90 soru · LGS

LGS Deneme 6 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

LGS Deneme 6 cevap anahtarı ve 90 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Paragraf yapısı: cümle sıralama, boşluk/parça tamamlama, cümle çıkarma/yerleştirme
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Aşağıdaki cümleler karışık sırada verilmiştir.

(I) Bu amaçla kulüp her ay bir kitap seçer ve üyeler ayın kitabını önceden okumaya başlar. (II) Okul kütüphanesindeki okuma kulübü, öğrencilerin kitap okuma alışkanlığını geliştirmek için kurulmuştur. (III) Bu kitabı okuyan üyeler, ayın sonunda yapılan tartışmalarda herkes kendi yorumunu paylaşır. (IV) Sonuç olarak kulüp, okumayı herkesin katıldığı ortak bir etkinliğe dönüştürmüştür.

Bu cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulmak istenirse cümleler hangi sıraya göre dizilmelidir?

  1. A

    I - II - III - IV

  2. B

    II - III - I - IV

  3. C

    II - I - III - IV

    Doğru cevap
  4. D

    IV - II - I - III

Doğru cevap: C

Çözüm

II numaralı cümle okuma kulübünün kuruluş amacını bildirir ve başka bir cümleye bağlanmadığı için paragrafın giriş cümlesidir. I numaralı cümle 'Bu amaçla' ifadesiyle kulübün amacına doğrudan bağlanır ve bu amacın gereği olan işleyişi, yani üyelerin ayın kitabını önceden okumaya başlamasını anlatır; bu yüzden II'nin hemen ardına gelir. III numaralı cümle 'Bu kitabı okuyan üyeler' diyerek I'de tanıtılan kitaba gönderme yapar ve kitap okunduktan sonra yapılan tartışmayı anlattığı için I'den sonra gelir. IV numaralı cümle 'Sonuç olarak' diyerek önceki düşünceleri toparladığı için sona yerleşir. Doğru sıra II - I - III - IV'tür.

Çeldiriciler: Önceki bir cümleye dayanan 'Bu amaçla' ifadesiyle başlayan cümlenin paragrafı açması, bağlantının dayanağını ortadan kaldırır; bu sıralama yanlıştır. 'Bu kitabı okuyan' ifadesinin kitabın henüz tanıtılmadığı bir yerde kullanılması, tartışmanın kitap okumadan önce gelmesi anlamına gelir ve mantığa aykırıdır. 'Sonuç olarak' ile başlayan bir cümlenin paragrafın başına gelmesi, toparlayacağı önceki düşüncelerin bulunmaması demektir ve bu sıralama da yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Sözcükte anlam: gerçek/mecaz/terim anlam, çok anlamlılık, eş/zıt/yakın anlam, bağlama göre anlam
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Türkçe kulübünde öğrenciler, sözcüklerin cümledeki kullanımına göre anlam kazandığını tartışıyordu. Öğretmen tahtaya şu cümleyi yazdı:

Doktor, korkmuş çocuğa yumuşak bir dille konuştu.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, tahtadaki cümledekiyle aynı anlamda kullanılmıştır?

  1. A

    Anne, küçük kardeşini yumuşak sözlerle teselli ederek sakinleştirdi.

    Doğru cevap
  2. B

    Bu yıl kış beklenenden yumuşak geçti ve hava ılık kaldı.

  3. C

    Kedi, minder gibi yumuşak yatağına kıvrılıp uykuya daldı.

  4. D

    Dikkatli yürüyen ayakkabısının yumuşak tabanı kaymayı önlüyordu.

Doğru cevap: A

Çözüm

Tahtadaki cümlede “yumuşak”, sert olmayan, incitmeyen bir tavrı anlatır; doktorun korkmuş bir çocuğa nazik biçimde konuşması bu anlamı açıkça gösterir. Anneyle ilgili cümlede de “yumuşak sözler”, teselli eden ve kırıcı olmayan bir üslubu anlattığı için sözcük aynı anlamdadır. Minder ve ayakkabı cümlelerinde sözcük dokunmayla algılanan gerçek anlamında, kış cümlesinde ise havanın ılıman olduğunu belirten başka bir anlamda kullanılmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Cümlede anlam: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, öznel/nesnel, anlamca birleştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir spor kulübünün yönetim kurulu, takımın son haftalarda düşen performansını ele aldı. Toplantı tutanağını hazırlayan sekreter, alınan kararları dört cümleyle özetledi. Tutanakta kararların nasıl uygulanacağı da ayrıntılı biçimde yer almıştı.

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

  1. A

    Antrenmanlara katılımı artırmak için yeni bir saat dilimi belirlendi.

    Doğru cevap
  2. B

    Hava soğuk olursa antrenmanlar kapalı salonda yapılacaktır.

  3. C

    Antrenman sahası yağmur yüzünden kullanılamadığı için maç ertelendi.

  4. D

    Yeni formalar eski formalara göre daha hafif ve daha dayanıklıdır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Amaç-sonuç ilişkisinde bir eylem, önceden hedeflenen bir sonuca ulaşmak için yapılır. "Antrenmanlara katılımı artırmak için" ifadesi, yeni saat dilimi kararının hangi hedefle alındığını bildirdiği için bu cümlede amaç-sonuç ilişkisi vardır. "Yağmur yüzünden kullanılamadığı için" ifadesindeki "için" geçmiş bir olayın gerekçesini bildirir; bu nedenle o cümle neden-sonuç ilişkisi taşır ve "için" sözcüğü amaç sanılmamalıdır. "Hava soğuk olursa" ifadesi sonucu bir şarta bağladığı için koşul-sonuç ilişkisidir. "Eski formalara göre daha hafif" ifadesi iki şeyi kıyasladığı için karşılaştırma cümlesidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Cümlede anlam: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, öznel/nesnel, anlamca birleştirme
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Türkçe dersinde cümlelerin öznel ya da nesnel olması üzerine bir tartışma yapıldı ve öğrenciler farklı örnekler getirdi.

Aşağıdaki cümlelerden hangisi nesneldir?

  1. A

    Deneyin en başarılı kısmı, suyun 80 dereceye ulaşmasıydı.

  2. B

    Deneyde ölçülen sıcaklık, bence doğru bir sonuç vermiştir.

  3. C

    Deneyde kullanılan tüp, ölçüm için en uygun seçim gibi görünüyordu.

  4. D

    Deney tüpündeki su, dokuz dakika sonra 80 dereceye ulaştı.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Nesnel bir cümle, kişisel bir değerlendirme taşımadan ölçülebilen ya da gözlemlenebilen bir bilgiyi aktarır. "Deney tüpündeki su, dokuz dakika sonra 80 dereceye ulaştı" cümlesindeki bilgi bir ölçümle doğrulanabildiği için nesneldir. "En başarılı kısmı" ifadesi sayı içerse de deneyin başarısına dair bir değerlendirme olduğundan öznel kalır. "En uygun ... gibi görünüyordu" ve "bence doğru bir sonuç" ifadeleri yazarın kanısını bildirdiği için öznel yargılardır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Anlatım bozuklukları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Afişleri her katın duvarına sabah erkenden kulüp başkanı astı.

  2. II.

    Gösteri biletleri, satışa çıkar çıkmaz peş peşe art arda tükendi.

  3. III.

    Kulüp başkanı, provaların her gün yapılacağını duyurdular.

Okul tiyatro kulübü, yıl sonu gösterisinin duyurusunu okul gazetesinde yayımlayacaktır. Duyuru için üç öğrenci birer cümle hazırladı ve kulüp başkanı bu cümleleri, gazetede yer almadan önce anlatım bozukluğu bakımından tek tek incelemektedir. Cümlelerin her biri, duyurunun okurlara net ve kusursuz biçimde ulaşması amacıyla değerlendirilecektir.

Duyuru için hazırlanan cümlelerden hangileri anlatım bozukluğu içermektedir?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

    Doğru cevap
  4. D

    Yalnız III

Doğru cevap: C

Çözüm

II numaralı cümlede “peş peşe” ve “art arda” aynı anlamı taşıyan sözcüklerdir; birlikte kullanılmaları gereksiz söz kullanımı yaratır ve cümleyi anlatım bozukluğuna götürür. III numaralı cümlede özne “kulüp başkanı” tekil iken yüklem “duyurdular” çoğul kullanılmıştır; özne ile yüklem arasındaki bu sayı uyumsuzluğu da anlatım bozukluğudur. Bu nedenle doğru cevap, bu iki cümlenin birlikte seçilmesidir.

I numaralı cümle devriktir, yani yüklem cümlenin sonunda değildir. Ancak öğeleri eksiksiz ve uyumludur, anlam akışı da doğrudur. Devrik yapı tek başına bozukluk sayılmadığı için bu cümle dışarıda kalır.

Çeldiriciler: “I ve II” seçeneği, devrik ama doğru olan I numaralı cümleyi bozuk saymaktan doğar. “Yalnız II” seçeneği, uyumsuz olan III numaralı cümlenin gözden kaçırılmasının sonucudur. “Yalnız III” seçeneği ise gereksiz sözcük kullanımı olan II numaralı cümlenin fark edilmemesinden kaynaklanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Deyim, atasözü, özdeyiş ve metne katkısı
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Serkan, on dört yaşında bir köy marangozunun atölyesine çırak olarak girdi. İlk haftalarda ölçüleri hatasız alamıyor, kestiği tahtaları sık sık yeniden kesmek zorunda kalıyordu. Usta, her sabah aynı küçük parçada kesim ve birleştirme çalışmasını tekrar ettirdi. İki yıl sonra Serkan, zor sayılan işleri bile daha az hatayla yapabiliyordu.

Parçanın vurguladığı düşünceyle en uygun anlam örtüşmesini kuran söz hangisidir?

  1. A

    Ağaç yaşken eğilir.

  2. B

    Damlaya damlaya göl olur.

    Doğru cevap
  3. C

    Yeteneği olmayan, emek de verse ustalaşamaz.

  4. D

    Ölçüyü kaçırmak.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda parçada Serkan'ın ilk zorluklarıyla iki yıl sonraki becerisi arasındaki farkın, aynı çalışmanın tekrarlanmasından doğduğu saptanır. İkinci adımda "damlaya damlaya göl olur" sözünün küçük ve sürekli bir çabanın zamanla büyük bir sonuç doğurduğunu anlattığı belirlenir. Üçüncü adımda bu anlamın parçadaki "tekrar, ustalık" düşüncesiyle örtüştüğü görülür, bu yüzden doğru seçenek budur.

Çeldiriciler: "Ağaç yaşken eğilir" sözü, öğrenmenin genç yaşta başlamasının önemini anlatır; parçada ise Serkan'ın yaşı değil, tekrarın becerideki rolü vurgulanır. "Yeteneği olmayan, emek de verse ustalaşamaz" cümlesi beceriyi yalnızca yeteneğe bağlar; parça ise emeğin birikimini öne çıkardığı için bu cümle parçanın düşüncesine karşıt bir görüş taşır. "Ölçüyü kaçırmak" deyimi aşırıya kaçmak anlamına gelir; parçadaki "ölçüleri" sözcüğü yalnızca ölçmeyi anlattığından bu deyimle bir ilgisi yoktur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

— Projeyi tek başıma yapsam daha çabuk bitirirdim; grupta toplantı bile ayarlanamıyor. — Zorluğu kabul ediyorum, ama ortak bir plan yapılırsa grup çalışması daha sağlam sonuç verir.

Bu konuşmaya göre iki konuşmacının ortak düşüncesi hangisidir?

