20 soru · LGS

LGS Türkçe Deneme 4 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

LGS Türkçe Deneme 4 cevap anahtarı ve 20 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Paragraf yapısı: cümle sıralama, boşluk/parça tamamlama, cümle çıkarma/yerleştirme
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Mahalle kütüphanesi bu yaz her cuma akşamı gece okuma etkinliği başlattı. İlk haftalarda katılım çok yüksekti. (I) ……, son haftalarda gelenlerin sayısı belirgin biçimde azaldı. (II) ……, kütüphane yönetimi çocukların tercihlerini öğrenmek için kısa bir anket hazırlamaya karar verdi. (III) ……, katılımcıların görüşüne başvurmak etkinliğin sürdürülebilirliği açısından önemlidir.

Bu paragrafta numaralanmış boşluklara sırasıyla hangi ifadeler getirilmelidir?

  1. A

    Böylece, bu nedenle, kısacası

  2. B

    Ancak, kısacası, bu nedenle

  3. C

    Ancak, bu nedenle, kısacası

    Doğru cevap
  4. D

    Bu nedenle, ancak, kısacası

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci boşluğun önündeki cümlede katılımın çok yüksek olduğu, arkasındaki cümlede ise sayının azaldığı anlatılır. İki durum birbirine zıt olduğu için bu boşluğa karşıtlık bildiren "ancak" gelir. İkinci boşluğun önündeki azalma, yönetimin anket hazırlama kararının nedenidir; neden-sonuç ilişkisini kuran "bu nedenle" bu boşluğa uyar. Üçüncü boşluk, paragrafın sonunda katılımcı görüşüne başvurmanın önemini toplayan cümlenin önünde yer aldığı için özetleme bildiren "kısacası" ile tamamlanır. Çeldiriciler: "Böylece, bu nedenle, kısacası" dizisi birinci boşluğa sonuç bildiren "böylece" koyar; oysa yüksek katılım azalmanın nedeni değildir, bu yüzden burada karşıtlık gerekir. "Ancak, kısacası, bu nedenle" dizisinde ikinci boşluğa özetleme ifadesi gelir; oysa bu boşluk anket kararının nedenini bağlamalıdır. "Bu nedenle, ancak, kısacası" dizisinde ilk iki ifadenin yeri değişmiştir: sonuç ilişkisi karşıtlık yerine, karşıtlık ilişkisi de sonuç yerine konulmuştur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Sözcükte anlam: gerçek/mecaz/terim anlam, çok anlamlılık, eş/zıt/yakın anlam, bağlama göre anlam
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Temmuz sonunda yayla köyüne yürüdük. Yolun kenarında(1) küçük bir çeşme vardı, suyu serindi(2). Köye varınca gökyüzü kararmış(3), tepelerde sis dolaşıyordu. Rehberimiz, vadinin ağzını(4) gösterdi.

Altı çizili sözcüklerden hangisinin bu bağlamdaki anlamı yanlış verilmiştir?

  1. A

    (4) ağzını: sözünü

    Doğru cevap
  2. B

    (2) serindi: soğuktu

  3. C

    (1) kenarında: kıyısında

  4. D

    (3) kararmış: karanlıklaşmış

Doğru cevap: A

Çözüm

Metindeki dört sözcüğün bağlamdaki anlamı tek tek kontrol edilir. “Kenarında” yolun kıyısını anlatır, “kıyısında” karşılığı bu anlama uyar. “Serindi” suyun sıcaklığını bildirir ve “soğuktu” karşılığı bu kullanımla örtüşür. “Kararmış” gökyüzünün karanlıklaşmasını anlatır, “karanlıklaşmış” karşılığı da aynı durumu verir. “Vadinin ağzını” ifadesinde “ağız” mecaz olarak bir yerin girişini anlatır; “sözünü” karşılığı ise bu bağlamda bir yer anlamı taşımadığı için yanlış verilmiştir.

Çeldiriciler: “kıyısında”, “soğuktu” ve “karanlıklaşmış” karşılıkları metinde kullanılan anlamı doğru verdiği için doğru eşleşmelerdir; sorunun aradığı yanlış eşleşme bunlar değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Cümlede anlam: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, öznel/nesnel, anlamca birleştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir bilim müzesini tanıtmak için hazırlanan broşüre cümleler yazılacaktır. Broşürü hazırlayan öğrenciler, müzenin özelliklerini anlatan cümleleri ayrı ayrı gözden geçirmiş ve her birinin nasıl bir anlam taşıdığını incelemek istemiştir. Broşürü okuyacak aileler de bu cümlelerden bilgi edinecektir. Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisinde öznel bir yargı yoktur?

  1. A

    Müzenin giriş katında 1987 yılında kurulan bir planetaryum bulunmaktadır.

    Doğru cevap
  2. B

    Müzenin ikinci katındaki deney bölümü, ne yazık ki, ziyaretçilerin beklentisini karşılamamaktadır.

  3. C

    1987'de kurulan bu müze, şehrin en değerli kültür merkezlerinden biridir.

