20 soru · LGS

LGS Türkçe Deneme 3 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

LGS Türkçe Deneme 3 cevap anahtarı ve 20 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Paragraf yapısı: cümle sıralama, boşluk/parça tamamlama, cümle çıkarma/yerleştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

I. Bitkilerin yok edildiği kıyılarda ise kum tepeleri birkaç mevsimde ilerleyerek yerleşim alanlarına ulaşır. II. Deniz kenarındaki kum tepeleri, rüzgârın taşıdığı kumla yıllar içinde şekil değiştirir. III. Örneğin, bazı belediyeler kum tepelerinin üzerine diktikleri çalılarla bu ilerlemeyi durdurmuştur. IV. Bu nedenle kıyı bitkilerini korumak, yerleşim alanlarını kumdan korumanın en ucuz yoludur. V. Bu değişim, kıyıdaki bitki örtüsünün kökleriyle kumu tutmasıyla yavaşlar.

Bu cümleler anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde nasıl sıralanmalıdır?

  1. A

    V-II-I-III-IV

  2. B

    II-V-III-I-IV

  3. C

    II-V-IV-I-III

  4. D

    II-V-I-III-IV

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Doğru sıralama II-V-I-III-IV'tür. II, kum tepelerinin yıllar içinde şekil değiştirdiğini genel olarak söyleyerek konuyu açar. V, 'bu değişim' ifadesiyle II'deki değişimi yeniden ele alır ve bitki köklerinin kumu tutarak bu değişimi yavaşlattığını bildirir. I, 'ise' bağlacıyla V'deki durumun tersini anlatır: bitkilerin yok olduğu kıyılarda kum çok daha hızlı ilerler. III, 'örneğin' ile I'de anlatılan ilerlemeyi durdurma örneğini verir. IV ise 'bu nedenle' ifadesiyle örnekten çıkan sonucu bildirerek paragrafı tamamlar. 'V-II-I-III-IV' sıralaması, 'bu değişim' ifadesiyle başlayan cümleyi başa aldığı için yanlıştır; bu değişimi anlatan cümle, değişimin genel olarak anlatıldığı cümleden sonra gelmelidir. 'II-V-III-I-IV' sıralaması örneği, ilerlemenin hızlandığını anlatan cümleden önce getirdiği için bozulur; örnek, önce anlatılan duruma gönderme yapmalıdır. 'II-V-IV-I-III' sıralaması sonuç cümlesini ortaya yerleştirir; sonuç, örnekten sonra gelmelidir, bu yüzden bu sıralama da yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Sözcükte anlam: gerçek/mecaz/terim anlam, çok anlamlılık, eş/zıt/yakın anlam, bağlama göre anlam
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kütüphane duyurusunda şu cümleler yer almaktadır: Kütüphanemizde (I) yüksek sesle konuşmak yasaktır. Yeni okuma salonunun (II) yüksek tavanı ferah bir hava verir. Okurlardan (III) yüksek bir sorumluluk bekliyoruz. Kitaplar (IV) yüksek raflarda tutulur. Buna göre, numaralı sözcüklerden hangisi "ses bakımından şiddetli" anlamında kullanılmıştır?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    Yalnız IV

  3. C

    Yalnız I

    Doğru cevap
  4. D

    Yalnız III

Doğru cevap: C

Çözüm

Sözcüğün anlamı, cümledeki kullanıma bakılarak belirlenir. "Yüksek sesle konuşmak" kullanımında "yüksek", sesin şiddetli olduğunu anlatır; verilen anlam budur, bu yüzden doğru eşleşme bu kullanımdır. Diğer üç kullanımda aynı sözcük farklı anlam taşır: "yüksek tavan" yükseklik anlamındadır, "yüksek raflarda" konumu, "yüksek bir sorumluluk" ise derecenin büyüklüğünü bildirir. "Yüksek tavan" kullanımı sözcüğün en temel anlamını taşıdığı için dikkat çeker, ancak ses ile bir ilgisi yoktur. "Yüksek bir sorumluluk" mecaz bir kullanımdır ve ses şiddetini karşılamaz; "yüksek raflar" ise yukarıda bulunma anlamına gelir, bu yüzden yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Cümlede anlam: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, öznel/nesnel, anlamca birleştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Okulun kütüphanesinde görevli bir öğretmen, yeni dönemde uygulanacak kuralları öğrencilere anlatıyor. Konuşması boyunca kütüphaneyle ilgili birkaç cümle kuruyor ve bu cümlelerin her biri ayrı bir durumu bildiriyor. Konuşmanın sonunda öğrencilerin bu kuralları ilk haftadan itibaren dikkate alması gerektiğini de belirtiyor. Bu cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

  1. A

    Kart yenilenmediği için bazı öğrenciler ödünç kitap alamadı.

  2. B

    Geçen hafta kütüphanenin elektrikleri kesildiğinden okuma salonu kapatıldı.

  3. C

    Ödünç kitap alabilmek için kart çıkarıldı.

