50 soru · LGS

LGS Sözel Deneme 5 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

LGS Sözel Deneme 5 cevap anahtarı ve 50 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Paragraf yapısı: cümle sıralama, boşluk/parça tamamlama, cümle çıkarma/yerleştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

(I) Bu sayede sebze yetiştirmeyi bilmeyen komşular da birlikte çalışmayı öğrenir. (II) Kentlerde boş arazilerin bir kısmı, mahalle sakinlerinin ortak bahçesine dönüştürülebiliyor. (III) Bu bahçelerde toprak hazırlama, tohum ekme ve sulama nöbetleri herkesin katılımıyla yürütülür. (IV) Böylece kentte yaşayanlar hem üretime hem de birbirleriyle kurdukları bağa katkı sağlar.

Bu cümleler anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde sıralandığında doğru sıra aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    I - II - III - IV

  2. B

    II - IV - III - I

  3. C

    II - III - I - IV

    Doğru cevap
  4. D

    II - I - III - IV

Doğru cevap: C

Çözüm

Paragrafı açan cümle, kendinden önce anlatılan bir şeye bağlı olmayan ve konuyu genel olarak tanıtan II'dir: kentlerde boş arazilerin ortak bahçeye dönüştürülebildiğini söyler. III, 'Bu bahçelerde' ifadesiyle II'deki bahçeye gönderme yaptığı için II'den hemen sonra gelir. I, 'Bu sayede' ifadesiyle III'te anlatılan ortak çalışmanın sonucunu bildirdiği için III'ten sonra yer alır. IV ise 'Böylece' ile başlayıp paragrafın sonucunu bildirdiği için sona yerleşir. Doğru sıra II - III - I - IV'tür. 'I - II - III - IV' sıralamasında 'Bu sayede' ile başlayan cümle paragrafı açamaz, çünkü bağlandığı ortak çalışma henüz anlatılmamıştır. 'II - IV - III - I' sıralamasında sonuç cümlesi ortaya alınmış, paragraf sonucu bildirdikten sonra yeni bilgiye geçmiştir. 'II - I - III - IV' sıralamasında I ile III'ün yeri değişmiş, 'Bu sayede' ifadesi çalışmayı anlatmadan önce gelmiş olur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Sözcükte anlam: gerçek/mecaz/terim anlam, çok anlamlılık, eş/zıt/yakın anlam, bağlama göre anlam
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Uzun bir yolculuktan dönüp sınıfa giren öğrencinin yorgunluğu yüzünde açıkça görülüyordu. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, verilen cümledeki anlamıyla aynı anlamda kullanılmıştır?

  1. A

    Sınav sonucunu öğrenince yüzünde büyük bir sevinç belirdi.

    Doğru cevap
  2. B

    Dağın yüzü sert kayalıklarla kaplıydı ve yukarı çıkmak zordu.

  3. C

    Kumbarasında biriktirdiği yüz lirayla kendine yeni bir kitap aldı.

  4. D

    Yaz kampında her sabah gölde yüzerek ısınmayı alışkanlık hâline getirmişti.

Doğru cevap: A

Çözüm

Verilen cümlede 'yüzünde', yorgunluğun insanın yüz bölgesinde görülmesini anlatır; yüz burada bedenin bir bölümü olarak, gerçek anlamıyla kullanılmıştır. Doğru cevapta da 'yüzünde' sözcüğü aynı şekilde, bir duygunun görüldüğü yüz bölgesini gösterir; bu yüzden anlamı verilen cümledekiyle aynıdır. Çeldiriciler: 'yüz lira' ifadesindeki yüz bir sayı adıdır ve yüz adedini bildirir; 'dağın yüzü' ifadesinde yüz, yüzey anlamına gelen bir mecaz genişlemesidir; 'gölde yüzerek' ifadesindeki yüz ise yüzmek eyleminden türeyen, aynı yazılan ama anlamı başka bir sözcüktür. Bu üç kullanımda sözcük aynı yazılsa da anlamı farklı olduğu için, yüzün bedendeki anlamını taşıyan cümle doğru cevaptır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Cümlede anlam: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, öznel/nesnel, anlamca birleştirme
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Yollara tuz atıldığı için buzlanmaya bağlı kaza sayısı azalmıştır.

  2. II.

    Buzlanmayı önlemek amacıyla yollara tuz atılmaktadır.

  3. III.

    Hava sıcaklığı sıfırın altına düşerse yollarda buzlanma görülür.

  4. IV.

    Tuz, suyun donma noktasını düşürdüğünden yollardaki buz erimektedir.

Kış aylarında ilçe merkezindeki yollarda sık sık buzlanma görülmektedir ve bu durum hem sürücüler hem yayalar için ciddi bir tehlike oluşturmaktadır. Belediye bu sorunla başa çıkmak için birkaç yöntem uygulamaktadır.

Buna göre aşağıdaki numaralanmış cümlelerden hangileri neden-sonuç ilişkisi taşımaktadır?

  1. A

    I, II ve IV

  2. B

    I ve IV

    Doğru cevap
  3. C

    Yalnız I

  4. D

    I, III ve IV

Doğru cevap: B

Çözüm

Neden-sonuç ilişkisi, yargının gerekçesinin ‘çünkü’, ‘-dığı için’ ya da ‘-dığından’ gibi yapılarla bildirildiği cümlelerde bulunur. Her numaralı cümlede önce yargı ile gerekçe ayrılır, sonra gerekçenin yargının nedeni olup olmadığına bakılır. I. cümlede kaza sayısının azalması yargıdır, yollara tuz atılması ise bu azalmanın nedenidir; bu yüzden neden-sonuç ilişkisi vardır. IV. cümlede tuzun donma noktasını düşürmesi gerekçedir ve buzun erimesine bağlanır; bu cümle de neden-sonuç taşır. II. cümlede tuz atılmasının hedefi (‘buzlanmayı önlemek amacıyla’) bildirilir; bu bir amaç-sonuç ilişkisidir ve neden-sonuç sayılamaz. III. cümlede yargı, sıcaklığın sıfırın altına düşmesine bağlıdır; bu bir koşul-sonuç ilişkisidir. Bu nedenle yalnız I ve IV neden-sonuç taşır. ‘I, II ve IV’ seçeneği amaç-sonuç cümlesini neden saymaya, ‘Yalnız I’ seçeneği IV. cümleyi dışarıda bırakmaya, ‘I, III ve IV’ seçeneği ise koşul cümlesini neden saymaya dayanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Cümlede anlam: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, öznel/nesnel, anlamca birleştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kütüphanede ödünç alınan kitaplar belirli bir süre içinde iade edilmelidir. Bu kurala ilişkin aşağıdaki dört cümlenin hangisinde neden-sonuç ilişkisi yoktur?

  1. A

    Kitap geç getirildiği için ceza ödenmektedir.

  2. B

    Üyelik kartları hasar görmesinden dolayı yenilendi.

  3. C

    Kütüphane akşam kapandı, çünkü personel mesaisini tamamlamıştı.

  4. D

    Kitapların zamanında iade edilmesi amacıyla ödünç süresi kısaltıldı.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Neden-sonuç ilişkisinde yargının gerekçesi bildirilir; gerekçe ‘çünkü’, ‘-dığı için’ ya da ‘-dan dolayı’ gibi yapılarla kurulabilir. Her cümlede önce yargı ile gerekçe ayrılır, sonra gerekçenin yargıya neden olup olmadığı sınanır. ‘Kitap geç getirildiği için ceza ödenmektedir.’ cümlesinde geç getirilme gerekçedir ve ceza ödenmesine bağlanır; açık bir neden-sonuç ilişkisidir. ‘Üyelik kartları hasar görmesinden dolayı yenilendi.’ cümlesinde hasar, kartların yenilenmesinin nedenidir; ‘-dan dolayı’ ile kurulmuş bu neden de aynı ilişkidir. ‘Kütüphane akşam kapandı, çünkü personel mesaisini tamamlamıştı.’ cümlesinde mesaiyi tamamlamak kapanmanın nedenidir. Kalan cümle ise bir hedef bildirir: kitapların zamanında iade edilmesi amaçtır. Bu bir amaç-sonuç ilişkisidir ve neden-sonuç değildir, bu yüzden yanıt budur. Hedefi gerekçe sanmak, yani ‘amacıyla’ yapısını neden gibi okumak en yaygın yanılgıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Anlatım bozuklukları
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Gösterinin son provası, oyuncuların rollerine hâkim olmaları için önemli bir fırsat oldu.

  2. II.

    Gösteriye hazırlanan öğrenciler, rollerini ezberlemek için çok çalıştıkları.

  3. III.

    Seyirciler, oyunun son sahnesinde büyük bir coşkuyla alkışladılar.

  4. IV.

    Yönetmen, oyuncuları provayı yeniden tekrar etmeye çağırdı.

Kulüp başkanı, yıl sonu gösterisinin duyurusunda kullanılacak cümleleri okul gazetesinde yayımlanmadan önce tek tek inceliyor. Dört cümlenin her biri farklı bir öğrencinin hazırladığı taslaktan alınmış ve gazetede tek başına yayımlanacaktır. Duyurunun anlatım yönünden kusursuz olması istendiğine göre, numaralanmış cümlelerden hangilerinde anlatım bozukluğu vardır?

  1. A

    I, II ve III

  2. B

    II ve IV

    Doğru cevap
  3. C

    II ve III

  4. D

    I ve IV

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda her cümlenin yüklemini ve cümlenin tamamlanıp tamamlanmadığını inceliyoruz. II numaralı cümlede “hazırlanan öğrenciler” öznesinin yüklemi yoktur; cümle “çalıştıkları” biçiminde biter ve bu ifade ana yüklem değil, yan cümle kurar. Cümle tamamlanmadığı için II yapı bozukluğu içerir.

İkinci adımda anlamı ve sözcük seçimini sınıyoruz. IV numaralı cümlede “yeniden” ve “tekrar” aynı anlamı taşıdığından “yeniden tekrar etmeye” ifadesi gereksiz bir yinelemedir ve anlatımı bozar. I numaralı cümlede özne ile yüklem uyumludur, “hâkim olmaları için” amaç ilişkisi de doğrudur. III numaralı cümlede özne “seyirciler” olduğuna göre yüklemin çoğul ve etken kurulmuş “alkışladılar” biçimi yapıya uygundur.

Üçüncü adımda bozuk cümleleri birleştiriyoruz: II ve IV bozuk, I ve III sağlamdır. Dolayısıyla doğru birleşim II ve IV’tür.

Çeldiriciler: “I, II ve III” birleşimi sağlam I ve III cümlelerini de bozuk saydığı için yanlıştır. “II ve III” birleşimi sağlam III cümlesini de içerdiği için yanlıştır. “I ve IV” birleşimi ise bozuk olan II cümlesini dışarıda bıraktığı için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Deyim, atasözü, özdeyiş ve metne katkısı
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Mert, ilkokul yıllarından beri her hafta harçlığının bir kısmını bir kumbaraya atmaktadır. Miktar her seferinde küçük görünse de yıl sonunda biriken para, onun istediği bisikleti almaya yetmektedir. Mert'in babası bu başarının tek bir büyük hamleyle değil, sürekli ve sabırlı bir birikimle geldiğini söylemektedir.

Bu metnin ana düşüncesi aşağıdaki atasözlerinden hangisiyle en iyi özetlenir?

  1. A

    Damlaya damlaya göl olur.

    Doğru cevap
  2. B

    Ağaç yaşken eğilir.

  3. C

    Ne ekersen onu biçersin.