  1. A

    Tek başına çalışmanın daha kısa sürede sonuç verdiği

  2. B

    Grup çalışmasında koordinasyonun zor olduğunun kabul edildiği

    Doğru cevap
  3. C

    Ortak bir planın gereksiz olduğunun savunulduğu

  4. D

    Proje ekiplerinde iletişim sorununun çözülemediği

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci konuşmacı, tek başına çalışmanın daha çabuk sonuç verdiğini; grupta ise toplantı ayarlamanın bile zor olduğunu söyler. İkinci konuşmacı bu zorluğu kabul eder ve ortak planla grup çalışmasının daha sağlam sonuç vereceğini savunur. İki konuşmacının ortak noktası, grup çalışmasında koordinasyonun zor olduğunun kabul edilmesidir; bunu ikinci konuşmacının zorluğu onaylamasından anlarız. Çeldiriciler: 'Tek başına çalışmanın daha kısa sürede sonuç verdiği' yalnızca birinci konuşmacının görüşüdür, ikinci konuşmacı bunu paylaşmaz. 'Ortak bir planın gereksiz olduğunun savunulduğu' ikinci konuşmacının önerisini tersine çevirir. 'Proje ekiplerinde iletişim sorununun çözülemediği' ise konuşmada geçmeyen bir genellemedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kışın ilk karı yağdığı sabah, Mehmet amcanın dükkânının önündeki kaldırım buz tutmuştu. Dükkâna gelen müşteriler kayıp düşmekten korktukları için içeri girmekte zorlanıyordu. Mehmet amca kapının önünü tek tek kürekle temizledi, sonra da kumla kaplayarak herkesin rahatça geçebileceği bir yol açtı. Öğleye doğru dükkân yine kalabalıklaştı.

Bu anlatıda Mehmet amcanın tutumundan hangisi çıkarılabilir?

  1. A

    Müşterilerinin rahat ve güvenle içeri girmesini önemsediği

    Doğru cevap
  2. B

    Dükkânının öğleden sonra kalabalık olmasını hedeflediği

  3. C

    Müşterilerinin kendisine kızdığını düşündüğü için tedirgin olduğu

  4. D

    Müşterilerin işine karışmamak için kapıya dokunmadığı

Doğru cevap: A

Çözüm

Anlatıda Mehmet amca, müşterilerin kayma korkusuyla içeri giremediğini görünce kapının önünü kürekle temizleyip kumla kaplıyor. Bu davranış, müşterilerinin rahat ve güvenle girmesini kendi rahatından önde tuttuğunu gösterir; dolayısıyla tutumundan çıkarılabilecek yargı, müşterilerinin rahatını ve güvenliğini önemsediğidir. Çeldiriciler: 'Dükkânının öğleden sonra kalabalık olmasını hedeflediği' seçeneği, öğleye doğru dükkânın kalabalıklaşmasını bir niyet olarak okur; oysa bu bir sonuçtur, hedef olduğu söylenmez. 'Müşterilerinin kendisine kızdığını düşündüğü için tedirgin olduğu' seçeneği metinde hiç dile getirilmeyen bir duyguyu ekler. 'Müşterilerin işine karışmamak için kapıya dokunmadığı' seçeneği, Mehmet amcanın tam tersine kapıya müdahale ettiği anlatıyla çelişir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Metin türleri ve hikâye unsurları (şiir, hikâye, anı, makale, fıkra, mektup, tiyatro; olay-kişi-mekân-zaman)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Okulların açıldığı haftaydı. Nermin, teyzesinin bahçesindeki ahşap salıncağın yıllardır aynı yerde durduğunu düşünüyordu. Bahçenin köşesindeki incir ağacı sararmaya yüz tutmuş, güneş duvarların üstünde yavaşça alçalıyordu. Her şey yıllar öncesinden hiç değişmemiş gibiydi.

Bu parçada hikâye unsurlarından hangisine yer verilmemiştir?

  1. A

    Mekân

  2. B

    Zaman

  3. C

    Olay

    Doğru cevap
  4. D

    Kişi

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda metnin hikâye unsurlarını tek tek belirleriz. 'Okulların açıldığı haftaydı' ifadesi zamanı dolaylı olarak bildirir; teyzenin bahçesi, salıncak ve incir ağacı ise mekânı gösterir. Nermin metnin açıkça adı verilen kişisidir. İkinci adımda metne bakıldığında bir durumun değiştiği, bir gelişmenin yaşandığı ya da bir olayın anlatıldığı görülmez; yalnızca bir sahne betimlenir ve her şeyin değişmediği söylenir. Bu nedenle olay unsuru metinde yer almaz ve doğru cevap budur. Zaman, mekân ve kişi unsurları metinde bulunduğu için bu üçü yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Paragraf: konu, ana düşünce/duygu, yardımcı düşünce, başlık, özet
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Ayşe her sabah okula bisikletiyle gider. Pedal çevirdiği yolda hem sporun hem de sakin sokakların keyfini yaşar. Bir gün annesi arabayla bırakmak istediğinde Ayşe, bu alışkanlığından vazgeçmez. Zamanla sınıf arkadaşları da ona uyarak bisiklete binmeye başlar ve okul bahçesindeki araç yoğunluğu azalır.

Bu paragrafın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Okul bahçesindeki araç yoğunluğunun azalması, paragrafın tamamını kapsayan bir sonuçtur.

  2. B

    Sağlıklı bir alışkanlık, çevredeki insanlara da örnek olarak yayılabilir.

    Doğru cevap
  3. C

    Okullarda bisiklet yolu yapılması, öğrencilerin derse geç kalmasını önler.

  4. D

    Ayşe'nin annesinin arabayla bırakma isteği, okul yolunu güvenli hâle getirir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Paragrafta Ayşe'nin bisikletle okula gitme alışkanlığı anlatılır; bu alışkanlık sınıf arkadaşlarına yayılır ve okul bahçesindeki araç yoğunluğunu azaltır. Bu yayılma, sağlıklı bir davranışın çevredeki insanlara örnek olarak aktarılabildiğini gösterir ve paragrafın tamamını kapsayan ana düşünceyi oluşturur. Okul bahçesindeki araç yoğunluğunun azalması paragrafta geçen bir sonuçtur, ancak paragrafın yalnızca bir ayrıntısı olduğu için ana düşünce olamaz. Okullarda bisiklet yolu yapılması ile derse geç kalmanın önlenmesi paragrafta hiç geçmeyen konulardır, bu yüzden ilgili seçenek yanlıştır. Annenin arabayla bırakma isteği ve Ayşe'nin bu isteğe karşı çıkması ise okul yolunun güvenliğiyle ilgili bir değerlendirme içermediği için bu yargı da yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Kütüphaneler yalnızca kitap ödünç veren kurumlar değildir. Mahallesinde kütüphane bulunan çocuklar okuma alışkanlığını erken kazanır, yetişkinler de ücretsiz öğrenme imkânına ulaşır. Bu alışkanlık ilkokul yıllarında kazanılmazsa sonradan edinmek çok daha güç olur. Bu nedenle belediyelerin kütüphane bütçesini eğitim harcaması saymak yerine yalnızca kültür etkinliklerine ayırması yanlış bir tercihtir. Kütüphanelerin ayakta kalması, toplumun bilgiye erişim hakkını korumak için zorunludur.

Bu yazıdan çıkarılamayacak yargı hangisidir?

  1. A

    Belediyelerin kütüphane bütçesini yalnızca kültür etkinliklerine ayırmasının yanlış olduğu

  2. B

    Kütüphanelerin bilgiye erişim hakkını korumak için gerekli olduğu

  3. C

    Kütüphane bütçesinin eğitim harcaması sayılmasının ödünç verilen kitap sayısını artıracağı

    Doğru cevap
  4. D

    Kütüphanelerin yalnızca kitap ödünç vermekle sınırlı olmadığı

Doğru cevap: C

Çözüm

Yazar, kütüphanenin yalnızca ödünç verme kurumu olmadığını, okuma alışkanlığı ve ücretsiz öğrenme imkânı sağladığını söyler; bu gerekçelerle bütçenin eğitim harcaması sayılmasını ister. Bu yargılardan, yazarın kütüphanelerin bilgiye erişimi koruduğunu ve yalnızca kültür etkinliklerine ayrılan bütçeyi yanlış bulduğunu çıkarmak mümkündür. Ödünç verilen kitap sayısının artacağı ise metinde ele alınmaz; yazar yalnızca bütçenin sınıflandırılmasını ve kütüphanenin işlevini tartışır, dolayısıyla bu yargı çıkarılamaz. Çeldiriciler: 'Kütüphanelerin yalnızca kitap ödünç vermekle sınırlı olmadığı' yargısı metnin ilk cümlesinde açıkça yer alır; 'Kütüphanelerin bilgiye erişim hakkını korumak için gerekli olduğu' yargısı son cümleyle doğrudan örtüşür; 'Belediyelerin kütüphane bütçesini yalnızca kültür etkinliklerine ayırmasının yanlış olduğu' yargısı ise metindeki açık ifadedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bazı uzmanlar, mobil uygulamaların eğitimde ders kitaplarının yerini alabileceğini savunuyor. Oysa uygulamalar çoğu zaman hızlı cevap vermeyi öğretir, derinlemesine düşünmeyi değil. Öğrencinin bir konuyu kendi cümleleriyle anlatabilmesi için kitapla uzun süre ilgilenmesi gerekir. Bu nedenle uygulamalar yararlı bir destek olabilir, fakat kitabın yerine geçmesi düşünülemez.

Bu parçaya göre yazarın bakış açısıyla tutarlı olan yargı hangisidir?

  1. A

    Yazar, mobil uygulamaların eğitimde işe yaramayacağını düşünür.

  2. B

    Yazar, mobil uygulamaları coşkuyla övüp kitapları gereksiz görür.

  3. C

    Yazar, ders kitaplarının yerinin mobil uygulamalara bırakılması gerektiğini savunur.

  4. D

    Yazar, uygulamaların yararlı bir destek olduğunu ama kitabın yerini tutamayacağını düşünür.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Yazar, mobil uygulamaların hızlı cevap öğretip derin düşünmeyi kazandırmadığını, bu yüzden kitabın yerini tutamayacağını söyler; ama uygulamayı yararlı bir destek olarak da görür. Bu iki yargı birlikte, yazarın uygulamaya karşı ölçülü bir tutum takındığını gösterir. Çeldiriciler: 'Yazar, mobil uygulamaların eğitimde işe yaramayacağını düşünür' ifadesi yazarın ölçülü tutumunu aşar, çünkü metin uygulamaya destek olarak yer verir. 'Yazar, mobil uygulamaları coşkuyla övüp kitapları gereksiz görür' ifadesi tonu ters okur; metinde kitaba uzun süre ilgi gerektiği vurgulanır. 'Yazar, ders kitaplarının yerinin mobil uygulamalara bırakılması gerektiğini savunur' ifadesi metinde eleştirilen görüşü yazara mal eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Petek, bal arılarının balı depoladığı altıgen gözlerden oluşan bir yuvadır. Yapısındaki gözler, kenarları birbirine bitişik olacak biçimde dizilir; böylece en az malzemeyle en geniş alan kapatılır. Örneğin, tek bir kovanda on binlerce göz bulunabilir. Bu düzen, arıların balı az enerjiyle taşıyıp depolamasına olanak tanır. Nitekim bir arıcı, petek yapısının dayanıklılığını bu düzene bağladığını söyler.

Bu parçada aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisine başvurulmamıştır?

  1. A

    Benzetme

    Doğru cevap
  2. B

    Tanımlama

  3. C

    Örneklendirme

  4. D

    Tanık gösterme

Doğru cevap: A

Çözüm

Parçada önce petek, altıgen gözlerden oluşan bir yuva olarak tanımlanır; bu cümle bir kavramın ne olduğunu bildirdiği için tanımlamadır. Ardından “Örneğin, tek bir kovanda on binlerce göz bulunabilir” cümlesi genel bir açıklamayı somut bir durumla gösterdiği için örneklendirme, “bir arıcı … söyler” ifadesi ise bir uzmanın sözüne yer verdiği için tanık gösterme vardır. Benzetmede iki varlık arasında “gibi” ya da “kadar” gibi bir karşılaştırma ifadesiyle benzerlik kurulur; parçada hiçbir şey başka bir şeye benzetilmediği için benzetmeye başvurulmamıştır.