    Doğru cevap
  4. D

    Kart süresi dolarsa ödünç işlemi yapılamayacaktır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Cümlede, eylemin yapılmadan önce ulaşılmak istenen sonucu bildiren "alabilmek için" yapısı vardır; kart, ödünç kitap alınabilsin diye önceden çıkarılmıştır, yani yapılış nedeni değil hedeflenen sonuç söylenmiştir. "İçin" sözcüğü neden de bildirebildiğinden yalnız bu sözcüğe bakmak yetmez; "yenilenmediği için" ve "kesildiğinden" yapılarında olay geçmişte gerçekleşmiş bir gerekçe olarak verilmiştir ve sonuç o gerekçeden doğar. Koşul cümlesinde ise gerçekleşmesi belirsiz bir durum "dolarsa" şartıyla bağlanmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Cümlede anlam: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, öznel/nesnel, anlamca birleştirme
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Aşağıdaki dört cümlenin her biri günlük yaşamdan kısa bir durumu anlatmaktadır. Cümlelerin her birinde bir yargı ile bu yargıya bağlanan ifade bulunmaktadır. Bu cümlelerden hangisinde neden-sonuç ilişkisi kurulmuştur?

  1. A

    Hava çok sıcak olduğu için pikniğe gidilmedi.

    Doğru cevap
  2. B

    Pikniğe gidebilmek için erken yattım.

  3. C

    Hava güzel olursa pikniğe gideceğiz.

  4. D

    Bu yıl piknik, geçen yıla göre daha kalabalık geçti.

Doğru cevap: A

Çözüm

"Hava çok sıcak olduğu için" ifadesinde pikniğe gidilmemesinin gerekçesi bildirilmiştir; sonuç bu gerekçeden doğduğu için neden-sonuç ilişkisi vardır. "Gidebilmek için" yapısı eylemin önceden hedeflendiğini gösterir ve amaç-sonuç kurar; "olursa" ile kurulan cümle ise gerçekleşmesi belirsiz bir koşula bağlıdır. Karşılaştırma cümlesinde iki yıl kıyaslanır, bir neden aranmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Anlatım bozuklukları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Dün öğretmenimiz, sınıfımızdaki herkesin projesini değerlendirdi ve birkaç öğrenciye ek ödev.

  2. II.

    Kütüphanedeki yeni kitaplar, öğrencilerin ilgisini büyük ölçüde çekti.

  3. III.

    Sınıftaki öğrenciler, sınav sonuçlarını öğrenince çok sevindik.

  4. IV.

    Bahçedeki çiçekler, bu sabahki yağmurdan sonra daha canlı göründü.

Yazılı anlatım çalışmasında, bir öğrencinin taslağından alınan dört cümle tahtaya yazılmış ve sınıftan bu cümlelerin dil bilgisi kurallarına uygunluğunu tartışmaları istenmiştir. Numaralanmış cümlelerden hangilerinde anlatım bozukluğu vardır?

  1. A

    I ve II

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I, II ve III

  4. D

    III ve IV

Doğru cevap: B

Çözüm

Önce her cümlenin yüklemi ve ortak kullanılan ögesi belirlenir; ardından ortak öge her yüklemle uyumlu mu diye bakılır. Birinci cümlede 'değerlendirdi' yüklemi vardır, ancak 've' ile bağlanan ikinci kısımda 'birkaç öğrenciye ek ödev' ifadesini tamamlayan bir yüklem yoktur. Bu yüzden yüklem eksikliği vardır ve cümle anlatım bozukluğu taşır. İkinci cümlede özne 'kitaplar' ile yüklem 'çekti' uyumludur ve yapı tamdır. Üçüncü cümlede özne 'öğrenciler' üçüncü kişidir, yüklem 'sevindik' ise birinci çoğul kişi çekimindedir; özne ile yüklem uyuşmadığı için bu cümle de anlatım bozukluğu taşır. Dördüncü cümlede özne ile yüklem uyumludur ve yapı tamdır. Bozuk cümleler I. ve III. cümlelerdir. 'I ve II' seçeneği doğru bir cümle olan II.'yi ekleyip bozuk III.'ü dışarıda bıraktığı için yanlıştır. 'I, II ve III' seçeneği de doğru olan II.'yi listeye eklediği için yanlıştır. 'III ve IV' seçeneği ise yüklem eksikliği olan I.'i dışarıda bırakıp doğru olan IV.'ü listelediği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Deyim, atasözü, özdeyiş ve metne katkısı
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Projesini hayallerle değil, rakamlarla hazırlayan Deniz, her toplantıda “ayağı yere basan” bir yönetici izlenimi bıraktı.

  2. II.

    Kayganlaşan yokuşta “ayağı yere basmakta” zorlanan yaşlı adam, bastonuna tutunarak yavaş yavaş indi.

  3. III.

    Kriz döneminde bile ekonomik hedeflerini gerçekçi tutan Ayşe, “ayağı yere basan” kararlarıyla şirketi ayakta tuttu.

Türkçede bir söz grubu, kelimelerinin gerçek anlamından uzaklaşıp yeni bir mecaz anlam kazandığında deyim olur. Buna göre aşağıdaki numaralı cümlelerden hangilerinde tırnak içindeki söz grubu deyim olarak kullanılmıştır? Söz grubunun hangi anlamda kullanıldığı, cümlenin bütünündeki anlamdan çıkarılmalıdır.