  4. D

    Vakit nakittir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Metinde Mert'in harçlığının küçük bir kısmını her hafta biriktirmesi ve yıl sonunda bisikleti alabilmesi anlatılır; babasının vurguladığı da tek bir büyük hamle değil, sürekli ve sabırlı birikimdir. Bu yargıyı tek cümlede karşılayan atasöz, küçük parçaların zamanla bir araya gelip büyük bir sonuç oluşturduğunu anlatan 'Damlaya damlaya göl olur.' sözüdür. 'Ağaç yaşken eğilir' çocukluk yıllarına dikkat çeken bir ayrıntıyla ortak sözcük taşısa da alışkanlığın erken kazanılması gerektiğini söyler; metnin asıl yargısı olan birikimin sonucu bu atasözünde yer almaz. 'Ne ekersen onu biçersin' genel olarak doğru bir öğüt olmakla birlikte ekim-biçim ilişkisini anlattığı için metnin yargısını özetlemez. 'Vakit nakittir' ise zamanın değerine vurgu yapar; düzenli biriktirmeyi değil, zamanı hemen değerlendirmeyi öğütler.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Öğrenci: Bu hafta okuyacak kitap bulamıyorum, hepsi çok uzun geliyor. Kütüphaneci: Kısa öykülerle başlayabilirsin. Her gün yirmi sayfa okusan, ayın sonunda bir romanı bitirmiş olursun.

Konuşmaya göre kütüphaneci hangi görüşü savunmaktadır?

  1. A

    Kitap seçerken uzunluğu değil, düzenli okumayı önemsemek gerekir.

    Doğru cevap
  2. B

    Kısa kitaplar okunmaya değmez, uzun eserlere yönelmek gerekir.

  3. C

    Öğrenci kitap okumayı tamamen bırakmalıdır.

  4. D

    Kütüphanede okunacak kitap bulmak artık mümkün değildir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Kütüphanecinin önerisi kısa öykülerle başlamayı ve her gün az miktarda okumayı içerir; ayın sonunda bir roman bitirmek bu düzenin doğal sonucudur. Öğrencinin kitapların uzunluğundan yakınmasına karşılık kütüphaneci uzunluğu bir engel saymaz, asıl önemli olanın okumanın düzenli sürmesi olduğunu gösterir. Bu nedenle kütüphanecinin savunduğu görüş, kitap seçerken uzunluğu değil düzenli okumayı öne çıkarmaktır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Mahalledeki tohum takası etkinliği, her ilkbahar bir araya gelen kişilerin ürettikleri tohumları birbirleriyle paylaşması üzerine kurulur. Katılımcılar, yerel bitki türlerini korumanın yalnız çiftçilerin değil herkesin sorumluluğunda olduğunu düşünür. Etkinlikte alınan tohumlar bir sonraki yıl ekilmek üzere saklanır ve böylece ürün çeşitliliği sürdürülür. Düzenleyiciler, etkinliğin para kazanmak yerine bilgi paylaşmayı amaçladığını vurgular.

Bu paragrafa göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Tohum takasında katılımcılar, kendi ürettikleri tohumları başkalarıyla paylaşır.

  2. B

    Takas edilen tohumlar bir sonraki yıl ekilmek üzere saklanır.

  3. C

    Etkinliğe katılmak için tohum karşılığında ücret ödemek zorunludur.

    Doğru cevap
  4. D

    Etkinliğin asıl amacı, ticari kazanç elde etmekten çok bilgi paylaşımıdır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Paragrafta etkinliğin para kazanmak yerine bilgi paylaşmayı amaçladığı açıkça belirtilir; bu nedenle ücret ödemenin zorunlu olduğu bir yargı metnin tersini söyler. Söylenemeyen ifade budur. Öteki üç yargının her biri metinde doğrudan ya da açıkça dayanağı olan bir bilgidir: katılımcıların tohum paylaşması, tohumların bir sonraki yıl için saklanması ve etkinliğin amacı metinde yazılıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Metin türleri ve hikâye unsurları (şiir, hikâye, anı, makale, fıkra, mektup, tiyatro; olay-kişi-mekân-zaman)
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Yeni yapılan caddelerde bisiklet yolu boyanmış, ama yayalara ayrılan kaldırım neredeyse yok. Planlar kâğıt üzerinde kusursuz görünüyor; asıl sorun, o planların sokakta yürüyen insana ulaşamaması. Bence her proje masaya gelmeden önce ilgili ekip birkaç gün mahallede dolaşsa, kararların çoğu daha isabetli çıkardı. Bu öneriyi küçümsemek kolay; oysa bir kaldırımın genişliği cetvelle değil, bir yürüyüşle anlaşılır.

Bu metin hangi türe örnektir?

  1. A

    Fıkra

    Doğru cevap
  2. B

    Makale

  3. C

    Nükteli hikâye

  4. D

    Anı

Doğru cevap: A

Çözüm

Fıkra sözcüğünün iki anlamı vardır: güldürmek için anlatılan kısa halk hikâyesi ve gazete köşelerinde günlük bir konuya dair kısa görüş yazısı. Birinci adım, yazının amacını belirlemektir: metin güldürmeyi değil, bisiklet yolları ve kaldırımlar üzerine bir yargıyı savunmayı amaçlar. İkinci adım, bu amacı sözcüğün ikinci anlamıyla eşleştirmektir: kısa ve günlük bir konu, birinci tekil kişiyle kurulmuş bir görüş ve gazete köşesinin samimi dili yazıyı fıkra yapar. 'Nükteli hikâye' seçeneği, yazıda olay, kişi ya da olay örgüsü bulunmadığı için yanlıştır; güldürücü bir ton taşımak tek başına hikâye sayılmayı gerektirmez. 'Makale' seçeneği, köşe yazısını kanıtlara dayanan uzun bir incelemeyle karıştırmaktan doğar; bu yazı kısa ve kişisel bir tutumla ilerler. 'Anı' seçeneği ise yazıda yaşanmış bir geçmiş olayın anlatılmadığı için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Paragraf: konu, ana düşünce/duygu, yardımcı düşünce, başlık, özet
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kütüphaneler uzun süre yalnızca ödünç kitap verilen sessiz mekânlar olarak görüldü. Bugün birçok kütüphane dijital kaynak erişimi, kurs ve mahalle buluşmaları da sunuyor. Örneğin bazı kütüphanelerde yaşlılara bilgisayar kullanımı öğretiliyor. Kütüphaneye giren kişi artık yalnızca raflara bakmakla kalmıyor, aynı mekânda öğreniyor ve paylaşıyor. Bu çeşitlenme, kütüphanenin yalnızca kitap tutan bir yer olmaktan çıktığını göstermektedir.

Bu paragrafın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Kütüphanelerde ödünç kitap verme ve dijital kaynak erişimi hizmetleri.

  2. B

    Kütüphaneler, bilgi kaynağı olmanın yanında toplumsal bir merkez hâline gelmiştir.

    Doğru cevap
  3. C

    Yaşlılara bilgisayar kullanımının öğretilmesi, bu kurumların en belirgin hizmetidir.

  4. D

    Bilgiye erişim, bir toplumun eğitim düzeyini belirleyen en önemli etkendir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Paragraf, kütüphanenin eskiden yalnızca ödünç kitap verilen bir yer olduğunu, bugün ise dijital erişim, kurs ve mahalle buluşmalarıyla genişlediğini anlatır. Son cümle bu değişimin kütüphanenin artık yalnızca kitap tutan bir yer olmadığını gösterdiğini söylediğine göre, ana düşünce bu değişimin bütününü kapsayan yargıdır. Yaşlılara bilgisayar öğretilmesi paragrafta yalnızca bir örnektir; onu ana düşünce saymak, paragrafın tamamı yerine tek bir ayrıntıya bakmak anlamına gelir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

I. Metin: Sınav haftasında geceyi uykusuz geçirerek çalışmak, öğrenilenlerin hafızada kalmasını zorlaştırır. Yeterli dinlenme ise öğrenilenlerin kalıcı olmasına yardımcı olur.

II. Metin: Bir konuyu tek bir uzun oturumda çalışmak yerine birkaç güne yaymak, konunun uzun süre akılda kalmasına katkı sağlar. Aralıklı tekrar, bilginin kalıcılığını artırır.

Bu iki metne göre aşağıdakilerden hangisi ortaktır?

  1. A

    I. metin, sınav kaygısının öğrenmeyi engellediğini savunur.

  2. B

    II. metin, uzun ve kesintisiz oturumların en verimli çalışma biçimi olduğunu savunur.

  3. C

    İki metin de ezberlemenin anlamlı öğrenmenin yerini tutabileceğini savunur.

  4. D

    İki metin de öğrenmenin kalıcılığını, çalışma ve dinlenmenin zamanlamasıyla ilişkilendirir.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

I. metin uykusuz çalışmanın hafızayı zorlaştırdığını ve yeterli dinlenmenin kalıcılığa yardım ettiğini söyler; II. metin ise bir konunun birkaç güne yayılmasının ve aralıklı tekrarın kalıcılığı artırdığını anlatır. İki metnin ortak noktası, her ikisinde de öğrenmenin kalıcılığının çalışma ve dinlenmenin zamanlamasına bağlanmasıdır. Sınav kaygısı I. metinde hiç geçmez, II. metinde de ezber ya da uzun oturumun verimi bu yüzden ortak yargı olamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Yaz tatilinde ödev verilmesinin çocuğun dinlenme hakkını elinden aldığı sıkça söylenir. Oysa tatilde hiç öğrenme etkinliği olmayan çocuk, eylülde önceki bilgilerini hatırlamakta zorlanabilir. Bence bu zorluk, ödevin ağır olmasından değil, ödevin tamamen ortadan kalkmasından doğar.

Yazarın bu paragraftaki görüşü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Yaz tatilinde ödev verilmesi, çocuğun dinlenme hakkını elinden alır.

  2. B

    Yaz tatilinde yapılacak etkinliklerin programı, ailelerin sorumluluğunda olmalıdır.

  3. C

    Tatilin boş geçmesi, öğrencinin eylülde bilgilerini daha iyi hatırlamasını sağlar.

  4. D

    Kısa ve ilgi çekici yaz ödevleri, dinlenme ile öğrenmeyi birlikte koruyabilir.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Yazar önce yaygın kanıyı aktarır, sonra bu kanıya gerekçesiyle karşı çıkar: tatilde hiç etkinlik olmazsa eylülde bilgi kaybı yaşanabilir, sorun ise ödevin ağırlığında değildir. Bu gerekçeden çıkan tutum, ödevin ölçülü ve ilgi çekici tutulmasının dinlenmeyi ve öğrenmeyi birlikte koruyabileceğidir. Aktarılan yaygın kanıyı yazarın kendi görüşü sanmak bu sorudaki en sık hatadır, çünkü yazar o kanıya katılmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bal arıları, kovan adı verilen yuvalarda düzenli bir toplum oluşturarak yaşar. Bir kovanda tek bir ana arı, binlerce işçi arı ve erkek arılar yer alır. İşçi arılar çiçek özü ve polen toplar, topladıkları özü kovanda bala dönüştürür. Ana arı ise yumurtlayarak koloninin devamını sağlar. Balın depolandığı petek gözleri, kenarları altıgen olan, mumdan yapılmış bölmelerdir. Geçen yaz bir sabah kovanın girişinde yoğun bir uğultu duyuldu. Bence arıların bu iş bölümü, insanların da örnek alması gereken bir düzendir.

Bu paragrafta ağır basan anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Açıklayıcı

    Doğru cevap
  2. B

    Öyküleyici

  3. C

    Betimleyici

  4. D

    Tartışmacı

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda paragrafın amacının bilgi vermek olduğu görülür: arıların kovandaki görev dağılımı, balın üretimi ve petek yapısı açıklanmaktadır. İkinci adımda açıklayıcı anlatımın belirtileri aranır; konu hakkında nesnel bilgi verilmesi ve öğretme amacı paragrafın büyük bölümünde izlenir. Üçüncü adımda ağır basan biçim açıklayıcı anlatım olarak belirlenir, çünkü öznel ifadeler paragrafın bilgi verme amacını değiştirmeyecek kadar azdır. Çeldiriciler: 'Betimleyici' seçeneği, petek gözlerinin şeklini anlatan tek bir cümleden çıkarılmıştır; tek bir betimleme cümlesi paragrafı betimleyici yapmaz. 'Öyküleyici' seçeneği, geçen yaz yaşanan tek bir olay kırıntısına dayanır; olay anlatımı paragrafın ağırlığını taşımadığı için yanlıştır. 'Tartışmacı' seçeneği, yazarın kişisel görüşünü bildiren tek bir cümleye dayanır; bu cümle paragrafın genel amacını tartışmaya dönüştürmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Görsel, grafik, tablo, afiş/medya metni, bilgi kaynağı yorumlama
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir ortaokulda kütüphane görevlisi, 6-A ve 6-B şubelerinin eylül, ekim, kasım ve aralık aylarında ödünç aldıkları kitap sayılarını ayrı ayrı kaydetmiştir. Bu kayıtlar, iki şubenin okuma alışkanlığının aylara göre değiştiğini düşündürmektedir. Kayıtlar çubuk grafikte gösterilmiştir. Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Gruplu çubuk grafik: ödünç alınan kitap sayısı, aylara göre. Eylül: 6-A 14, 6-B 9; Ekim: 6-A 11, 6-B 16; Kasım: 6-A 18, 6-B 15; Aralık: 6-A 13, 6-B 21. Değer ekseni 0-25 adet.
  1. A

    Ekim ayında 6-B sınıfı, 6-A sınıfından 5 kitap daha az ödünç almıştır.