  4. D

    Bilim müzeleri, çocukların merakını geliştirmede önemli bir rol oynamaktadır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Öznel yargı, kişinin beğenisini, duygusunu ya da değerlendirmesini bildirir; nesnel cümle ise doğruluğu kontrol edilebilen bir durumu aktarır. Planetaryumun giriş katında bulunduğunu ve kuruluş yılını veren cümle, sınanabilir bir olguyu anlattığı için nesneldir ve istisna olarak doğru yanıttır. Çeldiriciler: 'ne yazık ki' ifadesi yazarın üzüntüsünü bildirdiği için öznel yargıdır. Sayı ve tarih içermesine rağmen 'en değerli' sıfatıyla bir değerlendirme yapan cümle de öznel bir yargı taşır, bu yüzden istisna olamaz. 'Önemli bir rol oynamaktadır' cümlesi genel kabul görse de bir değerlendirme bildirdiği için öznel yargıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Cümlede anlam: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, öznel/nesnel, anlamca birleştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koşul-sonuç ilişkisi vardır? Her cümlede yer alan ekleri ve bağlaç görevli sözcükleri, cümlenin kurduğu anlam ilişkisine göre dikkatle ve sırayla inceleyerek yanıtlayınız.

  1. A

    Yağmur yağdığı için temizlik etkinliği ertelendi.

  2. B

    Bahçe temizlensin diye öğrenciler gönüllü olarak toplandı.

  3. C

    Yağmur dinince öğrenciler temizliğe bahçeden devam etti.

  4. D

    Yağmur yağarsa temizlik etkinliği salona alınacaktır.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Koşul-sonuç ilişkisinde bir yargının gerçekleşmesi bir şartın yerine gelmesine bağlıdır; bu ilişki çoğunlukla '-sa/-se' eki ya da 'sürece', 'takdirde' gibi yapılarla kurulur. Doğru cümlede 'yağmur yağarsa' ifadesi şartı, 'salona alınacaktır' ifadesi ise bu şarta bağlanan sonucu bildirdiği için koşul-sonuç ilişkisi vardır. Çeldiriciler: 'yağdığı için' ifadesi bir nedeni bildirdiğinden neden-sonuç ilişkisidir. 'Bahçe temizlensin diye' ifadesi ulaşılmak istenen bir hedefi anlattığı için amaç-sonuç ilişkisidir. 'Yağmur dinince' ifadesi bir zamanı bildirir ve şart taşımadığı için koşul-sonuç değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Anlatım bozuklukları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Bisiklet yolunun açılmasından sonra öğrenciler okula peş peşe art arda gelmeye başladı.

  2. II.

    Belediye, okul çevresindeki bisiklet yollarının bakımını her ay yapmakta ve yolların güvenliğini denetlemektedir.

  3. III.

    Yolun tamamlanmasıyla birlikte öğrencilerin okula güvenle ulaşmasını, servis sayısının azalmasını.

  4. IV.

    Öğrencilerin büyük çoğunluğu, bisiklet yolunun sağladığı güvenli ulaşımı memnuniyetle karşılamaktadır.

Bir ilçede okul yolu üzerine yeni bir bisiklet yolu yapılması planlandı. Proje öncesinde ilçe belediyesi, okul girişlerinde öğrencilerin okula nasıl geldiğini gözlemledi. Gözlemler, öğrencilerin büyük bölümünün yaya ya da servisle geldiğini gösteriyordu. Yol tamamlandıktan sonra ise okula ulaşımla ilgili değişiklikler bir raporda toplandı. Aşağıdaki numaralanmış cümlelerden hangilerinde anlatım bozukluğu vardır?

  1. A

    I, II ve III

  2. B

    Yalnız I

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    I ve IV

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda her numaralı cümlede hem anlam tekrarı hem de yüklem eksikliği olup olmadığı denetlenir. İkinci adımda I numaralı cümlede 'peş peşe' ve 'art arda' sözleri aynı anlamı taşıdığı için birlikte kullanılmaları gereksiz bir tekrardır; bu bir anlatım bozukluğudur. Üçüncü adımda III numaralı cümlede 'ulaşmasını' ve 'azalmasını' biçimleri isim fiil olduğundan cümlede çekimli bir yüklem bulunmaz; cümle yarım kalmıştır ve bu da bir anlatım bozukluğudur. II ve IV numaralı cümlelerde öğeler eksiksizdir ve anlam tekrarı yoktur, bu cümleler bozukluk içermez. Sonuç olarak bozukluk taşıyan cümleler I ve III'tür. Çeldiriciler: 'I, II ve III' seçeneği, bozukluğu olmayan II'yi de içerdiği için yanlıştır. 'Yalnız I' seçeneği yalnızca anlam tekrarını sayıp yüklemi eksik olan III'ü atladığı için yanlıştır. 'I ve IV' seçeneği, bozuk olan III'ü dışarıda bırakıp bozukluğu olmayan IV'ü içerdiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Deyim, atasözü, özdeyiş ve metne katkısı
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir heykeltıraş, atölyesine yeni gelen çıraklarının taşa hemen şekil vermeye çalıştığını görünce duvara şu cümleyi yazdırmış:

"Heykel ustanın elinde doğmaz; taşın içinde bekleyen biçim, yontucunun eli fazlayı çektikçe kendiliğinden ortaya çıkar."

Bu sözle anlatılmak istenen, aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Sert malzemeyle çalışırken aletleri ustalıkla kullanmak, işin başarısı için gereklidir.

  2. B

    Gelişim, eklemekten çok gereksiz olanların ayıklanmasıyla sağlanır.

    Doğru cevap
  3. C

    Başarı, üretilen eser sayısının artırılmasıyla kendiliğinden ortaya çıkar.

  4. D

    Bir eser, dışarıdan eklenen yeni parçalarla tamamlanmadıkça değer kazanamaz.