Çeldiriciler: “Örneklendirme” seçeneği, örnek veren cümlenin parçada bulunması nedeniyle kullanılmış bir yöntemdir. “Tanımlama” seçeneği, peteğin ilk cümlede yapılan tanımıyla kullanılmıştır. “Tanık gösterme” seçeneği, arıcının sözüyle kullanılmıştır; üç yöntem de parçada bulunduğu için bunlardan biri doğru cevap olamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Görsel, grafik, tablo, afiş/medya metni, bilgi kaynağı yorumlama
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir okulun bilim kulübü, kantinde Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında sattığı kek sayılarını aşağıdaki sütun grafiğinde göstermiştir. Kulüp yöneticisi bu dört ay arasında en çok ve en az satış yapılan aylara bakmakta, sonucu gelecek yılın kek üretim planına dayanak yapmak istemektedir. Yönetici, satış sayılarındaki değişimin büyüklüğünü ölçmek için yalnızca iki uç ayı karşılaştırmanın yeterli olacağını düşünmektedir.

Grafiğe göre, en çok kek satılan ayın satış sayısı, en az kek satılan ayın satış sayısından yüzde kaç fazladır?

Sütun grafiği, aylara göre satılan kek sayısı: Mayıs 80, Haziran 120, Temmuz 200, Ağustos 150 adet. Değer ekseni 0 ile 250 arasında.
  1. A

    %60

  2. B

    %120

  3. C

    %150

    Doğru cevap
  4. D

    %250

Doğru cevap: C

Çözüm

Grafikte Mayıs ayında 80, Haziran ayında 120, Temmuz ayında 200 ve Ağustos ayında 150 kek satıldığı görülmektedir. En çok satış Temmuz ayındadır (200), en az satış Mayıs ayındadır (80). Birinci adımda aradaki fark bulunur: 200 − 80 = 120. İkinci adımda bu farkın en az satışa oranı alınır: 120 / 80 = 1,5, yani yüzde 150. Çeldiriciler: '%60' değeri farkın en çok satışa bölünmesinden çıkar; soru artışı en az satışa göre sorduğu için yanlıştır. '%120' değeri farkın oran alınmadan doğrudan yüzde sanılmasından çıkar; yüzde hesabı yapılmadığı için yanlıştır. '%250' değeri en çok satışın en az satışa bölünmesinden çıkar; bu bir artış değil, katlanma oranıdır, bu yüzden yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • Sözel mantık / kural uygulama (yeni nesil): verilen kurallara göre çıkarım, şifre-kadran-çark, sıralama/eşleştirme bulmacası, kurala uyan tablo/grafik/afişi seçme
  • Zor
  • Şekilli soru

Ayşe, Kerem, Lale ve Mert bir okul kulübünün nöbet çizelgesini hazırlamaktadır. Pazartesi, Salı, Çarşamba ve Perşembe günlerinin her birinde dört öğrenciden yalnız biri nöbet tutacaktır ve her öğrenci bu dört günün yalnız birinde nöbet tutacaktır. Öğrencilerin hangi günlerde nöbet tutabileceği aşağıdaki tabloda gösterilmiştir; tabloda 'Hayır' yazan güne o öğrenci nöbet yazılamaz.

Lale Salı günü nöbet tutmak istemediğini bildirmiştir. Mert ise Pazartesi günü nöbet tutmak istememektedir.

Bu koşullara göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Öğrenci uygunluk tablosu (Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe): Ayşe Evet, Hayır, Evet, Evet; Kerem Evet, Evet, Hayır, Evet; Lale Hayır, Evet, Evet, Hayır; Mert Evet, Evet, Evet, Hayır.
  1. A

    Kerem Pazartesi günü nöbet tutar

  2. B

    Mert Salı günü nöbet tutar

    Doğru cevap
  3. C

    Lale Salı günü nöbet tutar

  4. D

    Ayşe Perşembe günü nöbet tutar

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Lale Pazartesi ve Perşembe günleri tabloda 'Hayır' olduğu için yalnız Salı ya da Çarşamba günü nöbet tutabilir; Salı günü istemediğinden nöbeti Çarşamba'dır. İkinci adım: Mert Pazartesi günü istemediği ve Perşembe günü tabloda 'Hayır' yazdığı için Salı ya da Çarşamba'da tutabilir; Çarşamba günü Lale'ye ayrıldığından Mert'in nöbeti Salı'dır. Pazartesi ve Perşembe günlerinin nöbetleri bu iki adımdan sonra Ayşe ile Kerem arasında kalır ve bu iki öğrenci iki günü iki farklı biçimde paylaşabildiği için bu paylaşımdan yalnız Mert'in Salı nöbeti kesin sonuç olarak çıkar.

Çeldiriciler: 'Kerem Pazartesi' yargısı kesin değildir, çünkü Ayşe ve Kerem Pazartesi ile Perşembe'yi paylaşırken iki düzen de mümkündür. 'Lale Salı' yargısı, Lale'nin Salı günü nöbet tutmak istemediği bilgisine aykırıdır; tabloda Salı günü 'Evet' yazması bu kısıtı ortadan kaldırmaz. 'Ayşe Perşembe' yargısı da Kerem'in Pazartesi'ye geçtiği düzende doğru olmadığı için kesin değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Sözel mantık / kural uygulama (yeni nesil): verilen kurallara göre çıkarım, şifre-kadran-çark, sıralama/eşleştirme bulmacası, kurala uyan tablo/grafik/afişi seçme
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir kulübün kullandığı şifre, şekildeki sekiz konumlu dairesel kadrandaki harflerden oluşmaktadır. Kadranda harfler en üst konumdan başlanarak saat yönünde sıralanmıştır; kadran dairesel olduğu için son konumdan sonra yeniden ilk konuma dönülür. Şifrenin ilk harfi, kadranda en üstte bulunan harftir.

Şifrenin çözülmesinde her adımda bir harf kadran üzerinde hareket ettirilir ve bulunan harf bir sonraki adımın başlangıç konumu olur. Şekilde üç adım numaralı oklarla gösterilmiştir; her adımın yönü ve kaç konum ilerleneceği şeklin altındaki açıklamada yazılıdır, adımlar numaralarına göre sırayla uygulanır. Kadranda aynı harf iki kez yer almaz. Çözücü, adımları sırayla izleyerek her ara sonucu bir sonraki adıma taşımalıdır. Ara sonuçlar kâğıda yazılarak tutulabilir ve her adım bir önceki adımın sonucundan devam eder. Kulüp üyeleri şifreyi her hafta yeniden kurar, ancak kadrandaki harflerin sıralaması ve adımların kuralları hiç değişmez; bu nedenle kadranın sıralamasını bir kez doğru okumak, sonraki adımların hepsinde işe yarar.

Bu kurallara göre üç adım sonunda ulaşılan harf hangisidir?

Sekiz konumlu dairesel kadran, en üstten saat yönünde K, A, L, E, M, R, T, I. 1. ok K'den L'ye, 2. ok L'den I'ya, 3. ok I'dan A'ya gider.
  1. A

    R

  2. B

    A

    Doğru cevap
  3. C

    M

  4. D

    I

Doğru cevap: B

Çözüm

Şifre en üstteki K harfinden başlar. Birinci adım: K'den saat yönünde 2 konum ilerlenince L bulunur. İkinci adım: L'den saat yönünün tersine 3 konum geri gidilir; bu yol sırasıyla A, K ve sonunda I konumlarından geçer, dolayısıyla ara sonuç I'dır. Üçüncü adım: I'dan saat yönünde 2 konum ilerlenince K ve A konumları sırasıyla gelir; sonuç A'dır. Her adım bir öncekinin bulduğu harfle başladığı için üç adım birbirine bağlıdır.

Çeldiriciler: 'R' harfi, birinci adımın yönünün ters uygulanmasından çıkar: K'den saat yönünün tersine 2 konum gidilince T, oradan ikinci adımla E, üçüncü adımla R bulunur. 'M' harfi, ikinci adımın atlanmasından çıkar: L'den yalnız üçüncü adım uygulanırsa saat yönünde 2 konum ilerlenip M bulunur. 'I' harfi, ikinci adımın yönünün ters uygulanmasından çıkar: L'den saat yönünde 3 konum gidilince R bulunur ve üçüncü adımla I'ya ulaşılır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Yazım kuralları ve noktalama işaretleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Okulumuzun bilgi panosunda öğrencilere şu uyarı yapılmaktadır.

Okulda öğrenciler bilgisayar laboratuvarını ders dışında da kullanabilir. Laboratuvarı kullanmadan önce birşey sormak isteyen öğrenciler öğretmenlerine başvurabilir. Ödev hazırlarken kaynakları Ankara'daki kütüphanelerden seçebilirsiniz. Bazı öğrenciler, sanki bu kurallar yokmuş gibi davranıyor.

Metinde altı çizili sözcüklerden hangisi yazım kuralına aykırı yazılmıştır?

  1. A

    Ankara'daki

  2. B

    sanki

  3. C

    bilgisayar

  4. D

    birşey

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Altı çizili dört sözcüğün yazımı tek tek kurallara göre denetlenir. 'Bilgisayar' iki sözcüğün birleşmesinden oluşan birleşik bir sözcük olduğu için bitişik yazılır, bu yazım doğrudur. 'Ankara'daki' özel adın ekinin kesme işaretiyle ayrılmasıyla doğru yazılmıştır. 'Sanki' bağlaç olarak tek sözcük hâlinde yazılır, bu da doğrudur.

İkinci adım: 'Birşey' yazımında belirsiz zamir olan 'bir' ile 'şey' sözcüğü bitişik yazılmıştır. Bu kullanım ayrı yazılmalıdır; doğru yazım 'bir şey' olduğu için yanlış yazılan sözcük budur.

Çeldiriciler: 'Bilgisayar' birleşik bir sözcük olduğu için bitişik yazılmalıdır, ayrı yazmak yanlış olur. 'Ankara'daki' seçeneği, özel adın ekinde kesme işareti kullanılmasının doğru olduğunu gösterir. 'Sanki' sözcüğü 'san ki' diye ayrılamayan bir bağlaçtır, bu yüzden doğru yazılmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Yazım kuralları ve noktalama işaretleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Okul kulübünün duyurusu:

Bu haftaki etkinliklerimiz şunlardır (1) ____ Pazartesi günü kitap tanıtımı (2) ____ Çarşamba günü müzik dinletisi ve Cuma günü gezi planlanmıştır. Etkinliklere katılım ücretsizdir (3) ____

Duyurudaki boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

  1. A

    iki nokta, virgül, nokta

    Doğru cevap
  2. B

    virgül, virgül, nokta

  3. C

    iki nokta, noktalı virgül, nokta

  4. D

    iki nokta, virgül, soru işareti

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Birinci boşluktan önce 'şunlardır' sözü gelir ve bundan sonra etkinlikler açıklanır. Açıklamadan önce gelen bu yapıda iki nokta kullanılır.

İkinci adım: 'Pazartesi günü kitap tanıtımı' ile 'Çarşamba günü müzik dinletisi' birbirine bağlı, aynı yapıda sıralanmış öğelerdir. Bu öğeler virgülle ayrılır, ikinci boşluğa virgül gelir.

Üçüncü adım: 'Etkinliklere katılım ücretsizdir' bir bilgi bildiren cümledir, bu yüzden sonuna nokta konur.

Çeldiriciler: 'Virgül, virgül, nokta' seçeneğindeki ilk virgül, açıklama bildiren iki noktanın yerine kullanılamaz. 'İki nokta, noktalı virgül, nokta' seçeneğindeki noktalı virgül, sıralı öğeler arasında virgül gerektiği için yanlıştır. 'İki nokta, virgül, soru işareti' seçeneğindeki soru işareti, soru anlamı taşımayan bir bildirme cümlesinin sonuna konamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Fiillerde çatı
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Fiiller, öznenin işi yapıp yapmadığına ve işin bir nesneye yöneltilip yöneltilmediğine göre çatı ve geçişlilik bakımından ayrılır. Bir cümlede bu iki ölçüt birlikte uygulanmalıdır: önce öznenin işi yapıp yapmadığına, sonra fiilin nesne alıp almadığına bakılır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili fiil hem etken çatılı hem de geçişlidir?

  1. A

    Sınav kâğıtları, öğretmen tarafından dikkatle okundu.

  2. B

    Öğrenciler sınav günü sabaha kadar çalıştı.