  2. B

    Ocak ayında her iki sınıf da 20 kitabın üzerinde ödünç almıştır.

  3. C

    Aralık ayında 6-B sınıfının ödünç aldığı kitap sayısı, 6-A sınıfınınkinin 1,5 katından fazladır.

    Doğru cevap
  4. D

    Aralık ayında 6-B sınıfının ödünç aldığı kitap sayısı, 6-A sınıfınınkinin 8 katıdır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda grafikteki Aralık ayı sütunlarına bakılır: 6-A şubesinin değeri 13, 6-B şubesinin değeri 21'dir. İkinci adımda bu iki değerin oranı alınır: 21 / 13 yaklaşık 1,6 olur. Oran 1,5'ten büyük olduğundan 6-B şubesinin Aralık sayısı, 6-A şubesinin sayısının 1,5 katından fazladır ve doğru yargı budur.

Çeldiriciler: '6-B sınıfı, 6-A sınıfından 5 kitap daha az' ifadesi Ekim ayındaki sütun değerlerinin yerini ters okumanın sonucudur; grafikte 6-B sınıfı Ekim ayında 16, 6-A sınıfı 11 kitap ile ayrılmaktadır, yani 6-B daha fazladır. 'Ocak ayında her iki sınıf da 20 kitabın üzerinde' yargısı grafikte yer almayan bir aya ait olduğu için yanlıştır. '8 katıdır' ifadesi iki değer arasındaki farkı (21 - 13 = 8) oran sanmanın sonucudur; oran yaklaşık 1,6'dır, 8 değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • Sözel mantık / kural uygulama (yeni nesil): verilen kurallara göre çıkarım, şifre-kadran-çark, sıralama/eşleştirme bulmacası, kurala uyan tablo/grafik/afişi seçme
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir kütüphanenin yaz döneminde açacağı dört atölyeden biri seçilecektir. Yönetim, bir atölyeyi açarken şu üç ölçütün hepsini sağlamasını istemektedir: atölyenin süresi en fazla 3 saat olacak, katılım ücreti 150 TL'yi aşmayacak ve kapasitesi en az 20 kişi olacaktır. Dört atölyenin süre, ücret ve kapasite bilgileri şekildeki tabloda verilmiştir. Atölyelerin her biri ayrı bir salonda ve tek bir eğitmenle yürütülecek, yönetim bu üç ölçüt dışında bir tercih yapmayacaktır. Bu ölçütlerin tümünü aynı anda sağlayan atölye hangisidir?

Atölye bilgileri tablosu: Seramik 4 saat, 110 TL, 26 kişi; Heykel 2 saat, 90 TL, 14 kişi; Drama 2 saat, 160 TL, 30 kişi; Resim 3 saat, 140 TL, 24 kişi.
  1. A

    Seramik

  2. B

    Heykel

  3. C

    Resim

    Doğru cevap
  4. D

    Drama

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, ölçütleri maddelemektir: süre en fazla 3 saat, ücret en çok 150 TL ve kapasite en az 20 kişi olmalıdır. İkinci adım, her satırı bu üç ölçütle sınamaktır: Seramik 4 saatle süre ölçütünü aşar; Heykel 14 kişilik kapasiteyle en az 20 kişi ölçütünü karşılamaz; Drama 160 TL'lik ücretle 150 TL sınırını aşar. Üçüncü adım, üç ölçütü birden sağlayan tek satırı bulmaktır: Resim 3 saat, 140 TL ve 24 kişi ile üç ölçütü de karşılar, bu yüzden doğru cevaptır. Çeldiriciler: 'Seramik' yalnız süre ölçütünü çiğnediği için, 'Heykel' kapasite koşulu ters okunup 'en fazla 20 kişi' sanıldığında, 'Drama' ise en yüksek kapasiteye sahip olduğu için dikkat çekip ücret ölçütünü aştığı için yanlış seçeneklerdir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Sözel mantık / kural uygulama (yeni nesil): verilen kurallara göre çıkarım, şifre-kadran-çark, sıralama/eşleştirme bulmacası, kurala uyan tablo/grafik/afişi seçme
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir kulübün kapı şifresi, kelimelerin harflerinin şekildeki çarkın halkaları yardımıyla dönüştürülmesiyle üretilmektedir. Çark iki halkadan oluşur: dış halkada sekiz harf bulunur ve iç halkada her dış harfin tam karşısında bir harf yer alır. Şifre oluşturulurken kelimenin her harfi için önce dış halkadaki yeri bulunur, sonra o yerin karşısındaki iç halka harfi yazılır. Harflerin sırası değişmez; kelimenin her harfi tek tek dönüştürülür ve tekrar eden harfler de aynı biçimde çevrilir. Kulüp kapı şifresini her ay yeniler, ancak şifre üretme kuralı hiçbir ayda değişmez. Kulübün eski üyeleri, bu çarkla yapılan şifrelerin yıllardır aynı yöntemle üretildiğini hatırlamaktadır. Şifre, toplantı salonunun kapısındaki tuş paneline girilir ve yanlış girilen her şifre kapıyı bir dakika kilitli bırakır. Bu nedenle üyelerin çarkı dikkatle okuyarak şifreyi doğru üretmesi istenmektedir. Yeni üyelere verilen bilgi kâğıdında kuralın anlaşılması için çözülmüş bir örnek bulunmaktadır: KALEM kelimesinin şifresi EMİRU'dur. Bu bilgi kâğıdındaki kurala göre AMİR kelimesinin şifresi hangisidir?

Şifre çarkı: dış halkada saat yönünde K, A, L, E, M, İ, R, U harfleri; iç halkada aynı konumlarda E, M, İ, R, U, K, A, L harfleri bulunur.
  1. A

    RALE

  2. B

    MUKA

    Doğru cevap
  3. C

    MUİR

  4. D

    MUKR

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, örnekten dönüşüm eşleşmelerini çıkarmaktır: KALEM kelimesi EMİRU'ya dönüştüğü için K→E, A→M, L→İ, E→R ve M→U eşleşmeleri bulunur. İkinci adım, örnekte geçmeyen harfleri çarktan okumaktır: dış halkadaki R'nin tam karşısında iç halkada A, dış halkadaki İ'nin karşısında ise K vardır. Üçüncü adım, AMİR kelimesinin her harfini sırayla çevirmektir: A→M, M→U, İ→K, R→A; şifre MUKA olur. Çeldiriciler: 'RALE' dönüşümün ters yönde, iç halkadan dış halkaya uygulanmasının sonucudur; 'MUİR' yalnız ilk iki harfe uygulanıp İ ile R'nin bırakılmasıyla; 'MUKR' ise son harf R'nin çevrilmeden kalmasıyla oluşur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Yazım kuralları ve noktalama işaretleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bilim kulübü, öğrencilerin hazırladığı maketlerle ilgili bir duyuru yazmaktadır. Duyuruda maketlerin ölçüsü ile başvurulacak kurum, kısaltmalar ve kısaltmalara gelen eklerle belirtilecektir. Panoya asılacak metinde yazım hatası olmaması için bu duyuruyu hazırlayan öğrenci dikkatli davranmalıdır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltma ve kısaltmaya gelen ek birlikte doğru yazılmıştır?

  1. A

    Maketler 12 cm'lik çubuklarla yapılacak ve başvuru TÜBİTAK'e iletilecektir.

  2. B

    Maketler 12 cm'lik çubuklarla yapılacak ve başvuru T.Ü.B.İ.T.A.K.'a iletilecektir.

  3. C

    Maketler 12 cm'lik çubuklarla yapılacak ve başvuru TÜBİTAK'a iletilecektir.

    Doğru cevap
  4. D

    Maketler 12 cmlik çubuklarla yapılacak ve başvuru TÜBİTAK'a iletilecektir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda cümlelerdeki kısaltmalar belirlenir: 'cm' bir ölçü birimi, 'TÜBİTAK' ise bir kurum adının kısaltmasıdır. İkinci adımda kısaltmalara gelen ekler okunuşa göre sınanır: 'santimetre' e ile bittiği için birim kısaltmasına '-lik' eki gelir ve ek kesme işaretiyle ayrılarak 'cm'lik' yazılır. Üçüncü adımda 'TÜBİTAK' okunuşunun son ünlüsü a olduğundan ek 'a' ile gelir ve 'TÜBİTAK'a' doğru yazılır. 'TÜBİTAK'e' ünlü uyumuna uymadığı için; 'T.Ü.B.İ.T.A.K.'a' ise büyük harfli bir kısaltmanın harfleri arasına nokta konmadığı için; 'cmlik' ise kesme işareti atlandığı için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Yazım kuralları ve noktalama işaretleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Kulübün yarınki provası için bir arkadaşınız, sınıf panosuna asılacak kısa bir diyalog hazırlıyor. Diyalogda kullanılacak cümlelerin yazım ve noktalama bakımından kurallara uygun olması gerekiyor.

Aşağıdaki cümlelerden hangisi, hem yazım hem noktalama bakımından doğrudur?

  1. A

    Yarın prov-aya gelecek misin?

  2. B

    Yarın provaya gelecek misin.

  3. C

    Yarın provaya gelecekmisin?

  4. D

    Yarın provaya gelecek misin?

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda cümledeki soru eki belirlenir: 'gelecek' sözcüğünün son ünlüsü e olduğundan soru eki 'mi' biçiminde gelir. İkinci adımda bu ekin önceki sözcükten ayrı yazılıp yazılmadığı ile cümle sonundaki işaret denetlenir; soru cümlesi olduğu için sonuna soru işareti konur ve 'mi' ayrı yazılır, bu yüzden 'gelecek misin?' doğru biçimdir. 'gelecekmisin?' ekin bitişik yazılmasından, 'gelecek misin.' soru cümlesinin sonuna nokta konmasından, 'prov-aya' ise 'provaya' kelimesinin 'pro-va-ya' hecelerinin dışından, v ile a arasından bölünmesinden yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Fiillerde çatı
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir ilçe kütüphanesinin görevlisi, yeni gelen kitapları kayıt defterine işlerken her cümlenin yüklemine dikkat etmesi gerektiğini fark etmiştir. Bu nedenle bir hafta boyunca kitap ödünç alan kişilerin kullandığı dört cümleyi seçmiş ve yüklemlerin çatısı ile geçişlilik durumu üzerine, okul kulübündeki öğrencilere anlatmak için kısa bir açıklama yazısı hazırlamıştır.

Notunda yer alan cümlelerden hangisinin yüklemi hem edilgen hem de geçişsizdir?

  1. A

    Fabrikanın eski duvarları geçen yıl yıkıldı.

    Doğru cevap
  2. B

    Kardeşim her hafta çok güzel çizer.

  3. C

    Teknisyen arızalı cihazı dün gece onardı.

  4. D

    Yağmur bütün gece boyunca yağdı.

Doğru cevap: A

Çözüm

Doğru cevap, yüklemi “yıkıldı” olan cümledir. Birinci adımda yüklem bulunur; bu fiil “yık-” kökünün sonuna gelen “-ıl” ekiyle, “yıkmak” fiilinin edilgen çatıda kurulmuş hâlidir. İşi yapan belirtilmemiştir ve özne olan duvarlar işten etkilenen konumdadır. İkinci adımda yüklemin nesne alıp almadığına bakılır: edilgen fiiller nesne alamadığı için bu yüklem geçişsizdir ve iki özellik birlikte sağlanır.

