40 soru · LGS

LGS Sayısal Deneme 4 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

LGS Sayısal Deneme 4 cevap anahtarı ve 40 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Cebirsel ifadeler ve özdeşlikler: çarpma, (a±b)^2, a^2-b^2, çarpanlara ayırma
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

(x − 4)² − (x + 3)(x − 3) ifadesi en sade biçiminde yazıldığında x'in katsayısı ile sabit terimin toplamı kaç olur?

  1. A

    -7

  2. B

    -1

  3. C

    17

    Doğru cevap
  4. D

    25

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda (x − 4)² özdeşliğiyle açılır: (x − 4)² = x² − 2·4·x + 4² = x² − 8x + 16. İkinci adımda iki kare farkı özdeşliği (a + b)(a − b) = a² − b² kullanılarak (x + 3)(x − 3) = x² − 9 bulunur. Üçüncü adımda ikinci ifadenin önündeki eksi işareti her iki terime dağıtılır: x² − 8x + 16 − x² + 9. Karesi alınan x² terimleri birbirini götürür ve geriye −8x + 25 kalır. Buna göre x'in katsayısı −8, sabit terim 25 olduğundan istenen toplam −8 + 25 = 17 olur. Çeldiriciler: -7, (a − b)² ifadesi yerine a² − b² alındığında, yani x² − 16 − (x² − 9) farkından çıkar; orta terim −8x'in tamamen yok sayılmasıdır. 25, (x − 4)² açılımında −8x teriminin unutulmasının sonucudur, çünkü x² + 16 − x² + 9 ifadesinde x'li terim kalmaz. -1, ikinci ifadenin eksi işaretinin yalnızca x² terimine uygulanıp sabit terime uygulanmamasıyla elde edilir; bu durumda sabit terim 7 olur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Üslü ifadeler: tam sayı kuvvetleri, üs kuralları, 10un kuvvetleri, bilimsel gösterim
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kenar uzunluğu 262^{6} cm olan kare biçimli bir pano, kenar uzunluğu 232^{3} cm olan özdeş kare karolarla boşluk kalmayacak ve karolar üst üste binmeyecek biçimde tamamen kaplanacaktır. Atölyedeki usta, bu işin malzeme ihtiyacını önceden hesaplamak istemektedir.

Bu panoyu tamamen kaplamak için kaç karo gerekir?

  1. A

    4

  2. B

    8

  3. C

    64

    Doğru cevap
  4. D

    128

Doğru cevap: C

Çözüm

Panonun kenarı 262^{6} cm olduğundan alanı (26)2=212(2^{6})^{2} = 2^{12} cm² bulunur. Bir karonun kenarı 232^{3} cm olduğundan alanı (23)2=26(2^{3})^{2} = 2^{6} cm²'dir. Birinci adımda üssün üssü kuralıyla üsler çarpılarak alanlar bulunur. İkinci adımda alanlar bölünür ve tabanları aynı kuvvetler üs kuralıyla sadeleşir: 212÷26=212−6=26=642^{12} \div 2^{6} = 2^{12-6} = 2^{6} = 64. Pano 64 karoyla tam kaplanır. Kontrol için her kenarda 26÷23=82^{6} \div 2^{3} = 8 karo bulunur ve 8⋅8=648 \cdot 8 = 64 elde edilir.

Çeldiriciler: 4, alanların bölünmesinde üsler bölünürse 212÷6=22=42^{12 \div 6} = 2^{2} = 4 çıkar; oysa aynı tabanlı kuvvetler bölünürken üsler çıkarılır, bölünmez. 8, yalnızca kenar oranıdır; bu oran bir kenar boyunca dizilen karo sayısını verir, tüm panoyu kaplayan karo sayısını vermez. 128, karonun alanı (23)2(2^{3})^{2} yerine 23+2=322^{3+2} = 32 alınırsa 4096÷32=1284096 \div 32 = 128 çıkar; üssün üssünde üsler toplanmaz, çarpılır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Kareköklü ifadelerle işlemler: a√b yazma, kök içine alma, çarpma/bölme/toplama/çıkarma, rasyonel yapan çarpan
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

√72 + √50 − √18 ifadesinin en sade biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    2√26

  2. B

    8√2

    Doğru cevap
  3. C

    14√2

  4. D

    52√2

Doğru cevap: B

Çözüm

Kök içindeki sayılar tam kare çarpanına ayrılarak sadeleştirilir. Birinci adım: 72 = 36 · 2 olduğundan √72 = 6√2 bulunur. İkinci adım: 50 = 25 · 2 olduğundan √50 = 5√2 bulunur. Üçüncü adım: 18 = 9 · 2 olduğundan √18 = 3√2 bulunur. Aynı kök içine sahip terimlerin katsayıları 6 + 5 − 3 = 8 olarak birleştirilir ve sonuç 8√2 olur.

Çeldiriciler: '2√26' seçeneği, kök içlerinin doğrudan toplanıp çıkarılmasıyla √(72 + 50 − 18) = √104 = 2√26 olarak çıkar; kareköklerin toplamı kök içlerinin toplamına eşit değildir. '52√2' seçeneği, tam kare çarpanın kökü alınmadan 36 + 25 − 9 hesaplanmasıyla çıkar; 6√2 yerine 36√2 yazmak hatalıdır. '14√2' seçeneği, çıkarma teriminin işaretinin toplama gibi alınmasıyla 6 + 5 + 3 olarak bulunur; −3√2 teriminin katsayısı −3 olarak alınmalıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Kareköklü ifadelerle işlemler: a√b yazma, kök içine alma, çarpma/bölme/toplama/çıkarma, rasyonel yapan çarpan
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir atölyede kenar uzunlukları √2 cm ve √98 cm olan dikdörtgen biçimli bir levha kullanılacaktır. Levhanın bir ucundan kenar uzunluğu √2 cm olan bir kare parça kesilip çıkarılıyor. Kalan parçanın tamamı, alanı 2 cm² olan kare karolarla tam olarak kaplanacaktır. Bu iş için kaç karo gerekir?

  1. A

    4

  2. B

    6

    Doğru cevap
  3. C

    7

  4. D

    6√2

Doğru cevap: B

Çözüm

Levhanın alanı için kenarlar önce a√b biçimine getirilir. Birinci adım: 98 = 49 · 2 olduğundan √98 = 7√2 bulunur; levhanın alanı √2 · 7√2 = 7 · 2 = 14 cm² olur. İkinci adım: kesilen karenin alanı (√2)² = 2 cm² olduğundan kalan parçanın alanı 14 − 2 = 12 cm² olur. Üçüncü adım: her karonun alanı 2 cm² olduğundan gereken karo sayısı 12 ÷ 2 = 6 bulunur.

Çeldiriciler: '4' seçeneği, levhanın alanı √2 · √98 yerine √(2 + 98) = √100 = 10 alınarak hesaplanırsa çıkar; kök içleri toplanamaz, bu yüzden yanlıştır. '7' seçeneği, kesilen kare parçanın alanının düşülmemesiyle 14 ÷ 2 olarak bulunur; kalan alan 12 cm² olmalıdır. '6√2' seçeneği, kalan alanın karonun alanına bölünmesi yerine karonun kenarına bölünmesiyle 12 ÷ √2 = 6√2 olarak çıkar; karo sayısı tam sayı olmalıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Basit olayların olma olasılığı
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir okulda öğrenciler, birim karelerden oluşan bir sınıf panosunu proje çalışması için boyuyor. Panodaki boyalı kareler iki farklı desenden birine sahiptir; her iki desenle boyanmış kareler boyalı sayılır, boş kareler boyalı değildir. Aşağıdaki birinci şekilde panonun ilk durumu, ikinci şekilde ise panoya yeni bir sıra birim kare eklendikten ve bu yeni karelerin bir kısmı boyandıktan sonraki durumu gösterilmektedir.

İkinci şekildeki panodan rastgele seçilen bir karenin boyalı olma olasılığı, birinci şekildeki panodan rastgele seçilen bir karenin boyalı olma olasılığından ne kadar fazladır?

Birim kareli pano, 4 sütun ve 3 sıra; 3 kare tarama desenle, 2 kare noktalı desenle boyalı, 7 kare boş.
Birim kareli pano, 4 sütun ve 4 sıra; üst sıradaki 3 kare tarama desenle boyalı, 1 kare boş; alt 3 sıra birinci şekildekiyle aynıdır.
  1. A

    1/24

  2. B

    1/12

    Doğru cevap
  3. C

    1/4

  4. D

    2/7

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Birinci şekilde 4 sütun ve 3 sıradan oluşan 12 birim kare vardır. Bunların 5 tanesi boyalıdır, bu nedenle boyalı olma olasılığı 512\frac{5}{12} olur. İkinci adım: İkinci şekilde eklenen sıra 4 birim kareden oluşur ve bunların 3 tanesi boyalıdır. Pano 16 kareye çıkar; boyalı kare sayısı 5+3=85 + 3 = 8 olduğundan olasılık 816=12\frac{8}{16} = \frac{1}{2} olur. Üçüncü adım: İki olasılığın farkı 12−512=612−512=112\frac{1}{2} - \frac{5}{12} = \frac{6}{12} - \frac{5}{12} = \frac{1}{12} bulunur. Doğru cevap, ikinci şekildeki olasılığın birinci şekildekinden 112\frac{1}{12} fazla olduğudur.

Çeldiriciler: "1/4" değeri, yeni eklenen boyalı kareler toplam kare sayısına katılmadan 812−512\frac{8}{12} - \frac{5}{12} işleminden çıkar. "2/7" değeri olasılık yerine boyalı ve boyasız kare oranlarının farkıdır: 1−571 - \frac{5}{7}. "1/24" değeri, yalnızca B deseniyle boyalı kareleri iki kez saymanın sonucudur: 1016−712\frac{10}{16} - \frac{7}{12}.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Dönüşüm geometrisi: öteleme ve yansıma
  • Zor
  • Şekilli soru

Birim kareli bir zemine yerleştirilmiş iki karton parça, şekilde K ve L çokgenleri olarak gösterilmiştir. K parçası ilk konumundan 3 birim sola ve 1 birim yukarı, L parçası ise 2 birim yukarı kaydırılarak yeni konumlarına taşınıyor.

Taşıma tamamlandığında K ve L parçalarının üst üste geldiği bölgenin alanı kaç birim karedir?

Birim kareli zeminde K çokgeni (1,1), (5,1), (5,4), (1,4) köşeleriyle; L çokgeni (0,0), (3,0), (3,1), (1,1), (1,3), (0,3) köşeleriyle.
  1. A

    1 birim kare

  2. B

    2 birim kare

  3. C

    4 birim kare

    Doğru cevap
  4. D

    13 birim kare

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda K parçası 3 birim sola ve 1 birim yukarı kaydırılır. Şekilde K'nin 12 birim kareden oluştuğu okunur; kaydırılmış hâlinde sol kenarı x = -2, alt kenarı y = 2 doğrusuna gelir.

İkinci adımda L parçası 2 birim yukarı kaydırılır. L'nin şekildeki alanı 5 birim karedir ve yeni yerinde alt kenarı y = 2, üst kenarı y = 5 doğrusuna denk gelir.

Üçüncü adımda iki yeni konumun üst üste geldiği birim kareler sayılır. Bu kareler (0, 2), (1, 2), (0, 3) ve (0, 4) köşeli karelerdir; toplam 4 birim karedir.