  3. C

    Öğrenciler, sınav kâğıtlarına baktı.

  4. D

    Öğrenciler sınav kâğıtlarını dikkatle okudu.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Cümlede fiilin öznesi işi yapan “öğrenciler” olduğundan fiil etken çatılıdır. Fiilin nesnesi “sınav kâğıtlarını” olduğu için, yani -ı ekiyle belirtilmiş bir nesne aldığı için “okudu” geçişli bir fiildir; iki ölçüt birlikte karşılanır. “Öğretmen tarafından” ifadesi özne gibi görünse de işi yapanı gösteren bir tümleçtir; fiil “okundu” biçiminde edilgendir ve etken koşulunu sağlamaz. “Sınav günü sabaha kadar” cümlesindeki fiil etkendir, ancak nesne almaz; “çalıştı” bu cümlede geçişsizdir. “Sınav kâğıtlarına baktı” cümlesinde “-a” ekiyle belirtilen sözcük yönelme durumundadır ve dolaylı tümleçtir; “bakmak” bu tümleci alan geçişsiz bir fiildir, bu yüzden “kâğıtlara” bir nesne sayılmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Cümlenin ögeleri ve cümle türleri
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Babası, zor günlerde ona çok yardımcı oldu.

  2. II.

    Bu kitabın en değerli yanı, sade ve açık dilidir.

  3. III.

    Öğrenciler bu bilgiyi öğretmenlerinden öğrendi.

Dil bilgisi dersinde öğretmen, sınıfa verilen cümlelerin ögelerini tek tek ayırmalarını ve yüklemin istediği tamlayıcıları belirlemelerini istemiştir. Seçilen cümlelerde aynı biçimdeki sözcükler farklı ögelerde yer almaktadır. Buna göre aşağıdaki numaralanmış cümlelerden hangilerinde dolaylı tümleç bulunmaktadır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Dolaylı tümleç, yüklemin istediği bir tamlayıcıdır ve -e, -den, -de, -le gibi eklerle bağlanır; zarf tümleci ise fiili zaman, yer ya da durum bakımından niteler. I. cümlede “yardımcı oldu” birleşik fiili yönelme durumunda bir tamlayıcı ister; “ona” bu yüzden dolaylı tümleçtir, “zor günlerde” ise zaman zarf tümlecidir. II. cümlenin yüklemi “dilidir” olan bir isim cümledir ve “en değerli yanı” öznedir; cümlede dolaylı tümleç yoktur. III. cümlede “öğrenmek” fiilinin kaynağı -den ekiyle bağlanır, “öğretmenlerinden” dolaylı tümleçtir; “bu bilgiyi” ise belirtili nesnedir. Bu nedenle dolaylı tümleç bulunan cümleler I ve III'tür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 21

  • Bir Kahraman Doğuyor: Osmanlı 20. yy başı, M. Kemal çocukluk/öğrenim/askerlik
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Mustafa, yedi yaşındayken babasını kaybetti. Babasının ölümünden sonra eğitimini sürdürmek için Manastır Askerî İdadisi'ne girdi; daha sonra öğrenimini İstanbul'daki Harbiye'de sürdürdü.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A

    Askerî öğrenimine, babasının ölümünden sonra başlamıştır.

    Doğru cevap
  2. B

    Babasının ölümü, askerî öğrenimini tamamlamasının ardından gerçekleşmiştir.

  3. C

    Harbiye'deki öğrenimine, Manastır'daki öğreniminden önce başlamıştır.

  4. D

    Babasını, İstanbul'da öğrenim görürken kaybetmiştir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Mustafa'nın babasını yedi yaşında kaybettiği ve bu olaydan sonra Manastır Askerî İdadisi'ne girdiği açıkça verilmiştir. Askerî öğrenimin ilk adımı bu okulla başladığı için askerî öğrenime babasının ölümünden sonra başlandığı sonucu çıkar. 'Harbiye'deki öğrenimine, Manastır'daki öğreniminden önce başlamıştır' seçeneği Manastır ve Harbiye sıralamasını tersine çevirdiği için yanlıştır, çünkü Harbiye öğrenimi Manastır'dan sonra sürdürülmüştür. 'Babasının ölümü, askerî öğrenimini tamamlamasının ardından gerçekleşmiştir' seçeneği olayların başlangıcı ile bitişini karıştırır; baba kaybı askerî öğrenime başlanmadan önce yaşanmıştır. 'Babasını, İstanbul'da öğrenim görürken kaybetmiştir' seçeneği ise babanın ölümünü İstanbul'daki Harbiye dönemine yerleştirdiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 22

  • Millî Mücadele hazırlık: kongreler, Misakımilli, TBMM, ayaklanmalar, Sevr
  • Orta
  • Şekilli soru

Milli Mücadele'nin hazırlık döneminde Anadolu'nun farklı illerinde yapılan toplantılar ile yayımlanan bir genelge, yurdun geleceği konusunda ortak bir çizgi oluşturmayı amaçlamıştır. Aşağıdaki tabloda bu etkinliklerin tarih ve yer bilgileri ile öne çıkan kararları karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Tablodaki bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, bu etkinlikler hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Tablo: Milli Mücadele hazırlık toplantıları. Amasya Genelgesi, Amasya, Haziran 1919, öne çıkan karar milli egemenlik. Erzurum Kongresi, Erzurum, Temmuz 1919, öne çıkan karar manda reddi. Sivas Kongresi, Sivas, Eylül 1919, öne çıkan karar manda reddi.
  1. A

    Erzurum ve Sivas toplantılarında manda reddinin öne çıktığı görülür

    Doğru cevap
  2. B

    Sivas Kongresi, Amasya Genelgesi'nden önce yapılmıştır

  3. C

    Amasya Genelgesi'nde manda reddinin öne çıktığı görülür

  4. D

    Erzurum'da alınan manda reddi kararının Sivas'ta alınmadığı görülür

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda tablodaki Erzurum Kongresi (Temmuz 1919) ve Sivas Kongresi (Eylül 1919) satırlarına bakılır; her ikisinin öne çıkan kararı manda reddi olarak yazılmıştır. İkinci adımda Amasya Genelgesi satırının öne çıkan kararının milli egemenlik olduğu görülür, dolayısıyla manda reddi bu etkinliklerin yalnız ikisinde yer alır. Bu iki adımın sonucu, Erzurum ve Sivas toplantılarında manda reddinin öne çıktığıdır.

Yanlış seçenekler: 'Sivas Kongresi, Amasya Genelgesi'nden önce yapılmıştır' yargısı tablodaki tarihlerle çelişir, çünkü Amasya Genelgesi Haziran 1919'da, Sivas Kongresi Eylül 1919'da gerçekleşmiştir. 'Amasya Genelgesi'nde manda reddinin öne çıktığı görülür' yargısı, o satırdaki öne çıkan kararın milli egemenlik olması nedeniyle yanlıştır. 'Erzurum'da alınan manda reddi kararının Sivas'ta alınmadığı görülür' yargısı ise Sivas satırında aynı kararın yazılı olması nedeniyle geçersizdir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 23

  • I. Dünya Savaşı, Osmanlı durumu, Mondros, Kuvâ-yı Millîye
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Mondros Ateşkes Antlaşması, itilaf devletlerinin güvenlik gerekçesiyle stratejik noktaları işgal etmesine olanak veren bir hüküm içerir.

Bir kıyı kasabasında jandarmanın çekilmesinin ardından yerel bir Kuvâ-yı Millîye grubu asayişi kendi imkânlarıyla sağlamaktadır. Kasabanın halkı bu grubun çalışmalarını destekler, ancak olaya ilişkin resmî bir karar henüz alınmamıştır. Yabancı bir ticaret kuruluşu ise bu faaliyeti güvenlik tehdidi sayarak limana asker çıkarılmasını talep etmiştir.

Bu talebin antlaşmadaki hükme dayanabilmesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Yabancı bir kuruluşun ileri sürdüğü tehdit iddiası, hükmü uygulamak için yeterli bir gerekçe sayılır.

  2. B

    Limanın stratejik öneminin büyük olması, asayişin bozulup bozulmadığına bakılmaksızın işgali meşru kılar.

  3. C

    Jandarmanın çekilmesiyle oluşan boşluk, güvenlik tehdidi sayılarak işgal için yeterli bir dayanak oluşturur.

  4. D

    Talebin dayanağı, kasabada güvenliği fiilen tehdit eden bir durumun varlığıdır; asayiş sağlandığında bu koşul oluşmaz.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda hükmün koşulu belirlenir: işgal, güvenliği fiilen tehdit eden bir durum ortaya çıktığında söz konusu olabilir. Stratejik önem ya da bir güç boşluğu bu koşulun yerini tutmaz.

İkinci adımda olay bu koşulla karşılaştırılır: yerel grup asayişi kendi imkânlarıyla sağlamıştır, dolayısıyla talebin dayanağı olacak bir tehdit olayda görünmemektedir. Bu nedenle doğru ifade, talebin dayanağının fiilen var olan bir güvenlik tehdidi olduğunu söyleyen seçenektir.

Çeldiriciler: Yabancı kuruluşun iddiasını yeterli sayan yargı, iddia ile gerçek tehdidi birbirine karıştırır; hüküm, tehdidin gerçekten var olmasını arar. Limanın stratejik önemini işgal gerekçesi sayan yargı, hükmün koşulunu önem ile karıştırır; hüküm önemi değil tehdidi aramaktadır. Jandarmanın çekilmesinin oluşturduğu boşluğu güvenlik tehdidi sayan yargı ise bir güç boşluğunu asayiş bozukluğuyla eşitler; olayda asayiş sağlanmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 24

  • I. Dünya Savaşı, Osmanlı durumu, Mondros, Kuvâ-yı Millîye
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

1919 başında Anadolu'nun bir kasabasında hazırlanan halk bildirisinin bir bölümü şöyledir:

“Silahlarımızı teslim etmek, düşmanın kapımızda beklediği bir dönemde bizi savunmasız bırakır. Ordu dağıtıldı ama halkın vatan sevgisi dağılmadı. Bu nedenle köylerimizden gönüllüler, kendi imkânlarıyla bir araya gelip bölgemizi koruyacaktır. Hükûmetin yerel işlerde yetki tanımaması, bizi bu yolu seçmeye zorlamıştır.”

Bu bildiriden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

  1. A

    Yerel gönüllüler, merkezî hükûmetin destek vermesiyle bölgeyi korumaya başlamıştır.

    Doğru cevap
  2. B

    Yazarlara göre silahların bırakılması bölgeyi savunmasız bırakmaktadır.

  3. C

    Halkın savunma girişimi, ordunun dağıtılmasının ardından gündeme gelmiştir.

  4. D

    Bildirinin yazarları, hükûmetin yerel işlerde yetki tanımadığını belirtmektedir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Bildiri üç ayrı yargı taşır: silah bırakmanın bölgeyi savunmasız bıraktığı, ordunun dağıtılmasından sonra gönüllülerin kendi imkânlarıyla örgütlendiği ve hükûmetin yerel işlerde yetki tanımadığı. Birinci adımda bu üç yargı ayıklanır; ikinci adımda her seçenek bunlarla karşılaştırılır. Bildiri hükûmetin yetki tanımadığını yazdığına göre, hükûmetin destek verdiğini söyleyen seçenek bu belgeden çıkarılamaz.

Çeldiriciler: Silah bırakmanın bölgeyi savunmasız bıraktığını söyleyen yargı bildirinin ilk cümlesinde açıkça yer alır. Halkın kendi imkânlarına yönelmesini anlatan yargı, ordunun dağıtılmasının ardından gelen gelişmeyi aktarır. Hükûmetin yerel işlerde yetki tanımadığını belirten yargı ise bildirinin son cümlesinin doğrudan karşılığıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 25

  • Doğu, Güney ve Batı cepheleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Milli Mücadele yıllarında Fransız işgali altındaki Antep, Maraş ve Urfa'da halk, düzenli bir ordu olmadan direnmiş; Ankara Hükümeti ise güney sınırındaki sorunu askerî harekâtla değil, Fransızlarla yürüttüğü diplomatik görüşmelerle çözmeye yönelmiştir. Fransa, Suriye'deki yönetimini sürdürürken bu cephede uzayan direnişin maliyetini ağır bulmaya başlamıştı. Bu girişimin sonucunda imzalanan antlaşma, Güney Cephesi'nin kapanmasında hangi etkiyi yaratmıştır?