Çeldiriciler: “Teknisyen arızalı cihazı dün gece onardı.” cümlesinin yüklemi “onardı” etken çatılıdır ve “cihazı” ile nesne aldığından geçişlidir; edilgen olmadığı için koşulu sağlamaz. “Kardeşim her hafta çok güzel çizer.” cümlesinde “çizer” etken çatılıdır; nesnesi cümlede yazılmasa da “çizmek” geçişli bir fiil olduğundan edilgen değildir ve koşulu sağlamaz. “Yağmur bütün gece boyunca yağdı.” cümlesinde “yağdı” geçişsizdir, ancak etken çatılı olduğu için edilgen koşulunu karşılamaz; geçişsizlik tek başına yeterli değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Cümlenin ögeleri ve cümle türleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir dil çalışma kâğıdında öğrencilerden her cümlenin yüklemini bulmaları ve yükleme 'kim' ya da 'ne' sorusunu sorarak öznesini belirlemeleri isteniyor. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne birden fazla sözcükten oluşan bir söz öbeğidir?

  1. A

    Yağmurlu bir sabahın erken saatlerinde kardeşim okula yürüyerek gitti.

  2. B

    Öğretmen, sınav haftası boyunca çok uzun bir çalışma takvimi hazırladı.

  3. C

    Sınıfın en çalışkan öğrencileri yarışmada birincilik ödülünü aldı.

    Doğru cevap
  4. D

    Sabahın köründe kalkıp kahvaltıyı hazırladı.

Doğru cevap: C

Çözüm

Önce cümlenin yüklemini bulup yükleme 'kim' ya da 'ne' sorusunu sormak gerekir. Birinci adım: 'Sınıfın en çalışkan öğrencileri yarışmada birincilik ödülünü aldı.' cümlesinde yüklem 'aldı'dır; 'kim aldı?' sorusunun cevabı 'Sınıfın en çalışkan öğrencileri' öbeğidir. İkinci adım: bu öbek 'Sınıfın', 'en çalışkan' ve 'öğrencileri' sözcüklerinden oluşur; öznenin birden fazla sözcükten oluşan bir söz öbeği olduğu böylece görülür, bu nedenle doğru cevap bu cümledir.

Çeldiriciler: 'Yağmurlu bir sabahın erken saatlerinde kardeşim okula yürüyerek gitti.' cümlesinin başında uzun bir zarf tümleci vardır, ancak 'kim gitti?' sorusunun cevabı yalnız 'kardeşim' sözcüğüdür; bu cümlenin öznesi tek sözcüktür, uzun olan öge zarf tümlecidir. 'Öğretmen, sınav haftası boyunca çok uzun bir çalışma takvimi hazırladı.' cümlesinde uzun olan 'çalışma takvimi' öbeği belirtisiz nesnedir; öznesi 'Öğretmen' tek sözcüktür. 'Sabahın köründe kalkıp kahvaltıyı hazırladı.' cümlesinde özne yazılmamıştır; yüklemin kişi ekinden anlaşılan gizli bir özne vardır, dolayısıyla bu cümlede özne bir söz öbeği değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 21

  • Bir Kahraman Doğuyor: Osmanlı 20. yy başı, M. Kemal çocukluk/öğrenim/askerlik
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir tarih dergisinin Meşrutiyet konusundaki kutusunda şu bilgiler yer almaktadır: 1908'de ilan edilen meşrutiyetle Türk tarihinde ilk kez anayasal düzene geçilmiştir. Ancak meşrutiyet yönetimini istemeyenler 13 Nisan 1909'da bir ayaklanma çıkarmış, bu ayaklanmayı bastırmak için İstanbul'a Hareket Ordusu gönderilmiştir. Hareket Ordusu'nun kurmay başkanı Mustafa Kemal'dir.

Bu bilgilere göre Mustafa Kemal'in Hareket Ordusu'ndaki görevine ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A

    Meşrutiyet yönetimini istemeyenlerin ordusunda kurmay başkanlığı yapmıştır.

  2. B

    Ayaklanmayı bastıran harekâtta cephe komutanı olarak görev almıştır.

  3. C

    Meşrutiyeti savunmak için çıkan bir ayaklanmanın komutanlığını üstlenmiştir.

  4. D

    Meşrutiyet düzenini koruyan bir harekâtın kurmay başkanlığını yapmıştır.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda, 13 Nisan 1909 ayaklanmasını meşrutiyet yönetimini istemeyenlerin çıkardığı bilgisinden, ayaklanmanın hedefinin meşrutiyetin kendisi olduğu anlaşılır. İkinci adımda, bu ayaklanmayı bastırmak için gönderilen Hareket Ordusu'nun var olma amacının ayaklanmaya karşı durmak olduğu görülür. Üçüncü adımda, ordunun karşı çıktığı hedef meşrutiyet olduğuna göre, bu ordunun kurmay başkanı Mustafa Kemal'in görevi meşrutiyet düzenini koruyan bir harekâtta yer almaktır. Çeldiriciler: 'Meşrutiyet yönetimini istemeyenlerin ordusunda kurmay başkanlığı' seçeneği, ayaklanmayı çıkaranlar ile bastıranları birbirine karıştırır; bastıran ordu ayaklanmanın ordusu değildir. 'Meşrutiyeti savunmak için çıkan bir ayaklanmanın komutanlığı' seçeneği, ayaklanmanın amacını tersine çevirir; ayaklanma meşrutiyete karşı çıkmıştır. 'Ayaklanmayı bastıran harekâtta cephe komutanı' seçeneği ise kurmay başkanlığını cephe komutanlığıyla karıştırır; verilen bilgi bir görev unvanını değil kurmay başkanlığını belirtmektedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 22

  • Millî Mücadele hazırlık: kongreler, Misakımilli, TBMM, ayaklanmalar, Sevr
  • Orta
  • Şekilli soru

Tabloda Millî Mücadele hazırlık döneminde Anadolu'da yapılan üç toplantının adı, tarihi ve öne çıkan özelliği verilmiştir. Bu toplantılar, bağımsızlık hareketinin farklı bölgelerde nasıl örgütlendiğini gösterir. Toplantıların kararları, ilerleyen aylarda Ankara'da açılan Büyük Millet Meclisi'nin kuruluşuna zemin hazırlamıştır. Toplantılardan birinin adı tabloda '?' ile gizlenmiştir. Gizlenen satırdaki tarih ve özellik, diğer iki satırla birlikte değerlendirildiğinde adı gizlenen toplantı aşağıdakilerden hangisidir?

Tablo: Millî Mücadele toplantıları. Erzurum Kongresi: 23 Temmuz 1919, manda ve himayeye karşı. Adı ? olan toplantı: 4 Eylül 1919, cemiyetler birleştirildi. Balıkesir Kongresi: Ağustos 1919, Batı Anadolu birliği.
  1. A

    Sivas Kongresi

    Doğru cevap
  2. B

    Erzurum Kongresi

  3. C

    Balıkesir Kongresi

  4. D

    Amasya Genelgesi

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda, adı gizlenen satırın tarihinin 4 Eylül 1919 olduğu ve bu satırda cemiyetlerin birleştirildiği okunur. İkinci adımda bu iki ipucu birlikte değerlendirilir: 4 Eylül 1919'da toplanan ve Anadolu ile Rumeli'deki müdafaa-i hukuk cemiyetlerinin tek çatı altında birleştirildiği Sivas Kongresi'dir; dolayısıyla gizli satır Sivas Kongresi'ne aittir.

Yanlış seçenekler: 'Erzurum Kongresi', kendi satırındaki tarih ve özellikle (23 Temmuz 1919, manda ve himayeye karşı) ayrılır; temsil heyetinin ilk kez seçildiği bu kongre onu cazip kılar, ancak gizli satırın tarihi 23 Temmuz'a uymaz. 'Balıkesir Kongresi' Ağustos 1919'da toplanmış ve Batı Anadolu'daki direniş örgütlerinin birliğini hedeflemiştir; tarihinin Eylül'e yakın olması onu cazip kılar, ancak 4 Eylül 1919 tarihi Ağustos 1919'a uymaz. 'Amasya Genelgesi' 1919 yazında yayımlanmış bir belgedir, toplantı değildir; Mustafa Kemal dönemine ait olması onu karıştırılabilir kılar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 23

  • I. Dünya Savaşı, Osmanlı durumu, Mondros, Kuvâ-yı Millîye
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Ege kıyısındaki Kumdere kasabasına işgal birlikleri karaya çıkmıştır. Merkezî yönetimin bu olaya karşı herhangi bir tepki göstermediği, kasabanın ileri gelenlerine ulaşan haberlerle anlaşılmıştır. Bunun üzerine kasabanın ileri gelenleri ve köylüler, çevre köylerle birlikte işgale karşı silahlı bir örgüt kurmuştur.

Bu anlatıya göre Kuvâ-yı Millîye'nin ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?

  1. A

    Kasabaya işgal kuvvetinin karaya çıkması

  2. B

    Merkezî yönetimin işgale karşı tepki göstermemesi

  3. C

    Halkın işgale karşı bölgesel örgütler kurması

  4. D

    Sevr Antlaşması'nın imzalanması

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Kuvâ-yı Millîye, işgallere karşı halkın bölgesel olarak kurduğu direniş örgütleridir ve işgaller Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan (30 Ekim 1918) sonra başlamıştır. Birinci adımda, Kumdere'ye işgal kuvvetinin çıkmasının ve merkezî yönetimin tepkisiz kalmasının halkı kendi örgütünü kurmaya ittiği belirlenir. İkinci adımda Sevr Antlaşması'nın 10 Ağustos 1920'de imzalandığı hatırlanır; Kuvâ-yı Millîye bu tarihten önce ortaya çıktığı için antlaşmanın imzalanması direnişin doğuşunda etkili olmamıştır. Kasabaya işgal kuvvetinin karaya çıkması, merkezî yönetimin kayıtsızlığı ve bölgesel örgütlenmenin kendisi örgütün doğmasına doğrudan katkı yapan etkenler olduğu için bu üçü yanlış seçenek olarak elenir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 24

  • I. Dünya Savaşı, Osmanlı durumu, Mondros, Kuvâ-yı Millîye
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Ödevimde Ekim 1918'de imzalanan ateşkes belgesinin maddelerini inceledim. Belgeye göre Çanakkale ve İstanbul Boğazları açılacak, Osmanlı ordusu terhis edilecek ve savaş gemileri ile ordunun araç, gereç, silah ve cephanesine el konulacaktır. Ayrıca İtilaf Devletlerinin stratejik noktaları işgal edebileceği hükme bağlanmış, böylece Anadolu'nun işgallere açık hâle geldiği görülmüştür.