Çeldiriciler: '1 birim kare' yalnız K parçasının kaydırılıp L'nin eski yerinde bırakılmasıyla çıkan sonuçtur; iki parçanın da taşındığı gözden kaçmıştır. '2 birim kare' K'nin yukarı yerine 1 birim aşağı kaydığı varsayıldığında çıkan ortak alandır; yön işareti ters alınmıştır. '13 birim kare' ortak bölgeyi çıkarmadan iki şeklin toplam alanını veren birleşim alanıdır (12 + 5 = 17, 17 − 4 = 13); soru ise yalnızca ortak bölgeyi istediği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikler
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir mobilya atölyesinde sergi standı için dikdörtgen biçiminde bir ahşap levha hazırlanacaktır. Levhanın kenar uzunlukları, şekilde gösterildiği gibi x cinsinden ifadelerle verilmiştir ve uzunluklar santimetre cinsindendir. Bu levha, aynı ölçülerde kesilen ikinci bir parçayla birlikte sergi düzeneğine monte edilecektir. Atölye şefi, levhanın çevresinin 52 santimetreden küçük olmasını istemektedir. Bir levhanın kenar uzunluğu negatif ya da sıfır olamayacağına göre, bu koşulları sağlayan kaç farklı doğal sayı değeri x alabilir?

Dikdörtgen biçimli levha; yatay kenarın uzunluğu 3x − 7 cm, dikey kenarın uzunluğu x + 5 cm.
  1. A

    4

    Doğru cevap
  2. B

    5

  3. C

    7

  4. D

    11

Doğru cevap: A

Çözüm

Dikdörtgenin çevresi, iki komşu kenarın toplamının iki katıdır. Şekildeki kenarlar 3x − 7 ve x + 5 olduğundan birinci adımda çevre 2(3x − 7 + x + 5) = 8x − 4 bulunur. İkinci adımda çevre koşulu 8x − 4 < 52 olarak kurulur; her iki yana 4 eklenip 8 ile bölünürse x < 7 elde edilir. Üçüncü adımda kenarların pozitif olma koşulu uygulanır: 3x − 7 > 0 olduğundan x > 7/3, yani x en az 3 olabilir. Doğal sayılarda 3 ≤ x < 7 aralığı sağlanır; bu aralıkta 3, 4, 5 ve 6 olmak üzere dört değer vardır. Çeldiriciler: 5: çevre koşulunda sınır değeri 7 de kabul edilirse oluşur, oysa çevre 52'den küçük olmalıdır. 7: kenarların pozitif olma koşulu atlanırsa 0, 1 ve 2 değerleri de sayılır ve toplam 7 çıkar. 11: çevre hesabında kenarlar yalnız bir kez toplanırsa koşul 4x − 2 < 52 olur ve yanlış bir aralık bulunur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem kurma ve çözme (denklemle çözülen problem dahil)
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekildeki eşit kollu terazi dengededir ve kolları yataydır. Sol kefede özdeş iki kutu bulunmaktadır; her kutunun kütlesi aynı olup bu kütle bilinmemektedir. Sağ kefedeki iki ağırlığın kütleleri şekilde gösterilmiştir. Kutular ve ağırlıklar dışında kefelerde başka bir cisim yoktur ve terazinin kolları ağırlıksız kabul edilmektedir.

Sol kefeye, aynı özdeş kutudan bir tane daha konulacaktır. Terazinin yeniden dengede olabilmesi için sağ kefeye, bu durumda eklenmesi gereken ek ağırlığın kütlesi kaç kilogramdır?

Eşit kollu terazi dengede. Sol kefede iki özdeş kutu, sağ kefede 5 kg ve 3 kg kütleli iki ağırlık bulunur.
  1. A

    2 kg

  2. B

    4 kg

    Doğru cevap
  3. C

    8 kg

  4. D

    12 kg

Doğru cevap: B

Çözüm

Terazi dengede olduğundan iki kefedeki kütleler eşittir. Sağ kefedeki toplam kütle, şekildeki 5 kg ve 3 kg'lık ağırlıkların toplamı olarak 8 kg'dır; sol kefedeki iki özdeş kutunun toplamı da 8 kg olmalıdır, bu yüzden tek kutu 8 ÷ 2 = 4 kg'dır. Sol kefeye bir kutu daha eklendiğinde sol kefedeki toplam 3 × 4 = 12 kg olur; sağ kefede 8 kg bulunduğundan dengenin sağlanması için 12 − 8 = 4 kg'lık ek ağırlık gerekir.

Çeldiriciler: '8 kg' sonucu, yeni kutunun kütlesini iki kutunun toplamı gibi alıp sol kefeyi değiştirmeden bırakmanın sonucudur. '2 kg' sonucu, sağ kefedeki 8 kg'ı yeni kutu sayısı olan 4'e bölmenin sonucudur; oysa kutu sayısı değil kütle farkı aranmalıdır. '12 kg' sonucu ise sol kefenin toplam kütlesinin tamamının sağ kefeye eklenmesiyle bulunur; denge farkı yerine tüm sol kefe yüküne bakıldığı için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikler
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir alışveriş merkezinde iki farklı kumbara bulunmaktadır. Birinci kumbaradaki para miktarı x TL, ikinci kumbaradaki para miktarı y TL olarak gösterilmiştir. Şekildeki iki sayı doğrusu, x ve y'nin alabileceği değer aralıklarını ayrı ayrı göstermektedir. Kumbaralardaki paraların farkı, birinci kumbaradaki miktardan ikinci kumbaradaki miktarın çıkarılmasıyla bulunmaktadır. Bu duruma göre x − y farkının alabileceği değerler arasında en büyük tam sayı kaçtır?

İki sayı doğrusu, 0 ile 20 arasında. Birincisinde 12 dahil ve 20 hariç aralık; ikincisinde 3 hariç ve 8 dahil aralık işaretli.
  1. A

    4

  2. B

    11

  3. C

    16

    Doğru cevap
  4. D

    17

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda birinci sayı doğrusundan x'in aralığı okunur: x, 12 dahil ve 20 hariç olmak üzere 12 ≤ x < 20 koşulunu sağlar. İkinci adımda ikinci sayı doğrusundan y'nin aralığı okunur: y, 3 hariç ve 8 dahil olmak üzere 3 < y ≤ 8 koşulunu sağlar. Üçüncü adımda x − y için y'nin eşitsizliği ters yönde yazılır: −8 ≤ −y < −3. Bu eşitsizlik x'in eşitsizliğiyle taraf tarafa toplanınca 12 − 8 ≤ x − y < 20 − 3, yani 4 ≤ x − y < 17 elde edilir. Alt sınır 4 değerine ulaşılır, üst sınır 17 ise ulaşılamaz; bu nedenle en büyük tam sayı 16 olur. Çeldiriciler: 4: yalnızca alt sınır alınıp en büyük değer yerine en küçük değer okunursa çıkar. 11: uç değerler aynı sırayla çıkarılıp 20 − 8 = 12 bulunursa ve 12'nin altındaki en büyük tam sayı alınırsa oluşur. 17: üst sınır 17 ulaşılabilir sanılıp dahil edilirse en büyük tam sayı 17 olur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Koordinat sistemi, doğrusal ilişki (tablo/denklem/grafik), doğrusal denklem grafiği, eğim
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir su şirketi, aboneleri için iki farklı tarife uygulamaktadır ve bu tarifeler aylık faturayı belirler. Şekilde, kullanılan su miktarı (m³) yatay eksende, ödenecek ücret (TL) düşey eksende gösterilmiştir. A ve B doğruları bu iki tarifeye aittir. Her iki tarifede ücret, kullanılan su miktarına doğrusal olarak bağlıdır. Buna göre 12 m³ su kullanan bir abonenin A tarifesiyle B tarifesi arasındaki ücret farkı kaç TL'dir?

Koordinat düzlemi: yatay eksen su miktarı (m³), 0 ile 14 arasında; düşey eksen ücret (TL), 0 ile 70 arasında. A doğrusu düşey eksenin 10 değerinden, B doğrusu 20 değerinden başlar; iki doğru sağa doğru birbirinden ayrılır.
  1. A

    8 TL

  2. B

    10 TL

  3. C

    12 TL

  4. D

    22 TL

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: A doğrusunun düşey eksenini 10 TL'de kestiği ve yatay eksende 1 m³ ilerlendikçe ücretin 2 TL arttığı okunur; buna göre A tarifesi y = 2x + 10 denklemiyle verilir. İkinci adım: B doğrusu düşey eksenini 20 TL'de keser ve her m³ için ücret 3 TL artar; B tarifesinin denklemi y = 3x + 20 olur. Üçüncü adım: 12 m³ için A tarifesinde 2 · 12 + 10 = 34 TL, B tarifesinde 3 · 12 + 20 = 56 TL ödenir; ücret farkı 56 − 34 = 22 TL'dir. Çeldiriciler: 8 TL, eğimin dikey değişimin yatay değişime oranı yerine tersinin alınmasıyla bulunan ücretlerin farkıdır. 10 TL, iki doğrunun düşey eksendeki başlangıç değerlerinin farkının ücret sanılmasından çıkar. 12 TL, B doğrusunun düşey eksendeki 20 TL'lik başlangıç değerinin 10 TL okunmasından oluşur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Çarpanlar ve katlar: asal çarpan, çarpan sayısı, EBOB-EKOK, aralarında asal
  • Orta
  • Şekilli soru

Aşağıdaki tabloda, bir sayının asal sayılara ardışık bölünerek asal çarpanlarına ayrılması gösterilmiştir. Her satırda bölünen sayı, bölen sayıya tam bölünerek bölümü verir. Tabloda A, B ve C harfleri, bölen olarak kullanılan birer asal sayının yerine yazılmıştır.

Buna göre, A + B + C toplamına, tabloda bölünen sütununda yer alan en büyük sayının farklı asal çarpanlarının sayısı eklendiğinde elde edilen sonuç kaçtır?

Asal çarpanlara ayırma bölme tablosu: bölünen 360, bölen 2, bölüm 180; bölünen 180, bölen 2, bölüm 90; bölünen 90, bölen A, bölüm 30; bölünen 30, bölen B, bölüm 15; bölünen 15, bölen C, bölüm 5; bölünen 5, bölen 5, bölüm 1.
  1. A

    8

  2. B

    11

    Doğru cevap
  3. C

    12

  4. D

    14

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, harfli bölenleri bulmaktır. Üçüncü satırda 90:A=3090 : A = 30 olduğundan A=3A = 3; dördüncü satırda 30:B=1530 : B = 15 olduğundan B=2B = 2; beşinci satırda 15:C=515 : C = 5 olduğundan C=3C = 3 bulunur. Buna göre A+B+C=8A + B + C = 8 olur. İkinci adım, bölünen sütunundaki en büyük sayı olan 360360'ın asal çarpanlarını bulmaktır. Bölenler 2,2,3,2,3,52, 2, 3, 2, 3, 5 olup 360=23⋅32⋅5360 = 2^3 \cdot 3^2 \cdot 5 eşitliği verir; farklı asal çarpanlar 22, 33 ve 55 olmak üzere üç tanedir. Üçüncü adım, iki sonucu toplamaktır: 8+3=118 + 3 = 11.

Çeldiriciler: 88, yalnızca harflerin toplamıdır; farklı asal çarpanların sayısı eklenmemiştir. 1212, son satırdaki 11 değerinin asal çarpan gibi sayılmasından çıkar; 11 asal sayı değildir. 1414, 360360'ın asal çarpanlarının tekrarları ayrı ayrı sayılarak (2⋅2⋅2⋅3⋅3⋅52 \cdot 2 \cdot 2 \cdot 3 \cdot 3 \cdot 5 için altı adet) elde edilir; soru ise farklı asal çarpanları istediğinden bu sayı yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • Pisagor bağıntısı ve problemleri
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    BC hipotenüsünün uzunluğu 25 metredir.