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    II ve III

  4. D

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

I numaralı cümlede “ayağı yere basan” söz grubu, bir yöneticinin gerçekçi ve sağlam düşündüğünü anlatır. Burada sözcüklerin gerçek anlamı değil, bu anlamdan soyutlanmış mecaz anlam geçerlidir. III numaralı cümlede aynı söz grubu, kriz döneminde gerçekçi kararlar alan bir kişinin tutumunu anlatmak için mecaz anlamda kullanılmıştır. II numaralı cümlede ise yokuşta yaşlı adamın ayağının yere sağlam basamaması fiziksel bir durumu anlatır; söz grubu gerçek anlamıyla kullanıldığı için deyim sayılmaz. Bu nedenle deyim olarak kullanılan cümleler I ve III'tür.

Çeldiriciler: “Yalnız I” seçeneği, deyimli kullanımın III numaralı cümlede de bulunduğunu gözden kaçırır. “II ve III” seçeneği, deyimli olan I numaralı cümleyi dışarıda bırakır. “I, II ve III” seçeneği ise gerçek anlamıyla kullanılan II numaralı cümleyi de deyim saymaktadır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Öğrenci: Kitap okumaya vaktim olmuyor. Kütüphaneci: Her gün aynı saatte küçük bir bölüm okumak yeter. Bu düzen birkaç haftada alışkanlığa dönüşür. Öğrenci: Kitabı bitirmem kaç ay sürer? Kütüphaneci: Önemli olan bitirmek değil, okumayı sürdürebilmektir.

Kütüphaneci hangi görüşü savunmaktadır?

  1. A

    Okumanın tamamlanmasından çok, düzenli sürdürülmesinin önemli olduğu

    Doğru cevap
  2. B

    Okuma hızının, kitabı anlamanın en güvenilir ölçüsü olduğu

  3. C

    Kitap okumak için uzun ve kesintisiz boş zamanların ayrılması gerektiği

  4. D

    Okul kütüphanesinin açılış saatlerinin uzatılması gerektiği

Doğru cevap: A

Çözüm

Kütüphaneci, kısa ama düzenli okumanın birkaç haftada bir alışkanlığa dönüştüğünü söyler. Öğrencinin bitirme süresini sormasına karşılık, önemli olanın kitabın ne kadar sürede bitirildiği değil okumanın sürdürülmesi olduğunu belirtir; doğru görüş bu noktaya dayanır. Çeldiriciler: Uzun ve kesintisiz boş zaman ayırma görüşü öğrencinin vakit sorunudur; kütüphaneci tam tersine kısa ve düzenli okumayı önerir. Okuma hızını anlamanın ölçüsü saymak konuşmada geçmeyen bir genellemedir, çünkü kütüphaneci hızdan değil sürekliliğten söz eder. Kütüphanenin açılış saatlerinin uzatılması ise konuşmada hiç ele alınmamıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Köyün meydanındaki çeşme, yıllarca her sabah ilk güneşle birlikte akmıştı. Bir kış sabahı musluğun contası çatladı ve su yavaş yavaş damlamaya başladı. Komşular önce bunu fark etmedi; zamanla çevredeki taşlar kaygan bir çamur tabakasıyla kaplandı. Sonunda çeşmenin yanından geçen bir çocuk, ihtiyar bir çiftçinin uyarısıyla sorunu görüp haber verdi.

Bu parçanın yazılış amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Köy meydanındaki çeşmenin tarihçesini ayrıntılı biçimde tanıtmak

  2. B

    Küçük bir ihmalin zamanla büyüyebileceğini bir olay üzerinden göstermek

    Doğru cevap
  3. C

    Halkı çeşme bakımına ayırdığı zamanı artırmaya ikna etmek

  4. D

    Bir çatlağın su kaybına yol açtığı fiziksel durumu açıklamak

Doğru cevap: B

Çözüm

Parça bir olay anlatır: küçük bir arıza önce kimsenin önemsemediği bir damlayla başlar, zamanla çamur ve kaygan zemin gibi sonuçlara dönüşür. Anlatıcı bu süreci olay sırasıyla sunduğu için amaç, bir olayın gelişimi üzerinden bir düşünceyi göstermektir; bu yüzden doğru seçenek, küçük bir ihmalin büyümesini göstermeyi amaçlar. Çeldiriciler: Çeşmenin tarihçesini tanıtma seçeneği, parçada anlatılmayan bir konuyu amaç gibi sunduğu için yanlıştır; parçada çeşmenin yapım tarihi yoktur. Halkı bakıma ikna etme seçeneği, parçanın bir çağrı değil bir olay anlatısı olması nedeniyle yanlıştır. Bir çatlağın su kaybına yol açtığı fiziksel durum yalnız tek bir cümlenin işlevidir; parçanın bütününün amacını karşılamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Metin türleri ve hikâye unsurları (şiir, hikâye, anı, makale, fıkra, mektup, tiyatro; olay-kişi-mekân-zaman)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Çocukluğumun geçtiği köy evinin bahçesinde her yaz sonunda kuru üzüm serilirdi. Babaannem, güneş tepeye çıkmadan önce tepsilerin nasıl çevrileceğini bana öğretirdi. O yıllarda bunu bir angarya sayıyordum; bugün ise o bahçede geçirdiğim saatlerin bana neler kazandırdığını daha iyi anlıyorum. Bu satırları, o bahçeyi artık göremeyeceğimi bildiğim bir zamanda yazıyorum.

