çeldiriciler: Kısa mesafelerde arabayla gitmenin bisikletle gitmekten daha hızlı olduğu görüşü, yazarın karşı çıktığı yaygın kanıdır. Bisiklet yollarının şehirdeki bütün ulaşım sorunlarını tek başına çözeceği yargısı, yazarın bu yatırımın tek başına yetmeyeceği sözünün tersidir. Şehir merkezindeki otopark ücretlerinin nasıl belirlendiği ise metinde hiç ele alınmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Kitaplar, insan zihni için bir pusula gibidir; karanlık bir yolda hangi yöne gideceğimizi bize gösterir.

  2. II.

    Okuma alışkanlığı kazanan biri, tarih, edebiyat ve felsefe gibi alanlarda birçok eseri kolayca ve zevkle okuyabilir.

  3. III.

    Basılı kitabı okuyan bir öğrenci, ekrandan okuyan bir arkadaşına göre daha uzun süre ve daha iyi odaklanabilir.

  4. IV.

    Her yeni öğrenilen sözcük, düşüncemizin yeni bir odasını açan bir anahtara benzer ve onu kullanmayı kolaylaştırır.

Bir Türkçe öğretmeni, öğrencilerine okuma alışkanlığını anlatırken aşağıdaki numaralı cümleleri söylemiştir.

Bu cümlelerin hangilerinde düşünceyi geliştirme yollarından benzetmeye başvurulmuştur?

  1. A

    I ve II

  2. B

    I ve III

  3. C

    I ve IV

    Doğru cevap
  4. D

    I, III ve IV

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: I. cümlede kitaplar, insan zihnine pusula benzetilerek “bir pusula gibidir” ifadesiyle benzetme kurulmuştur. İkinci adım: II. cümlede “tarih, edebiyat ve felsefe gibi” ifadesi alanları sıralayan bir örneklendirmedir; burada “gibi” “örneğin” anlamındadır, benzetme değildir. Üçüncü adım: III. cümlede iki okuyucu okuma süresi ve odaklanma bakımından kıyaslanmıştır; bu bir karşılaştırmadır. Dördüncü adım: IV. cümlede yeni sözcük, bir anahtara “benzer” sözüyle benzetilmiştir. Buna göre benzetmeye başvurulan cümleler I ve IV'tür; doğru seçenek I ve IV'tür.

Çeldiriciler: “I ve II” seçeneği, “gibi” sözcüğünü benzetme işareti sanıp örneklendirme olan II'yi seçmekten doğar; bu durumda IV dışarıda kalır. “I ve III” seçeneği, III'teki karşılaştırmayı benzetme sanmaktan ve IV'ün benzetme olduğunu görmemekten doğar. “I, III ve IV” seçeneği, karşılaştırmayı benzetmeyle aynı saymaktan doğar; III bu yüzden eklenir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Görsel, grafik, tablo, afiş/medya metni, bilgi kaynağı yorumlama
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir ortaokulun Doğa Kulübü, dört hafta süren fidan dikim etkinliğine 8-A ve 8-B sınıflarından katılan öğrencilerin sayısını haftalık olarak kaydetmiştir. Kulüp, her hafta sonunda yapılan sayımları panoda bir şekille özetlemiştir ve iki sınıfın kayıtlarını aynı yöntemle karşılaştırılabilir tutmuştur. Kulüp danışmanı, her haftada iki sınıfın katılım sayılarının birbirinden farklı olduğunu ve hangi sınıfın daha fazla öğrenciyle katıldığının haftadan haftaya değiştiğini belirtmiştir. Kulübün kayıtlarını gösteren şekildeki grafiğe göre, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Gruplu çubuk grafik: fidan dikim etkinliğine katılan öğrenci sayısı. 1. hafta: 8-A 14, 8-B 11; 2. hafta: 8-A 9, 8-B 16; 3. hafta: 8-A 21, 8-B 12; 4. hafta: 8-A 17, 8-B 22. Değer ekseni 0-25 öğrenci.
  1. A
    1. haftada 8-A sınıfının katılımı, 8-B sınıfının katılımından 9 öğrenci fazladır.
    Doğru cevap
  2. B
    1. haftada 8-B sınıfının katılımı, 8-A sınıfının katılımının iki katıdır.
  3. C
    1. haftada 8-A sınıfının katılımı, 8-B sınıfının katılımından 4 öğrenci fazladır.
  4. D
    1. haftada 8-B sınıfının katılımı, 8-A sınıfının katılımından 9 öğrenci fazladır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda grafiğin başlığını, kategorilerini ve ölçeğini okuruz: yatay eksende haftalar, dikey eksende öğrenci sayısı vardır; her haftada sol çubuk 8-A, sağ çubuk 8-B sınıfını gösterir. İkinci adımda kökteki yorumu grafikle eşleriz: danışman her haftada iki sınıfın sayılarının farklı olduğunu ve hangi sınıfın önde olduğunun değiştiğini söylemiştir; grafikte bu, öne geçen sınıfın haftadan haftaya sırayla değiştiği anlamına gelir. Üçüncü adımda üçüncü haftayı okuruz: 8-A sınıfının çubuğu 21, 8-B sınıfının çubuğu 12 öğrenciyi gösterir. Son adımda farkı buluruz: 21 eksi 12 eşittir 9. Bu durumda 8-A sınıfının katılımı, 8-B sınıfının katılımından 9 öğrenci fazladır; doğru seçenek budur.