  2. II.

    AH yüksekliğinin uzunluğu 12 metredir.

  3. III.

    HC parçasının uzunluğu 12 metredir.

Bir marangoz, bir çatı makasının yatay kirişe dik kesitini kâğıda şekildeki gibi çizmiştir. Kesit, dik açısı A köşesinde olan bir ABC üçgenidir. A köşesinden hipotenüs BC'ye indirilen AH doğru parçası dik açı oluşturur ve kesit üzerinde yükseklik olarak işaretlenmiştir. Şekildeki uzunluklar metre cinsindendir. Marangoz, bu kesitte kiriş ölçülerini kontrol ederken aşağıdaki ifadelerin doğruluğunu inceleyecektir.

Buna göre ifadelerden hangileri doğrudur?

ABC dik üçgeninin dik açısı A köşesinde; BC hipotenüsüne inen AH yüksekliğinin ayağı H noktasında. AB = 15 m, AC = 20 m, BH = 9 m.
  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

    Doğru cevap
  3. C

    I ve III

  4. D

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Büyük dik üçgende Pisagor bağıntısıyla hipotenüs bulunur: BC2=AB2+AC2=152+202=225+400=625BC^2 = AB^2 + AC^2 = 15^2 + 20^2 = 225 + 400 = 625 olduğundan BC=25BC = 25 metredir; birinci öncül doğrudur. Yükseklik AH, küçük dik üçgen ABH içinde Pisagor bağıntısıyla bulunur: AH2=AB2−BH2=225−81=144AH^2 = AB^2 - BH^2 = 225 - 81 = 144 olduğundan AH=12AH = 12 metredir; ikinci öncül doğrudur. HC parçası, hipotenüsten BH çıkarılarak bulunur: HC=BC−BH=25−9=16HC = BC - BH = 25 - 9 = 16 metredir; bu nedenle üçüncü öncül yanlıştır. Doğru yanıt, doğru olan öncüllerin tam olarak birlikte verildiği seçenektir.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği, ikinci öncülün hesaplanmadan bırakılmasının sonucudur; yükseklik 12 metre olduğu için bu seçenek eksik kalır. 'I ve III' seçeneği, HC parçasını yükseklik olan 12 metreyle karıştırmanın sonucudur; oysa HC 16 metredir. 'I, II ve III' seçeneği, üç ifadeyi de kontrol etmeden doğru kabul etmenin sonucudur; üçüncü öncül yanlış olduğu için bu seçenek de yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Cebirsel ifadeler ve özdeşlikler: çarpma, (a±b)^2, a^2-b^2, çarpanlara ayırma
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekildeki parça, kenar uzunlukları şekilde verilen kare biçimli kartonun bir köşesinden, kare biçiminde bir parça kesilip atılmasıyla kalan kısımdır. Kesim kenarlara paralel yapılmıştır. Bu parça üst üste binmeden, boşluk bırakmadan, bir kenarı büyük ve küçük karelerin kenarlarının toplamına eşit olan bir dikdörtgen oluşturacak biçimde yeniden düzenleniyor. Oluşan dikdörtgenin çevresi kaç santimetredir?

Kare biçimli kartonun bir köşesinden kenarı 4 cm olan kare kesilmiş; kalan L biçimli parçanın alt kenarı 9 cm. Kesilen karenin dış kenarları kesikli çizgiyle gösterilmiştir.
  1. A

    18

  2. B

    20

  3. C

    26

  4. D

    36

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda parçanın alanı büyük karenin alanından küçük karenin alanı çıkarılarak bulunur: 9² − 4² = 81 − 16 = 65 cm². İkinci adımda bu fark iki kare farkı özdeşliğiyle (a + b)(a − b) biçiminde çarpanlarına ayrılır; bir kenar a + b = 9 + 4 = 13 cm olduğundan diğer kenar 65 : 13 = 5 cm bulunur, bu da a − b = 9 − 4 = 5 ile aynıdır. Üçüncü adımda dikdörtgenin çevresi 2(13 + 5) = 36 cm olarak hesaplanır. Çeldiriciler: 18, dikdörtgenin iki kenarının toplamının yani yarım çevrenin sonucudur. 20, kalan parçanın alanını kenarı 5 cm olan bir kare sanıp çevresini 4·5 ile hesaplamanın sonucudur; oysa parça kare değil dikdörtgen oluşur. 26, dikdörtgenin kenarlarını 9 cm ve 4 cm almanın sonucudur; oysa kenarlar 13 cm ve 5 cm'dir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Üslü ifadeler: tam sayı kuvvetleri, üs kuralları, 10un kuvvetleri, bilimsel gösterim
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir veri merkezinde yedekleme planı yapılırken iki dosyanın boyutları bayt cinsinden kaydedilmiştir. Ekip, dosyaların sıkıştırılmadan önceki boyutlarını karşılaştırmak için aşağıdaki tabloyu hazırlamış ve her iki dosyanın adını tabloda K ile L olarak yazmıştır. Planın bir sonraki aşamasında dosyaların boyutları arasındaki ilişki, yedekleme kapasitesinin tahmini için kullanılacaktır.

Bu bilgilere göre tablodaki K dosyasının boyutu, L dosyasının boyutunun kaç katıdır?

Tablo: K dosyasının boyutu 9 · 10⁸ bayt, L dosyasının boyutu 3 · 10⁴ bayt; sütunlar dosya adı ve boyut (bayt).
  1. A

    300

  2. B

    30000

    Doğru cevap
  3. C

    120000

  4. D

    270000

Doğru cevap: B

Çözüm

Tablodan K dosyasının boyutu 9⋅1089 \cdot 10^{8} bayt, L dosyasının boyutu 3⋅1043 \cdot 10^{4} bayt okunur. İstenen oran 9⋅1083⋅104\dfrac{9 \cdot 10^{8}}{3 \cdot 10^{4}} olduğundan katsayılar ve 10 kuvvetleri ayrı ayrı bölünür. Birinci adımda katsayılar 9÷3=39 \div 3 = 3 olarak bulunur. İkinci adımda aynı tabanlı kuvvetler bölündüğü için üsler çıkarılır: 108÷104=108−4=10410^{8} \div 10^{4} = 10^{8-4} = 10^{4}. Sonuç 3⋅104=300003 \cdot 10^{4} = 30000 olur; K dosyası L dosyasının 30000 katıdır.

Çeldiriciler: 300, üslerin bölünmesinin sonucudur; 108÷10410^{8} \div 10^{4} işleminde üsler bölünmez, çıkarılır. 120000, katsayıların bölünmek yerine toplanmasından çıkar; 9+3=129 + 3 = 12 ve 12⋅104=12000012 \cdot 10^{4} = 120000 bulunur, oysa oran bölme işlemiyle elde edilir. 270000 ise katsayıların bölünmek yerine çarpılmasının sonucudur: 9⋅3=279 \cdot 3 = 27 ve 27⋅104=27000027 \cdot 10^{4} = 270000 olur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • Eşlik ve benzerlik, benzerlik oranı
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir okulun bahçesinde, yere dik olarak çakılmış bir direk ile yanındaki ağaç, güneşli bir öğleden sonra aynı anda ölçülüyor. Direk ve ağacın gövdeleri yere dik durmaktadır ve güneş ışınlarının yere düşme açısı bu iki cisim için aynıdır. Ölçüm sırasında direğin boyu ile direğin ve ağacın yere düşen gölgelerinin uzunlukları şekilde gösterilmiştir. Buna göre ağacın boyu kaç metredir?

Güneş ışınlarının yere paralel düştüğü bir sahne. Yere dik duran direğin boyu 150 cm, direğin gölgesi 2 m uzunluğundadır. Yanındaki ağacın gölgesi 12 m uzunluğundadır; ağacın boyu soru işaretiyle gösterilmiştir.
  1. A

    9 m

    Doğru cevap
  2. B

    11,5 m

  3. C

    16 m

  4. D

    900 m

Doğru cevap: A

Çözüm

Güneş ışınları iki cisme aynı açıyla geldiğinde, direk ile gölgesinin oluşturduğu dik üçgen ve ağaç ile gölgesinin oluşturduğu dik üçgen benzerdir; bu yüzden boy/gölge oranı iki cisim için aynıdır. Birinci adımda direğin boyunu metreye çeviririz: 150 cm=1,5 m150 \text{ cm} = 1{,}5 \text{ m}. İkinci adımda oranı kurarız: 1,52=h12\frac{1{,}5}{2} = \frac{h}{12}, burada hh ağacın boyudur. Üçüncü adımda orantıyı çözeriz: h=1,5⋅122=9h = \frac{1{,}5 \cdot 12}{2} = 9 m bulunur.

Çeldiriciler: 11,5 m, boy ile gölge farkının boy farkına eşit sanılmasından çıkar; oran kurulmadığı için yanlıştır. 16 m, boy ile gölgenin çapraz eşleştirilmesinden (2⋅12/1,52 \cdot 12 / 1{,}5) çıkar; oran ters kurulduğu için yanlıştır. 900 m, direğin boyu metreye çevrilmeden 150⋅12/2150 \cdot 12 / 2 işlemiyle çıkar; birim dönüşümü atlandığı için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Üçgenler: kenar-açı ilişkisi, üçgen eşitsizliği, kenarortay/açıortay/yükseklik, üçgen çizimi
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir bölgede dört köy, A, B, C ve D, düz doğru parçası biçimindeki yollarla birbirine bağlanacaktır. Yollar kuş uçuşu mesafeyle ölçülmüştür. Şekildeki yolların uzunlukları kilometre cinsindendir ve B ile C köyleri arasındaki ortak yolun uzunluğu x kilometredir; x bir tam sayıdır. Yol planlayan mühendisler yalnızca geometrik bir koşul istemektedir: A, B, C noktalarının ve B, C, D noktalarının her biri gerçek bir üçgen oluşturmalıdır. Bu koşulu sağlayan ortak yol uzunlukları için x kaç farklı tam sayı değeri alabilir?

Dört köy A, B, C ve D arasındaki yollar. AB yolu 4 km, AC yolu 10 km, BD yolu 7 km, CD yolu 9 km; BC yolu x km. Şekil ölçekli değildir.
  1. A

    7

    Doğru cevap
  2. B

    9

  3. C

    11

  4. D

    13

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda ABC üçgenini ele alalım. Bir üçgende iki kenarın farkı üçüncü kenardan küçük, toplamı ise üçüncü kenardan büyük olmak zorundadır. ABC üçgeninin kenarları 4 km, 10 km ve x km olduğundan 10−4<x<10+410 - 4 < x < 10 + 4, yani 6<x<146 < x < 14 bulunur. İkinci adımda BCD üçgeninin kenarları 7 km, 9 km ve x km olduğundan 9−7<x<9+79 - 7 < x < 9 + 7, yani 2<x<162 < x < 16 çıkar. Üçüncü adımda iki aralığın ortak kısmı alınır: 6<x<146 < x < 14. Bu aralıktaki tam sayılar 7, 8, 9, 10, 11, 12 ve 13'tür; dolayısıyla x 7 farklı değer alabilir.