Doğru cevap: B

Çözüm

Doğru yanıt, sözdeki mecazları çözüp genel bir yargıya ulaşılınca bulunur. Birinci adımda taş işlenmemiş ham değeri, yontma gereksiz kısımları kaldırmayı, heykel ise ortaya çıkacak olgun biçimi anlatır. İkinci adımda bu karşılıklardan bir yargı kurulur: biçim taşın içinde zaten vardır ve fazlalık ayıklandıkça görünür olur, dolayısıyla gelişim eklemekle değil ayıklamakla sağlanır. Üçüncü adımda bu yargıyı birebir karşılayan seçenek, sözün anlatmak istediğini verir.

Çeldiriciler: Sert malzemeyle ustalıkla çalışmaya dair seçenek, sözü atölye tekniğine indirgeyen literal bir okumadır. Üretim miktarını başarıyla eşleyen seçenek, yargıyı aşırı genelleyip ölçütü miktara kaydırır. Dışarıdan eklemeye dayanan seçenek ise sözün tersini söyler, çünkü sözün anlattığı biçim dışarıdan eklenmez, içeriden açığa çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Muhabir: Seramikte en çok neye dikkat ediyorsunuz? Sanatçı: Sabra ihtiyaç var; fırınlamada sonucu önceden kestirmek zor. Muhabir: Seramik sanırım eğlence için yapılan bir hobi. Sanatçı: Hayır, emek isteyen ciddi bir uğraş.

Sanatçının görüşlerine göre bu söyleşiden hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Seramik, eğlence amacıyla yapılan bir hobidir.

  2. B

    Seramik, emek ve sabır gerektiren ciddi bir uğraştır.

    Doğru cevap
  3. C

    Seramik atölyelerinde fırınlama işi uzmanlara bırakılmalıdır.

  4. D

    Sabır, sanat dallarının çoğunda en önemli beceridir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Söyleşide sanatçı, seramikte sabra ihtiyaç olduğunu ve fırınlama sonucunun önceden kestirilmesinin zor olduğunu söyler. Muhabirin 'eğlence için yapılan bir hobi' yargısına sanatçı 'emek isteyen ciddi bir uğraş' diyerek karşı çıkar; bu nedenle sanatçının görüşü, seramiğin emek ve sabır gerektiren ciddi bir uğraş olduğudur. Çeldiriciler: eğlence hobisi yargısı muhabirin sözüdür ve sanatçı bunu reddettiği için sanatçıya ait değildir. Fırınlama işinin uzmanlara bırakılması gerektiği söyleşide hiç geçmediği için buradan ulaşılamaz. Sabrın sanat dallarının çoğunda en önemli beceri olduğu yargısı, sanatçının yalnızca seramik için söylediği sözü bütün sanat dallarına genelleştirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir dede, torununa her sonbahar bahçeye bir fidan dikmeyi öğretirdi. Kökler toprağa yerleşirken acele edilmemesi gerektiğini söylerdi. Çocuk, fidanın ilk yıl meyve vermediğini görünce sabırsızlandı. Dede ise bir ağacın değerinin meyvesinden ibaret olmadığını, dikmek için harcanan emeğin de değerli olduğunu anlatırdı.

Bu metinden aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A

    Ağacın değeri, verdiği meyveden ibaret değildir.

  2. B

    Çocuk, fidanın ilk yıl meyve vermemesi üzerine sabırsızlanmıştır.

  3. C

    Dede, torununa fidan dikmeyi bahçenin gelirini artırmak için öğretmiştir.

    Doğru cevap
  4. D

    Dede, torununa fidan dikmeyi her sonbaharda öğretirdi.

Doğru cevap: C

Çözüm

Metinde dede her sonbahar torununa fidan dikmeyi öğretir, ağacın değerinin yalnız meyvesinde olmadığını ve dikim emeğinin de değerli olduğunu anlatır. Çocuğun ilk yıl meyve görmeyince sabırsızlandığı da metinde yazılıdır. Ancak bahçenin gelirini artırmak amacıyla öğretme yapıldığı hiçbir yerde söylenmez; bu nedenle bu yargıya metinden ulaşılamaz. Çeldiriciler: meyveden ibaret olmadığı yargısı metindeki değer anlayışının başka sözcüklerle söylenmiş biçimidir, doğru olmasına rağmen yeni göründüğü için yanlış sanılabilir. Çocuğun sabırsızlanması ve dedenin her sonbahar bu işi öğretmesi metinde açıkça yazıldığı için bunlar ulaşılabilir bilgilerdir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Metin türleri ve hikâye unsurları (şiir, hikâye, anı, makale, fıkra, mektup, tiyatro; olay-kişi-mekân-zaman)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Liman kasabasının yaşlı balıkçısı ağlarını boş çeker ve kayığını kıyıya bağlayarak kahveye yürür. Kahvecinin tezgâhında soğumuş bir çay bekler. Rıhtımdaki çuvalların ve martıların arasından geçerken kayığın hasarlı kenarını düşünür; yine de denize açılmaya karar verir.

Bu metinde hikâye unsurlarından hangisine yer verilmemiştir?

  1. A

    Olay: ağların boş çekilmesi ve kayığın hasarı

  2. B

    Kişi: yaşlı balıkçı ile kahveci

  3. C

    Yer: liman kasabası, kahve ve rıhtım

  4. D

    Zaman: olayların geçtiği gün veya mevsim

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Hikâye unsurları olay, kişi, yer ve zaman olmak üzere dört temel öğeden oluşur; bir metinde bu öğelerden biri açıkça bulunmayabilir. Metinde ağların boş çekilmesi ve kayığın hasarıyla bir olay, yaşlı balıkçı ve kahvecinin varlığıyla kişiler, liman kasabası, kahve ve rıhtımla yer bildirilmiştir. Gün, saat ya da mevsim gibi bir zaman bildirimi bulunmadığı için aranan unsur zamandır.