Bu maddelerin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Sevr Antlaşması'yla topraklarının paylaşılmasının kesinleşmesi

  2. B

    Savunma gücünün ve egemenlik haklarının kısıtlanması

    Doğru cevap
  3. C

    Boğazların açılmasının belgenin sonucunu tek başına belirlemesi

  4. D

    Ordunun terhisinin sıradan bir askerî düzenleme olması

Doğru cevap: B

Çözüm

Ateşkes belgesinin dört maddesi birlikte değerlendirildiğinde, boğazların açılması deniz yoluyla savunmayı, ordunun terhisi ile silah ve cephanenin alınması kara ve deniz gücünü, Anadolu'nun işgallere açık hâle gelmesi ise toprak bütünlüğünü zayıflatır. Birinci adımda her maddenin hangi gücü azalttığı belirlenir; ikinci adımda bu azalmaların ortak sonucu olarak Osmanlı Devleti'nin savunma gücünün ve egemenlik haklarının kısıtlandığı bulunur. Sevr Antlaşması'yla topraklarının paylaşılması 1920'de imzalanan ayrı bir belgenin sonucudur, ateşkes maddelerinin ortak sonucu değildir. Boğazların açılmasını ortak sonuç saymak yalnızca tek bir maddeye bakmak demektir, bu yüzden yanlıştır. Ordunun terhisini sıradan bir askerî düzenleme saymak ise maddelerin egemenlik üzerindeki etkisini görmezden gelmek olur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 25

  • Doğu, Güney ve Batı cepheleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

İki öğrenci, Milli Mücadele'nin ilk yıllarındaki cephe savaşlarını tartışıyor. Birinci öğrenci, halkın kendi imkânlarıyla oluşturduğu birliklerin işgale karşı büyük bir cesaret gösterdiğini söylüyor. İkinci öğrenci ise Batı Cephesi'ndeki Gediz Muharebesi'nde birliklerin başarılı olamamasının Meclis'te sert tartışmalara yol açtığını ve kısa süre sonra düzenli bir ordunun kurulduğunu hatırlatıyor. Bu gelişmenin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Kuvâ-yı Millîye birliklerinin askerî disiplinden yoksun olması ve cephelerde düzenli bir savunma kuramaması

    Doğru cevap
  2. B

    Kuvâ-yı Millîye birliklerinin disiplinli olmasına karşın komuta yetkisinin dağınık kalması

  3. C

    Gediz'deki zaferin düzenli bir orduya duyulan ihtiyacı ortadan kaldırması

  4. D

    Düzenli ordunun Sakarya Muharebesi'nden sonra kurulmasıyla Batı Cephesi'nin ilk kez güçlenmesi

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda, düzenli ordunun kuruluş kararının Gediz'deki başarısızlıktan sonra gündeme geldiği belirlenir. İkinci adımda bu başarısızlığın nedenine bakılır: Kuvâ-yı Millîye birlikleri askerî disiplinden yoksundu ve cephede düzenli bir savunma hattı kuramıyordu. Üçüncü adımda, bu eksikliğin giderilmesi için Kuvâ-yı Millîye birliklerinin kaldırıldığı ve yerine 8 Kasım 1920'de düzenli ordunun kurulduğu hatırlanır. Doğru seçenek, bu üç adımın sonunda ulaşılan gerekçeyi, yani disiplin eksikliğini ve düzenli savunma yapılamamasını söyler.

Çeldiriciler: “Gediz'deki zafer” ifadesi Gediz Muharebesi'ni bir zafer saymanın hatasıdır; oysa bu muharebede birlikler başarılı olamamış ve Meclis'te tartışmalar çıkmıştır. Birliklerin disiplinli olduğunu öne süren seçenek de yanlıştır, çünkü eksik olan tam da disiplindir. Düzenli ordunun Sakarya Muharebesi'nden sonra kurulduğunu söyleyen seçenek tarih hatasıdır: düzenli ordu 8 Kasım 1920'de, Sakarya Muharebesi'nden önce kurulmuştur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 26

  • Atatürk ilkeleri ve temel esaslar
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir devlet, toplum sağlığını koruyan düzenlemelerini tıbbi araştırma sonuçlarına göre hazırlamaktadır. Bu düzenlemeler, kamuoyunda uzun süre tartışılan bir konuda yapılmış; hazırlık aşamasında uzmanlar ve ilgili kurullar görüş bildirmiştir. Aynı devlet, dinî kurumların yönetimini kendi kurumlarından ayrı tutmuştur. Bu durum aşağıdaki ilkelerden hangisiyle ilgilidir?

  1. A

    Milliyetçilik ilkesi

  2. B

    Halkçılık ilkesi

  3. C

    Laiklik ilkesi

    Doğru cevap
  4. D

    Devletçilik ilkesi

Doğru cevap: C

Çözüm

Durumda iki ayrı özellik görülmektedir: düzenlemeler tıbbi araştırma sonuçlarına, yani akla ve bilime dayandırılmakta; ayrıca dinî kurumların yönetimi devlet kurumlarından ayrı tutulmaktadır. Laiklik, devlet düzeninin ve hukuk kurallarının dine değil akla ve bilime dayandırılması ile din işleri ile devlet işlerinin ayrı yürütülmesi anlamına gelir; bu iki özellik de laikliğin tanımına karşılık geldiğinden doğru ilke laikliktir. Çeldiriciler: Milliyetçilik ilkesi ulusal bağımsızlık ve birlik konusuna ilişkindir; durumda bu konulardan hiçbiri geçmemektedir. Halkçılık ilkesi eşitlik ve ayrıcalıkların kaldırılması ile ilgilidir; anlatılan durum bir eşitlik ya da sosyal adalet uygulamasını konu etmemektedir. Devletçilik ilkesi ekonomide devletin kalkınma ve sanayileşmedeki rolünü anlatır; durumda bir ekonomi düzenlemesi yoktur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 27

  • Atatürk ilkeleri ve temel esaslar
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Cumhuriyetin ilanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılışından önce gerçekleşmiştir.

  2. II.

    Saltanatın kaldırılması, halifeliğin kaldırılmasından önce gerçekleşmiştir.

  3. III.

    Halifeliğin kaldırılması, cumhuriyetin ilanından önce gerçekleşmiştir.

Tarih dersinde, Türk siyasi tarihindeki bazı gelişmeler bir zaman şeridine yerleştirilecektir. Şeritte yer alacak olaylar ve yılları şöyledir: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılışı 1920, saltanatın kaldırılması 1922, cumhuriyetin ilanı 1923 ve halifeliğin kaldırılması 1924 yılındadır. Şerit, egemenlik ve yönetim biçimindeki değişimleri gösterecek biçimde hazırlanmıştır; şeridin doğru okunabilmesi için olayların kronolojik sırasına dikkat edilmesi istenmiştir. Bu zaman şeridine göre numaralanmış yargılardan hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

    Doğru cevap
  3. C

    I ve III

  4. D

    II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Olayların yıllarına bakıldığında sıra Meclis'in açılışı (1920), saltanatın kaldırılması (1922), cumhuriyetin ilanı (1923) ve halifeliğin kaldırılması (1924) biçimindedir. I. yargıda cumhuriyetin 1923'te ilan edildiği, Meclis'in ise 1920'de açıldığı görüldüğünden cumhuriyet Meclis'in açılışından sonradır; yargı yanlıştır. II. yargıda saltanatın 1922'de, halifeliğin 1924'te kaldırıldığı için saltanatın kaldırılması önce gerçekleşmiştir; yargı doğrudur. III. yargıda halifeliğin 1924'te kaldırıldığı, cumhuriyetin ilanının ise 1923'te olduğu için halifelik cumhuriyetten sonradır; yargı yanlıştır. Bu nedenle doğru olan yalnız II. yargıdır. Çeldiriciler: Cumhuriyetin ilanını Meclis'in açılışından önce sanmaya dayanan seçenekler yıl karşılaştırmasının yapılmadığını gösterir. Halifeliğin kaldırılmasını cumhuriyetin ilanından önce koymak da ikinci bir sıralama hatasıdır ve yalnız o yargıyı içeren seçenekler bu hatayla yanlış kalır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 28

  • İnkılaplar: siyasi, hukuk, eğitim-kültür, toplumsal, ekonomi, sağlık; Cumhuriyetin kazanımları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Cumhuriyet’in ilk yıllarında yönetim yapısında önemli değişiklikler yaşandı. Ankara’da toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi kuruluş sürecini yürütürken, İslam dünyasının dinî önderi sayılan halifelik Meclis’in yanında ikinci bir otorite merkezi oluşturuyordu. 3 Mart 1924’te halifelik, yeni cumhuriyetin temel ilkeleriyle çeliştiği için kaldırıldı.

Bu metne göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Halifeliğin kaldırılması, eğitim kurumlarının yönetimini değiştirmiştir.

  2. B

    Halifelik TBMM ile aynı otoriteyi temsil ettiğinden siyasi yapı değişmemiştir.

  3. C

    Halifelik, saltanatla birlikte 1 Kasım 1922’de kaldırılmıştır.

  4. D

    Halifeliğin kaldırılmasıyla siyasi otorite TBMM’de toplanmıştır.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Metinde halifelik, Meclis’in yanında ikinci bir otorite merkezi olarak tanımlanıyor. Halifelik 3 Mart 1924’te kaldırıldığına göre bu ikinci merkez ortadan kalkmış ve siyasi otorite tek merkezde, TBMM’de toplanmıştır. Böylece ulaşılabilecek yargı, siyasi otoritenin Meclis’te toplandığıdır.

Çeldiriciler: “Halifelik TBMM ile aynı otoriteyi temsil ettiğinden siyasi yapı değişmemiştir” yargısı, metnin halifeliği ayrı bir otorite merkezi olarak tanımladığı için yanlıştır; kaldırılmanın siyasi yapıyı değiştirdiği metinden çıkar. “Halifeliğin kaldırılması, eğitim kurumlarının yönetimini değiştirmiştir” yargısı kaldırılmayı eğitim alanına bağlar; eğitim kurumlarının yönetimi ayrı bir düzenlemeyle ele alınmıştır ve halifeliğin kaldırılmasının doğrudan sonucu değildir. “Halifelik, saltanatla birlikte 1 Kasım 1922’de kaldırılmıştır” yargısı tarihi karıştırır; saltanat 1 Kasım 1922’de kaldırılmış, metin ise halifeliğin kaldırılma tarihini 3 Mart 1924 olarak verir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 29

  • Demokratikleşme çabaları (çok partili denemeler, suikast, tehditler)
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Fethi Okyar'ın öncülüğünde 1930 yılında kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası, Cumhuriyet Halk Fırkası'na karşı siyasi bir muhalefet oluşturmak amacıyla siyasi hayata girmiştir. Ancak partiye cumhuriyet karşıtı grupların katılması üzerine parti kısa sürede kapatılmış ve bir daha faaliyet göstermemiştir. Kapatılmanın kısa süre sonra, 1930 yılının aralık ayında İzmir'in Menemen ilçesinde, şeriat düzeninin yeniden kurulmasını isteyen bir grup askerî birliğe saldırdı ve bir yedek subayın ölümüne yol açtı. Ayaklanma kısa sürede askerî birlikler tarafından bastırıldı ve olaya karışanlar İstiklal Mahkemeleri'nde yargılandı.

Bu olay aşağıdakilerden hangisini göstermiştir?

  1. A

    Ortamın çok partili yaşama henüz hazır olmadığını

    Doğru cevap
  2. B

    Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın neden kapatıldığını

  3. C

    Ortamın çok partili yaşama hazır olduğunu

  4. D

    Ülkeye dışarıdan yöneltilen bir tehdidin varlığını

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım, olayın demokrasi denemesine etkisini belirlemektir: çok partili denemenin kapatılmasından kısa süre sonra, düzeni isteyen bir grup askerî birliğe saldırmış ve ayaklanma askerî güçle bastırılmak zorunda kalmıştır. İkinci adım, bu durumdan ortamın hazır olup olmadığı yargısını çıkarmaktır: çok partili yaşamın ilk denemesinde ortaya çıkan bu tür ayaklanmaların askerî güçle bastırılmak zorunda kalınması, ortamın henüz çok partili yaşama hazır olmadığına işaret eder.

Çeldiriciler: 'Ortamın çok partili yaşama hazır olduğu' seçeneği yanlıştır, çünkü olay bunun tersini göstermektedir. 'Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın neden kapatıldığı' seçeneği yanlıştır, çünkü olay partinin kapatılmasından sonra yaşanmıştır ve kapatılmanın nedeni olamaz. 'Ülkeye dışarıdan yöneltilen bir tehdidin varlığı' seçeneği yanlıştır, çünkü olayı başlatan grup ülke içinden çıkmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 30

  • Atatürk dönemi dış politika, Hatay
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Türkiye, 18 Temmuz 1932'de Milletler Cemiyeti'ne resmen üye olmuştur.

  2. II.

    Yabancı okulların işleyişinin Türk müfettişler tarafından denetlenmesi kararlaştırılmıştır.

  3. III.

    Türkiye, 9 Şubat 1934'te Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya ile Balkan Antantı'nı kurmuştur.