Yanlış seçenekler: '9' seçeneği, aralığın uç değerleri 6 ve 14 de sayıldığında çıkar; bu değerlerde ABC üçgeni düzleşir ve gerçek bir üçgen oluşmaz. '11' seçeneği, ABC için fark olan 4−10=−64 - 10 = -6 değerinin mutlak değer alınmadan sınır olarak kullanılmasından doğar; ortak aralık 2<x<142 < x < 14 olur ve 3, 4, 5 gibi değerler yanlışlıkla sayılır. '13' seçeneği yalnız BCD üçgeninin aralığı kullanıldığında bulunur; ABC üçgeninin koşulu hiç uygulanmamış olur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Koordinat sistemi, doğrusal ilişki (tablo/denklem/grafik), doğrusal denklem grafiği, eğim
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir su deposu, dolu olduğu andan itibaren düzenli bir hızla boşaltılmaktadır. Şekilde, boşaltma başladıktan sonra geçen süre (dakika) yatay eksende, depodaki su miktarı (litre) düşey eksende gösterilmiştir. Tesis yetkilileri, boşaltma hızının sabit kaldığını ve ölçümlerin belirli dakikalarda kaydedildiğini belirtmiştir. Boşalma sırasında su miktarı, geçen süreye bağlı olarak doğrusal biçimde değişmektedir. Buna göre boşaltma başladıktan 5 dakika sonra depoda kaç litre su bulunur?

Çizgi grafik: süreye göre depodaki su miktarı. Süre (dakika) 0, 6, 12, 18, 24, 30 değerlerinde; su miktarı (litre) sırasıyla 150, 120, 90, 60, 30, 0.
  1. A

    5 L

  2. B

    125 L

    Doğru cevap
  3. C

    149 L

  4. D

    175 L

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Grafikte başlangıçta, yani 0. dakikada depoda 150 litre su vardır; 6. dakikada bu miktar 120 litreye iner. Altı dakikada 30 litrelik azalma, dakika başına 30 ÷ 6 = 5 litre boşalma demektir; su miktarı dakikada 5 litre hızla azalır. İkinci adım: Su miktarı V, süre t olmak üzere V = 150 − 5t denklemi kurulur. Beş dakika sonra V = 150 − 5 · 5 = 125 litre bulunur. Çeldiriciler: 5 litre değeri, deponun boş olduğu 30. dakikadaki süre değerini başlangıç miktarı sanıp 30 − 5 · 5 işlemini yapmaktan çıkar. 149 litre değeri, eğimin tersinin alınmasıyla, yani 5 dakika için 1 litre azalma hesaplanmasıyla oluşur. 175 litre değeri ise eğimin işaretinin ters alınmasıyla, su miktarının artmış gibi hesaplanmasından çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Karekök kavramı: tam kare, iki doğal sayı arasında olma, ondalık ifadelerin karekökü
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekilde ön yüzü kare biçiminde olan bir bahçenin plan çizimi verilmiştir. Bahçenin dört kenarı boyunca tek sıra çit çekilecek, kapı için boşluk bırakılmayacaktır. Çit yalnızca tam metre olarak satın alınabildiğinden, gereken uzunluk en yakın tam metreye yukarı yuvarlanacaktır.

Buna göre bahçenin çevresini tamamen kapatmak için en az kaç metre çit alınmalıdır?

Kare biçimli bahçe planı; ön yüzün alanı 50 m² olarak yazılıdır, kenar uzunluğu yazılı değildir.
  1. A

    8

  2. B

    28

  3. C

    29

    Doğru cevap
  4. D

    50

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda şekildeki 50 m² alanlı karenin bir kenarını buluruz; kare alanının karekökü kenar uzunluğu olduğundan kenar 50\sqrt{50} m'dir. İkinci adımda 72=49<50<64=827^2 = 49 < 50 < 64 = 8^2 olduğu için 7<50<87 < \sqrt{50} < 8 bulunur, yani kenar tam sayı değildir ve çevrenin tam metreye yuvarlanması gerekir. Üçüncü adımda çevre 450≈28,284\sqrt{50} \approx 28{,}28 m olur; çit tam metreye yukarı yuvarlanınca en az 29 m alınmalıdır.

Çeldiriciler: 8 m, yalnızca tek bir kenarın yukarı yuvarlanmış uzunluğunun alınmasıyla çıkar; bahçenin dört kenarı olduğu için bu sonuç eksik çit anlamına gelir. 28 m, çevrenin 28,28'in aşağı yuvarlanmasıyla bulunmasından çıkar, ancak çit tam metreye yukarı yuvarlanmalıdır ve bu değer yetmez. 50 m, kenarın alanın dörtte biri sanılarak 12,5 m alınmasıyla çıkar; kenar alanın karekökü olduğu için bu hesap yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Dik dairesel silindir: elemanlar, açınım, yüzey alanı, hacim
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir okulun bahçesinde, şekildeki gibi dik dairesel silindir biçiminde bir yağmur suyu deposu bulunmaktadır. Depo, çatıdan gelen suyu toplayan bir oluğa bağlanmıştır ve her yağıştan sonra tamamen dolmaktadır. Okul yönetimi, bahçe sulamasında kullanılacak bu suyun miktarını litre cinsinden kayda geçirmek istemektedir. Deponun ölçüleri şekil üzerinde verilmiştir; hesaplarda π yerine 3 alınacak ve 1 litrenin 1000 santimetre küpe eşit olduğu kabul edilecektir. Depo tamamen dolu olduğuna göre, depoda biriken suyun hacmi kaç litredir?

Dik dairesel silindir biçiminde su deposu; yarıçap r = 10 cm, yükseklik h = 40 cm.
  1. A

    2,4 L

  2. B

    12 L

    Doğru cevap
  3. C

    48 L

  4. D

    12 000 L

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Şekilden silindirin yarıçapı r=10r = 10 cm, yüksekliği h=40h = 40 cm olarak okunur. Taban alanı πr2=3⋅102=300\pi r^2 = 3 \cdot 10^2 = 300 cm² bulunur. İkinci adım: Silindirin hacmi taban alanı ile yüksekliğin çarpımıdır: V=300⋅40=12 000V = 300 \cdot 40 = 12\,000 cm³. Üçüncü adım: 11 L =1000= 1000 cm³ olduğundan 12 00012\,000 cm³ =12= 12 L eder. Depodaki su 12 litredir.

Çeldiriciler: 48 litre, yarıçap yerine çapın (20 cm) kullanılmasının sonucudur; bu durumda taban alanı 3⋅202=12003 \cdot 20^2 = 1200 cm² olur ve hacim 48 000 cm³, yani 48 litre bulunur. 2,4 litre, hacim yerine yan alanın (2πrh=24002\pi r h = 2400 cm²) litreye çevrilmesiyle çıkar; yan alan bir yüzey ölçüsüdür, hacim için kullanılamaz. 12 000 litre, cm³ cinsinden bulunan hacmin litreye çevrilmeden yazılmasıyla oluşur; 1 litre 1000 cm³ olduğu için bu değer 1000 kat büyük kalır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Veri analizi: sütun/çizgi/daire grafiği yorumlama ve oluşturma
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir ortaokulda öğrencilerin okula hangi ulaşım türüyle geldiği bir daire grafiğinde gösterilmiştir. Şekildeki O merkezli dairenin dilimleri şöyledir: AOB dilimi otobüsle, BOC dilimi bisikletle, COD dilimi yürüyerek, DOE dilimi servisle ve EOA dilimi özel araçla gelen öğrencileri gösterir. Okulda toplam 1440 öğrenci bulunduğuna göre yürüyerek gelen öğrenci sayısı, bisikletle gelen öğrenci sayısından kaç fazladır?

O merkezli daire grafiğinde dilimler AOB, BOC, COD, DOE ve EOA'dır; AOB 96, BOC 48, DOE 72 ve EOA 60 derecedir, COD dilimi soru işaretiyle gösterilmiştir.
  1. A

    36

  2. B

    144

    Doğru cevap
  3. C

    480

  4. D

    1068

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, dairenin tamamının 360° olmasından yararlanarak eksik dilimin merkez açısını bulmaktır: 360 − (96 + 48 + 72 + 60) = 84° çıkar. İkinci adım, yürüyerek gelenlerin payını 84360\frac{84}{360} olarak kurmaktır. Üçüncü adımda bu payı toplam öğrenci sayısıyla çarparız: 84360⋅1440=336\frac{84}{360} \cdot 1440 = 336 öğrenci yürüyerek gelmektedir. Dördüncü adımda bisikletle gelenleri aynı yöntemle buluruz: 48360⋅1440=192\frac{48}{360} \cdot 1440 = 192 öğrenci. İki sayının farkı 336−192=144336 - 192 = 144 olduğundan doğru cevap 144'tür. Çeldiriciler: 36 sayısı, iki dilimin merkez açılarının doğrudan çıkarılmasıyla bulunur; merkez açısı bir ölçüdür, öğrenci sayısı değildir, bu yüzden bu fark öğrenci farkını vermez. 480 sayısı, eksik açının 180° üzerinden oranlanmasının sonucudur; daire 360° olduğu için oran 360 üzerinden kurulmalıdır. 1068 sayısı, payı toplam öğrenci yerine otobüs dilimine (96°) göre kurmanın sonucudur; oran her zaman tüm dairenin ölçüsüne ve toplam öğrenci sayısına göre kurulur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 21

  • DNA ve genetik kod: nükleotid, gen, kromozom, DNA yapısı ve eşlenmesi
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekilde çift iplikli bir DNA parçasının iki ipliği yan yana çizilmiştir. İpliklerden birindeki bütün bazlar harflerle yazılmış, diğerindeki bazlardan bazıları ise '?' ile boş bırakılmıştır. Bu DNA parçasında toplam kaç adet adenin ve timin bazı bulunur?

Çift iplikli DNA parçası; soldaki ipliğin bazları sırasıyla A, T, G, C, A, A, G, T, sağdaki karşı ipliğin bazları sırasıyla T, ?, C, ?, T, T, ?, A.
  1. A

    5

  2. B

    6

  3. C

    8

  4. D

    10

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Bütün bazları harflerle yazılmış olan iplik sırayla A, T, G, C, A, A, G, T'dir. Bu ipliğinde 3 adenin ve 2 timin vardır, yani bu ipliğinde 5 adet A ya da T bazı bulunur. İkinci adım: Çift iplikli DNA'da adenin yalnızca timinle, timin yalnızca adeninle eşleşir. Her A-T çiftinde bir adenin ve bir timin bulunduğundan, harflerle yazılmış ipliğindeki her A ya da T karşı ipliğinde bir A-T çiftinin parçası olur ve toplam A ve T sayısı 2 × 5 = 10 olur. Karşı ipliğin boş bazlarını tek tek bulmaya gerek yoktur, çünkü toplam bu eşleşmeden doğar. Çeldiriciler: '5' değeri yalnızca tek bir ipliğin A ve T bazlarının sayılmasıyla çıkar, çift iplikli yapının ikinci ipliği atlanmış olur. '6' değeri G ve C bazlarının toplam sayısıdır ve A-T sayısıyla karıştırılmıştır. '8' değeri adeninin guanin, timinin sitozin ile eşleştiği yanlış varsayımından doğar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 22

  • Kalıtım: kavramlar, tek karakter çaprazlama, akraba evliliği
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Evlenen iki kuzenin her biri bu gen bakımından Aa genotipine sahiptir.

  2. II.

    Hastalıklı olarak doğan çocuğun genotipi aa'dır.

  3. III.

    Akraba evliliğinde doğan her çocuk hastalıklı olur.

Bir ailede kalıtsal bir hastalık görülmektedir. Bu hastalık, baskın A ve çekinik a alellerinden oluşan bir gen çifti ile belirlenmektedir; hastalık yalnızca her iki alel de a olduğunda ortaya çıkar, yalnızca bir tane a taşıyan bireyler hastalık belirtisi göstermez. Hastalık belirtisi göstermeyen iki kuzen evlenmiş ve bu evlilikten doğan ilk çocukta hastalık görülmüştür. Ailenin bu özellik bakımından başka hastalıklı bireyi bulunmamaktadır.

Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Hastalık yalnızca iki alelinin de a olduğu bireylerde görüldüğünden hastalıklı çocuğun genotipi aa'dır; bu, birinci adımdır. Bu çocuk anne ve babasının her birinden birer a aleli almıştır. Ebeveynler hastalık belirtisi göstermediğinden her birinde en az bir baskın A aleli bulunmalıdır; dolayısıyla iki kuzenin de genotipi Aa'dır, bu da ikinci adımdır. Bu nedenle I ve II yargıları doğrudur. III yargısı yanlıştır: akraba evliliği çekinik alelin iki kopyasını birden taşıma ihtimalini artırır, ancak her çocuğun hastalanması zorunlu değildir; iki a aleli almayan çocuklar hastalanmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 23

  • Biyoteknoloji ve genetik mühendisliği uygulamaları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir fen kulübü, çevresindeki uygulamaları inceleyip dört çalışma hazırlamıştır. Birinci çalışmada bakteriye insan geni aktarılarak insülin üretilmektedir. İkinci çalışmada bir bitkiye yabancı bir gen eklenerek böceklere dayanıklı hâle getirilmiştir. Üçüncü çalışmada bir hayvanın DNA örneği analiz edilerek soyu belirlenmektedir. Dördüncü çalışmada ise verimi yüksek bir buğday elde etmek için iki bitki çaprazlanmış ve istenen özelliği taşıyan bireyler seçilerek çoğaltılmıştır.

Bu dört çalışmadan hangisi biyoteknoloji uygulaması sayılmaz?

  1. A

    Çaprazlanan bitkilerden istenen özellikli bireylerin seçilip çoğaltılması

    Doğru cevap
  2. B

    Yabancı gen eklenerek böceğe dayanıklı bitki elde edilmesi

  3. C

    Bakteri aracılığıyla insülin üretimi

  4. D

    DNA örneğiyle hayvanın soy bağının belirlenmesi

Doğru cevap: A

Çözüm

Biyoteknoloji, canlıların genetik yapısına doğrudan müdahale eden ya da DNA'yı inceleyen uygulamaları kapsar. Bakteriye insan geni aktarılarak insülin üretilmesi ve bitkiye yabancı gen eklenmesi gen aktarımı olduğu için biyoteknoloji sayılır. DNA örneğiyle soy belirlenmesi de doğrudan DNA analizi yapıldığı için bu kapsamdadır. İstenen özellikteki bireylerin çaprazlanıp seçilerek çoğaltılması ise genlere müdahale edilmeden yapılan yapay seçilimdir, yani klasik ıslahtır ve biyoteknoloji sayılmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 24

  • Mutasyon ve modifikasyon
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir bitki türünde iki bireyin mutasyon geçirdiği bilinmektedir: birincinin eşey hücrelerinde, ikincinin ise yalnızca yaprağındaki vücut hücrelerinde bir mutasyon oluşmuştur. Her bireyin normal bir bireyle çaprazlanmasından 30 yavru elde edilmiş ve yavrulardan mutasyon taşıyanların sayısı şekildeki sütun grafiğinde gösterilmiştir.

Bu sonuçlara göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sütun grafiği: eşey hücresi mutasyonlu ebeveynin 30 yavrusundan 24 tanesinde mutasyon görülürken vücut hücresi mutasyonlu ebeveynin yavrularının hiçbirinde görülmemiştir.
  1. A

    Her iki ebeveynin yavrularında mutasyonlu birey sayısı, mutasyonun bütün vücuda yayılması nedeniyle eşittir.

  2. B

    Vücut hücresi mutasyonlu ebeveynin yavrularında da mutasyon görülür, çünkü her hücredeki değişiklik kalıtılır.

  3. C

    Eşey hücresi mutasyonlu ebeveynin yavrularında mutasyon görülmez, çünkü bu hücredeki değişim döllenmeden önce geri döner.

  4. D

    Eşey hücresi mutasyonlu ebeveynin 24 yavrusunda mutasyon görülürken vücut hücresi mutasyonlu ebeveynin yavrularında görülmez.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda grafik okunur: eşey hücresi mutasyonlu ebeveynin 30 yavrusunun 24 tanesinde mutasyon vardır; vücut hücresi mutasyonlu ebeveynin yavrularının ise hiçbirinde mutasyon yoktur. İkinci adımda bu farkın nedeni belirlenir: eşey hücresindeki bir mutasyon üreme hücresiyle birlikte döllenmeye katılır ve yavrunun genotipine geçer; vücut hücresindeki mutasyon ise eşey hücrelerine ulaşmadığı için sonraki kuşağa aktarılmaz.

Çeldiriciler: 'Her iki ebeveynin yavrularında mutasyonlu birey sayısı eşittir' yanlıştır, çünkü mutasyon bireyin bütün vücuduna yayılmaz; hangi hücrede oluştuğu hangi yavrulara geçeceğini belirler. 'Vücut hücresi mutasyonlu ebeveynin yavrularında da mutasyon görülür' yanlıştır, çünkü vücut hücresindeki değişiklik eşeyli üremede yavrulara geçmez. 'Eşey hücresi mutasyonlu ebeveynin yavrularında mutasyon görülmez' yanlıştır, çünkü eşey hücresindeki mutasyon döllenmeyle yavruya ulaşır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 25

  • Besin zinciri, besin ağı, enerji akışı, ayrıştırıcılar
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir gölet ekosisteminde yosunlar ve nilüferler, ekosistemdeki canlıların enerji kaynağını oluşturmaktadır. Son yıllarda göletin kirlenmesi nedeniyle su pirelerinin tamamı ortadan kalkmış ve bu durum ekosistemde gözlemlenmiştir. Bölgedeki canlılar üzerindeki etkiyi incelemek isteyen bir araştırmacı, göletin besin ilişkilerini şekildeki besin ağı üzerinden değerlendirmektedir. Bu bilgilere ve şekildeki besin ağına göre, su pirelerinin ortadan kalkmasının sonucu için aşağıdakilerden hangisi kesin olarak doğrudur?

Gölet besin ağı: yosun ve nilüfer üreticidir; su piresi ile salyangoz birincil, küçük balık ile kurbağa ikincil, yılan ile karabatak üçüncül tüketicidir. Oklar yenenden yiyene doğrudur.
  1. A

    Küçük balığın tek besin kaynağı su pireleri olduğundan bu canlının besin kaynağı ortadan kalkar

    Doğru cevap
  2. B

    Küçük balık ve kurbağa, su pireleri yok olur olmaz hemen yok olur

  3. C

    Değişim, su pirelerini doğrudan yiyen canlılarla sınırlı kalır ve besin ağının diğer kısımlarına yayılmaz

  4. D

    Karabatak iki farklı besin kaynağına sahip olduğundan sayısı azalır

Doğru cevap: A

Çözüm

Şekildeki oklar, besinin yenenden yiyene doğru yönünü gösterir. Birinci adımda küçük balığa gelen tek okun su pireleri kutusundan çıktığı görülür; bu nedenle bu canlının tek besin kaynağı su pireleridir. İkinci adımda su pirelerinin tamamen ortadan kalkmasıyla küçük balığın besin kaynağı kalmaz ve bu canlının besin kaynağının ortadan kalkacağı kesin olarak söylenebilir.

Çeldiriciler: 'Değişim, su pirelerini doğrudan yiyen canlılarla sınırlı kalır ve besin ağının diğer kısımlarına yayılmaz' ifadesi yanlıştır, çünkü su pirelerinin azalması kurbağa üzerinden yılana kadar uzanan bir zincirle diğer canlılara da ulaşabilir. 'Küçük balık ve kurbağa, su pireleri yok olur olmaz hemen yok olur' ifadesi yanlıştır, çünkü bir canlı besin kaynağını kaybettiğinde sayısı zamanla azalır; kurbağa salyangozla da beslendiği için sayısı hemen sıfıra inmez. 'Karabatak iki farklı besin kaynağına sahip olduğundan sayısı azalır' ifadesi yanlıştır, çünkü karabatak küçük balık ve kurbağa ile beslendiği için sayısındaki değişim bu bilgiyle kesinleşmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 26

  • Fotosentez (hızı etkileyen faktörler) ve solunum
  • Orta
  • Şekilli soru

Yeterli su ve mineral verilen, sıcaklığı bu bitki için uygun tutulan bir ortamda bir bitkinin fotosentez yapma hızı, ortamın aydınlatması kademeli olarak artırılarak ölçülmüştür. Ölçüm sonuçları şekildeki grafikte gösterilmiştir.

Grafikte tepe değeri olarak işaretlenen düzeye ulaşıldıktan sonra da aydınlatma artırılmaya devam edildiğinde, hızı sınırlayan etken aşağıdakilerden hangisidir?

Aydınlatma düzeyi 1'den 6'ya kadar artırılırken fotosentez hızı sırasıyla 3, 6, 9, 12, 12 ve 12 olarak ölçülmüştür. Grafikte tepe değeri 12 olarak işaretlenmiştir.
  1. A

    Işık şiddeti

  2. B

    Bitkinin su miktarı

  3. C

    Ortam sıcaklığı

  4. D

    Karbondioksit miktarı

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, grafikten hızın sabitlendiği düzeyi bulmaktır: aydınlatma düzeyi 4 olduğunda hız 12 değerine ulaşmakta, 5 ve 6 düzeylerinde de 12 olarak kalmaktadır. İkinci adım, bu aralıkta aydınlatmanın artık sınırlayıcı olmadığını görmektir; hız aydınlatma arttıkça değişmemektedir. Bitkinin suyu ve mineral ihtiyacı yeterli olduğundan, sıcaklık da bu bitki için uygun tutulduğundan bunlar sınırlayıcı olamaz. Fotosentezin girdilerinden geriye karbondioksit kalır; bu aralıkta hızı sınırlayan etken karbondioksit miktarıdır.

Çeldiriciler: 'Işık şiddeti' seçeneği, ışık arttıkça hızın hep arttığı varsayımından doğar; grafikte hız 4 düzeyinden sonra değişmemektedir. 'Ortam sıcaklığı' seçeneği, sıcaklık arttıkça hızın sınırsız arttığı sanılırsa seçilir; sıcaklık bu bitki için uygun aralıkta tutulmuştur. 'Bitkinin su miktarı' seçeneği yeterli su verildiği için sınırlayıcı bir etken değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 27

  • Madde döngüleri (su, karbon, azot, oksijen), çevre sorunları, küresel iklim değişikliği
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir gün boyunca kapalı bir cam kavanozda bir bitki ve toprak birlikte tutulmuş, kavanozdaki karbondioksit (CO₂) miktarı düzenli aralıklarla ölçülmüştür. Ölçümlerle çizilen grafik şekildedir. Grafiğe göre CO₂ miktarının azaldığı dönem ve bu azalmanın nedeni hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Çizgi grafik: kapalı ortamdaki gaz yoğunluğu (ppm), 06:00 ile 24:00 arasında. 06:00 470, 09:00 440, 12:00 410, 15:00 395, 18:00 380, 21:00 430, 24:00 470 ppm.
  1. A

    Gün ışığı alınan dönemde CO₂ azalır, çünkü bitkiler fotosentezle CO₂ kullanır.

    Doğru cevap
  2. B

    Gün ışığı alınan dönemde CO₂ azalır, çünkü bitkiler bu dönemde CO₂ vermez.

  3. C

    Gece boyunca CO₂ azalır, çünkü fotosentez karanlıkta da sürer.