Çeldiriciler:

  • "3. haftada 8-B sınıfının katılımı, 8-A sınıfının katılımından 9 öğrenci fazladır": iki çubuğun sırası ters okunmuştur; 8-A çubuğu 21, 8-B çubuğu 12 olduğu için bu yargı sınıfların yerini değiştirir.
  • "1. haftada 8-A sınıfının katılımı, 8-B sınıfının katılımından 4 öğrenci fazladır": birinci haftada 8-A çubuğu 14, 8-B çubuğu 11 öğrenciyi gösterir; fark 3 öğrencidir, 4 yazılması fark okumasında yapılan bir hatadır.
  • "4. haftada 8-B sınıfının katılımı, 8-A sınıfının katılımının iki katıdır": dördüncü haftada 22 ve 17 öğrenci vardır; aradaki fark 5 öğrenci olup oran iki katın çok altındadır, bu yargı farkı oranla karıştırır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • Sözel mantık / kural uygulama (yeni nesil): verilen kurallara göre çıkarım, şifre-kadran-çark, sıralama/eşleştirme bulmacası, kurala uyan tablo/grafik/afişi seçme
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir ortaokulda hafta sonu yapılacak bir etkinlik için dört plan değerlendirilmektedir. Okul yönetimi, seçilecek etkinliğin aşağıdaki dört kuralın tamamını sağlamasını istemektedir:

  1. Etkinlik Cumartesi ya da Pazar gününe denk gelmelidir.
  2. Etkinliğin ücreti 30 TL'yi geçmemelidir.
  3. Etkinlik en az 3 saat sürmelidir.
  4. Etkinliğin kontenjanı en az 25 kişi olmalıdır. Tabloda her etkinlik planının günü, süresi, ücreti ve kontenjanı verilmiştir. Okul idaresi, planlardan bu kurallara uyanın seçilmesine karar vermiştir. Plan adları bu bilgiler ışığında kurallarla tek tek karşılaştırılacaktır. Buna göre yukarıdaki kuralların tamamına uyan etkinlik planı aşağıdakilerden hangisidir?
Tablo: etkinlik planı, gün, süre (saat), ücret (TL) ve kontenjan. Müze gezisi: Cumartesi, 4 saat, 35 TL, 30 kişi. Doğa yürüyüşü: Pazar, 5 saat, 30 TL, 25 kişi. Bilim atölyesi: Salı, 3 saat, 20 TL, 40 kişi. Resim kursu: Cumartesi, 2 saat, 25 TL, 25 kişi.
  1. A