Çeldiriciler: Ağların boş çekilmesi ve kayığın hasarı metinde açıkça anlatıldığı için olay öğesi vardır. Yaşlı balıkçı ile kahvecinin varlığı kişi öğesini, liman kasabası, kahve ve rıhtım ise yer öğesini gösterir; bu nedenle bu üç öğe yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Paragraf: konu, ana düşünce/duygu, yardımcı düşünce, başlık, özet
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Ortak kullanılan bir su yolunun işe yaraması, kullanıcıların birlikte sorumluluk almasına bağlıdır.

  2. II.

    Kanalın bir bölümü, çiftçilerden birinin tarlasının sınırı boyunca uzanmaktadır.

  3. III.

    Kanal çamurla dolunca iki tarlaya da yeterli su ulaşmamış ve ürünler zarar görmüştür.

  4. IV.

    Bu nedenle ortak bir kaynağın korunması, ondan yararlananların birlikte üstlendiği bir sorumluluktur ve birlikte davranıldığında iki taraf da kazanır.

Bir sulama kooperatifinin bilgilendirme toplantısında üyelere dağıtılan bu paragrafın cümleleri numaralandırılmış ve sırası değiştirilmemiştir. Kanalın bakımı konusunda karar alınmadan önce paragrafı okuyan bir üye, cümleleri tek başına değil, birbirine bağlı olduklarını göz önünde bulundurarak değerlendirmektedir. Üye, her cümlenin paragraftaki işlevini düşünerek okumayı tercih etmektedir. Paragrafta ana düşünce hangi numaralı cümlelerde verilmiştir?

  1. A

    II ve III

  2. B

    I ve IV

    Doğru cevap
  3. C

    I ve III

  4. D

    IV

Doğru cevap: B

Çözüm

Doğru cevabı bulmak için her cümlenin paragraftaki işlevine bakılır. Birinci adımda I. cümle, ortak bir su yolunun işe yaramasının ortak sorumluluğa bağlı olduğunu genel bir yargı olarak söyler; paragrafın asıl düşüncesi budur. İkinci adımda II. cümle yalnızca kanalın nerede uzandığını anlatan bir ayrıntıdır, III. cümle ise bakımsızlığın somut sonucunu gösteren bir örnektir; ikisi de düşünceyi destekler ama taşımaz. Üçüncü adımda IV. cümle, I. cümledeki düşünceyi sonuç olarak yeniden kurar ve ana düşünceyi taşır. Bu nedenle ana düşünceyi taşıyan cümleler I ve IV'tür. Çeldiriciler: 'II ve III' seçeneği ayrıntı ve örneği ana düşünce saydığı için yanlıştır. 'I ve III' seçeneği I. cümleyi doğru bulsa da III. cümleyi ana düşünce gibi gösterdiği için yanlıştır. 'IV' seçeneği ana düşünceyi taşıyan iki cümleden yalnız birini verdiği için eksik kalır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Ekran süresinin artması, uzun metin okuma alışkanlığını zayıflatıyor olabilir. Ancak bu zayıflama her yaşta aynı biçimde gözlenmez; ailelerin günlük okuma saatlerini birlikte planladığı evlerde çocuklar kitaba daha sık yöneliyor. Bu durum, alışkanlığın kendiliğinden değil, düzenli bir çevreyle kazanıldığını gösteriyor. Yazar bu eğilimi bir tehdit olarak değil, dikkatle yönetilmesi gereken bir değişim olarak ele alıyor.

Bu metinden hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Ekran süresi arttıkça uzun metinleri okuma isteği kendiliğinden artar.

  2. B

    Dijital araçlar, kitap okumanın yerini çoktan almıştır.

  3. C

    Yazar, ekran kullanımını okuma alışkanlığı açısından bir tehdit olarak görmektedir.

  4. D

    Çocukların kitapla kurduğu ilişki, evdeki düzenden etkilenebilir.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Metin, ekran süresinin okuma alışkanlığını zayıflatabileceğini, ancak bu etkinin her yaşta aynı olmadığını söyler. Ailelerin okuma saatlerini birlikte planladığı evlerde çocukların kitaba daha sık yöneldiği belirtildiğinden, evdeki düzenin çocuğun kitapla ilişkisini etkileyebileceği sonucuna varılır. Çeldiriciler: ekran süresi arttıkça okuma isteğinin arttığı yargısı, metnin zayıflama olasılığını anlatmasının tersidir. Dijital araçların kitabın yerini çoktan aldığı yargısı metinde yer almaz, dünya bilgisinden çıkarılmaya çalışılmış bir iddiadır. Yazarın ekran kullanımını tehdit gördüğü yargısı, yazarın bu eğilimi tehdit olarak değil yönetilmesi gereken bir değişim olarak ele aldığı cümleyle çelişir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bazıları, kentlerde yeni yapılaşmanın ekonomik kalkınma için zorunlu olduğunu savunuyor. Oysa parklar ve yeşil alanlar, hava kalitesini iyileştirerek sağlık harcamalarını da azaltıyor. Bu nedenle yeşil alanlar, kentsel planlamada yapılaşmanın ardından gelen ikincil bir konu olarak değil, öncelikli bir plan öğesi olarak ele alınmalıdır.