Bu metin aşağıdaki türlerden hangisinin özelliklerini taşır?

  1. A

    Anı

    Doğru cevap
  2. B

    Makale

  3. C

    Hikâye

  4. D

    Fıkra

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda metnin yazarın kendi yaşantısına dayandığı görülür: köy evi, babaanne ve yaz sonundaki bahçe işi doğrudan yazarın hayatından alınmış bir hatıradır. İkinci adımda bu hatıranın bugünden geriye bakılarak, geçmişte yaşanan bir olayın üzerine düşünülerek anlatıldığı belirlenir. Geçmişteki angarya algısının bugünkü anlayışla karşılaştırılması, anının ayırt edici özelliğidir ve türü bu nedenle anı yapar.

Çeldiriciler: 'Hikâye' seçeneği olay ve zaman unsurları taşıdığı için seçilebilir; ancak hikâyede olay kurmaca olur, bir çatışma ve sonuca doğru ilerler. Bu metin ise gerçek bir yaşantıyı anlatır ve bir olay örgüsü kurmaz. 'Makale' seçeneği düşünce bildirdiği için cazip gelebilir; ancak makale bir konuyu genel bir çerçevede açıklar, bu metin ise tek bir yaşantıyı kişisel olarak aktarır. 'Fıkra' seçeneği kısa olması nedeniyle düşünülebilir; fakat fıkranın amacı güldürmektir ve bu metinde mizahi bir öge yoktur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Paragraf: konu, ana düşünce/duygu, yardımcı düşünce, başlık, özet
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Yaz tatilinin son haftasında babaannemin köyüne gitmiştim. Sabah bahçeye indiğimde, geçen yıl diktiğimiz fasulyelerde yeni filizler görmek beni heyecanlandırdı. Bir an kuruduğunu sanıp üzüldüm; oysa kökler canlanmış, yapraklar açmıştı. Öğleye kadar sırıkların arasında dolaşıp her dala ayrı ayrı baktım, içim kıpır kıpırdı. Babaannem gülümseyerek bana baktı ve yanağımı okşadı.

Bu paragrafta ağır basan duygu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    keder

  2. B

    özlem

  3. C

    sevinç

    Doğru cevap
  4. D

    üzüntü

Doğru cevap: C

Çözüm

Anlatıcının yaşadığı durum, geçen yıl ekilen fasulyelerin yeniden filizlenmesini görmesidir. Duygu bildiren ifadeler metin boyunca olumlu bir yöne işaret eder: filizler anlatıcıyı heyecanlandırmış, içi kıpır kıpır olmuş ve her dala ayrı ayrı bakmıştır. Doğru seçenek sevinçtir, çünkü bu ifadelerin tamamı aynı duygunun farklı yüzleridir. 'Üzüntü' yalnızca kuruduğunu sanıp üzüldüğü tek bir anda geçer ve hemen ardından gelen canlanma bu üzüntünün yerini aldığı için ağır basan duygu olamaz. 'Özlem' yanlıştır, çünkü metinde bir uzaklık ya da bir yokluk işareti yoktur; geçen yıl ekilmiş olmak tek başına özlem anlamı taşımaz. 'Keder' ise tam karşıtıdır: metin bir kayıptan ya da acıdan değil, canlanan bir bahçeden söz eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Çoğu insan, şehirlerde yaşayanların doğayla bağını kaybettiğini düşünür ve bunun kaçınılmaz olduğunu kabul eder. Oysa bir saksı çiçeği, bir balkon bahçesi ya da mahalledeki küçük bir ağaçlık insanlara mevsimleri ve canlılığı hatırlatabilir. Bu yüzden doğayla bağ kurmak için uzak yerlere gitmek şart değildir. Bana göre asıl eksik olan olanak değil, bu küçük alanlara dikkat etme isteğidir.

Paragrafta yazarın savunduğu görüş aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Şehirde yaşayanların doğayla bağını kaybetmesi kaçınılmaz bir durumdur

  2. B

    Yeşil alanlara özen göstermek, şehir yaşamının sorunlarının çoğunu çözer

  3. C

    Balkon bahçelerinde yetiştirilen sebzelerin besin değeri yüksek olur

  4. D

    Doğayla bağ, yakındaki küçük yeşil alanlara gösterilen ilgiyle sürdürülebilir

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Yazar önce yaygın kanıyı aktarır: şehirde doğayla bağın kopmasının kaçınılmaz olduğu. Sonra bu kanıya karşı çıkar; bağ için uzak yerlere gitmenin gerekmediğini, küçük alanların yeterli olduğunu ve eksik olanın dikkat isteği olduğunu gerekçeleriyle söyler. Yazarın savunduğu yargı, bu gerekçelerin toplamına karşılık gelen seçenektir. Çeldiriciler: Şehirde bağın kaçınılmaz olarak koptuğu görüşü, yazarın aktardığı ama reddettiği yaygın kanıdır. Yeşil alanların şehir sorunlarının çoğunu çözmesi, yazarın yalnız doğayla bağ hakkında söylediği bir yargının aşırı genellenmesidir. Balkon bahçelerindeki sebzenin besin değeri ise paragrafta tutum bildirilmeyen bir konudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Göçmen kuşlar uçuş sırasında yıldızların konumundan ve dünyanın manyetik alanından yararlanır. Genç kuşlar ise bu yolu büyük yaştaki bireylerle birlikte uçarak öğrenir. Sürüde yaşlı bireyler bulunmazsa, genç kuşların rotayı belirlemekte güçlük çekebileceği anlaşılır. Dolayısıyla göç yolu bilgisi, kuşaktan kuşağa aktarılan bir birikimdir.