  4. D

    Gün ışığı alınan dönemde CO₂ artar, çünkü fosil yakıtların yanması CO₂'yi azaltır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Grafikte CO₂ miktarı gün ışığı alınan dönemde düşmektedir; bu dönemde bitkiler ışık altında fotosentez yaparak ortamdaki CO₂'yi kullanır, bu yüzden miktar azalır. Gece boyunca miktar yükselir, çünkü fotosentez durur ve bitkiler ile toprak solunumla CO₂ verir. Fotosentezin karanlıkta sürdüğü düşüncesi bu yükselişi açıklayamaz, bu yüzden 'gece boyunca azalır' yorumu yanlıştır. Bitkilerin CO₂ vermediğini varsaymak da yanlıştır, çünkü bitkiler solunumla her zaman CO₂ verir; gündüz azalmanın nedeni fotosentezin solunumdan daha hızlı CO₂ tüketmesidir. Fosil yakıtların yanması CO₂ üretir, azaltmaz; ayrıca grafik bu dönemde miktarın arttığını değil azaldığını gösterir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 28

  • Sürdürülebilir kalkınma, tasarruf, geri dönüşüm
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir ilçede belediye, okullarla birlikte sürdürülebilir kalkınma projesi başlatıyor. Projede dört öneri yer alıyor: atıkların kağıt, plastik ve cam olarak tek kutuda toplanması, okul çatısına güneş panelleri kurulması, kantinde tek kullanımlık ürünlerin tercih edilmeye devam edilmesi ve koridor lambalarının gün boyu açık bırakılması. Projenin amacı doğal kaynakları korumak, gelecek kuşaklara yaşanabilir bir çevre bırakmak ve ekolojik ayak izini azaltmaktır. Bu önerilerle ilgili hangi değerlendirme doğrudur?

  1. A

    Tek kutuda toplanan atıklar da geri dönüştürülebildiği için ayrıştırmaya gerek yoktur.

  2. B

    Tek kullanımlık ürünlerin tercih edilmeye devam etmesi tasarruf hedefine katkı sağlar.

  3. C

    Gün boyu açık kalan lambalar ayak izini etkilemez, çünkü tüketilen elektrik ayak izine dahil edilmez.

  4. D

    Güneş panelleri fosil yakıt kullanımını azaltarak ekolojik ayak izini küçültür.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, her önerinin hangi kaynağa dokunduğunu belirlemektir: güneş panelleri elektriği fosil yakıt yerine güneş enerjisinden üretir. İkinci adım, bu değişimin ekolojik ayak izine yansımasını düşünmektir: fosil yakıt tüketimi azaldıkça karbon salımı ve doğal kaynak baskısı da azalır. Üçüncü adım, diğer önerileri aynı ölçütle sınamaktır. Doğru değerlendirme, güneş panellerinin ayak izini küçülttüğüdür. 'Tek kutuda toplanan atıklar da geri dönüştürülebildiği için ayrıştırmaya gerek yoktur' ifadesi yanlıştır, çünkü geri dönüşüm için atıkların kaynağında ayrılması gerekir; karışık atık geri kazanılamaz. 'Tek kullanımlık ürünlerin tercih edilmeye devam etmesi tasarruf hedefine katkı sağlar' ifadesi yanlıştır, çünkü tek kullanımlık ürünlerin çok kullanılması kaynak israfını artırır. 'Gün boyu açık kalan lambalar ayak izini etkilemez' ifadesi yanlıştır, çünkü harcanan elektrik de ayak izinin bir parçasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 29

  • Mevsimlerin oluşumu (Dünyanın eğikliği, Güneş ışınlarının geliş açısı)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir bilim kulübü, Dünya'nın dönme ekseninin yörünge düzlemine dik olduğu varsayımsal bir dünyayı tartışıyor. Bu dünyada eksen eğikliği sıfırdır; buna karşılık Dünya Güneş etrafında gerçek yörüngesinde dolanmayı sürdürmektedir. Kulüp üyeleri, orta enlemdeki bir şehirde zemine dik saplanmış düşey bir çubuğun öğle saatindeki gölge boyunu bir yıl boyunca ölçmeyi planlıyor. Bu varsayım altında yapılacak ölçümlerin sonucu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Gölge boyu yıl boyunca değişmez, çünkü öğle güneşinin açısını belirleyen eksen eğikliği sıfırdır.

    Doğru cevap
  2. B

    Eksen dik olsa da mevsimler oluştuğu için gölge boyu yılın belirli dönemlerinde değişir.

  3. C

    Gölge boyu Dünya Güneş'e yaklaştıkça kısalır, uzaklaştıkça uzar.

  4. D

    Gölge boyu gündüz süresiyle birlikte değişir, çünkü gündüz ve gece süreleri yıllık harekete bağlıdır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Bir çubuğun öğle saatindeki gölge boyu, Güneş'in o anki yüksekliğine bağlıdır; yükseklik ise Güneş'in dik geldiği enlemin konumuyla belirlenir. Birinci adımda varsayımda eksen eğikliğinin sıfır olduğu belirlenir; bu durumda Güneş'in dik geldiği enlem yıl boyunca ekvator üzerinde kalır. İkinci adımda mevsimlerin asıl nedeninin eksen eğikliği olduğu hatırlanır; eğiklik ortadan kalkınca Güneş'in öğle yüksekliğindeki yıllık değişim de ortadan kalkar. Üçüncü adımda orta enlemdeki öğle yüksekliği sabit kaldığından çubuğun gölge boyunun da yıl boyunca aynı kalacağı sonucuna varılır. Bu nedenle doğru ifade, gölge boyunun değişmediğini söyler.

Çeldiriciler: Gölge boyunun Dünya'nın Güneş'e yaklaşıp uzaklaşmasıyla değiştiği fikri, mevsimlerin uzaklıktan değil eğiklikten doğduğunu göz ardı ettiği için yanlıştır; yörüngedeki mesafe değişimi ışın şiddetini hafifçe etkiler ama öğle açısını belirlemez. Eksen dik olsa bile mevsimlerin oluşacağı düşüncesi, mevsimlerin kaynağının eğiklik olduğu bilgisiyle çelişir. Gölge boyunun gündüz süresiyle birlikte değiştiği fikri ise eğiklik sıfırken gün ve gecenin her yerde yaklaşık 12 saat eşit kaldığı gerçeğini atladığı için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 30

  • Katı basıncı
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir fen bilimleri laboratuvarında özdeş malzemeden yapılmış, ağırlığı 12 N olan bir blok yumuşak bir sünger üzerine üç farklı konumdan biriyle yerleştiriliyor. Şekilde I numaralı konumda blok en geniş yüzeyi süngere değecek biçimde, II numaralı konumda orta yüzeyi, III numaralı konumda ise en dar yüzeyi süngere değecek biçimde gösterilmiştir. Her konumda blok sünger üzerinde dengededir ve yalnız alt yüzeyi süngere temas eder. Bloğun I, II ve III konumlarında süngere uyguladığı basınçların büyükten küçüğe doğru sıralanışı hangisidir?

Üç konumda aynı blok, her biri bir sünger üzerinde. I konumunda blok kenarları 4 cm, 2 cm ve 1 cm; II konumunda 4 cm, 1 cm ve 2 cm; III konumunda 2 cm, 1 cm ve 4 cm olarak yazılıdır.
  1. A

    I > II > III

  2. B

    I = II = III

  3. C

    III > II > I

    Doğru cevap
  4. D

    III > I = II

Doğru cevap: C

Çözüm

Basınç, kuvvetin temas ettiği yüzey alanına bölünmesiyle bulunur: p = F / A. Bloğun ağırlığı 12 N olup her konumda süngere uyguladığı kuvvet aynıdır; değişen tek şey süngere değen alt yüzeyin alanıdır. Birinci adımda şekildeki kenar uzunluklarından her konumdaki temas alanını buluruz: I konumunda 4 cm × 2 cm = 8 cm², II konumunda 4 cm × 1 cm = 4 cm², III konumunda 2 cm × 1 cm = 2 cm²'dir. İkinci adımda basınçları hesaplarız: I konumunda 12 / 8 = 1,5 N/cm², II konumunda 12 / 4 = 3 N/cm², III konumunda 12 / 2 = 6 N/cm²'dir. Doğru sıralama III > II > I'dir, çünkü temas alanı küçüldükçe aynı kuvvet daha küçük bir yüzeye yoğunlaşır ve basınç artar.

Çeldiriciler: 'I > II > III' seçeneği, geniş yüzeyde basıncın daha büyük olduğunu sanmanın sonucudur; oysa geniş yüzeyde kuvvet daha geniş bir alana yayılır ve basınç küçülür. 'I = II = III' seçeneği ağırlık aynı olduğu için basıncın da değişmeyeceğini varsayar; basınç ise kuvvetin alana oranıdır, alan değişince basınç da değişir. 'III > I = II' seçeneği temas alanı yerine tek bir kenar uzunluğunu kullanmanın sonucudur; I ve II konumlarında uzun kenar 4 cm olduğu için bu yolla iki alan eşit sanılır, ama alan iki kenarın çarpımıdır ve I ile II farklı alanlara sahiptir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 31

  • Sıvı basıncı
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    1 ve 2 numaralı denemeler karşılaştırıldığında, kap genişliği sabitken su derinliği iki katına çıktığında taban basıncı da iki katına çıkmıştır.

  2. II.

    2 ve 3 numaralı denemeler karşılaştırıldığında, kap genişledikçe taban basıncının arttığı sonucu çıkarılabilir.

  3. III.

    1 ve 4 numaralı denemeler karşılaştırıldığında, kap genişliği farklı olsa da taban basıncındaki artışın su derinliğindeki artıştan kaynaklandığı sonucu çıkarılabilir.

Bir fen bilimleri öğretmeni, sıvı basıncını incelemek için dört deney kabı hazırlamıştır. Kaplar şekilde gösterildiği gibi farklı genişliklerdedir ve tabanları yataydır. Her kaba aynı sıvıdan, şekilde belirtilen yükseklikte su konmuştur. Kapların tabanına yerleştirilen basınç sensörleri, her denemedeki taban basıncını paskal (Pa) birimiyle ölçüp tabloya kaydetmiştir. Deneylerde sıcaklık ve sıvı türü bütün kaplarda aynı tutulmuştur. Ölçüm sonuçları düzenli biçimde kayda geçirilmiş, her denemenin değerleri tabloda eksiksiz yazılmıştır. Deneyler aynı öğrenci grubu tarafından ve aynı ölçüm cihazıyla tekrarlanmıştır. Öğrenciler, kabın genişliğinin ve su derinliğinin taban basıncına ayrı ayrı nasıl etki ettiğini görmek için verileri karşılaştırmaktadır. Öğretmen, öğrencilerden bu verileri dikkatle yorumlamalarını ve aşağıdaki yargılardan hangilerinin doğru olduğunu belirlemelerini istemiştir.

Şekil ve tablodaki verilere göre aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Dört kap yan yana. 1 ve 2 numaralı kaplar dar, 3 ve 4 numaralı kaplar geniştir. Su yükseklikleri sırasıyla 10, 20, 20 ve 40 cm'dir. Tabloda taban basınçları 1000, 2000, 2000 ve 4000 Pa'dır.
  1. A

    I ve III

    Doğru cevap
  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

  4. D

    Yalnız II

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda kap genişliği aynı olan (dar) 1 ve 2 numaralı denemeler karşılaştırılır. Yalnız su derinliği değişmektedir: 10 cm'den 20 cm'ye, yani iki katına çıkarken taban basıncı 1000 Pa'dan 2000 Pa'ya, yani iki katına çıkmıştır. Sıvı basıncı derinlikle doğru orantılı arttığı için I yargısı doğrudur.