Yazarın görüşüne en uygun olan seçenek hangisidir?

  1. A

    Yeşil alanlar, kentleşme politikalarında ilk sırada düşünülmesi gereken unsurlardır.

    Doğru cevap
  2. B

    Ekonomik kalkınma için yapılaşmanın öncelikli olması gerekir.

  3. C

    Parklar, kentlerdeki hava kirliliği sorununu çözmek için yeterlidir.

  4. D

    Kentlerde trafik düzeni, yeşil alanların korunmasından daha çok önem taşır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Metinde önce bazılarının savunduğu görüş aktarılır ve 'oysa' ile bu görüş reddedilir. Yazar, parkların hava kalitesini iyileştirip sağlık harcamalarını azalttığını gerekçe göstererek yeşil alanların öncelikli bir plan öğesi olması gerektiğini savunur; bu nedenle yazarın görüşü, yeşil alanların kentleşme politikalarında ilk sırada düşünülmesi gerektiğidir. Çeldiriciler: ekonomik kalkınma için yapılaşmanın öncelikli olması gerektiği görüşü yazarın aktarıp reddettiği görüştür, yazar bu görüşe katılmaz. Parkların hava kirliliği sorununu tek başına yeterince çözdüğü yargısı, yazarın gerekçesini aşırı genellemektedir; yazar yeşil alanların etkisini böyle bir mutlak düzeyde savunmaz. Trafik düzeninin yeşil alanlardan daha önemli olduğu yargısı ise metinde hiç yer almayan bir karşılaştırmadır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Yürüyüş, vücudu hareket ettiren ve hemen her yaşta uygulanabilen bir egzersiz türüdür. Düzenli yürüyüş, kalp ve dolaşım sisteminin daha verimli çalışmasına yardımcı olur. Örneğin her sabah yarım saat temiz havada yürüyen biri, gün boyunca daha enerjik hissedebilir. Koşuya kıyasla yürüyüşün eklemlere bindirdiği yük çok daha azdır; bu nedenle yaşlılar ve yeni başlayanlar için daha güvenli bir seçenektir. Pahalı bir ekipmana ihtiyaç duymadan yapılabilen yürüyüş, sağlıklı yaşamın en erişilebilir adımlarından biridir.

Bu paragrafta hangi düşünceyi geliştirme yoluna başvurulmamıştır?

  1. A

    Tanık gösterme

    Doğru cevap
  2. B

    Karşılaştırma

  3. C

    Tanımlama

  4. D

    Örnekleme

Doğru cevap: A

Çözüm

Paragrafın ilk cümlesinde yürüyüş bir egzersiz türü olarak tanımlanmıştır; bu tanımlama yoludur. "Örneğin her sabah yarım saat temiz havada yürüyen biri..." cümlesiyle genel bir bilgi somut bir duruma indirgenmiş, yani örnekleme yapılmıştır. "Koşuya kıyasla" ifadesiyle iki etkinlik birbirine göre değerlendirilmiştir; bu karşılaştırma yoludur. Paragrafta ne bir uzmanın ne de başka bir kaynağın sözüne, görüşüne ya da araştırmasına yer verilmiştir; yani tanık gösterme kullanılmamıştır. Bu nedenle sorunun istediği yol "Tanık gösterme" seçeneğidir.

Çeldiriciler: "Tanımlama" yanlıştır, çünkü ilk cümle yürüyüşün ne olduğunu bildirerek bu yolu kullanmıştır; tanım cümlesini sıradan bir bilgi sanmak bu seçeneği çekici kılar. "Karşılaştırma" yanlıştır, çünkü "koşuya kıyasla" ifadesi iki etkinliği açıkça kıyaslar. "Örnekleme" yanlıştır, çünkü "örneğin" ile başlayan cümle somut bir durum vererek bu yolu kullanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Görsel, grafik, tablo, afiş/medya metni, bilgi kaynağı yorumlama
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir okul kantininde pazartesiden cumaya kadar her gün satılan elma ve portakal sayıları, aşağıdaki çizgi grafikte gösterilmiştir. Grafikte yalnızca bu iki meyvenin satış sayıları yer almakta, kantinde satılan diğer ürünler gösterilmemektedir. Her iki meyvenin beş güne ait satış sayısı, her nokta için ayrı ayrı okunabilecek biçimde işaretlenmiştir. Grafikteki kesikli yatay çizgi, kantinin günlük hedef satış düzeyini göstermektedir. Kantin sorumlusu, bu verileri gelecek haftaki meyve alımını planlamadan önce incelemek istemektedir ve yalnızca grafikte görünen değişimlere dayanarak karar vermek niyetindedir.

Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çizgi grafik: bir okul kantininde pazartesiden cumaya her gün satılan elma ve portakal sayıları. Elma: Pzt 30, Sal 45, Çar 40, Per 60, Cum 52. Portakal: Pzt 25, Sal 20, Çar 35, Per 30, Cum 48. Kesikli yatay hedef çizgisi: 50.
  1. A

    Elma satışı perşembe gününde en yüksek değerine ulaşmıştır.

  2. B

    Portakal satışı her gün elma satışından az olmuştur.

  3. C

    Elma satışı pazartesiden cumaya kadar her gün artmıştır.

    Doğru cevap
  4. D

    Cuma günü elma satışı hedef düzeyin üzerinde kalmıştır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Elma çizgisi pazartesi 30, salı 45 ve perşembe 60 ile yükseldikten sonra çarşambada 40'a, cumada 52'ye iniyor; yani satış her gün artmamıştır. Yargının bozulduğu yer salıdan çarşambaya geçiştir, çünkü 45'ten 40'a düşüş artış eğilimini kırar, bu yüzden 'her gün artmıştır' yorumu grafikten çıkarılamaz.