    Müze gezisi

  2. B

    Doğa yürüyüşü

    Doğru cevap
  3. C

    Bilim atölyesi

  4. D

    Resim kursu

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Okulun dört kuralı şunlardır: etkinlik Cumartesi ya da Pazar olmalı, ücret 30 TL'yi geçmemeli, süre en az 3 saat olmalı ve kontenjan en az 25 kişi olmalıdır. İkinci adım: Tablodaki her plan bu dört kuralla tek tek sınanır ve bir kuralı çiğneyen plan elenir. Üçüncü adım: Doğa yürüyüşü Pazar gününde yapılır, 5 saat sürer, ücreti 30 TL ve kontenjanı 25 kişidir; dört kuralın hepsini sağlar. Buna göre kurallara uyan etkinlik planı Doğa yürüyüşüdür. Çeldiriciler: Müze gezisi, tablodaki en yüksek ücretli ve en geniş kontenjanlı plan olduğu için göze çarpar; ancak 35 TL ücret 30 TL sınırını aşar. Bilim atölyesi, hafta sonu kuralını tersine okuyarak Salı gününü kabul eder; oysa kural Cumartesi ya da Pazar ister. Resim kursu, Cumartesi günü, 25 TL ücret ve 25 kişilik kontenjanla üç kuralı sağlar; fakat 2 saatlik süresi en az 3 saat kuralını çiğnemektedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Sözel mantık / kural uygulama (yeni nesil): verilen kurallara göre çıkarım, şifre-kadran-çark, sıralama/eşleştirme bulmacası, kurala uyan tablo/grafik/afişi seçme
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir site yönetimi, asansör panosunu kat sırasına göre hazırlamadan önce apartmanın dairelerinde oturan dört kişinin hangi katta oturduğunu kesin olarak belirlemek istemektedir. Asansör uzun süredir bakımda olduğundan sakinler merdivenle çıkıp inmektedir. Pano ise herkesin kendi katını kolayca bulabilmesi için kat sırasına göre düzenlenecektir.

Şekilde apartmanın bütün katları ve daireleri gösterilmiştir; her katta yalnızca bir daire bulunmaktadır ve şekilde vurgulanmış daire boştur. Boş olmayan dairelerde bir öğrenci, bir öğretmen, bir hemşire ve bir mühendis oturmaktadır. Bu dört kişi hakkında bilinenler şunlardır: • Hemşire, apartmanın en üst katında oturmamaktadır. • Öğretmen, öğrencinin dairesinin hemen üstündeki katta oturmaktadır. • Hemşire, öğrencinin dairesinin bulunduğu kattan daha yukarıdadır. • Mühendisin dairesi apartmanın en alt katında değildir. • Mühendis ile öğrencinin daireleri arasındaki kat farkı dörttür. Bu bilgilere göre hemşire kesinlikle kaçıncı katta oturmaktadır?

Beş katlı bir apartman. Katlar alttan üste doğru 1'den 5'e kadar numaralıdır ve her katta bir daire vardır. Üçüncü katın dairesi vurgulanmıştır ve boştur.
  1. A

    2

  2. B

    3

  3. C

    4

    Doğru cevap
  4. D

    5

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Şekil apartmanın beş katlı olduğunu ve katların alttan üste 1'den 5'e kadar numaralandığını gösterir; üçüncü kat boştur, dolu katlar 1, 2, 4 ve 5'tir. İkinci adım: Öğretmen, öğrencinin hemen üstündedir (ikinci ipucu). Boş üçüncü kat yüzünden dolu katlar iki ardışık çift oluşturur: 1-2 ve 4-5. Üçüncü adım: Öğrenci 4. kattaysa öğretmen 5. kata çıkar ve hemşire öğrencinin üstünde yer bulamaz; öğrenci 5. kattaysa üstünde kat kalmaz. Öyleyse öğrenci 1. katta, öğretmen 2. kattadır. Dördüncü adım: Hemşire öğrencinin üstünde olmalı ve en üst katta oturmamalıdır; kalan 4. ve 5. katlardan hemşire 4. kata gelir, mühendis 5. katta kalır. Beşinci adım: Mühendis ile öğrenci arasındaki kat farkı 4'tür ve mühendis en alt katta değildir; bu iki ipucu düzeni doğrular. Buna göre boş dairenin hemen üstündeki 4. katta oturan kişi hemşiredir; hemşire kesinlikle 4. kattadır. Çeldiriciler: 2: boş dairenin hemen altındaki kattır; hemşire boş dairenin hemen üstündedir, bu ilişki ters okunmuştur. 3: boş katın numarasıdır; vurgulanan boş katı dolu sanmak yanlıştır, hemşire 3. katta değildir. 5: en üst kattır; hemşire en üst katta oturmadığı için birinci ipucu çiğnenmiştir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Yazım kuralları ve noktalama işaretleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Okul bülteninin bu sayısında sınıfların etkinlik takvimi ve okul dışı programlarla ilgili kısa duyurular yer alıyordu. Bülten editörü olan bir öğrenci, duyuruların her birini okuyup büyük harf kullanımını tek tek kontrol ederken cümlelerden birinde yazım yanlışı bulunduğunu fark etmiştir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A