Bu paragraftan çıkarılabilecek sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Deneyimli bireylerden yoksun bir sürü göç rotasını bulmada zorlanabilir

    Doğru cevap
  2. B

    Göçmen kuşlar kış aylarında sıcak bölgelere doğru uçarlar

  3. C

    Yıldızların konumu, genç kuşların ilk uçuşlarını başlatan etkendir

  4. D

    Dünyanın manyetik alanı, göç rotasının belirlenmesinde ana etkendir

Doğru cevap: A

Çözüm

Paragrafta genç kuşların yolu yaşlı bireylerle uçarak öğrendiği ve yaşlı bireyler bulunmazsa rotayı bulmakta güçlük çekebileceği söylenir. Bu iki cümlenin birleşimi, deneyimli bireylerden yoksun bir sürünün rota bulmada zorlanabileceği sonucunu verir; doğru seçenek bu çıkarımdır. Çeldiriciler: Kış aylarında sıcak bölgelere uçuş, paragrafta geçmeyen bir dünya bilgisidir. Yıldızların ilk uçuşu başlatması, metindeki yıldız sözcüğünün tekrarına dayanır; metin yıldızların yönlendirme için kullanıldığını söyler, ilk uçuşu başlattığını değil. Manyetik alanın ana etken olduğu yargısı, metnin iki yönlendirme aracını anlattığı bilgiyi aşırı genelleyen bir iddiadır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Okul kütüphaneleri yalnızca ödünç kitap verilen yerler sayılmamalıdır. Bir okulda yapılan ankete göre öğrencilerin yüzde 68'i kütüphaneye ders saatleri dışında da gelmek istemektedir. Okul kütüphanecisi bu talebi şöyle dile getirir: “Her ödünç kitabın arkasında bir merak vardır.” Bu nedenle kütüphanelerin akşama kadar açık tutulmasını savunuyorum.

Bu parçada ağır basan anlatım biçimi ile yazarın başvurduğu düşünceyi geliştirme yolu, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?

  1. A

    Öyküleyici anlatım – sayısal veri

  2. B

    Tartışmacı anlatım – benzetme

  3. C

    Tartışmacı anlatım – sayısal veri

    Doğru cevap
  4. D

    Açıklayıcı anlatım – tanık gösterme

Doğru cevap: C

Çözüm

Paragrafta yazar, okul kütüphanelerinin ders saatleri dışında da açık tutulması gerektiğini savunmakta ve bu görüşünü dayanaklarla destekleyerek okuyucuyu bir sonuca çağırmaktadır. Bu özelliği nedeniyle ağır basan anlatım biçimi tartışmacı anlatımdır. Düşünceyi geliştirmek için yazar yüzde 68 oranını bir ankete dayandırarak sayısal veriye başvurmuştur; okul kütüphanecisinin sözüyle de bir tanığın görüşünü aktarmıştır. Ancak doğru eşleşme, ağır basan anlatım biçimiyle kullanılan yolu birlikte veren seçenektir. Benzetme seçeneği yanlıştır, çünkü paragrafta iki varlık arasında “gibi” ya da benzeri bir karşılaştırma kurulmamıştır. Öyküleyici seçeneği yanlıştır, çünkü paragrafta bir olay zinciri anlatılmamakta, bir görüş savunulmaktadır. Açıklayıcı seçeneği yanlıştır, çünkü tanık gösterme paragrafta bulunsa da paragrafın ağır basan anlatım biçimi açıklayıcı değil tartışmacıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Görsel, grafik, tablo, afiş/medya metni, bilgi kaynağı yorumlama
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir ortaokulun rehberlik servisi, 8. sınıf öğrencilerinin Mart ve Nisan aylarında dört kulüpteki katılım sayılarını karşılaştırmak için çubuk grafiği hazırladı. Grafikte her kulüp için iki ayın değeri yan yana gösterilmektedir. Değerler, kulüp koordinatörlerinin her ayın sonunda tuttuğu kayıt defterinden alınmıştır. Servis, katılımdaki değişimi öğrencilere duyurmadan önce verilerin doğru okunup okunmadığını kontrol etmek istemektedir. Kulüpler arasındaki sıralamanın ve ay ay değişimin dikkatle okunması bu kontrolün temelidir.

Şekildeki grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Çubuk grafik: kulüplere göre Mart ve Nisan katılım sayısı. Satranç: Mart 14, Nisan 20. Drama: Mart 22, Nisan 16. Robotik: Mart 9, Nisan 18. Fotoğraf: Mart 11, Nisan 11. Değer ekseni 0-25 adet.
  1. A

    Mart'tan Nisan'a katılımı en fazla sayıda öğrenci artan kulüp Robotik kulübüdür.