Çeldiriciler: 'Elma satışı perşembe gününde en yüksek değerine ulaşmıştır' yorumu, elma değerleri arasındaki en büyük değerin 60 olup perşembeye ait olması nedeniyle doğrudur. 'Portakal satışı her gün elma satışından az olmuştur' yorumu, beş günün her birinde portakal değerinin elma değerinin altında kaldığı görüldüğü için doğrudur. 'Cuma günü elma satışı hedef düzeyin üzerinde kalmıştır' yorumu, cumadaki 52 değerinin kesikli hedef çizgisindeki 50'nin üstünde olması nedeniyle doğrudur; bu üç yorum grafikten söylenebildiği için istenen seçenek olamazlar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • Sözel mantık / kural uygulama (yeni nesil): verilen kurallara göre çıkarım, şifre-kadran-çark, sıralama/eşleştirme bulmacası, kurala uyan tablo/grafik/afişi seçme
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir sanat merkezinde dört öğrenci, koridorda soldan sağa Ahşap, Dokuma, Robotik ve Fotoğraf olarak sıralanmış dört atölyeden birine kaydolmuştur. Her öğrenci bu atölyelerden yalnız birine kayıtlıdır ve her atölyede yalnız bir öğrenci vardır.

Tabloda öğrencilerin bazı atölyelere ilişkin kayıt durumu gösterilmiştir. 'Hayır' o öğrencinin o atölyeye kayıtlı olmadığını, '?' ise bu hücre hakkında bilgi verilmediğini gösterir.

Ayrıca şu bilgiler bilinmektedir: Üçüncü öğrenci ne Ahşap ne de Fotoğraf atölyesine kayıtlıdır. Dördüncü öğrenci, birinci öğrencinin kayıtlı olduğu atölyeden daha sağdaki bir atölyeye kayıtlıdır. Üçüncü ve dördüncü öğrencilerin kayıtlı olduğu atölyeler koridorda yan yana değildir.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Tablo: öğrencilerin atölye kayıt durumu. Birinci öğrenci için Dokuma ve Robotik atölyeleri Hayır. Üçüncü öğrenci için Ahşap atölyesi Hayır. Diğer hücrelerde bilgi verilmemiştir (?).
  1. A

    İkinci öğrenci Robotik atölyesine kayıtlıdır.

    Doğru cevap
  2. B

    Birinci öğrenci Dokuma atölyesine kayıtlıdır.

  3. C

    Üçüncü öğrenci Robotik atölyesine kayıtlıdır.

  4. D

    Birinci öğrenci Fotoğraf atölyesine kayıtlıdır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Önce tablodan birinci öğrencinin Dokuma ve Robotik atölyelerine kayıtlı olmadığı görülür; birinci öğrenci yalnız Ahşap ya da Fotoğraf atölyesinde olabilir. Dördüncü öğrenci birinci öğrenciden daha sağdaki bir atölyede olmak zorunda olduğundan, birinci öğrenci en sağdaki Fotoğraf atölyesine kayıtlı olamaz ve Ahşap atölyesine kayıtlıdır. Üçüncü öğrenci Ahşap ve Fotoğraf atölyelerine kayıtlı olamayacağından Dokuma ya da Robotik atölyesindedir. Robotik seçilseydi dördüncü öğrenci Dokuma ya da Fotoğraf atölyesinde kalırdı; bu iki atölye de Robotik ile yan yana olduğundan üçüncü ve dördüncü öğrencilerin yan yana atölyelerde olmaması kuralı bozulurdu. Bu nedenle üçüncü öğrenci Dokuma atölyesine, dördüncü öğrenci Fotoğraf atölyesine kayıtlıdır ve geriye kalan Robotik atölyesi ikinci öğrenciye düşer. Çeldiriciler: 'Birinci öğrenci Dokuma atölyesine kayıtlıdır' seçeneği, tablodaki 'Hayır' işaretinin 'Evet' diye okunmasından çıkar; oysa bu hücre kaydın olmadığını gösterir. 'Üçüncü öğrenci Robotik atölyesine kayıtlıdır' seçeneği, yan yana olma kuralı atlanırsa mümkün görünür, ancak bu kural dikkate alındığında dördüncü öğrencinin yerleşimiyle çelişir. 'Birinci öğrenci Fotoğraf atölyesine kayıtlıdır' seçeneği tabloda bilinmeyen bir hücreye karşılık geldiği için ilk bakışta olası görünür; fakat dördüncü öğrencinin birinci öğrenciden daha sağda olması kuralı bunu engeller.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Sözel mantık / kural uygulama (yeni nesil): verilen kurallara göre çıkarım, şifre-kadran-çark, sıralama/eşleştirme bulmacası, kurala uyan tablo/grafik/afişi seçme
  • Orta
  • Şekilli soru

Belediyenin yaz döneminde açtığı yüzme kursu için hazırlanan duyuru panosu görselde verilmiştir. Kurs, belediyenin kapalı yüzme havuzunda haftada iki gün yapılmaktadır ve yaz tatilinin ilk haftasında başlayıp iki ay sürecektir. Kursa katılan çocuklar, havuz kurallarına her derste hocalarının yönlendirmesiyle uymakla yükümlüdür. Kursa başvuran dört çocuğun durumu şöyledir.