  1. A

    Fransız birliklerinin Kilikya'dan çekilmesi ve Güney Cephesi'ndeki çatışmaların sona ermesi

    Doğru cevap
  2. B

    Doğu Cephesi'nde Erivan'ın Türk birliklerince işgal edilmesi

  3. C

    Fransızların Batı Anadolu'dan çekilmesi ve İzmir'in geri alınması

  4. D

    Güney'deki çatışmaların, Fransa ile antlaşmadan önce Mudanya Ateşkesi ile bitmesi

Doğru cevap: A

Çözüm

Ankara Hükümeti'nin Fransa ile 1921'de imzaladığı antlaşma, güney sınırındaki çatışmaların diplomatik yoldan kapanmasını sağlamıştır; bu antlaşmayla Fransız birlikleri Kilikya'dan çekilmiş ve bölgedeki savaş sona ermiştir. Fransa'nın Batı Anadolu'da bir varlığı olmadığı ve İzmir'in Eylül 1922'de Batı Cephesi'ndeki askerî harekâtla kurtarıldığı için, Batı Anadolu'dan çekilme ve İzmir'in geri alınması güney sınırındaki bir antlaşmanın sonucu olamaz; bu yanlış ilişki iki cephenin sonuçlarının karıştırılmasından doğar. Doğu Cephesi'ndeki Ermenistan sınırı meselesi Gümrü ve Kars görüşmeleriyle çözüldüğü için Erivan olayı Güney'deki bir antlaşmayla bağlantılı değildir. Mudanya Ateşkesi Ekim 1922'de imzalandığından, Ekim 1921'de yapılan Fransa antlaşmasından önce gerçekleşemez; bu seçenek olayların sırasını tersine çevirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 26

  • Atatürk ilkeleri ve temel esaslar
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir ilçede belediye, mahallelerdeki gelir farkına bakılmaksızın yurttaşların aynı kalitede hizmet alabilmesi için yeni bir sağlık merkezi açmıştır. Projenin ilk aşamasında yapılan anket, mahalle sakinlerinin sağlık hizmetine ulaşımda en çok zorluk yaşadığını göstermiştir. Merkezde muayene ücreti alınmamakta; hizmetten, oturulan semtin ya da kişinin gelir düzeyinin ne olduğuna bakılmaksızın yurttaşlar yararlanabilmektedir. Bu uygulamanın amacı hangi Atatürk ilkesiyle en doğrudan ilişkilidir?

  1. A

    Cumhuriyetçilik

  2. B

    Halkçılık

    Doğru cevap
  3. C

    Milliyetçilik

  4. D

    İnkılapçılık

Doğru cevap: B

Çözüm

Halkçılık, toplumda sınıf ve gelir farkı gözetmeksizin yurttaşların eşit haklara ve hizmetlere erişmesini esas alan ilkedir. Sağlık merkezinin ücret almadan ve semt ya da gelir ayrımı yapmadan hizmet vermesi bu ilkenin uygulamasıdır. Cumhuriyetçilik yönetim biçimini ve egemenliğin millete ait olduğu anlayışını anlatır; sağlık hizmetinin dağıtımını doğrudan açıklamadığı için yanlıştır. Milliyetçilik ulusal birlik ve bağımsızlık bilincini öne çıkarır, İnkılapçılık ise toplumu çağdaş bir düzene taşıma amacını anlatır; ikisi de hizmetin eşit sunumunu doğrudan karşılamadığı için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 27

  • Atatürk ilkeleri ve temel esaslar
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu anlayışı, yönetim biçiminin belirlenmesinde temel alınmıştır.

  2. II.

    Din işleri, devlet yönetiminde dinî kurallara göre karar alınarak düzenlenmiştir.

  3. III.

    Ulusal bağımsızlığın korunması ve ulusal birliğin güçlendirilmesi vurgulanmıştır.

Bir tarih öğretmeni, Cumhuriyet'in ilk yıllarında yapılan düzenlemelerle ilgili bir çalışma yaptırmaktadır. Öğrencilerden, düzenlemeleri Atatürk ilkeleriyle karşılaştırarak kısa bir değerlendirme yazmaları istenmiştir. Öğrencilerin değerlendirmesinde yer alan aşağıdaki yargılardan hangileri Atatürk ilkeleriyle uyumludur?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    II ve III

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda her yargı tek tek ilkelerle karşılaştırılır. I yargısı egemenliğin millete ait olması anlayışını dile getirdiği için Atatürk ilkeleriyle uyumludur. II yargısı din işlerinin dinî kurallara göre yönetilmesini savunduğu için laiklik ilkesine aykırıdır. İkinci adımda III yargısının ulusal bağımsızlığı ve ulusal birliği öne çıkardığı, dolayısıyla milliyetçilik ilkesiyle uyumlu olduğu görülür. Uyumlu yargılar I ve III olduğundan doğru seçenek 'I ve III' seçeneğidir. Yanlış seçenekler: 'Yalnız II' aykırı bir yargıyı tek başına uyumlu saymak, 'II ve III' aykırı II yargısını kabul etmek, 'I, II ve III' ise aykırı bir yargının eklenmesi nedeniyle yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 28

  • İnkılaplar: siyasi, hukuk, eğitim-kültür, toplumsal, ekonomi, sağlık; Cumhuriyetin kazanımları
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Cumhuriyetin ilk yıllarında çıkarılan bir kanunla medreseler kapatıldı ve Osmanlı döneminde farklı kurumlara bağlı çalışan öğretim kurumları tek bir bakanlığın sorumluluğuna verildi. Bu kanundan önce bir kasabada medrese, bir köyde mektep ve bir şehirde yabancı okul kendi programına göre öğretim yapabiliyordu. Kanundan sonra bu kurumların ders programları ve öğretmen görevlendirmeleri aynı idari çatı altında ele alınmaya başlandı.

Bu düzenlemenin ulaşmak istediği amaç hangisidir?

  1. A

    Eski medrese eğitimini sürdürerek dinî bilgilerin korunmasını güvence altına almayı amaçlar

  2. B

    Okulların mali yükünü yerel yönetimlere devrederek merkezî bütçedeki harcamayı azaltmayı amaçlar

  3. C

    Yabancı dilde eğitim veren okulların sayısını artırarak öğrencileri uluslararası sınavlara hazırlamayı amaçlar

  4. D

    Ortak bir eğitim anlayışı kurarak yeni devletin değerlerini bütün okullara yaymayı amaçlar

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Anlatılan kanunla medreselerin kapatıldığı ve farklı kurumların tek bir bakanlığın sorumluluğuna geçtiği görülür. Kanundan önce her kurumun kendi programına göre öğretim yaptığı, sonrasında ise ders programları ve öğretmen görevlendirmelerinin aynı idari çatı altında ele alındığı bilgisi, düzenlemenin eğitimi bölünmüş yapıdan çıkarıp tek bir çatı altında topladığını gösterir. İkinci adım: Bu birleşmenin doğal sonucu, bütün okullarda ortak bir eğitim anlayışının kurulması ve yeni devletin değerlerinin öğretim yoluyla yaygınlaştırılmasıdır. Doğru seçenek bu amacı açıkça söyler.

Çeldiriciler: Medrese eğitiminin sürdürülmesini amaçlayan seçenek, medreselerin kapatıldığı bilgisiyle çelişir. Okulların mali yükünü yerel yönetimlere devreden seçenek, öğretimin tek bir bakanlığın sorumluluğuna verildiği bilgisiyle ters düşer. Yabancı dilde okul sayısını artırmayı öne çıkaran seçenek ise anlatılan düzenlemenin konusu değildir; kanunun ardından bu yönde bir artış anlatılmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 29

  • Demokratikleşme çabaları (çok partili denemeler, suikast, tehditler)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Tek partili yönetimin sürdüğü 1930 yılında, Fethi Okyar'ın öncülüğünde yeni bir muhalefet partisi kuruldu. Partinin programında ekonomi ve yönetim alanında yeni öneriler yer alıyordu; bu öneriler, mevcut düzenin eleştirildiği bir ortamda geniş çevrelerin dikkatini çekti. Parti kısa sürede çok sayıda üye kazandı ve yönetimi eleştiren çevrelerin ilgisini üzerine çekti. Kurucular, ülkede çok partili siyasi hayatın işleyebileceğini göstermeyi amaçladıklarını açıkladı. Ancak yönetimin ve kamuoyunun bu deneme karşısındaki tutumu, partinin ne kadar süre ayakta kalacağını belirleyecekti.

Bu girişimin sonucuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Parti, dış politikadaki bir gelişme üzerine kapatılmıştır.

  2. B

    Girişim, tek partili yönetimi güçlendirmek amacıyla başlatılmıştır.

  3. C

    Parti, kısa süre sonra kendi isteğiyle feshedilerek sona ermiştir.

    Doğru cevap
  4. D

    Parti, 1946 seçimlerine kadar faaliyetini sürdürmüştür.

Doğru cevap: C

Çözüm

Serbest Cumhuriyet Fırkası 1930 yılının yazında kurulmuş, yaklaşık üç ay sonra Kasım 1930'da kurucusu Fethi Okyar tarafından kendi isteğiyle feshedilmiştir. Bu nedenle denemenin sonucu, kısa süreli bir çok partili yaşam olmuştur; 'kısa süre sonra kendi isteğiyle feshedilme' ifadesi bu gelişmeyi doğru özetler. 'Dış politikadaki bir gelişme' seçeneği kapanmayı dış olaylara bağlar; oysa parti iç siyasetteki gerginlikler sürerken kendi kararıyla sona ermiştir. 'Tek partili yönetimi güçlendirmek' seçeneği girişimin amacını tersine çevirir, çünkü parti tek partili düzene karşı bir muhalefet olarak kurulmuştur. '1946 seçimlerine kadar' seçeneği tarih olarak yanlıştır, çünkü parti 1930 sonbaharında faaliyetini bırakmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 30

  • Atatürk dönemi dış politika, Hatay
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Türkiye, 1932’de Milletler Cemiyeti’ne üye olarak uluslararası barış düzeninin içinde yer almıştır.

  2. II.

    Hatay sorunu, askerî bir çatışma yaşanmadan diplomatik görüşmelerle çözülmüş ve bölge 1939’da Türkiye’ye katılmıştır.

  3. III.

    Sadabat Paktı, 1934’te Balkan ülkeleriyle birlikte imzalanmış bir savunma antlaşmasıdır.

Atatürk döneminde Türkiye, ‘yurtta sulh, cihanda sulh’ ilkesi doğrultusunda komşularıyla ve uluslararası kuruluşlarla ilişkilerini barış esasına dayandırmaya çalışmıştır. Bu dönemde sınır ve güvenlik sorunlarının büyük bölümü görüşmeler ve antlaşmalar yoluyla ele alınmıştır.

Bu gelişmelere ilişkin aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

    Doğru cevap
  3. C

    II ve III

  4. D

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Türkiye, 1932’de Milletler Cemiyeti’ne üye olmuş ve barışçı dış politikasını uluslararası kurumlar içinde de sürdürmüştür; bu nedenle I doğrudur. Hatay sorunu, 1938’de kurulan Hatay Devleti’nin ardından 1939’da bölgenin Türkiye’ye katılmasıyla sonuçlanmış ve bu süreçte askerî bir çatışma yaşanmamıştır; bu nedenle II de doğrudur. Sadabat Paktı ise 1937’de Türkiye, Irak, İran ve Afganistan arasında imzalanmıştır. 1934’te Balkan ülkeleriyle imzalanan antlaşma Balkan Antantı’dır; bu yüzden III yanlıştır. Doğru yargılar I ve II olduğundan ‘I ve II’ seçeneği doğrudur. ‘Yalnız I’ seçeneği, Hatay yargısını yanlış değerlendirmenin; ‘II ve III’ seçeneği Sadabat Paktı ile Balkan Antantı’nın karıştırılmasının; ‘I, II ve III’ seçeneği ise yanlış bir yargının doğru sayılmasının sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 31

  • Paylaşma ve yardımlaşma, zekât ve sadaka
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Din kültürü dersinde yardımlaşma konusu işlenirken aşağıdaki hadis mealine yer verilmiştir:

"Bir müminin dünyadaki sıkıntılarından birini gideren kimsenin, Allah da kıyamet günündeki sıkıntılardan birini giderir."