    Doğru cevap
  2. B

    Satranç kulübünde Nisan katılımı Mart'a göre altı kat artmıştır.

  3. C

    Mayıs ayında Robotik kulübüne katılım, Nisan ayındakinden fazla olmuştur.

  4. D

    Drama kulübüne Nisan ayında Mart ayından daha fazla öğrenci katılmıştır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Robotik kulübünün katılımı Mart ayında 9, Nisan ayında 18'dir; artış 18 − 9 = 9 öğrencidir. Satranç 14'ten 20'ye, yani 6 öğrenci artmış; Fotoğraf kulübü her iki ayda da 11 ile değişmemiş; Drama ise 22'den 16'ya düşmüştür. Bu nedenle Mart'tan Nisan'a en fazla sayıda öğrenci artışı Robotik kulübündedir. Mayıs ayı grafikte yer almadığı için o aya ilişkin bir karşılaştırma grafikten çıkarılamaz. 'Altı kat' ifadesi 6 öğrencilik farkın oran olarak yorumlanmasından doğar; Satranç'ta oran 20 / 14 ≈ 1,43 kattır, yani yaklaşık %43 artış vardır. Drama için Nisan değeri Mart'ın altındadır, bu yüzden artış yargısı yanlıştır; sıranın ters okunması bu hatayı verir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • Sözel mantık / kural uygulama (yeni nesil): verilen kurallara göre çıkarım, şifre-kadran-çark, sıralama/eşleştirme bulmacası, kurala uyan tablo/grafik/afişi seçme
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir okulun rehberlik kulübü, Pazartesi’den Perşembe’ye kadar dört gün boyunca her gün bir öğrenciye nöbet tutturmaktadır. Her öğrenci yalnız bir gün nöbet tutar ve her gün yalnız bir öğrenci nöbetçi olur. Şekildeki tabloda, dört öğrencinin hangi günlerde nöbet tutabileceği gösterilmiştir. Nöbet planı için şu iki bilgi de bilinmektedir: Berk, Ceren’in nöbet tuttuğu günden hemen sonraki güne nöbet tutmaktadır. Deniz’in nöbet günü, Ali’nin nöbet gününden sonradır.

Bu bilgilere ve tabloya göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Nöbet uygunluk tablosu. Uygun günler: Ali Pazartesi, Çarşamba, Perşembe; Berk Salı, Perşembe; Ceren Pazartesi, Salı, Çarşamba; Deniz Çarşamba, Perşembe. Diğer günler uygun değil.
  1. A

    Ali Pazartesi günü nöbet tutar.

  2. B

    Ceren Salı günü nöbet tutar.

  3. C

    Deniz Perşembe günü nöbet tutar.

    Doğru cevap
  4. D

    Berk Çarşamba günü nöbet tutar.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Şekildeki tabloda Berk’in Pazartesi ve Çarşamba hücreleri “Değil” olduğundan Berk yalnız Salı ya da Perşembe’de nöbet tutabilir. Ceren Perşembe’de, Deniz ise Pazartesi ve Salı günlerinde nöbet tutamaz; Deniz için Çarşamba ya da Perşembe kalır. İkinci adım: Berk Perşembe olursa Ceren ondan bir önceki gün olan Çarşamba’da nöbet tutar; bu durumda Deniz’in iki olası günü de dolar ve Deniz’in Ali’den sonra olma koşulu karşılanamaz. Bu yüzden Berk Salı’da, Ceren Pazartesi’de nöbet tutar. Üçüncü adım: Pazartesi Ceren’e ayrıldığına göre Ali Çarşamba ya da Perşembe’ye yerleşir. Ali Perşembe olursa Deniz ondan sonra gelemeyeceğinden Ali Çarşamba, Deniz Perşembe nöbet tutar. Çeldiriciler: “Ali Pazartesi günü nöbet tutar” yargısı, tabloda Ali’nin Pazartesi hücresinin uygun görünmesinden doğar; ancak Pazartesi nöbeti Ceren’e ayrıldığı için yanlıştır. “Ceren Salı günü nöbet tutar” yargısı, Ceren’in Pazartesi hücresinin bir gün kaydırılarak okunmasından çıkar; Ceren’in gerçek günü Pazartesi’dir. “Berk Çarşamba günü nöbet tutar” yargısı, tablodaki “Değil” işaretinin “Uygun” sanılmasından çıkar; Berk Çarşamba’da tutamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Sözel mantık / kural uygulama (yeni nesil): verilen kurallara göre çıkarım, şifre-kadran-çark, sıralama/eşleştirme bulmacası, kurala uyan tablo/grafik/afişi seçme
  • Orta
  • Şekilli soru

Okulun kültür kulübü, Kasım ayında “Mini Müze Atölyesi” adıyla bir etkinlik düzenleyecektir. Atölyeye katılacak öğrencilerin uyması gereken koşullar kulübün hazırladığı afişte duyurulmuştur. Katılımcı sayısı sınırlı olduğu için bu koşullar eksiksiz uygulanacaktır. Atölyede öğrenciler, müze koleksiyonlarını yakından inceleyerek kendi sergi metinlerini yazacaklardır. Etkinliğin ilk günü tanışma oturumu yapılacaktır. Kayıt işlemleri kulüp danışmanının denetiminde okul kütüphanesinde yapılacaktır. Bir öğrencinin katılabilmesi için yaşının, kaydını yaptırma tarihinin uygun olması ve ayırabildiği tutarın kişi başı katılım ücretini karşılaması gerekmektedir.