Birinci çocuk 8 yaşındadır, derslere katılım oranı yüzde 92'dir ve kayıt ücretini peşin olarak yatırmıştır. Çocuk bu yıl ilk kez yüzme eğitimi almaya karar vermiştir.

İkinci çocuk 11 yaşındadır, derslere katılım oranı yüzde 78'dir ve kayıt ücretini peşin olarak yatırmıştır.

Üçüncü çocuk 10 yaşındadır, derslere katılım oranı yüzde 85'tir; ancak kayıt ücretini henüz yatırmamıştır. Ailesi kayıt işlemini ödeme gününe kadar ertelemiştir.

Dördüncü çocuk 12 yaşındadır, derslere katılım oranı yüzde 88'dir ve kayıt ücretini peşin olarak yatırmıştır.

Kurs yöneticisi, başvuruları değerlendirirken panodaki koşulların hepsinin birlikte sağlanmasını esas almaktadır. Panodaki koşulların tamamını sağlayan ve kursa kabul edilecek çocuğun derslere katılım oranı yüzde kaçtır?

Yüzme kursu duyurusu. En küçük yaş 9 yaş, en büyük yaş 12 yaş. Derslere katılım oranı en az yüzde 80. Kayıt ücreti peşin 250 TL.
  1. A

    78

  2. B

    85

  3. C

    88

    Doğru cevap
  4. D

    92

Doğru cevap: C

Çözüm

Panoda üç koşul vardır: yaş en az 9 ve en çok 12 olmalı, derslere katılım oranı en az yüzde 80 olmalı ve kayıt ücreti peşin yatırılmış olmalıdır. Sınır değerler koşula dâhildir; yani 9 ve 12 yaş ile yüzde 80 katılım kabul edilir. Dördüncü çocuk 12 yaşındadır, yani en çok yaş sınırını sağlar; katılım oranı yüzde 88 olduğundan en az katılım sınırını da karşılar ve ücretini yatırmıştır. Üç koşul birlikte sağlandığı için kursa kabul edilecek çocuk odur ve sorulan oran yüzde 88'dir. Çeldiriciler: '92' seçeneği, en küçük yaş sınırını atlayıp yalnız katılım oranına bakan okumadan çıkar; 8 yaşındaki çocuk 9 yaşlık alt sınırı karşılamaz. '78' seçeneği, en az yüzde 80 koşulunun altında kalan çocuğun kabul edilebileceğini varsayan okumadan çıkar; 78 eşiğin altındadır. '85' seçeneği, katılım koşulunu sağlayan ama kayıt ücretini yatırmamış çocuğun oranıdır; ücret koşulu bu çocuğu eler.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Yazım kuralları ve noktalama işaretleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Sevgili arkadaşım, Bu hafta kütüphanede güzel bir roman buldum. Kitabın konusunu şöyle özetleyebilirim (1) bir köy okulu kapanmak üzeredir. Romanın son bölümü ne kadar etkileyici (2) Kitapta öğretmen (3) doktor ve muhtar köyü kurtarmak için birlikte çalışıyor. Sen de bu kitabı okumak ister misin (4)

Numaralanmış yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

  1. A

    nokta, ünlem, virgül, soru işareti

  2. B

    iki nokta, soru işareti, virgül, soru işareti

  3. C

    iki nokta, ünlem, kısa çizgi, soru işareti

  4. D

    iki nokta, ünlem, virgül, soru işareti

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, her numaralı yerin işlevini belirlemektir. (1) numaralı yerden sonra bir açıklama gelir: 'şöyle özetleyebilirim' ifadesi, ardından verilen bilgiyi açar; açıklama öncesine iki nokta konur. (2) numaralı yer, sonunda duygu bildiren bir cümlenin bitişidir; soru sorulmadığı için soru işareti değil ünlem gerekir. (3) numaralı yer, aynı görevdeki iki sözcük olan 'öğretmen' ile 'doktor' arasındadır; eş görevli sözcükler virgülle ayrılır. (4) numaralı yer, doğrudan bir soru olduğu için soru işareti alır. İkinci adım, bu işaretleri yerlerine göre sırayla dizmektir; doğru dizi iki nokta, ünlem, virgül, soru işareti olur.

Çeldiriciler: 'nokta, ünlem, virgül, soru işareti' dizisi, açıklama öncesindeki iki noktanın yerine nokta koyduğu için yanlıştır, çünkü açıklama ayrı bir cümle değildir. 'iki nokta, soru işareti, virgül, soru işareti' dizisi, duygu bildiren cümlenin sonuna ünlem yerine soru işareti koyduğu için elenir. 'iki nokta, ünlem, kısa çizgi, soru işareti' dizisi, eş görevli sözcükler arasında virgül yerine kısa çizgi kullandığı için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Yazım kuralları ve noktalama işaretleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir okul gezisinin hazırlıklarını anlatan öğrenciler, sınıf panosuna dört cümle yazmıştır. Cümlelerde yer adları, kurum adları ve sıradan isimler bulunmakta; bu adlara gelen ekler de yazılmıştır. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti doğru kullanılmıştır?

  1. A

    Öğrenciler kütüphane’de ders çalıştı.

  2. B

    Yazar, Türk Dil Kurumu’nun düzenlediği yarışmada birinci oldu.

    Doğru cevap
  3. C

    Toplantı Ankarada yapılacak.