Bir ortaokul sınıfında, Atatürk dönemi Türk dış politikasını anlatmak için bir pano hazırlanmıştır. Pano, öğrencilerin ders notlarıyla karşılaştırabilmesi için her gelişmenin tarihini ve kısa açıklamasını içermektedir. Panodaki gelişmeler, ülkenin uluslararası ilişkilerini düzenleyen adımlardan oluşmaktadır. Öğrenciler, her gelişmeyi döneme ait olaylarla ilişkilendirerek bu ilkelerden hangisine uyduğunu tartışmaktadır. Bu gelişmelerden hangileri barışçılık ilkesine örnek gösterilebilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    II ve III

  4. D

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Barışçılık, uluslararası sorunların çözümünde yayılmacı politika yerine öncelikle diplomasi ve diyaloğu tercih etmektir. I. gelişme, Türkiye'nin 1932'de Milletler Cemiyeti'ne üye olmasıdır; bu örgüt uluslararası sorunların barışçı yollarla çözülmesini amaçladığından üyelik barışçılık ilkesinin bir uygulamasıdır. III. gelişmedeki Balkan Antantı, aynı bölgedeki komşuların birlikte hareket ederek barışı korumayı amaçlayan bir iş birliği antlaşmasıdır. II. gelişme ise yabancı okulların denetimi üzerine alınmış bir egemenlik kararıdır; bu karar tam bağımsızlık ilkesiyle ilgilidir ve barışçılık ilkesinin bir örneği değildir. Bu nedenle barışçılık ilkesine örnek gösterilebilecek gelişmeler I ve III'tür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 31

  • Paylaşma ve yardımlaşma, zekât ve sadaka
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Mahallede yaşayan emekli öğretmen Hasan Bey, iş kaybı yaşayan bir komşusunun ailesine her hafta sıcak yemek götürüyor. Aynı kişi, sınava hazırlanan bir gence haftada iki gün ücretsiz ders veriyor ve "Asıl önemli, karşımdakinin yüzünü güldürmek." diyor. Bu yardımlar, Hasan Bey'in kendi emeği ve imkânlarıyla yapılmaktadır.

Bu davranışları birlikte ele alan ve İslam'daki yardımlaşma anlayışıyla uyumlu ilke hangisidir?

  1. A

    Sadaka, parayla ya da malla yapılan maddi bir yardımla sınırlıdır

  2. B

    Yardımın başkaları tarafından görülmesi iyiliğin değerini ve etkisini artırır

  3. C

    Maddi ya da manevi her iyilik, Allah rızası gözetilerek yapıldığında sadaka sayılır

    Doğru cevap
  4. D

    Zekât, nisap miktarına ulaşmış malın yılda bir kez ihtiyaç sahiplerine verilmesidir

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda sahnedeki yardımların biçimi belirlenir: komşuya götürülen yemek maddi bir yardımdır, ders verme ve haftalık gönüllü emek ise manevi bir yardımdır. İkinci adımda bu biçimler sadaka kavramıyla eşleştirilir; din kültürü programına göre sadaka, Allah rızası için yapılan her türlü maddi ve manevi iyiliktir. Böylece iki yardım da sadaka kapsamına girer ve yardımın Allah rızası gözetilerek yapılması, ibadetlerde olduğu gibi, yardımın doğru niyetle yapıldığını gösterir; doğru ilke bu üç unsuru birlikte söyleyen seçenektir.

Çeldiriciler: 'Sadaka, parayla ya da malla yapılan maddi bir yardımla sınırlıdır' yargısı sadakayı yalnız maddi yardımla sınırlayan bir yanılgıdır; sahnedeki ders ve gönüllü emek manevi bir yardımdır. 'Yardımın başkaları tarafından görülmesi iyiliğin değerini artırır' yargısı gösteriş için yapılan yardımı uygun gören bir yanlış anlayıştır; yardımın niyeti Allah rızası olmalıdır. 'Zekât, nisap miktarına ulaşmış malın yılda bir kez ihtiyaç sahiplerine verilmesidir' yargısı doğru bir bilgidir, fakat zekâtın tanımıdır; sahnedeki yemek ve ders bu tanıma girmediği için soruyu yanıtlamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 32

  • Kader ve kaza inancı, irade-sorumluluk, kavramlar, yanlış anlayışlar
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Sınav sonucum kötü çıktı; demek ki kaderimde başarısızlık varmış, çalışmanın bir faydası yokmuş.

  2. II.

    Sınava iyi hazırlandım, elimden geleni yaptım; sonucunu da Allah'a bırakıyorum.

  3. III.

    Hastalığımın Allah'tan olduğunu biliyorum; bu yüzden doktora gitmenin bir anlamı yok.

Bir aile sohbetinde sınav sonucu ve hastalık konuşulurken üç kişi kadere dair şu sözleri söylüyor. Her söz, kişinin kadere ve çabaya bakışını yansıtmaktadır. Ailenin genç üyeleri de bu konuşmayı dinlemektedir. Bu sözlerden hangilerinde yanlış bir kader anlayışı vardır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    II ve III

  4. D

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

I. sözde sınav başarısızlığı kadere bağlanarak çalışmanın gereksiz olduğu savunulmaktadır; kader yanlışlara mazeret değildir ve insan kendi tercihlerinden sorumludur. III. sözde hastalık Allah'a bağlanıp doktora gitmek anlamsız sayılmaktadır; oysa şifa Allah'tan olsa da tedaviye başvurmak kadere karşı gelmek değildir. II. sözde gerekli çaba gösterilip tedbir alındıktan sonra sonucun Allah'a bırakılması doğru tevekkül anlayışını yansıtır, bu yüzden yanlış değildir. Yanlış kader anlayışı taşıyan sözler I. ve III. olduğu için doğru cevap I ve III'tür; II. sözü de yanlış saymak tevekkülü tedbirden ayrı düşünmenin hatasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 33

  • Kader ve kaza inancı, irade-sorumluluk, kavramlar, yanlış anlayışlar
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Evrendeki düzeni belirleyen ilahi yasalar konularına göre fiziksel, biyolojik ve toplumsal yasalar olarak sınıflandırılır.

I. Göl yüzeyine atılan taşın dalgalar oluşturması. II. Bir bitkinin güneşe doğru yönelerek büyümesi. III. Adaletin güçlendiği toplumda dayanışmanın artması.

Verilen örneklerin yasa türleri sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?

  1. A

    I biyolojik, II fiziksel, III toplumsal

  2. B

    I fiziksel, II toplumsal, III biyolojik

  3. C

    I fiziksel, II biyolojik, III toplumsal

    Doğru cevap
  4. D

    I toplumsal, II biyolojik, III fiziksel

Doğru cevap: C

Çözüm

Göl yüzeyindeki dalgalar maddenin hareketini düzenleyen fiziksel yasanın sonucudur. Bir bitkinin güneşe yönelerek büyümesi canlının oluşum ve gelişim süreciyle ilgili biyolojik yasaya, adaletin dayanışmayı artırması ise insan davranışına bağlı işleyen toplumsal yasaya girer. Dalga ile bitki örneklerinin yerini değiştiren ya da dayanışmayı fiziksel yasaya bağlayan sıralar, her örneği yanlış yasa türüne yerleştirdiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 34

  • Paylaşma ve yardımlaşma, zekât ve sadaka
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

I. Bir esnaf, nisap miktarındaki malının bir bölümünü her yıl ihtiyaç sahiplerine ayırıyor. II. Bir aile, bayram öncesinde bir komşusuna Diyanet'in belirlediği alt sınırda bağışta bulunuyor. III. Bir kişi yol kenarına ağaç dikerek yolcuların yıllarca gölgesinden yararlanmasını sağlıyor. IV. Bir aile, mülkünü bir köyün hizmetine süresiz olarak ayırıyor.

Numaralanmış örnekler sırasıyla hangi yardım türlerine karşılık gelir?

  1. A

    Zekât, Fıtır sadakası, Tek seferlik sadaka, Vakıf

  2. B

    Zekât, Fıtır sadakası, Sadaka-i cariye, Vakıf

    Doğru cevap
  3. C

    Fıtır sadakası, Zekât, Sadaka-i cariye, Vakıf

  4. D

    Zekât, Zekât, Sadaka-i cariye, Vakıf

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda her örneğin süresi, kime ait olduğu ve nasıl verildiği belirlenir: I. örnekteki, nisap şartına bağlı ve her yıl verilen pay zekâttır; II. örnekteki, bayram öncesinde Diyanet'in belirlediği alt sınır esas alınarak yapılan bağış fıtır sadakasıdır. İkinci adımda kalıcı hayırlar ayırt edilir: III. örnekteki ağaç, uzun süre fayda sağlayan ve kişinin ölümünden sonra da sevap kazandıran sadaka-i cariyedir. IV. örnekteki gibi bir malın toplum hizmetine süresiz olarak ayrılması ise vakıftır; doğru eşleşme Zekât, Fıtır sadakası, Sadaka-i cariye, Vakıf sırasıdır.

Çeldiriciler: 'Zekât, Fıtır sadakası, Tek seferlik sadaka, Vakıf' sırası kalıcı bir hayrı tek seferlik bir sadaka saymaktır; ağaç gibi sürekli fayda üreten bir hayır tek seferlik değildir. 'Fıtır sadakası, Zekât, Sadaka-i cariye, Vakıf' sırası I ve II örneklerinin türlerini yer değiştirir; yıllık nisap şartına bağlı pay zekâttır, bayram öncesi bağış ise fıtır sadakasıdır. 'Zekât, Zekât, Sadaka-i cariye, Vakıf' sırası fıtır sadakasını zekâtla karıştırmaktır; bayram öncesindeki bağış nisap şartına değil Diyanet'in belirlediği bayram ölçüsüne bağlıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 35

  • Din, birey ve toplum; dinin temel gayesi (can, nesil, akıl, mal, din emniyeti)
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Bir kişinin canını korumak, onun dinine veya mezhebine bakılmaksızın herkes için geçerli bir ilkedir.

  2. II.

    Başkasının malını sahibinin rızası olmadan almak yasaktır, çünkü malın korunması bu ilkeye dayanır.

  3. III.

    Nesli korumak, bireyin evlilik ve aile kararını kendi tercihine bırakmak anlamına gelir; toplumun bu konuda bir görevi bulunmaz.

Bir din kültürü dersinde öğretmen, İslam'da insanın korunan değerleri üzerine tartışma açmıştır. Sınıftan üç öğrenci aşağıdaki yargıları ileri sürmüştür. Buna göre hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

    Doğru cevap
  3. C

    II ve III

  4. D

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci yargı doğrudur: can emniyeti, dinin korduğu temel değerlerden biridir ve bu korumayı insan olma durumuna bağlar, inanç ayrımı yapmaz. İkinci yargı doğrudur: mal emniyeti, sahibinin rızası olmadan başkasının malını almayı yasaklayan hükümlerle korunur. Üçüncü yargı yanlıştır, çünkü nesil emniyeti bireyin evlilik ve aile düzenini toplumsal bir sorumlulukla birlikte ele alır; nesli korumayı yalnızca bireysel bir tercihe bırakmak bu amaca aykırıdır. Doğru seçenek, doğru olan iki yargıyı birlikte verir.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği, ikinci yargının doğruluğunu göz ardı eder. 'II ve III' seçeneği yanlış üçüncü yargıyı doğru sayar ve birinci yargıyı dışarıda bırakır. 'I, II ve III' seçeneği ise bireysel tercihin toplumsal sorumluluğu ortadan kaldırdığı yanılgısına dayanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 36

  • Kader ve kaza inancı, irade-sorumluluk, kavramlar, yanlış anlayışlar
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Hasta dedesinin ilaçlarını düzenli olarak veren Ahmet, her sabah ilaç saatini not ediyordu. Komşuları, "Şifayı Allah veriyorsa ilaç ne işe yarar?" diye sorunca Ahmet, "Şifayı Allah verir, ama bunun için doktora gidip ilacı zamanında almak gerekir" diye cevap verdi.

Bu parçadan çıkarılabilecek yargı hangisidir?

  1. A

    Rızık, para ve mal ile ölçülen kazançtan ibarettir.

  2. B

    Hastalıkta doktora gitmek, kadere karşı gelmek anlamına gelir.

  3. C

    İslam dinine göre insan ecel vaktini kesin olarak bilemez.