İkinci adımda su derinliği aynı olan 2 ve 3 numaralı denemeler karşılaştırılır. İkisinde de su 20 cm'dir ve taban basıncı 2000 Pa olarak ölçülmüştür; kap dar olsa da geniş olsa da değer değişmemiştir. Kap genişliği basıncı değiştirmediğinden kap genişledikçe basıncın arttığı sonucu çıkarılamaz; II yargısı yanlıştır.

Üçüncü adımda 1 ve 4 numaralı denemeler karşılaştırılır. Kaplar farklı genişliktedir, ancak ikinci adımda görüldüğü gibi genişlik basıncı değiştirmez. Derinlik 10 cm'den 40 cm'ye, yani dört katına çıkarken basınç 1000 Pa'dan 4000 Pa'ya, yani dört katına çıkmıştır. Basınçtaki bu artış derinlikten kaynaklandığı için III yargısı doğrudur.

Çeldiriciler: 'I ve II' seçeneği, geniş kabın tabanına daha fazla basınç yaptığı yanılgısından doğar; oysa 2 ve 3 numaralı denemelerde taban basıncı eşittir. 'II ve III' seçeneği, I yargısının yanlış sanılması ile II yargısının doğru sanılmasının birleşmesinden doğar. 'Yalnız II' seçeneği ise basıncın kap genişliğine bağlı olduğu ve su derinliğinin etkisinin göz ardı edilebileceği yanılgısından doğar; bu durumda 1 ve 2 numaralı denemelerdeki iki katlık artış açıklanamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 32

  • Basit makineler (kaldıraç, makara, eğik düzlem, çıkrık, dişli)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Kuvvet kazancı 1'den büyüktür.

  2. II.

    Kuvvet, yükten büyüktür.

  3. III.

    Kuvvet 20 N'dan büyüktür.

Bir ortaokul fen laboratuvarında öğrenciler, eşit aralıklı bölmelere ayrılmış homojen bir çubuğu kullanarak basit bir kaldıraç düzeneği kurmuşlardır. Çubuk, şekildeki üçgen destek üzerinde yatay olarak dengededir. Çubuğun sol tarafına bir yük asılmış, sağ tarafına ise aşağı yönlü F kuvveti uygulanmıştır. Yükün ve kuvvetin uygulama noktaları ile destek noktasının konumu şekilde gösterilmiştir. Çubuğun ağırlığı ihmal edilmekte ve sürtünme bulunmamaktadır. Kuvvet kazancı, yükün büyüklüğünün kuvvetin büyüklüğüne oranı olarak tanımlanmaktadır.

Düzenek dengede olduğuna göre, şekildeki bilgiler kullanılarak aşağıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?

Eşit bölmeli yatay çubuk; üçgen destek, sol uçtan 4 bölme uzakta. Destekten 3 bölme solda 30 N ağırlıklı yük asılıdır. Destekten 5 bölme sağda aşağı yönlü F kuvveti vardır.
  1. A

    I ve III

  2. B

    Yalnız III

  3. C

    Yalnız I

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Çubuk dengede olduğundan destek noktasına göre momentler eşittir. Yük kolu 3 bölme, kuvvet kolu 5 bölmedir: 30 N × 3 = F × 5 olduğundan F = 18 N bulunur. İkinci adım: Kuvvet kazancı yük / kuvvet = 30 / 18 = 5/3 olup 1'den büyüktür; birinci öncül doğrudur. Üçüncü adım: Kuvvet 18 N olduğundan yükten (30 N) küçüktür ve 20 N'dan da küçüktür; ikinci ve üçüncü öncüller yanlıştır. Doğru olan yalnız birinci öncüldür. Çeldiriciler: 'I ve III' seçeneği, kuvvet kolunu 4 bölme alıp kuvveti 22,5 N bulmaktan kaynaklanır; bu değerde üçüncü öncül doğru görünür. 'Yalnız III' seçeneği, kuvvet kazancını 1 sanıp kuvveti yüke eşit almaktan doğar. 'II ve III' seçeneği, kol uzunluklarının oranını ters alıp kuvveti 50 N bulmaktan kaynaklanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 33

  • Basit makineler (kaldıraç, makara, eğik düzlem, çıkrık, dişli)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Sistemde bir sabit ve bir hareketli makara bulunur.

  2. II.

    Serbest uca uygulanması gereken kuvvet, yükten büyüktür.

  3. III.

    İp ucu 2 m çekilirse yük 1 m yükselir.

Bir fizik deneyinde öğrenciler, bir sabit ve bir hareketli makaradan oluşan bir palanga düzeneği kurmuşlardır. Deneyin amacı, makara sisteminin yükü taşıma biçimini ve ipin hareketini karşılaştırmaktır. Düzenekte ip, tavana bağlı bir noktadan başlayıp hareketli makaranın etrafından dolanmakta ve serbest ucu sabit makaranın üzerinden aşağı sarkıtılmaktadır. Yükün asıldığı hareketli makara ile yük şekilde gösterilmiştir. Sürtünmeler, makaraların ve ipin kütlesi ihmal edilmektedir. Öğrenciler, serbest ucu şekildeki F yönünde çekerek sistemi dengede tutmuştur.

Düzenekteki makaraların türleri ve ipin hareketi şekildeki bilgiler kullanılarak incelendiğinde, aşağıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?

Tavana bağlı sabit makara ve altında hareketli makara. Hareketli makaraya asılı yükün ağırlığı 180 N'dur. İp tavandan başlayıp hareketli makaranın etrafından dolanır, sabit makaranın üzerinden geçer; serbest ucunda aşağı yönlü F kuvveti vardır.
  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    Yalnız III

  4. D

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Sabit makara yalnız kuvvetin yönünü değiştirir; hareketli makara ise yükü iki ip bölümü ile taşır. Bu nedenle sistemde bir sabit ve bir hareketli makara bulunur ve birinci öncül doğrudur. İkinci adım: Makaraların ve ipin kütlesi ihmal edildiğinden yük iki ip bölümüne eşit paylaşılır, F = 180 / 2 = 90 N olur. Bu değer yükten (180 N) küçüktür; yükten büyük olduğunu söyleyen ikinci öncül yanlıştır. Üçüncü adım: Serbest uç 2 m çekildiğinde iki ip bölümünün her biri 1 m kısalır, yük 1 m yükselir ve üçüncü öncül doğrudur. Doğru öncüller birinci ile üçüncüdür. Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği, ipin 2 m çekilmesinde yükün 2 m yükseldiğini sanmaktan doğar. 'Yalnız III' seçeneği, sabit ve hareketli makara türlerini karıştırıp birinci öncülü yanlış saymaktan doğar. 'I, II ve III' seçeneği, hareketli makaranın kuvveti iki katına çıkardığını sanıp F = 360 N bulmaktan doğar; bu değerde ikinci öncül doğru görünür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 34

  • Elektrik yüklü cisimler: yüklü/nötr sınıflandırma, elektroskop, topraklama
  • Zor
  • Şekilli soru

İletken olmayan iplerle tavana asılmış üç küre, şekildeki gibi dengededir. Küreler birbirine dokunmamakta, her biri kendi ipinin ucunda serbestçe sallanabilmektedir. İplerin ağırlığı ve hava sürtünmesi ihmal edilmekte, sapmaların yalnızca küreler arasındaki elektriksel kuvvetlerden kaynaklandığı kabul edilmektedir. Bu küreler yalnızca birbirleriyle elektriksel olarak etkileşmektedir; iplerin düşeyden sapma yönleri şekilde gösterilmiştir. Şekilde yükünün işareti belirtilen tek küre K'dir. Yüklü iki cisim birbirini hem çekebilir hem itebilir; yüksüz bir cisim ise yüklü bir cisim tarafından çekilebilir. Bu bilgilere ve şekle göre, şekildeki M küresinin elektrik yükü hakkında hangisi kesin olarak söylenebilir?

Tavandan iplerle asılı üç küre: K küresinin üzerinde artı (+) işareti vardır; K ile L birbirine doğru, L ile M birbirinden uzağa doğru sapmıştır.
  1. A

    M küresi nötrdür

  2. B

    M küresi pozitif yüklüdür

  3. C

    M küresi negatif yüklüdür

    Doğru cevap
  4. D

    M küresinin yükü L küresinin yükünün zıt işaretlisidir

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: K ile L arasındaki iplerin birbirine doğru eğildiği görülüyor; iki küre birbirini çekmektedir. Yüksüz bir cisim de yüklü bir cisim tarafından çekilebildiğinden bu çekim tek başına L'nin yüklü olduğunu göstermez.

İkinci adım: L ile M arasındaki iplerin birbirinden uzağa eğildiği görülüyor; iki küre birbirini itmektedir. İtme yalnızca iki cisim de yüklüyse ve yükleri aynı işaretliyse görülür. Bu nedenle L ve M yüklüdür ve ikisinin yükü aynı işaretlidir.

Üçüncü adım: L yüklü olduğu ve K ile çekiştiği için yükleri zıt işaretli olmalıdır. K pozitif olduğundan L negatiftir. L ile M'nin yükleri aynı işaretli olduğundan M de negatiftir.

Çeldiriciler: 'M küresi nötrdür' seçeneği, itme gören bir cismin yüksüz olabileceğini varsayar; oysa yüksüz bir cisim itme yapamaz. 'M küresi pozitif yüklüdür' seçeneği M'yi K ile aynı işarette saymaktan doğar; M'nin yükü L'nin yüküyle aynıdır ve L, K'nin zıttıdır. 'M küresinin yükü L küresinin yükünün zıt işaretlisidir' seçeneği itmeyi zıt yük sanmaktan doğar; yüklü iki cisim zıt işaretle çeker, aynı işaretle iter.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 35

  • Elektrik yükleri ve elektriklenme çeşitleri (sürtünme, dokunma, etki), yüklerin etkileşimi
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Çubuk yaklaştırılmışken, başlıkta çubuğun yükünün zıt işaretli, yapraklarda ise aynı işaretli bir yük bulunur.

  2. II.

    Çubuk başlığa dokunmadığı hâlde başlıktan yapraklara yük geçtiği için yapraklar birbirini iter.

  3. III.

    Parmak başlığa değdirilip çekildikten ve çubuk uzaklaştırıldıktan sonra elektroskopun toplam yükü, çubuğun yükünün işaretinin tersidir.

Metal bir elektroskop; başlık, başlığa bağlı düşey bir metal çubuk ve ucunda iki ince yaprak olan bir düzenekten oluşur. Başlangıçta yaprakları kapalı olan nötr bir elektroskop masanın üzerindedir. Bir öğrenci, elinde tuttuğu bir çubuğu elektroskopun başlığına dokunmadan yaklaştırıyor ve çubuğu bu konumda tutuyor; şekildeki an bu durumdur ve çubuğun işareti şekilde gösterilmiştir. Bu konumdayken öğrenci, parmağını bir an için başlığa değdiriyor ve parmağını çekiyor. Ardından çubuk elektroskoptan uzaklaştırılıyor. Deney sırasında düzeneğe dışarıdan yeni bir yük eklenmiyor. Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Metal elektroskop: üstte metal başlık, altta düşey çubuk ve açık duran iki yaprak. Sağda, başlığa dokunmadan yaklaştırılmış, eksi (−) işaretli yüklü bir çubuk.
  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

  4. D

    I ve III

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Çubuk başlığa dokunmadığı için başlıkla çubuk arasında yük alışverişi olmaz; yalnızca serbest elektronlar yer değiştirir. Birinci adım: Çubuk negatif yüklü olduğundan elektroskopun serbest elektronlarını uzak uca, yapraklara iter. Başlıkta elektron eksiği, yani pozitif yük, yapraklarda ise fazla elektron, yani çubukla aynı işaretli yük kalır. I. yargı doğrudur. İkinci adım: Parmak başlığa değdiğinde yapraklardaki fazla elektronlar başlıktan parmak yoluyla yere akar. Parmak ve çubuk uzaklaştırıldıktan sonra elektroskopta fazla elektron kalmaz; toplam yük, çubuğun işaretinin tersi olan pozitif yüktür. III. yargı doğrudur. Üçüncü adım: Dokunmadan yük geçişi olmadığı için II. yargı yanlıştır.