Melis, 14 yaşındadır ve atölye için 55 TL ayırabilmektedir. Kaydını 18 Kasım’da yaptırmayı planlamaktadır.

Emre, 12 yaşındadır ve 65 TL ayırabilmektedir. Kaydını 15 Kasım’da yaptırmayı düşünmektedir.

Selin, 15 yaşındadır ve 70 TL ayırabilmektedir. Kaydını 21 Kasım’da yaptırmak istemektedir.

Kaan, 13 yaşındadır ve atölye için 45 TL ayırabilmektedir. Kaydını 17 Kasım’da yaptırmayı planlamaktadır.

Bu bilgilere ve şekildeki afişte yer alan koşullara göre, atölyeye katılabilecek öğrencinin ayırabildiği tutar kaç TL’dir?

Mini Müze Atölyesi katılım koşulları afişi: en küçük katılım yaşı 13, en büyük katılım yaşı 15, kişi başı katılım ücreti 50 TL, kayıt son günü 20 Kasım.
  1. A

    45

  2. B

    55

    Doğru cevap
  3. C

    65

  4. D

    70

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Afişteki üç koşul şunlardır: katılımcının yaşı en az 13, en çok 15 olmalıdır; kişi başı katılım ücreti 50 TL’dir; kayıt en geç 20 Kasım’da yapılmalıdır. İkinci adım: Öğrencinin ayırdığı tutar ücreti karşılamalıdır, yani 50 TL’den az olmamalıdır. Her öğrenci yaş, tutar ve tarih ölçütleriyle tek tek sınanır. Üçüncü adım: Melis 14 yaşındadır, 55 TL ayırabilir ve 18 Kasım’da kaydolur; üç ölçütü birlikte sağlayan tek öğrenci Melis’tir. Bu nedenle doğru yanıt 55’tir. Çeldiriciler: 45, Kaan’ın ayırdığı tutardır; bu tutar ücreti karşılamadığı için katılım sağlanamaz, ancak yaş ve tarih koşullarını sağlaması bu tutarı yanıltıcı kılar. 65, Emre’nin ayırdığı tutardır; tutar yeterli olsa da 12 yaşında olduğu için yaş aralığının dışında kalır. 70, Selin’in ayırdığı tutardır; yaşı ve tutarı uygundur, ancak 21 Kasım’da kaydolduğu için son kayıt tarihi geçmiştir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Yazım kuralları ve noktalama işaretleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Aşağıdaki duyuru okul panosunda yayımlanmıştır.

I. Ramazan Bayramı'nda okulumuzda bir kermes düzenlenecektir. II. Kermes Gül Ortaokulu'nun spor salonunda ve bahçesinde yapılacaktır. III. Bu etkinlikte sahne alacak öğrenciler kimler olacak. IV. Gelirin hangi amaçla kullanılacağını merak ediyor musunuz?

Bu duyurunun cümlelerinden hangisinde yazım ya da noktalama yanlışı yapılmıştır?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

    Doğru cevap
  4. D

    IV

Doğru cevap: C

Çözüm

Yazım ve noktalama kuralları her cümlede ayrı ayrı denetlenir. III numaralı cümle "Bu etkinlikte sahne alacak öğrenciler kimler olacak" diye soran bir cümledir; soru cümleleri soru işaretiyle biter, nokta yalnızca bildirme cümlelerinin sonunda kullanılır. Bu cümle nokta ile bittiği için noktalama yanlışı vardır ve doğru yazım, cümlenin sonuna soru işareti konmasıdır.

Çeldiriciler: I numaralı cümlede "Ramazan Bayramı" bir bayram adıdır ve her sözcüğü büyük harfle başlamıştır; bayram adlarının büyük harfle yazıldığını bilmeyen öğrenci bu doğru cümleyi yanlış sanabilir. II numaralı cümlede yer adına gelen ek "Ortaokulu'nun" biçiminde kesme işaretiyle ayrılmıştır, bu kullanım doğrudur. IV numaralı cümle bir soru olduğu için sonuna soru işareti konmuş ve doğru biçimde yazılmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Yazım kuralları ve noktalama işaretleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir okul bülteninden alınan dört cümle aşağıdadır.

I. Kitap okuma etkinliği 12 Mart'ta Çamlık Ortaokulu kütüphanesinde başlar. II. Duyuruda şu not yer alıyor: Katılım ücretsizdir. III. Kulüp üyeleri okudukları kitapları sınıf panosuna asacak. IV. Kitap takasına katılacak öğrencilerin listesi henüz Kesinleşmedi.