Ders kitabındaki etkinlikte öğrencilerden, bu mealdeki vurgunun günlük hayatta hangi davranışa yansıdığını yazmaları istenmiştir. Bu mealde öne çıkan temel vurgu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Bir mümine yardım etmenin ahirette karşılık bulacağı

    Doğru cevap
  2. B

    Zekâtın sadakayla aynı nitelikte, isteğe bağlı bir ibadet olduğu

  3. C

    Oruç ibadetinin kişinin nefsini terbiye ettiği

  4. D

    Yardımın para ile yapılan destekten ibaret olduğu

Doğru cevap: A

Çözüm

Hadiste, bir müminin dünyevî sıkıntısını hafifletmenin kıyamet günündeki sıkıntılardan kurtulmaya vesile olacağı bildirilmektedir. Buradaki temel vurgu, başkasının derdine ortak olmak ve yardımlaşmaktır; doğru seçenek de yardımın Allah katında karşılık bulacağını söyleyen ifadedir. 'Zekâtın sadakayla aynı nitelikte, isteğe bağlı bir ibadet olduğu' seçeneği, zekâtın farz olduğu ve belli bir nisaba bağlı bulunduğu bilgisini yok saydığı için yanlıştır. 'Oruç ibadetinin kişinin nefsini terbiye ettiği' seçeneği doğru bir bilgi olsa da hadisin vurgusunu başka bir ibadete taşımaktadır. 'Yardımın para ile yapılan destekten ibaret olduğu' seçeneği ise hadisin sıkıntı gidermeyi maddi olmayan yardımları da kapsayan bir davranış olarak anlattığını göz ardı etmektedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 32

  • Kader ve kaza inancı, irade-sorumluluk, kavramlar, yanlış anlayışlar
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Din Kültürü dersinde öğretmen, İslam inancında Allah’ın olacak her şeyi ezelden bilmesini ve her şeyi önceden takdir etmesini karşılayan kavramı öğrencilerine sordu. Buna göre bu tanıma uyan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Kaza

  2. B

    İrade

  3. C

    Ecel

  4. D

    Kader

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Kader, Allah’ın ezelî ilmiyle her şeyi bilmesi ve bu bilgiye göre her şeyi önceden takdir etmesi anlamına gelir; olayların önceden belirlenmiş olması inancının temelini bu kavram oluşturur. Bu yüzden doğru cevap Kader’dir. Çeldiriciler: Kaza, bu takdirin belli bir zamanda dünyada gerçekleşmesini anlatır, takdirin kendisini değil. İrade, insanın tercih yapabilme gücüdür ve takdirle karıştırılmamalıdır. Ecel, kişinin ömrünün sonunu gösterir; her şeyi kapsayan bir takdir kavramı değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 33

  • Kader ve kaza inancı, irade-sorumluluk, kavramlar, yanlış anlayışlar
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir hadiste, başımıza bir olumsuzluk geldiğinde “Keşke şöyle yapsaydım” demek yerine, Allah’ın takdirinin böyle olduğunu ve O’nun dilediğini yaptığını söylemek öğütlenmektedir. Sınavdan istediği notu alamayan Emir, bu öğütten yola çıkarak sonucu takdire bağladığını ve bundan sonra ders çalışmayı bırakacağını söylemektedir. Buna göre Emir’in tutumu kader inancı açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A

    Takdire inandığı için çalışmanın sonuca etkisi olmadığını düşünmesi kader inancının gereğidir.

  2. B

    Takdire inanırken tercihlerinin sonucu etkileyebileceğini ve bu konudaki sorumluluğunun kendisine ait olduğunu unutmuştur.

    Doğru cevap
  3. C

    Sınav sonucunu değiştirilemez bir zorunluluk sayarak çalışmaya devam etmesi gerektiğini düşünmüştür.

  4. D

    Notu kendi çabasının doğrudan sonucu sayıp takdir inancını bırakarak kendini suçlamıştır.

Doğru cevap: B

Çözüm

Hadis, başına bir olumsuzluk gelen kişinin pişmanlığa kapılmak yerine sonucu Allah’ın takdirine bırakmasını öğütler; ancak bu öğüt çalışmayı ve tedbiri bırakmayı gerektirmez. Emir sonucu takdire bağlarken, kendi tercihlerinin ve çabasının sonucu etkileyebileceğini hesaba katmamıştır; tevekkül çabayı gösterdikten sonra sonucu Allah’a bırakmak olduğuna göre, çalışmayı bırakmak bu öğütle uyuşmaz. Bu nedenle Emir’in sorumluluğunu göz ardı ettiği söylenebilir. Çeldiriciler: Çalışmanın sonuca etkisi olmadığını düşünmek takdire inanmanın gereği değildir. Sınav sonucunu değiştirilemez bir zorunluluk sayıp çalışmaya devam etmek gerektiğini düşünmek ise Emir’in tutumuyla da kader inancıyla da bağdaşmaz, çünkü Emir çalışmayı bırakmıştır. Notu kendi çabasının doğrudan sonucu sayıp kendini suçlamak da Emir’in tutumu değildir; o sonucu takdire bağlamıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 34

  • Paylaşma ve yardımlaşma, zekât ve sadaka
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir kişi, mahallesindeki çocukların ders çalışabilmesi için bir kütüphane binası yaptırıyor ve binanın hizmetinden yararlanacak herkesin sevabından kendisinin de pay alacağını ifade ediyor.

Bu davranış aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

  1. A

    Sadaka-i câriye

    Doğru cevap
  2. B

    Zekât

  3. C

    Fitre

  4. D

    İnfak

Doğru cevap: A

Çözüm

Vakfedilen bir binanın faydası sürdükçe sevabı da devam eden bağış sadaka-i câriyedir; kütüphanenin uzun süre çocuklara hizmet etmesi bu niteliği belirler. 'Zekât' ise zekât nisabına ulaşan maldan yılda bir verilen belirli oranlı bir farzdır; bu kütüphane sürekli bir hayra vakfedildiği için zekât olarak nitelendirilemez. 'Fitre' bayram öncesi verilen ve miktarı belirlenmiş ayrı bir yükümlülüktür; 'İnfak' ise malı Allah yolunda harcamanın geniş anlamını taşıdığı için bu özel bağışı tek başına karşılamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 35

  • Din, birey ve toplum; dinin temel gayesi (can, nesil, akıl, mal, din emniyeti)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir mahalle muhtarlığının kış dönemi duyurusunda şu uyarı yer almaktadır:

'Havalandırması olmayan odalarda yakılan tüplü ve ateşli ısıtıcılar, uyku sırasında fark edilmeden zehirli gaz birikimine yol açabilir. Bu tehlike evdeki herkesi etkiler. Isıtıcılar mutlaka bir pencere aralanarak kullanılmalı ve yatmadan önce kapatılmalıdır.'

Duyuruda ısınma ihtiyacı kabul edilerek güvenli kullanım istenmektedir.

Bu uyarının öncelikli olarak korumayı amaçladığı değer aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Mal emniyeti

  2. B

    Nesil emniyeti

  3. C

    Kişisel konforun sürdürülmesi

  4. D

    Can emniyeti

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Duyuruda, havalandırması olmayan ortamda kullanılan ısıtıcıların uyku sırasında zehirli gaz birikimine yol açabileceği ve bunun evdeki herkes için tehlike oluşturduğu anlatılmaktadır. Birinci adımda, uyarının asıl hedefinin bu ölüm riskini önlemek olduğu belirlenir. İkinci adımda bu hedefin, dinin temel gayelerinden hayatın korunmasına karşılık gelen can emniyeti olduğu eşleştirilir. Çeldiriciler: 'Mal emniyeti' seçeneği, evde eşyanın zarar görebileceği düşüncesiyle seçilebilir; ancak uyarı eşyanın değil insan hayatının korunmasını öne çıkarır. 'Nesil emniyeti' çocukların geleceğini hedefler; metin ise belirli bir yaş grubuna değil evdeki herkese yönelik bir riske dikkat çeker. 'Kişisel konforun sürdürülmesi' dinin temel gayeleri arasında yer almaz; uyarı bireysel rahatlığı değil güvenliği konu eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 36

  • Kader ve kaza inancı, irade-sorumluluk, kavramlar, yanlış anlayışlar
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Kişi, kendi seçimlerinin doğuracağı sonuçlardan sorumludur ve bu sorumluluk takdir inancına aykırı değildir.

  2. II.

    Hastalanan kişinin tedaviye başvurması, Allah’ın takdirine güvenmediğini gösterir.

  3. III.

    Kaza, Allah’ın ezelî takdirinin belli bir zaman ve yerde ortaya çıkmasıdır.

Din Kültürü dersinde kader ve kaza inancı üzerine yapılan tartışmada, öğrencilerin sık yaptığı yanlış anlayışlar ile doğru bilgiler birlikte ele alınmıştır. Her yargının ayrı ayrı, insanın iradesi ve Allah’ın takdiri ilişkisi açısından değerlendirilmesi istenmiştir. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangileri kader ve kaza inancıyla uyumludur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    II ve III

  3. C

    I, II ve III

  4. D

    I ve III

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda numaralı yargılar tek tek okunur. İkinci adımda her yargı takdir ve irade ilişkisiyle karşılaştırılır: I, kişinin seçimlerinden sorumlu olduğunu söylediği ve bunun takdire aykırı olmadığını belirttiği için inançla uyumludur; III, kazanın takdirin belli bir zamanda gerçekleşmesi olduğunu doğru biçimde anlatır. Üçüncü adımda yanlış anlayış ayıklanır: II, tedaviye başvurmanın takdire güvensizlik olduğunu söylediği için yanlıştır, çünkü inanç sebeplere başvurmayı engellemez. Bu üç adımın sonunda uyumlu yargılar I ve III olarak kalır, doğru cevap I ve III’tür. Çeldiriciler: ‘Yalnız I’ seçeneği III’ün doğruluğunu gözden kaçırır. ‘II ve III’ seçeneği yanlış anlayışı doğru sayar. ‘I, II ve III’ seçeneği de II yüzünden yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 37

  • Hz. Muhammedin örnekliği: doğruluk, merhamet, istişare, cesaret, hak gözetme, insana değer, hikmetli sözler
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Suçun aynı olduğu durumda, kişinin toplumdaki konumuna göre farklı bir hüküm verilmesi adaletle bağdaşmaz.

  2. II.

    Aracıların isteği üzerine ayrıcalık tanınarak cezanın kaldırılması, merhametin doğru bir gereğidir.

  3. III.

    Hükmün kendi kızı hakkında da değişmeyeceğini açıkça bildirmesi, ilkenin yakınları için de geçerli olduğunu gösterir.

Bir hırsızlık olayında, toplumda ileri gelen bir aileye mensup bir kadının cezasının kaldırılması için aracılar Hz. Muhammed'e başvurdu. Peygamber, suçu işleyenin toplumdaki konumuna göre bir ayrıcalık tanınmayacağını; aynı suçu kendi kızı Fatıma işleseydi de hükmün uygulanacağını bildirdi.

Aşağıdaki yargılardan hangileri bu olayla uyumludur?

  1. A

    Sadece I

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Anlatılan olayda Peygamber, saygın bir aileye mensup kadın için cezanın kaldırılması istendiğinde bu ayrıcalığı tanımamış ve kendi kızı için de aynı hükmün geçerli olacağını bildirmiştir. Bu nedenle kişinin konumuna göre farklı hüküm verilmemesi gerektiği (I) ile hükmün yakınlar için de değişmediğinin açıkça söylenmesi (III) olayla uyumludur. Ayrıcalık tanındığını söyleyen II. yargı ise olayın tersidir, çünkü aracıların isteği kabul edilmemiştir.