    Veli toplantısı 14 Kasım 2026 tarihinde saat on yedide okulumuzun konferans salonunda yapılacaktır.

  2. B

    Müdürümüz duyuruyu şöyle yaptı: Bu yıl okul gezisi düzenlenmeyecek, ancak kütüphane etkinlikleri devam edecek.

  3. C

    Öğrencilerimiz Akdere Halk Eğitimi Merkezi'nde açılan resim kursuna katılmak için kayıt yaptırdı.

  4. D

    Gözlem kulübümüz bu ayın sonunda akşamları mars gezegenini teleskopla izlemek için etkinlik düzenleyecek.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda her cümledeki büyük harfle yazılmış sözcükleri belirledik. İkinci adımda bu sözcüklerin özel ad, kurum, yer, tarih ya da kitap ve gezegen adı olup olmadığını sorduk. Üçüncü adımda gezegen adlarının büyük harfle başladığını hatırladık: “mars” küçük harfle yazıldığı için kurala aykırıdır, doğru biçimi “Mars” olmalıdır. Yazım yanlışı bu nedenle gezegen adının küçük harfle yazıldığı cümlededir.

Çeldiriciler: “Veli toplantısı 14 Kasım 2026 tarihinde” cümlesinde “Kasım” belirli bir tarihteki ay adıdır ve büyük harfle yazılması doğrudur. “Müdürümüz duyuruyu şöyle yaptı:” cümlesinde iki noktadan sonra gelen cümle büyük harfle doğru başlamıştır. “Öğrencilerimiz Akdere Halk Eğitimi Merkezi'nde” cümlesinde kurum adının her sözcüğü büyük harfle doğru yazılmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Yazım kuralları ve noktalama işaretleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Tanıtım yazısında noktalama işaretleri boş bırakılmıştır. Yazının bölümü şöyledir:

Kulübümüz üç alanda etkinlik düzenler ( 1 ) resim ( 2 ) müzik ve tiyatro.

Gösterimizde öğrencilerin ilgisi bizi mutlu etti ( 3 )

Buna göre ( 1 ), ( 2 ) ve ( 3 ) yerlerine sırasıyla hangi noktalama işaretleri gelmelidir?

  1. A

    : , !

    Doğru cevap
  2. B

    . , !

  3. C

    : - !

  4. D

    : , ?

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda parantezle gösterilen yerlerin her birinin işlevini belirledik. Birinci yer, “üç alanda etkinlik düzenler” cümlesinden sonra alanların sıralandığı yerdir; sıralamayı açıklayan bu yere iki nokta gelir. İkinci adımda, sıralanan “resim” ve “müzik” eş görevli sözcükleri arasına virgül konur; bu nedenle ikinci yer virgüldür. Üçüncü adımda öğrencilerin ilgisinin bir duyguyu anlattığını gördük; duygu bildiren cümlenin sonuna ünlem işareti gelir. Buna göre doğru sıra iki nokta, virgül ve ünlemdir.

Çeldiriciler: “. , !” sırası birinci yerde iki nokta yerine nokta koyar; açıklama öncesinde nokta kullanılmaz. “: - !” sırası ikinci yerde virgül yerine kısa çizgi koyar; eş görevli sözcükler arasında kısa çizgi kullanılmaz. “: , ?” sırası üçüncü yerde ünlem yerine soru işareti koyar; duygu bildiren bir cümle soru değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Fiillerde çatı
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Belediye ekipleri, şehir parklarının bakımını yıl boyunca sürdürür (1). Bu çalışmalar, parkların hem güvenli hem de temiz kalmasını sağlar. Park görevlileri, bu işlerin takvimini her hafta ayrıca gözden geçirir. Ağaçların kuru dalları sonbaharda budanır (2), çünkü bu dallar rüzgârda kolayca düşebilir. Bahçıvan, sabahın erken saatlerinde çimleri biçer (3). Akşamüstü ise parkta dolaşır (4).