Hangisinde büyük harf yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

  4. D

    IV

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Büyük harf, özel adların, kurum adlarının ve tam bir cümlenin başında kullanılır; cins isimler cümle ortasında küçük harfle yazılır. IV numaralı cümlede "Kesinleşmedi" sözcüğü cümlenin ortasında yer alan bir fiildir ve büyük harfle başlamaması gerekir. Bu nedenle bu cümlede yazım yanlışı vardır, doğru yazım "kesinleşmedi" biçimindedir.

Çeldiriciler: I numaralı cümlede "Çamlık Ortaokulu" bir kurum adıdır ve her sözcüğü büyük harfle yazılmıştır, bu doğrudur. II numaralı cümlede iki noktadan sonra tam bir cümle geldiği için "Katılım" sözcüğünün büyük harfle başlaması doğrudur. III numaralı cümlede büyük harf yalnızca cümlenin başındaki "Kulüp" sözcüğünde kullanılmış, "kitapları" ve "panosuna" gibi cins isimler küçük harfle yazılmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Fiillerde çatı
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Kışın ilk karı yağdığı sabah köyün çocukları heyecanla bahçeye koştu.

(I) Babaları bahçedeki yolu kürekle açtı. (II) Okul yolu da kısa sürede temizlendi. (III) Akşama kadar çatıdaki karı kürekle boşalttılar. (IV) Annesi sıcak çorbayı küçük kaplara doldurdu.

Bu parçadaki numaralanmış fiillerden hangisi, hem öznesine hem de nesnesine göre diğerlerinden ayrılmaktadır?

  1. A

    I

  2. B

    II

    Doğru cevap
  3. C

    III

  4. D

    IV

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, fiillerin öznesine bakmaktır. 'Açtı', 'boşalttılar' ve 'doldurdu' fiillerinde işi yapan bellidir ya da çekimden anlaşılır: babaları, gizli özne olan 'onlar' ve annesidir. Bu nedenle bu üç fiil etken çatılıdır. 'Temizlendi' fiilinde ise işi yapan belirtilmemiştir ve eylemden etkilenen öge 'okul yolu'dur; bu fiil edilgen çatılıdır.

İkinci adım, fiillerin nesnesine bakmaktır. 'Açtı' fiilinin nesnesi 'yolu', 'boşalttılar' fiilinin nesnesi 'karı', 'doldurdu' fiilinin nesnesi 'çorbayı' sorusuyla bulunur; bu üç fiil geçişlidir. 'Temizlendi' fiilinin ise nesnesi yoktur ve edilgen fiiller nesne almaz; bu fiil geçişsizdir.

Sonuç olarak yalnız 'temizlendi' fiili hem öznesine göre hem de nesnesine göre diğer üç fiilden ayrılır. Aranan fiil bu nedenle 'temizlendi'dir ve bu fiili içeren seçenek doğru yanıttır.

Çeldiriciler: 'açtı' fiili öznesi açık, nesnesi belli bir etken geçişli fiildir; ötekilerle aynı çatıdadır, bu yüzden ayrılmaz. 'boşalttılar' fiilinin öznesi yazılmadığı için edilgen sanılabilir, ama çekim işi yapan bir öznenin varlığını gösterir; etken çatılıdır. 'doldurdu' fiili de öznesi açık ve nesnesi bulunan etken geçişli bir fiildir, bu yüzden yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Cümlenin ögeleri ve cümle türleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Aşağıdaki parçada bir köy okulunun bahçesindeki kış sabahı anlatılmaktadır.

(1) Kışın ilk karında okul bahçesinin her köşesi bembeyaz bir örtüyle kaplanmıştı. (2) Kapının önünde durup gökyüzüne uzun uzun baktı küçük kız. (3) Bahçenin en yüksek ağacı, yaşlı bir çınardır. (4) Bu soğukta bahçeye kim çıkmış olabilir?

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi kurallı değildir?

  1. A

    1

  2. B

    2

    Doğru cevap
  3. C

    3

  4. D

    4

Doğru cevap: B

Çözüm

Kurallı cümlede yüklem cümlenin sonunda yer alır; yüklemi sonda olmayan cümle devriktir ve kurallı değildir. Birinci adımda her numaralı cümlenin yüklemi bulunur: 1 numaralı cümlede kaplanmıştı, 3 numaralı cümlede çınardır, 4 numaralı cümlede çıkmış olabilir, 2 numaralı cümlede ise baktı. İkinci adımda bu yüklemlerin cümle sonunda olup olmadığına bakılır: 1, 3 ve 4 numaralı cümlelerde yüklem sondadır, 2 numaralı cümlede ise yüklem baktı sözcüğüdür ve özne küçük kız cümle sonuna kaymıştır. Bu nedenle kurallı olmayan cümle 2 numaralı cümledir.

Çeldiriciler: 1 numaralı cümle uzun olmasına karşın yüklemi sonda (kaplanmıştı) taşıdığı için kurallıdır. 3 numaralı cümlenin yüklemi isim yapısındadır (çınardır), ama bu yüklem de cümle sonundadır, bu yüzden cümle kurallıdır. 4 numaralı cümle soru biçiminde olsa da yüklemi (çıkmış olabilir) sonda taşıdığı için kurallıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

İstersen uygulamada da çözebilirsin

Aynı soruları süre tutarak benzersor uygulamasında çözebilir, sonuçlarını sonra inceleyebilirsin.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

Uygulamayı incele

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by