Yanlış seçenekler: 'Sadece I' seçeneği, III'ün de olayla uyumlu olduğunu gözden kaçırır. 'I ve II' seçeneği, ayrıcalığı doğru sayan II'nin çelişkisini fark etmemekten doğar. 'II ve III' seçeneği doğru olan III'ü yakalasa da II'yi dahil ettiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 38

  • Hz. Muhammedin örnekliği: doğruluk, merhamet, istişare, cesaret, hak gözetme, insana değer, hikmetli sözler
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir gün Hz. Muhammed'in üzerindeki cübbeyi bir bedevi kuvvetle çekiştirdi ve boynunda iz kalacak kadar sert davrandı. Bedevi, isteğini kaba bir üslupla tekrarlıyordu. Peygamber öfkelenmeden gülümsedi ve isteğini yerine getirdi.

Aşağıdaki ahlaki ilkelerden hangisi, anlatılan olayda öne çıkmaktadır?

  1. A

    Doğruluk ve sözünde durmak

  2. B

    Cömertlik ve paylaşma

  3. C

    İstişare ve ortak karar

  4. D

    Sabır ve hoşgörü

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Olayda kaba ve sert bir davranışa karşılık Peygamber'in öfkelenmeyip hoşgörüyle yanıt vermesi öne çıkar. Bu tepki, öfkeyi kontrol ederek kışkırtmaya karşı sakin kalmanın, yani sabır ve hoşgörünün bir örneğidir. İsteğin yerine getirilmesi olayın sonucu olsa da ana vurgu bu sonuç değil, sert davranışa gösterilen tepkinin kontrolüdür.

Yanlış seçenekler: 'Doğruluk ve sözünde durmak' seçeneği, olayda bir sözün tutulmasının değil tepkinin kontrolünün anlatıldığını gözden kaçırır. 'Cömertlik ve paylaşma' seçeneği, yardımın yapılmasını ana vurgu sanan yan ayrıntı yanılgısıdır. 'İstişare ve ortak karar' seçeneği, olayda bir danışma süreci bulunmadığı hâlde öne çıkarılmış bir genellemedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 39

  • Din, birey ve toplum; dinin temel gayesi (can, nesil, akıl, mal, din emniyeti)
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Din, insanın Yaratıcısı ile kurduğu ilişkiyi düzenlemenin yanında, kişinin ahlaklı davranmasını, komşusuyla iyi geçinmesini ve toplum içinde adil olmasını da öğretir. Bu yönüyle din, bireyin iç dünyasını olduğu kadar insanların bir arada yaşamasını da düzenleyen bir bütündür.

Bu paragrafa göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Bireysel ibadetler, dinin toplumsal bir kurumu sayılmalıdır

  2. B

    Dinî sorumluluklar, bireyin ibadetinin yanında komşuluk ve toplum düzenini de kapsar

    Doğru cevap
  3. C

    Dinî sorumluluklar, toplumsal ilişkilerden ayrı tutularak bireysel ibadetlerle sınırlı kalır

  4. D

    Dinî sorumluluklar, ibadet takvimine uyulduğunda yerine getirilmiş sayılır

Doğru cevap: B

Çözüm

Paragrafta din, yalnızca bireysel ibadetle sınırlı tutulmayıp kişinin ahlakını, komşuluk ilişkilerini ve toplumun düzenini de kapsayan bir bütün olarak anlatılır. Bu nedenle sorumlulukların toplumsal ilişkileri de içerdiğini söyleyen yargı doğrudur. Çeldiriciler: 'Bireysel ibadetler, dinin toplumsal bir kurumu sayılmalıdır' yargısı kişisel ibadeti kurum düzeyine taşıdığı için yanlıştır. 'Toplumsal ilişkilerden ayrı tutularak bireysel ibadetlerle sınırlı kalır' ifadesi paragrafın tam karşısındadır, çünkü metin ibadetle birlikte toplumsal boyutu vurgular. 'İbadet takvimine uyulduğunda yerine getirilmiş sayılır' yargısı ise metinde bulunmayan bir ölçüt eklediği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 40

  • İslamın kaynakları, Kuran ın ana konuları ve temel özellikleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Din kültürü dersinde Kur'an-ı Kerim'deki bir ayetin anlamı şöyle özetleniyor: Müminlerin verdikleri sözde durmaları, işlerinde adaletli davranmaları ve yakınları aleyhine olsa bile doğru tanıklıkta bulunmaları emredilmektedir. Bu emirlerin, Allah'ın huzurunda hesap verileceği bilinciyle ve içten bir niyetle yerine getirilmesi istenmektedir. Bu ayet, Kur'an'ın ana konularından hangisine girer?

  1. A

    Ahlaki davranış ve sorumluluk ilkeleri

    Doğru cevap
  2. B

    Allah'a, meleklere ve ahirete iman esasları

  3. C

    Namaz, oruç ve zekât gibi ibadetler

  4. D

    Kolay anlaşılır bir dille indirilmiş olması

Doğru cevap: A

Çözüm

Ayetteki emirler sözünde durma, adaletli davranma, doğru tanıklık ve hesap bilinciyle yapılan davranışları anlatır; bunlar insanın kendisi ve çevresiyle ilişkisini düzenleyen ahlaki ilkelerdir, bu yüzden Kur'an'ın ana konularından ahlak konusuna girer. 'Namaz, oruç ve zekât gibi ibadetler' yanlıştır, çünkü ayet ibadetin yapılış şeklini değil insanın davranışını düzenler. 'Allah'a, meleklere ve ahirete iman esasları' da yanlıştır: ayet hesap bilincini davranışın gerekçesi olarak anar, konusu iman esasları değildir. 'Kolay anlaşılır bir dille indirilmiş olması' Kur'an'ın bir özelliğidir, ana konusu değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 41

  • Friendship (E8.1): describing friends, qualities, accepting/refusing invitations, personal traits
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Four students wrote notes about their friends for a class blog.

Ayşe: Zeynep is very patient. She always listens when I am sad. Mert: Kaan makes everybody laugh and tells jokes all day. Lale: Selin is shy at first, but she loves painting. Oğuz: Burak writes every task in a planner and checks it nightly.

Which friend keeps track of every task?

  1. A

    Zeynep

  2. B

    Kaan

  3. C

    Selin

  4. D

    Burak

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Oğuz, Burak'ın her görevi bir planlayıcıya yazıp her gece kontrol ettiğini anlatıyor; görevleri takip eden kişi bu nedenle Burak'tır. Zeynep sabırlı ve iyi bir dinleyici, Kaan şakacı, Selin ise utangaç ama resim yapmayı seven biri olarak tanıtıldığı için bu üç arkadaşın özellikleri görev takibinden söz etmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 42

  • Friendship (E8.1): describing friends, qualities, accepting/refusing invitations, personal traits
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Four students replied to a film club invitation.

Ece: Thanks! I'd love to come, but I have a piano lesson. Can: I'll ask my mum first and tell you tomorrow. Pelin: I can't come. I'm visiting my grandmother. Ozan: Count me in! I'll bring popcorn.

Which student accepts the invitation?

  1. A

    Ece, who would love to come

  2. B

    Can, who will tell them tomorrow

  3. C

    Pelin, who is visiting her grandmother

  4. D

    Ozan, who will come and bring popcorn

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Ozan 'Count me in!' diyerek katılacağını bildiriyor ve patlamış mısır getireceğini ekliyor; davete kabul eden öğrenci budur. Ece 'I'd love to come' diyor ama piyano dersi nedeniyle gelemeyeceğini belirtiyor; bu nazik bir red olduğu için kabul sayılmaz. Can annesine sormadan karar veremediğini, Pelin ise büyükannesini ziyaret edeceğini söylüyor; ikisi de daveti kabul etmiyor.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 43

  • In The Kitchen (E8.3): recipes, cooking verbs, quantities, food preparation steps
  • Orta
  • Şekilli soru

Ayla is preparing a yogurt bowl for her brother's breakfast. She follows the recipe card below, which lists each step with its ingredient, amount and time. Which statement about the preparation is supported by the card?

Yogurt bowl recipe card table. Columns: step, action, ingredient, amount, time. 1 wash, strawberries, 200 g, 2 min; 2 chop, strawberries, 4 min; 3 mix, yogurt, 300 g, 1 min; 4 add, honey, 2 spoons, 1 min; 5 cool, bowl, 15 min.
  1. A

    Strawberries are chopped before they are washed.

  2. B

    The yogurt weighs 200 g in the recipe.

  3. C

    Honey is added after the yogurt is mixed.

    Doğru cevap
  4. D

    Mixing is the last step of the preparation.

Doğru cevap: C

Çözüm

Tarif kartında adımlar sırayla numaralandırılmıştır: yıkama birinci adım, doğrama ikinci adım, yoğurdun karıştırılması üçüncü adım, balın eklenmesi dördüncü adım ve kâsenin soğutulması beşinci adımdır. Önce bu sıra okunur; sonra balın eklendiği adımın, yoğurdun karıştırıldığı adımdan sonra gelip gelmediğine bakılır. Bal dördüncü adımda, yoğurt üçüncü adımda olduğundan balın yoğurdun karıştırılmasından sonra eklenmesi kartla uyumludur ve doğru ifade budur. Çileklerin yıkanmadan önce doğranması ifadesi adımların sırasını tersine çevirir; yıkama birinci, doğrama ikinci adımdır. Yoğurdun 200 g olduğunu söyleyen ifade, 200 g miktarının çileklere ait olduğunu gözden kaçırır; yoğurt için kartta 300 g yazmaktadır. Karıştırmanın son adım olduğunu söyleyen ifade ise beşinci adımın soğutma olduğunu ve karıştırmanın üçüncü adım olduğunu görmez.

Çeldiriciler: Çileklerin yıkanmadan önce doğranması, iki adımın sırasının yer değiştirilmesinden doğar. Yoğurdun 200 g olması, miktar sütunundaki satırların karıştırılmasından doğar. Karıştırmanın son adım olması, bir fiilin tarifte başka bir adımda geçtiğinin unutulmasından doğar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 44

  • Teen Life (E8.2): teenage routines, hobbies, popularity, school life, social media for teens
  • Zor
  • Şekilli soru

A school club displayed a poster showing how many days in a typical week four students do three activities: sport, reading and gaming. Each panel lists the four students for one activity. According to the poster, how many more days a week does Ben play games than he does sport?

Haftada gün sayıları. Spor: Mia 5, Leo 3, Zara 2, Ben 1. Okuma: Mia 2, Leo 5, Zara 3, Ben 2. Oyun: Mia 1, Leo 2, Zara 5, Ben 4.
  1. A

    1

  2. B

    3

    Doğru cevap
  3. C

    4

  4. D

    5

Doğru cevap: B

Çözüm

Posterdeki her panelde öğrencinin haftalık gün sayısı yazılıdır. Birinci adım, Ben'in oyun panelindeki 4 ile spor panelindeki 1 değerini okumaktır. İkinci adım soruda istenen farkı almaktır: 4 - 1 = 3 olduğundan Ben oyunu spora göre haftada 3 gün daha fazla oynar.

Çeldiriciler: 1, yalnız Ben'in spor değeridir; fark yerine tek bir değer okunursa bu sonuç çıkar. 4, Ben'in oyun değeridir; soru farkı istediği için çıkarma adımı atlanmış olur. 5, iki değerin toplamıdır (4 + 1); fark yerine toplam alınırsa bu sonuç bulunur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 45

  • On The Phone (E8.4): phone calls, messages, making/changing plans, reasons
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Read the phone conversation between Kerem and Aylin.

Kerem: Hey Aylin, are we still going to the park at four? Aylin: I'm afraid not. My little brother has a fever, so I have to stay home with him. Kerem: Oh no. I hope he feels better soon. Aylin: ______ Kerem: Sure. Call me when you know the new time.

Which line best completes the gap?

  1. A

    Good news. He is already feeling better, so we can still go at four.