Bu parçada numaralanmış fiillerden hangisi çatı bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A

    1

  2. B

    2

    Doğru cevap
  3. C

    3

  4. D

    4

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda her fiilin öznesine ve nesnesine bakılır. “Sürdürür” fiilinin öznesi “belediye ekipleri”, nesnesi “bakımını”dır; “biçer” fiilinin öznesi “bahçıvan”, nesnesi “çimleri”dir. Bu iki fiilde işi yapan özne cümlede açıkça yazılmıştır, bu yüzden ikisi de etken çatılıdır. “Dolaşır” fiilinin öznesi cümlede yazılmamıştır, ama bu, fiili edilgen yapmaz; eylemi bir kişinin yaptığı anlaşılır ve fiilin nesnesi yoktur. Bu fiil de etken çatılıdır. İkinci adımda “budanır” fiilinin öznesi “dallar”dır. Dallar bu işten etkilenen durumdadır, işi yapan kişi cümlede yoktur. Bu fiil edilgen çatılıdır ve çatı bakımından diğerlerinden ayrılır. Bu nedenle doğru seçenek 2’dir.

Çeldiriciler: 1: “Sürdürür” etken çatılıdır. Nesne alması çatıyı değiştirmez; nesne geçişlilikle ilgilidir. 3: “Biçer” etken çatılıdır. Nesnesinin açıkça yazılmış olması onu edilgen yapmaz; geçişli bir etken fiildir. 4: “Dolaşır” etken çatılıdır. Öznesinin yazılmamış olması edilgenliğin işareti değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Cümlenin ögeleri ve cümle türleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kış hazırlığı yapılan bir okul bahçesinde, bahçıvanın ve öğrencilerin birlikte çalıştığı bir sabahı, bir öğrenci günlüğüne şöyle anlatmıştır: I. Okul bahçesindeki eski çınar ağacının altına her sabah erkenden gelen bahçıvan, donmuş toprağı dikkatle kazmaya başladı. II. Bahçedeki en yaşlı ağaç, yüz yıllık bir çınardır. III. Bu soğukta fidanlar donmadan kurtulabilecek mi? IV. Sıcak çaylarını içmeden bahçeye koştular çocuklar.

Numaralanmış cümlelerden hangisi yüklemin yerine göre kurallı değildir?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

  4. D

    IV

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda her numaralı cümlenin yüklemini bulalım. I numaralı cümlenin yüklemi “başladı”, II numaralı cümlenin yüklemi “çınardır”, III numaralı cümlenin yüklemi “kurtulabilecek mi” sözleridir. IV numaralı cümlenin yüklemi ise “koştular” sözcüğüdür. İkinci adımda yüklemin cümlenin sonunda olup olmadığına bakalım. I, II ve III numaralı cümlelerde yüklem cümlenin sonundadır; bu cümleler kurallıdır. IV numaralı cümlede yüklem “koştular” sözcüğüdür ve cümlenin sonunda “çocuklar” öznesi gelir. Yüklem cümle sonunda olmadığı için bu cümle devriktir. Kurallı olmayan cümle IV'tür.

Çeldiriciler: I: yüklemi “başladı” olan, cümle sonunda duran ve uzun olduğu için devrik sanılan kurallı bir cümledir; uzunluk devrikliğin ölçütü değildir. II: isim yüklemli bir cümledir; yüklem “çınardır” sonda olduğu için kurallıdır, isim yüklemli cümle devrik sayılmaz. III: soru biçiminde yazılmış kurallı bir cümledir; yüklem “kurtulabilecek mi” sonda olduğu için kurallıdır, soru biçimi devrikliğin ölçütü değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

İstersen uygulamada da çözebilirsin

Aynı soruları süre tutarak benzersor uygulamasında çözebilir, sonuçlarını sonra inceleyebilirsin.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

Uygulamayı incele

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by