  4. D

    Şifanın Allah'tan geldiğine inanmak, tedaviye başvurmayı engellemez.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Parçada Ahmet, şifanın Allah'tan geldiğine inanırken doktora gidip ilacı düzenli almanın gerekliliğini savunmaktadır; bu tutum tedbir almanın tevekkülle çelişmediğini gösterir. Parçada rızık ya da ecel hakkında bir ifade yoktur; ecelin bilinemezliği doğru bir bilgi olsa da bu parçadan çıkarılan bir yargı değildir. Rızkı yalnız maddi kazançla sınırlayan ya da hastalıkta tedaviyi kadere karşı saymak, parçadaki tutumla bağdaşmadığı için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 37

  • Hz. Muhammedin örnekliği: doğruluk, merhamet, istişare, cesaret, hak gözetme, insana değer, hikmetli sözler
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Sınıfta ortak bir proje için hazırlanan maket bir gece bozulmuş, kimse olanları anlatmak istememiştir. Bir öğrenci, ortaya çıkan gerginliğe ve kendisini susturmaya çalışan arkadaşlarına rağmen gördüklerini sakin bir dille öğretmenine anlatmıştır. Arkadaşları ona kızmış ve onu suçlamıştır.

Bu öğrencinin davranışı, Hz. Muhammed’in hangi değerine örnektir?

  1. A

    Azim ve kararlılık

  2. B

    İstişare

  3. C

    Arkadaşlarının takdirini kazanmak

  4. D

    Cesaret

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Sınıftaki öğrenci, arkadaşlarının baskısına ve korkusuna rağmen olanları olduğu gibi anlatmıştır. Korku içindeyken doğru olanı yapmak cesaret gerektirir. Hz. Muhammed’in zor durumlarda sakin kalarak doğru olanı yapması ve hicret sırasında korkmadan yoldaşını yatıştırması bu değerin örneğidir; anahtar değer cesarettir.

Çeldiriciler: “Azim ve kararlılık” bir karara uzun süre sebat etmek demektir. Bu senaryoda sürdürülen bir çaba yoktur, tek bir anda korkuya rağmen söylenen bir doğru vardır. “İstişare” kararı birlikte almayı gerektirir; öğrenci danışmadan kendi gözlemini paylaşmıştır. “Arkadaşlarının takdirini kazanmak” bu davranışın olası bir sonucudur, değerin kendisi değildir; öğrenci takdir beklediği için değil doğru olanı söylemek için konuşmuştur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 38

  • Hz. Muhammedin örnekliği: doğruluk, merhamet, istişare, cesaret, hak gözetme, insana değer, hikmetli sözler
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Hz. Muhammed’in yanına, toplumda ne soyu ne de malı olan sıradan bir kişi geldiğinde, onu zenginlerin ve ileri gelenlerin yanında geri plana itmemiştir. Konuğunu sofrasında kendisiyle aynı hizaya oturtmuş, sözünü kesmeden dinlemiş ve ona ayrıca ilgi göstermiştir. Yanındakilerden biri bu kişiyi küçümseyince sert bir karşılık vermeden onu uyarmıştır.

Bu sahnede vurgulanan değer aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Azim ve kararlılık

  2. B

    İnsana değer verme

    Doğru cevap
  3. C

    Cesaret

  4. D

    Konuğun minnet duyması

Doğru cevap: B

Çözüm

Sahnede Hz. Muhammed, makamı ve malı olmayan bir kişiyi zenginlerle aynı sofrada ağırlamış, sözünü dinlemiş ve küçümseyenleri uyarmıştır. Bu tutum, insanın toplumsal konumundan bağımsız olarak onurunun gözetilmesi gerektiğini gösterir; anahtar değer insana değer vermektir.

Çeldiriciler: “Azim ve kararlılık” bir kararda uzun süre sebat etmek demektir; bu sahnede sürdürülen bir çaba yoktur, gösterilen şey kişinin değerinin tanınmasıdır. “Cesaret” Hz. Muhammed’in başka sahnelerde gösterdiği bir değerdir, ama bu sahnede kimse tehlikeye atılmamıştır. “Konuğun minnet duyması” sahnedeki kişilerin değil karşı tarafın tutumudur; değer, Hz. Muhammed’in davranışına aittir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 39

  • Din, birey ve toplum; dinin temel gayesi (can, nesil, akıl, mal, din emniyeti)
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir okulun kulüp yönetmeliğinde üç madde bulunmaktadır. (1) Üyeler, düşünme yetisini zayıflatan uyuşturucu ve sarhoş edici maddelerden uzak durmak zorundadır. (2) Üyeler, bir başkasına ait eşyayı sahibinin izni olmadan alamaz. (3) Üyeler, arkadaşlarının inancına saygısızlık edecek söz ve davranışlardan kaçınır. Bu maddelerin korumayı amaçladığı temel emniyet alanları, maddelerin sırasıyla hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A

    1-Akıl, 2-Mal, 3-Din

    Doğru cevap
  2. B

    1-Can, 2-Mal, 3-Din

  3. C

    1-Akıl, 2-Din, 3-Mal

  4. D

    1-Mal, 2-Akıl, 3-Din

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci madde, düşünme yetisini zayıflatan maddeleri yasaklayarak aklın korunmasını amaçlar. İkinci madde, izinsiz alımı yasaklayarak malın korunmasını amaçlar. Üçüncü madde, inanca saygısızlığı önleyerek din emniyetini gözetir. Bu nedenle doğru sıralama akıl, mal ve din şeklindedir.

Çeldiriciler: '1-Can, 2-Mal, 3-Din' sıralaması birinci maddeyi can emniyetiyle karıştırır; madde yaşamı değil düşünme yetisini hedefler. '1-Akıl, 2-Din, 3-Mal' sıralaması ikinci ve üçüncü maddelerin alanlarını yer değiştirir. '1-Mal, 2-Akıl, 3-Din' sıralaması ilk iki maddenin alanlarını yer değiştirir ve birinci maddeyi mal emniyetine bağlar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 40

  • İslamın kaynakları, Kuran ın ana konuları ve temel özellikleri
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Din kültürü öğretmeni, sınıfa Kur’an-ı Kerim’deki bir kıssayı kendi cümleleriyle anlattı. Anlatıya göre bir topluluk, kendilerine gönderilen peygamberin uyarılarını dinlemeyip yanlış tutumunda direnmiş; sonunda ağır bir yıkımla karşılaşınca pişmanlık duymuştur. Öğretmen anlatısını bitirdikten sonra öğrencilerine şu soruyu yöneltti:

Öğretmenin anlattığı kıssanın Kur’an’da yer almasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Geçmiş toplulukların tarihî kayıtlarını ayrıntılı biçimde aktarmak

  2. B

    Namazın günde beş vakit kılınmasının farz olduğunu öğretmek

  3. C

    Olaylardan ibret alınarak doğru davranışın öğrenilmesini sağlamak

    Doğru cevap
  4. D

    Bir kişinin yaptığı tek hatayı bütün inananlara kural olarak göstermek

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda anlatıdaki olaylar sıralanır: topluluk peygamberin uyarılarını dinlememiş, sonunda ağır bir yıkımla karşılaşıp pişman olmuştur. İkinci adımda bu olaydan bir ilke çıkarılır: yanlış tutumun bedeli görülür ve doğru yol seçilmelidir. Üçüncü adımda bu ilke kıssanın amacıyla eşleştirilir; Kur’an kıssaları ibret verici olayları insanların ders çıkarması için anlatır, dolayısıyla doğru seçenek bu amaca uyar.

Çeldiriciler: “Geçmiş toplulukların tarihî kayıtlarını ayrıntılı biçimde aktarmak” seçeneği kıssaları yalnız tarihî bilgi için anlatılmış saymaktır; oysa kıssanın odağı olayın tarihi değil, ders çıkarılmasıdır. “Namazın günde beş vakit kılınmasının farz olduğunu öğretmek” seçeneği doğru bir dinî bilgidir, ama anlatıda geçmez ve kıssanın amacı değildir. “Bir kişinin yaptığı tek hatayı bütün inananlara kural olarak göstermek” seçeneği olaydaki kişinin tek bir tutumunu ilkenin tamamı sanmaktır; anlatı bir topluluğun sonunu konu alır, tek bir hatayı genelleştirmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 41

  • Friendship (E8.1): describing friends, qualities, accepting/refusing invitations, personal traits
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

My best friend, Deniz, and I met in the first grade. We spend time together every weekend, and we often share our secrets. Last month we argued about a school project, but we made up the next day. I trust him more than anyone else.

Which of the following is true according to the paragraph?

  1. A

    The two friends go on holiday together every summer.

  2. B

    The writer and Deniz argued, but they made up the following day.

    Doğru cevap
  3. C

    Deniz trusts the writer more than anyone else.

  4. D

    The two friends stopped speaking after their argument about a project.

Doğru cevap: B

Çözüm

Paragrafta yazar ile Deniz'in bir proje yüzünden tartıştığı, ama ertesi gün barıştığı anlatılır. Doğru seçenek bu iki ayrıntıyı, yani tartışmayı ve ertesi gün barışmayı, aynı cümlede doğru sırayla verir; bu yüzden yalnız o seçenek paragrafla uyuşur.

Çeldiriciler: 'Deniz trusts the writer more than anyone else' seçeneği, yazarın Deniz'e duyduğu güveni ters çevirir; metinde güvenen kişi yazardır. 'The two friends stopped speaking after their argument' seçeneği tartışmanın sonucunu değiştirir, çünkü metin tartışmadan sonra barışmayı anlatır. 'The two friends go on holiday together every summer' ise paragrafta hiç geçmeyen bir ayrıntıdır, bu yüzden metnin dayanağı yoktur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 42

  • Friendship (E8.1): describing friends, qualities, accepting/refusing invitations, personal traits
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Selin, who is a close friend you have known for years, invites you to the cinema on Saturday afternoon with other classmates. You have a very important exam on Monday morning, and you really need to study that whole weekend. Which sentence refuses the invitation politely?

  1. A

    I'm really sorry about what I said yesterday.

  2. B

    Great idea! What time shall we meet at the cinema?

  3. C

    Sorry, I can't come. I have an exam on Monday, so I need to study.

    Doğru cevap
  4. D

    Why don't you ask Ali instead? He loves films.

Doğru cevap: C

Çözüm

Davet reddedilirken üç işlev birlikte aranır: kibarca bir özür ya da teşekkür, açık bir 'hayır' ve mümkünse bir neden. Doğru cümlede 'I can't come' açık reddi, 'I have an exam on Monday' nedeni, 'Sorry' ise nazik tonu oluşturur; bu üçü birlikte davete kibarca hayır diyen bir cümle kurar.

Çeldiriciler: 'Great idea!' ile başlayan cümle daveti kabul ettiği için reddin tam tersidir. 'Why don't you ask Ali instead?' cümlesi daveti reddetmek yerine başka bir arkadaşa yönlendirir, yani ret değil öneri yapar. 'I'm really sorry about what I said yesterday' yalnızca geçmişteki bir söz için özür bildirir; özür dilemek ile davete hayır demek aynı işlev değildir, bu yüzden bu cümle ret içermez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 43

  • In The Kitchen (E8.3): recipes, cooking verbs, quantities, food preparation steps
  • Zor
  • Şekilli soru

A cook is making a potato dinner. The first three steps are shown in the pictures, in order. The amount on the scale in the first picture is the amount of potatoes to use. Which instructions match the pictures?

Three comic panels. In the first, a cook weighs a bag of potatoes on a scale reading 1 KG. In the second, potato cubes lie beside a bucket of boiling water. In the third, a cook holds an empty bucket after draining.
  1. A

    Grate 1 kg of potatoes, boil them, then drain them.

  2. B

    Dice 1 kg of potatoes, drain them, then boil them.

  3. C

    Boil 1 kg of potatoes, then drain them.