  4. D

    Yazar, Türk’Dil Kurumu’nun düzenlediği yarışmada birinci oldu.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, her cümlede ekin hangi ada geldiğini belirlemektir. 'Türk Dil Kurumu' bir kurum adı olduğundan ek bu adın son sözcüğüne, yani 'Kurumu'ya gelir; özel adın bir parçası olan ek kesme işaretiyle ayrılır. Bu nedenle 'Kurumu’nun' yazımı doğrudur. İkinci adım, diğer cümlelerdeki yazımları aynı kurala göre sınamaktır: cins isme gelen ek ayrılmadan yazılır, özel isme gelen ek ise kesme işaretiyle ayrılır.

Çeldiriciler: 'kütüphane’de' yazımı, cins isim olan 'kütüphane' sözcüğüne gelen eki kesme işaretiyle ayırdığı için yanlıştır; doğrusu 'kütüphanede' olur. 'Ankarada' yazımı, özel isme gelen eki kesme işaretsiz yazdığı için hatalıdır; doğrusu 'Ankara’da' olmalıdır. 'Türk’Dil Kurumu’nun' yazımı, kurum adının ilk sözcüğünün sonuna kesme koyarak adı böldüğü için elenir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Fiillerde çatı
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir arı kovanındaki bir gün, aşağıdaki dört cümleyle sırasıyla ve ayrıntılı biçimde anlatılıyor.

(I) İşçi arılar, sabahın erken saatlerinde kovanın girişinden dışarı çıkar. (II) Petekler, kovanın içinde hep sıcak tutulur. (III) Bal gözleri bu sabah mumla kapatılmış. (IV) İşçi arılar, topladıkları nektarı petek gözlerine taşır.

Bu cümlelerden hangisinin yüklemi hem etken çatılı hem de geçişli bir fiildir?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

  4. D

    IV

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, her cümlede yüklemin çatısını belirlemektir: işi yapan belliyse fiil etkendir, işi yapan belli değilse ve özne işten etkileniyorsa fiil edilgendir. İkinci adım, yüklemin nesne alıp almadığını sınamaktır; 'neyi?' ya da 'kimi?' sorusunu cevaplayan bir nesne varsa fiil geçişli, yoksa geçişsizdir. 'Topladıkları nektarı petek gözlerine taşır' cümlesinde yüklem 'taşır'dır; işi yapan 'işçi arılar'dır, bu yüzden etkendir. 'Nektarı' sözcüğü 'neyi taşır?' sorusuna cevap verdiğinden nesnedir ve fiil geçişlidir. Bu iki özelliği birlikte taşıyan tek cümle budur.

Çeldiriciler: 'çıkar' yüklemi etkendir, ancak 'kovanın girişinden' bir yer tamlayıcısıdır ve nesne almaz; bu yüzden geçişsizdir. 'Tutulur' yüklemi edilgendir ve nesne almadığı için geçişsizdir; iki koşulu birden sağlamaz. 'Kapatılmış' yüklemi edilgendir, çünkü cümlede gerçek öznesi belli değildir ve işi yapan söylenmemiştir; etken sanılabilir, ama nesne de almaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Cümlenin ögeleri ve cümle türleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Mahalle bahçesindeki çınar ağacı yıllardır gölge veriyordu, ancak dalları çatıya kadar uzanmıştı. Bir ilkbahar sabahı ağacın budanmasına karar verildi ve mahalleliler bu konuda şu dört cümleyi kurdu:

I. Bahçedeki eski çınarı özenle budadı. II. Komşumuz bahçede eski çınarı budadı. III. Mahalledeki yaşlı komşumuz eski çınarı budadı. IV. Mahalledeki yaşlı komşumuz eski bir çınar budadı.

Numaralanmış cümlelerden hangisi yalnızca özne, belirtili nesne ve yüklem ögelerinden oluşmuştur?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

    Doğru cevap
  4. D

    IV

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Dört cümlenin yüklemi ortaktır: "budadı". Yüklemi bulduktan sonra her cümlede yükleme "kim budadı?" ve "neyi budadı?" sorularını sorarız. İkinci adım: "Kim budadı?" sorusunun cevabı öznedir; "komşumuz" ya da "mahalledeki yaşlı komşumuz" öbeği bu işi görür. "Neyi budadı?" sorusunun cevabı "eski çınarı" sözcükleridir ve -ı eki taşıdığı için bu bir belirtili nesnedir. Üçüncü adım: Yalnızca özne, belirtili nesne ve yüklemden oluşan cümleyi ararız. III numaralı cümlede "mahalledeki yaşlı komşumuz" özne, "eski çınarı" belirtili nesne, "budadı" yüklemdir; başka bir öge yoktur, bu yüzden doğru cümle budur.

Çeldiriciler: I numaralı cümlenin öznesi gizli olsa da "özenle" sözcüğü "nasıl budadı?" sorusunun cevabıdır ve durum zarf tümlecidir; yani cümle dört öge taşır ve üç öge kuralına uymaz. II numaralı cümlede "bahçede" sözcüğü "nerede budadı?" sorusunun cevabıdır ve yer zarf tümlecidir; bu cümle de dört ögelidir. IV numaralı cümlede "eski bir çınar" öbeğindeki "bir" sözcüğü nesneyi belirsiz kıldığı için bu nesne belirtisizdir; belirtisiz nesne, belirtili nesneyle aynı öge sayılmaz ve cümle yalnızca bu yüzden elenir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

İstersen uygulamada da çözebilirsin

Aynı soruları süre tutarak benzersor uygulamasında çözebilir, sonuçlarını sonra inceleyebilirsin.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

Uygulamayı incele

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by