Çeldiriciler: 'Yalnız II' seçeneği, I. ve III. yargıların ikisinin de yanlış sanılmasından doğar; başlıktaki zıt yük ile parmakla yere akışın etkisi göz ardı edilmiştir. 'I ve II' seçeneği, dokunmadan yük geçtiğinin sanılmasının sonucudur; etki ile elektriklenmede yük geçişi olmaz. 'II ve III' seçeneği, başlıkta da çubuğun işaretinin aynısının toplandığı varsayımından doğar; bu varsayımda I. yargı yanlış kabul edilmiştir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 36

  • Periyodik sistem: grup, periyot, metal/yarımetal/ametal
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir fen bilimleri öğretmeni, sınıfta kullanmak üzere dört elementin elektronlarının katmanlara göre dağılımını bir çizelgeye yazmıştır.

Çizelgede yer alan elementlerden metal olanın periyodik sistemdeki grup numarası kaçtır?

Elementlerin elektron dağılımı: P için K 2, L 8, M 7; R için K 2, L 8, M 6; U için K 2, L 8, M 8, N 1; V için K 2, L 8, M 8.
  1. A

    1

    Doğru cevap
  2. B

    4

  3. C

    7

  4. D

    8

Doğru cevap: A

Çözüm

Bir atomun periyodik sistemdeki grup numarası son katmanındaki elektron sayısına, periyot numarası ise elektron bulunan katman sayısına bakılarak bulunur. Birinci adımda çizelgedeki dağılımlar okunur: U elementinde K, L ve M katmanları dolu, N katmanında 1 elektron vardır; yani U dört katmanlıdır ve son katmanında tek elektron bulunur. İkinci adımda U'nun metal olduğu anlaşılır, çünkü son katmanında tek elektron bulunan bu element 1A grubundaki bir metaldir. P ve R son katmanlarında 7 ve 6 elektronla ametaldir, V ise son katmanı dolu olduğu için soygazdır. Üçüncü adımda metalin grup numarası son katmanındaki elektron sayısına eşit olduğundan 1 bulunur.

Çeldiriciler: 4 değeri U'nun katman sayısıdır, yani periyot numarasıdır; grup numarası yerine okunması periyot ile grubun karıştırılmasıdır. 7 değeri ametal olan P'nin son katmanındaki elektron sayısıdır; metal olmayan bir elementin değeri grup numarası sanılmıştır. 8 değeri ise soygaz olan V'nin grup numarasıdır; son katmanı dolu bir element metal sanılarak yanlış okunmuştur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 37

  • Fiziksel ve kimyasal değişimler
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    K tüpündeki olay fiziksel bir değişimdir.

  2. II.

    L tüpündeki olay kimyasal bir değişimdir.

  3. III.

    M tüpündeki olay kimyasal bir değişimdir.

Bir öğrenci, şekildeki K, L ve M deney tüplerinde üç ayrı deney yapıyor ve gözlemlerini kaydediyor.

K tüpünde katı madde suda karıştırıldığında tamamen kayboluyor ve berrak bir çözelti oluşuyor.

L tüpünde bir metal parçası asitle karıştırıldığında kabarcıklar çıkıyor ve tüpte bir gaz birikiyor.

M tüpünde katı madde suyla karıştırıldıktan sonra karıştırma durdurulduğunda katı, tüpün dibine çöküyor.

Buna göre, öğrencinin gözlemlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Sehpada üç deney tüpü K, L ve M harfleriyle işaretli. Tüplerin etiketleri: K için şeker-su, L için Mg-asit, M için Fe-su. Tüplerdeki sıvı seviyeleri şekilde gösterilmiştir.
  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: K tüpündeki katı suda dağılarak çözünür, maddenin kimliği değişmez; bu bir çözünme olayıdır ve fiziksel değişimdir, I. ifade doğrudur. İkinci adım: L tüpünde metal asitle tepkimeye girip hidrojen gazı açığa çıkarır; hidrojen yeni bir madde olduğundan olay kimyasal değişimdir, II. ifade doğrudur. Üçüncü adım: M tüpündeki katı suda çözünmez, yalnızca karışır ve dibe çöker; maddelerin kimliği korunur, bu bir ayırma olayıdır ve fiziksel değişimdir, III. ifade yanlıştır. Çeldiriciler: Yalnızca birinci ifadeyi doğru sayan yanıt, gaz çıkışını fiziksel değişim saymaktan doğar; yeni maddenin oluştuğu fark edilmezse bu yanlış elde edilir. Yalnızca ikinci ifadeyi doğru sayan yanıt, çözünmeyi kimyasal değişim saymaktan doğar; çözünme sırasında madde yeni bir maddeye dönüşmez. İkinci ve üçüncü ifadeleri birlikte doğru sayan yanıt ise çökelmeyi kimyasal değişim saymaktan kaynaklanır; çökelme maddelerin kimliğini değiştirmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 38

  • Asitler ve bazlar, pH, ayraçlar, asit yağmurları
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir öğrenci K, L, M ve N sulu çözeltilerinin pH değerlerini ölçmüş ve her birinin mavi ile kırmızı turnusol kâğıtları üzerindeki etkisini aşağıdaki tabloya kaydetmiştir.

Tabloda ? ile gösterilen hücre, N çözeltisinin mavi turnusol kâğıdı üzerindeki etkisine karşılık gelmektedir. Buna göre bu hücreye yazılması gereken gözlem aşağıdakilerden hangisidir?

Tablo: K (pH 3) mavi kırmızıya döner, kırmızı kalır. L (pH 11) mavi kalır, kırmızı maviye döner. M (pH 7) ikisi de değişmez. N (pH 2) mavi ?, kırmızı kalır.
  1. A

    Mavi kalır

  2. B

    Maviye döner

  3. C

    Kırmızıya döner

    Doğru cevap
  4. D

    Renksiz hâle gelir

Doğru cevap: C

Çözüm

Asitler mavi turnusol kâğıdını kırmızıya çevirir; bazlar kırmızı turnusol kâğıdını maviye çevirir. Nötr çözeltiler ise her iki kâğıdın rengini değiştirmez. Tabloda N çözeltisinin pH değeri 2 olarak verilmiştir; 7'den küçük olduğu için çözelti asidiktir. Bu nedenle mavi turnusol kâğıdı kırmızıya döner ve boş hücreye 'Kırmızıya döner' yazılır.

Çeldiriciler: 'Mavi kalır' seçeneği, nötr ya da bazik bir çözeltinin mavi turnusol üzerindeki etkisinin asidik bir çözeltiye uygulanmasından çıkar. 'Maviye döner' seçeneği, asidik ve bazik ortamdaki turnusol renk değişimlerinin birbirine ters eşlenmesinden doğar. 'Renksiz hâle gelir' seçeneği, turnusol kâğıdı yerine fenolftalein ayracının renk özelliğinin karıştırılmasından kaynaklanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 39

  • Maddenin ısı ile etkileşimi: ısınma, hâl değişimi, grafik, öz ısı
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Buz parçaları erirken çevreden ısı alır ve erime sürdüğü sürece sıcaklıkları 0 °C'de sabit kalır.

  2. II.

    Bardağın dış yüzeyindeki su damlacıkları, havadaki su buharının soğuk yüzeyde yoğuşmasıyla oluşur ve bu hâl değişiminde madde ısı verir.

  3. III.

    Buz parçalarından ortama ısı aktarımı, buzların sıcaklığının ortam sıcaklığından yüksek olması nedeniyle gerçekleşir.

Sıcak bir yaz gününde içine birkaç buz parçası atılmış cam bir bardak masanın üzerine bırakılıyor. Bardağın çevresindeki havanın sıcaklığı 30 °C olarak ölçülüyor. Kısa süre sonra bardağın dış yüzeyinde ince bir su tabakası görülüyor ve bardaktaki buz parçaları yavaş yavaş küçülüyor. Bardak masaya konulduğunda masa yüzeyi de ortam sıcaklığındadır ve bardağın içindeki karışım buzların tamamı eriyene kadar ortamla ısı alışverişi yapıyor. Olay boyunca bardağın kapağı açık tutuluyor ve bardağa dışarıdan başka bir ısı kaynağı eklenmiyor. Bu olaylarla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

  1. A

    I

  2. B

    I ve II

    Doğru cevap
  3. C

    II ve III

  4. D

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Üç ifadeyi birer birer sınayalım. I. ifade doğrudur: buz erirken çevreden ısı alır ve saf suda erime sürerken sıcaklık 0 °C'de sabit kalır, çünkü alınan ısı sıcaklığı değil hâl değişimini sürdürür. II. ifade doğrudur: havadaki su buharı soğuk yüzeye temas edip sıvılaşırken ısı verir ve bu yüzden dış yüzeyde su damlacıkları birikir. III. ifade yanlıştır: ısı her zaman sıcaklığı yüksek cisimden düşük olana doğru akar; bardağın içindeki buz ortamdan daha soğuk olduğundan ısı ortamdan buza geçer, buz ortama ısı vermez. Çeldiriciler: 'II ve III' seçeneği buzun ortama ısı verdiğini varsayan yanılgıya dayanır; 'I, II ve III' seçeneği III. ifadedeki ısı akış yönü yanlış okunduğunda çıkar; 'I' seçeneği ise yoğunlaşmanın ısı aldığını sanan adayın eksik yanıtıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 40

  • Maddenin ısı ile etkileşimi: ısınma, hâl değişimi, grafik, öz ısı
  • Zor
  • Şekilli soru

Özdeş bir ısıtıcı, şekilde kütlesi verilen kaptaki sıvıyı 4 dakika boyunca ısıtıyor; ısıtıcının gücü de şekilde yazılıdır. Isı kaybı ihmal edildiğine göre sıvının öz ısısı 4 J/(g·°C)'dir ve sıvının başlangıç sıcaklığı 20 °C'dir. Buna göre ısıtma sonunda sıvının sıcaklığı kaç °C olur?

Bir ısıtıcının üzerinde bir kap; ısıtıcının gücü 10 J/s, kaptaki sıvının kütlesi 100 g olarak yazılıdır.
  1. A

    6

  2. B

    20,1

  3. C

    23

  4. D

    26

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda ısıtıcının verdiği ısıyı bulalım. Isıtıcı her saniye 10 J ısı verdiğine göre 4 dakika, yani 240 saniye boyunca verdiği ısı Q = 10 · 240 = 2400 J olur. İkinci adımda bu ısının sıvının sıcaklığını artırdığını Q = m · c · ΔT ile yazalım: 2400 = 100 · 4 · ΔT, buradan ΔT = 6 °C bulunur. Üçüncü adımda sıcaklık artışını başlangıç sıcaklığına ekleyelim: 20 + 6 = 26 °C. Çeldiriciler: '6' seçeneği, sıcaklık artışının başlangıç sıcaklığı eklenmeden son sıcaklık olarak alınmasının sonucudur. '20,1' seçeneği, dakikanın saniyeye çevrilmeden 4 saniye gibi kullanılmasıyla çıkar. '23' seçeneği ise kütleyi 200 g okumanın sonucudur; bu durumda sıcaklık artışı yarıya düşer.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

İstersen uygulamada da çözebilirsin

Aynı soruları süre tutarak benzersor uygulamasında çözebilir, sonuçlarını sonra inceleyebilirsin.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

Uygulamayı incele

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by