  4. D

    Dice 1 kg of potatoes, boil them, then drain them.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda tartıda 1 KG okunduğu için kullanılacak patates miktarı 1 kilogramdır. İkinci adımda patatesler küp biçiminde doğranır ve kaynayan suyun olduğu kovaya alınır. Üçüncü adımda patatesler piştikten sonra süzülerek sudan ayrılır. Bu nedenle doğru sıra doğramak, kaynatmak ve süzmektir. 'Rendeleyerek' ile başlayan talimat, ikinci karedeki küp biçimli patatesleri rendelemeyle karıştırdığı için yanlıştır. 'Doğrayıp süzdükten sonra kaynatmak' sırası, süzmeyi kaynamadan önceye aldığı için yanlıştır: patatesler kaynamadan süzülürse yemek pişmemiş kalır. İlk adımı atlayan 'Kaynatıp süzmek' talimatı ise doğrama adımını hiç içermediği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 44

  • Teen Life (E8.2): teenage routines, hobbies, popularity, school life, social media for teens
  • Zor
  • Şekilli soru

Four friends are planning their weekend in a group chat, and the picture shows one message from each of them. Read the messages carefully before you answer, paying attention to what each friend would choose and why. Which friend prefers skating because of the fresh air?

Dört genç kişinin adı ve her birinin söylediği kısa bir mesajı gösteren konuşma balonları.
  1. A

    Ali

  2. B

    Deniz

    Doğru cevap
  3. C

    Kerem

  4. D

    Selin

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Şekildeki dört kişinin her birinin ne tercih ettiği ve bunu neden söylediği okunur. İkinci adım: Kökteki iki koşul, yani kaykayı tercih etmek ve bunun gerekçesinin temiz hava olması, aynı kişinin mesajında aranır. Bu iki koşulu birlikte taşıyan mesaj Deniz'indir: "Skating! Fresh air!" kaykayı tercih ettiğini ve temiz havayı gerekçe gösterdiğini söyler. Çeldiriciler: "Ali" yalnızca geçen hafta sonunu anlatır, bir tercih bildirmez. "Kerem" kaykayı ister, ama gerekçesi arkadaşlarının orada olmasıdır, temiz hava değildir. "Selin" kaykaya yalnızca hava kuruysa katılacağını söyler; bu koşullu bir kabul olduğu için kesin bir tercih sayılmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 45

  • On The Phone (E8.4): phone calls, messages, making/changing plans, reasons
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Read the telephone conversation between a caller and a receptionist.

Caller: Good morning. May I speak to the manager, please? Receptionist: I'm sorry, the manager is on another line at the moment. ________ Caller: Yes, please. Tell her that our meeting has moved to Thursday, and ask her to call me back on my mobile phone.

Which sentence best completes the blank in the conversation?

  1. A

    Would you like to leave a message for her?

    Doğru cevap
  2. B

    Goodbye, and thank you for calling us today.

  3. C

    Would you like to hold on until she is free?

  4. D

    I would like to leave a message for her, please.

Doğru cevap: A

Çözüm

Çözüm: Resepsiyonist, aradığı kişinin hatta olduğunu söyledikten sonra boşluğu doldurmalıdır. Arayanın 'Yes, please' yanıtı ve ardından gelen mesaj iletme isteği, boşluktaki cümlenin bir mesaj bırakma teklifi olduğunu gösterir. 'leave a message' mesaj bırakmak anlamına gelir; 'call me back' ise geri aranmak demektir ve bu da mesajın iletileceğini doğrular.

Yanlış seçenekler: 'hold on' beklemek anlamına gelir ve bekletme teklifi ilk bakışta uygun görünür; ancak arayanın hemen ardından geri aranmasını istemesi, hattın beklemede olduğu bir düzenle çelişir. Görüşmeyi kapatmaya yönelik cümle, arayanın yeni bir istek bildirmesiyle uyuşmaz. Mesaj bırakma isteğini dile getiren cümle konu bakımından doğrudur, ancak arayanın sözüdür ve resepsiyonistin boşluğunu dolduramaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 46

  • Adventures (E8.6): extreme sports, past experiences, outdoor activities
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

A teenager tried two outdoor sports at a summer camp: rock climbing and kayaking. He found climbing much more challenging than kayaking. The instructor warned that climbing is also riskier, so every climber wore a helmet and a harness. Kayaking was cheaper, but it was not as popular as climbing with the campers.

Which statement is true according to the text?

  1. A

    Kayaking was riskier than rock climbing at the camp.

  2. B

    Rock climbing is healthier than kayaking for teenagers.

  3. C

    Swimming was safer than kayaking at the same camp.

  4. D

    Kayaking was less popular than rock climbing with campers.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Metinde tırmanışın kayaktan hem daha zorlayıcı hem daha riskli olduğu söylenir; kayak ise daha ucuz olmakla birlikte kampçılar arasında tırmanış kadar popüler değildir. 'Not as popular as climbing' ifadesi kayağın tırmanıştan daha az popüler olduğu anlamına gelir; bu nedenle 'Kayaking was less popular than rock climbing with campers.' yargısı metinle uyumludur. Kayağın tırmanıştan daha riskli olduğunu söyleyen seçenek karşılaştırmayı ters okur, çünkü metin riskin tırmanışta daha yüksek olduğunu belirtir. Tırmanışın genel olarak daha sağlıklı olduğu yargısı bir görüştür ve metinde yer almaz; yüzmeyi kayakla kıyaslayan seçenek ise metnin hiç bahsetmediği üçüncü bir sporu içerir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 47

  • Science (E8.9): scientists, inventions, experiments, discoveries
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Dr. Lena Marsh was a chemist who grew up in a small port town. In 1997 she succeeded in isolating a new element and named it after her hometown. She was also the founder of a small laboratory where students could test their ideas. In 1998 she won a national science prize. Two years later, she published a book about the early discoveries in her field, which schools still use today.

According to the text, which statement is true?

  1. A

    She published her book before she won her prize.

  2. B

    She won a prize for every experiment she ran.

  3. C

    Her book appeared two years after she won her prize.

    Doğru cevap
  4. D

    Her laboratory was located in a university in London.

Doğru cevap: C

Çözüm

Metinde Marsh'ın 1998'de ulusal bilim ödülünü kazandığı, kitabını ise bu tarihten iki yıl sonra yayımladığı belirtilir. Önce ödülün yılı bulunur, sonra kitabın yayım zamanı bu yıla eklenir: 1998 + 2 = 2000, yani kitap ödülden iki yıl sonra çıkmıştır. Kitabın ödülden önce yayımlandığını söyleyen seçenek sıralamayı tersine çevirdiği için yanlıştır. Metinde yalnızca tek bir ödülden söz edildiği için her deneyinde ödül kazandığı iddiası desteklenmez. Laboratuvarın Londra'da olduğu metinde hiç geçmediği için o seçenek de doğru olamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 48

  • Chores (E8.8): household chores, responsibilities, fairness at home
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Teen: Hi, Mom. Do you need anything?

Mom: Yes, please. The dog hasn't had a walk since this morning, and I have a meeting at five o'clock. Could you take him out after school?

Teen: ______

Mom: Thank you so much, love. You are a great help to me.

Which sentence best completes the blank in the dialogue?

  1. A

    Yes, of course. I'll walk him right after school, before my homework.

    Doğru cevap
  2. B

    Sorry, I can't. I have football practice after school today.

  3. C

    I took him for a walk yesterday, so he is still tired.

  4. D

    The dog hasn't had a walk since this morning, so he needs one.

Doğru cevap: A

Çözüm

Annenin isteği, köpeği okul çıkışında gezdirme görevine ilişkindir ve boşluktan sonra annenin "Thank you so much" diyerek teşekkür etmesi, ergenin isteği kabul ettiğini gösterir. Bu nedenle boşluğa görevi üstlenen ve ne zaman yapılacağını bildiren bir cümle gelmelidir. "Yes, of course. I'll walk him right after school, before my homework." cümlesi hem kabulü hem de görevin okul çıkışında, ödevden önce yapılacağını belirtir, bu yüzden doğru yanıttır. İsteği reddeden cümle, annenin teşekkürüyle çeliştiği için yanlıştır. Dünkü yürüyüşten söz eden cümle ise bu öğleden sonraki göreve değil geçmişe ait bir olaya işaret ettiği için zaman bakımından uyumsuzdur. Annenin zaten söylediği bilgiyi yineleyen cümle, boşluğun görevi gerektiren yanıt işlevini yerine getirmediği için uygun değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 49

  • Tourism (E8.7): travel, holidays, hotels, tourist attractions, directions
  • Orta
  • Şekilli soru

A traveller wants a summer holiday in which all meals are included in the price, and can spend at most 800 TL per person. The travel agency board in the figure lists the four holiday offers available this year, and all prices are quoted for a seven-day stay. What is the price per person of the offer the traveller should choose?

Tatil teklifleri panosu, dört teklif: kruvaziyer tatili yaz, tüm öğünler dahil, 950 TL; kış tatili, tüm öğünler dahil, 600 TL; kamp tatili yaz, öğünler dahil değil, 420 TL; safari turu yaz, tüm öğünler dahil, 780 TL.
  1. A

    420 TL

  2. B

    600 TL

  3. C

    780 TL

    Doğru cevap
  4. D

    950 TL

Doğru cevap: C

Çözüm

Soruda üç koşul var: yaz döneminde olmalı, tüm öğünleri fiyata dahil etmeli ve kişi başı 800 TL'yi aşmamalıdır. Şekildeki panoda yalnızca 'Safari tour' hem yaz döneminde hem de tüm öğünleri dahil eden bir tekliftir; fiyatı 780 TL olduğu için bütçenin altında kalır ve üç koşulu birlikte karşılar. Bu nedenle doğru cevap 780 TL'dir.

Çeldiriciler: 950 TL, 'Cruise holiday' teklifinin fiyatıdır. Bu teklif yaz döneminde ve öğünleri dahil olarak uygundur, ancak fiyatı 800 TL bütçeyi aştığı için elenir. 600 TL, 'Winter vacation' teklifinin fiyatıdır; öğünleri dahil ve fiyatı uygun olsa da kış döneminde olduğu için yaz tatili isteğini karşılamaz. 420 TL, 'Camping holiday' teklifinin fiyatıdır; yaz döneminde ve bütçe içinde olmasına rağmen öğünlerin dahil olmadığı yazıldığı için birinci koşulu sağlamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 50

  • The Internet (E8.5): online activities, safety, advantages/disadvantages, social media
  • Zor
  • Şekilli soru

A student posted a photo from the class trip on a social media app. The card lists the notifications the student received, and the number after each one gives how many minutes ago it arrived. Some of them are about comments, some about followers, and one is about a shared photo. Which of the following is true according to these notifications?

Notification card, most recent first: Ali replied to Deniz's comment (5 min); Deniz commented on your photo (9 min); Selin followed you (15 min); Ece shared your photo (22 min); Burak commented on your photo (31 min); Cem followed you (40 min).
  1. A

    Selin sent a friend request before Cem followed the student.

  2. B

    Ali replied directly to the student's own comment.

  3. C

    Burak's comment was the most recent comment on the photo.

  4. D

    Ali's reply came after Deniz's comment on the photo.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Bildirim kartındaki sayılar, bildirimin kaç dakika önce geldiğini gösterir; küçük sayı daha yeni bir olayı anlatır. Birinci adım: Ali'nin yanıtı 5 dakika önce, Deniz'in yorumu 9 dakika önce gelmiştir. İkinci adım: 5 dakika önceki olay 9 dakika önceki olaydan sonra gerçekleştiği için Ali'nin yanıtı Deniz'in yorumundan sonradır; bildirim yanıtın Deniz'in yorumuna verildiğini de gösterir. 'Selin arkadaşlık isteği gönderdi' seçeneği yanlıştır, çünkü bildirim Selin'in takip ettiğini söyler; ayrıca Selin 15 dakika önce, Cem 40 dakika önce takip etmiştir, yani Selin Cem'den önce değil sonra takip etmiştir. 'Ali yanıtı öğrencinin kendi yorumuna verdi' seçeneği yanlıştır, çünkü yanıt Deniz'in yorumuna verilmiştir. 'Burak'ın yorumu en son yapılan yorumdur' seçeneği yanlıştır, çünkü Burak'ın yorumu 31 dakika önce, Deniz'in yorumu ise 9 dakika önce gelmiştir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

İstersen uygulamada da çözebilirsin

Aynı soruları süre tutarak benzersor uygulamasında çözebilir, sonuçlarını sonra inceleyebilirsin.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

Uygulamayı incele

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by