  2. B

    Thanks. Could we meet on Sunday instead? I'll tell you the time tomorrow.

    Doğru cevap
  3. C

    Hello again, Kerem. How was your week at school?

  4. D

    We moved it to Sunday at three yesterday, so I'll call you then.

Doğru cevap: B

Çözüm

Aylin, kardeşinin ateşi yüzünden parka gidemeyeceğini söyler. Kerem'in son replikteki "Call me when you know the new time" sözü, Aylin'in yeni bir zaman önerip bunu sonradan bildireceğini gösterir. Boşluk iki yönde de uymalıdır: önceki repliğe ("I hope he feels better soon") bir teşekkürle karşılık vermeli, sonraki repliğe ise yeni bir plan önerip saatin henüz kesinleşmediğini belirtmelidir. "Thanks. Could we meet on Sunday instead? I'll tell you the time tomorrow." bu iki koşulu da karşılar; planı değiştirir ve Kerem'in "Sure" cevabıyla uyumludur.

Çeldiriciler: "He is already feeling better, so we can still go at four" seçeneği yalnızca önceki repliğe uyar; ama bu cümle planı yeniden kurmaz ve Kerem'in beklediği "new time" ile çelişir. "Hello again, Kerem. How was your week at school?" seçeneği bir selamlaşma ve hâl hatır sorma cümlesidir; boşlukta gerekçe ya da plan değişikliği beklenirken işlevi tutmaz. "We moved it to Sunday at three yesterday" seçeneği zaman kullanımı bakımından yanlıştır: dün yapılmış bir değişiklik, konuşmada hâlâ kesinleşmemiş bir saate bağlı olan planla bağdaşmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 46

  • Adventures (E8.6): extreme sports, past experiences, outdoor activities
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Four students wrote short posts about outdoor activities. Read the posts.

Writer 1: Last summer I went rock climbing with my cousin. I was not scared at all.

Writer 2: Next summer I will go rock climbing, but I am a little worried.

Writer 3: Last month I went rock climbing. At first I was scared, but at the top I felt proud.

Writer 4: My brother went rock climbing last year. I stayed at home and read a book.

Which writer went rock climbing in the past and felt scared at first but proud at the end?

  1. A

    Writer 1

  2. B

    Writer 2

  3. C

    Writer 3

    Doğru cevap
  4. D

    Writer 4

Doğru cevap: C

Çözüm

Soruda istenen kişinin iki koşulu birlikte sağlaması gerekir: kaya tırmanışını geçmişte yapmış olmalı ve başta korkup sonunda gurur duymalıdır. Writer 3 son ay kaya tırmanışı yaptığını, başta korktuğunu ama zirvede gurur duyduğunu yazmıştır; bu nedenle iki koşul da sağlanır. Writer 1 geçmişte kaya tırmanışı yapmıştır, ancak korkmadığını söylediği için duygu koşulu tutmaz. Writer 2 etkinliğin gelecekteki bir planını anlatır ve endişeli olduğunu belirtir; geçmiş deneyim koşulunu karşılamaz. Writer 4 kaya tırmanışından söz etmekte, fakat kendisinin bu etkinliğe katılmadığını belirtmektedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 47

  • Science (E8.9): scientists, inventions, experiments, discoveries
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Burak Tan is a chemist who works in a small school lab in Izmir. In 2019, he created a cheap paper test that shows whether tap water is safe to drink. Two years later, his team of students found a way to make the test glow under a torch. The glowing idea came from an accident: a spilled solution changed to an unusual color. Burak says, "A mistake is only a clue if you write it down."

Which statement is not supported by the text?

  1. A

    The paper test was created in 2019, two years before the glow feature.

  2. B

    His team of students made the test glow under a torch.

  3. C

    The glowing test has already been sold in shops across Turkey.

    Doğru cevap
  4. D

    The idea for the glowing test came from a spilled solution.

Doğru cevap: C

Çözüm

Metin, testin 2019'da geliştirildiğini, parlatma özelliğinin iki yıl sonra ekibin öğrencileri tarafından eklendiğini ve fikrin dökülen bir çözeltiden geldiğini açıkça söyler; bu üç ifade metinle desteklenir. 'Mağazalarda satılmaktadır' ifadesi ise metinde hiçbir yerde geçmez, yani metinden çıkarılamaz. Doğru yanıtı bulmak için her ifadeyi metindeki olgularla tek tek karşılaştırmak ve hiçbir dayanağı olmayan ifadeyi ayırmak gerekir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 48

  • Chores (E8.8): household chores, responsibilities, fairness at home
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

The Aksoy household has a weekly chore chart on the kitchen wall, and the note below is copied from it.

Chores this week:

  • Zeynep vacuums the living room on Tuesday and feeds the goldfish on Thursday.
  • Kerem does the laundry on Tuesday and sweeps the balcony on Saturday.
  • Lale makes the beds on Wednesday and waters the plants on Friday.
  • Onur takes the bins out on Monday and washes the car on Sunday.

Which person is responsible for sweeping the balcony?

  1. A

    Zeynep

  2. B

    Lale

  3. C

    Kerem

    Doğru cevap
  4. D

    Onur

Doğru cevap: C

Çözüm

Balkonu süpürme işi, listede Kerem'in cumartesi görevi olarak yazılıdır; dolayısıyla doğru cevap Kerem'dir. Çeldiriciler: 'Zeynep' seçeneği salonu elektrikli süpürgeyle temizleme işine aittir; süpürmek ile süpürgeyle temizlik karıştırılmamalıdır. 'Lale' seçeneği cuma gününün saksı sulama görevine aittir ve cumartesi ile karıştırılmamalıdır. 'Onur' seçeneği pazar günkü araba yıkama işine aittir; dış mekânda yapılan bir iş olsa da balkon görevi değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 49

  • Tourism (E8.7): travel, holidays, hotels, tourist attractions, directions
  • Zor
  • Şekilli soru

A family of two adults and one child, aged eight, is visiting Lakeview on a Sunday. They want one tour from the poster. It must be open on Sunday, the group must meet its minimum size, and the total price for the three of them must not be more than 100 TL. Adults and the child pay the prices shown on the poster. How much, in TL, will the family pay for the tour they choose?

Lake Boat Tour: adult 20 TL, child 12 TL, open daily. Old Castle Museum: adult 30 TL, child free, closed Sundays. Forest Trail Walk: adult 15 TL, child 8 TL, open daily, minimum group 4 people. City Bus Sightseeing: adult 45 TL, child 25 TL, open daily.
  1. A

    38

  2. B

    52

    Doğru cevap
  3. C

    60

  4. D

    90

Doğru cevap: B

Çözüm

Ailede üç kişi vardır ve ziyaret pazar günüdür. Birinci adım: üç koşulu birlikte kontrol edin. 'Lake Boat Tour' pazar günü açıktır ve grup kısıtı yoktur; iki yetişkin 2 × 20 = 40 TL, çocuk 12 TL öder, toplam 52 TL eder ve 100 TL'nin içindedir. İkinci adım: bu tur üç koşulu da sağladığı için ödenecek toplam tutar 52 TL'dir. Çeldiriciler: 60 TL, pazar günü kapalı olan müzenin (2 × 30 TL) toplamıdır; kapanış gününü yanlış okumak bu tutarı doğru gösterir. 38 TL, en az 4 kişi isteyen yürüyüşün (2 × 15 + 8) toplamıdır; grup kuralı atlanırsa bu tutar seçilir. 90 TL, şehir turu otobüsünün çocuk ücreti eklenmeden hesaplanmış tutarıdır; gerçek toplam 115 TL'dir ve 100 TL bütçeyi aşar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 50

  • The Internet (E8.5): online activities, safety, advantages/disadvantages, social media
  • Zor
  • Şekilli soru

A family hangs the internet rules poster shown below so that every member knows the limits set for going online at home. Which of the following describes a habit that breaks one of the rules on the poster?

Family Internet Rules poster: screen time at most 2 hours per day, password at least 10 characters, password changed every 6 months.
  1. A

    A younger sister who plays online games for 110 minutes on Monday and 100 minutes on Tuesday.

  2. B

    A cousin who uses a 12-character password and changes it every five months.

  3. C

    A brother who plays online games for 150 minutes on Monday and 60 minutes on Tuesday.

    Doğru cevap
  4. D

    A neighbour who spends 90 minutes online on Monday and 45 minutes on Tuesday.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, süre sınırını dakikaya çevirmektir: 2 saat 120 dakikaya eşittir. İkinci adım, her günü ayrı ayrı kıyaslamaktır, çünkü günlük sınır her gün için ayrı uygulanır. Pazartesi günü 150 dakika oyun oynayan erkek kardeş, 120 dakikalık günlük sınırı 30 dakika aşar; bu nedenle bu alışkanlık afişteki kurallardan birini bozar. Çeldiriciler: 110 ve 100 dakikalık süreler iki günde de sınırın altındadır, 12 karakterlik parola ise en az 10 karakter kuralına uygundur. 210 dakikalık toplamı günlük sınırla kıyaslamak bir yanılgıdır, çünkü iki gün ayrı ayrı değerlendirilir. 90 dakikayı 90 saat ya da 2 saatten fazla okumak da yanlıştır, çünkü 90 dakika 1,5 saattir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 51

  • Cebirsel ifadeler ve özdeşlikler: çarpma, (a±b)^2, a^2-b^2, çarpanlara ayırma
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir ifade (64−9)2−(64+9)2(64-9)^2-(64+9)^2 biçiminde verilmektedir. Bu ifadenin değeri kaçtır?

  1. A

    -2304

    Doğru cevap
  2. B

    -2142

  3. C

    -1152

  4. D

    0

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda iki tam kare ifadesi (64−9)2(64-9)^2 ve (64+9)2(64+9)^2 biçimindedir; bunları kalıplarla açmak en genel yoldur. İkinci adımda (a−b)2=a2−2ab+b2(a-b)^2=a^2-2ab+b^2 ve (a+b)2=a2+2ab+b2(a+b)^2=a^2+2ab+b^2 kalıpları uygulanır: (64−9)2=642−2⋅64⋅9+92(64-9)^2=64^2-2\cdot 64\cdot 9+9^2 ve (64+9)2=642+2⋅64⋅9+92(64+9)^2=64^2+2\cdot 64\cdot 9+9^2 olur. Üçüncü adımda ikinci açılım birinci açılımdan çıkarılır; parantez önündeki eksi her terime dağıtılır, 64264^2 ve 929^2 terimleri birbirini götürür ve geriye −4⋅64⋅9=−2304-4\cdot 64\cdot 9=-2304 kalır. Bu nedenle doğru sonuç -2304 olur.

Çeldiriciler: 0 seçeneği, iki açılımdaki orta terimin işaretleri aynı alındığında iki ifadenin birbirini tamamen götürmesinin sonucudur. -1152 seçeneği, orta terim 2·64·9 yerine yarısının alınmasıyla çıkar. -2142 seçeneği, ikinci açılımın son terimi olan 9² teriminin işaretinin değiştirilmemesiyle ortaya çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 52

  • Üslü ifadeler: tam sayı kuvvetleri, üs kuralları, 10un kuvvetleri, bilimsel gösterim
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bakteri kültürü hazırlanan bir laboratuvarda ortamdaki bakteri sayısı her 20 dakikada bir 2 katına çıkıyor. Kültürün başlangıçtaki bakteri sayısı 5'tir. Tam 2 saat geçtiğinde ortamdaki bakterilerin yarısı ayrı bir kaba aktarılıyor. Ayrı kaba aktarılan bakteri sayısı kaçtır?

  1. A

    10

  2. B

    30

  3. C

    160

    Doğru cevap
  4. D

    320

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: 2 saat 120 dakikadır; 20 dakikalık dönemlerin sayısı 120÷20=6120 \div 20 = 6 olur. İkinci adım: Her dönemde sayı 2 katına çıktığından 6 dönem sonra bakteri sayısı 5⋅26=5⋅64=3205 \cdot 2^6 = 5 \cdot 64 = 320 bulunur. Üçüncü adım: Bunların yarısı aktarıldığı için 320÷2=160320 \div 2 = 160 olur.

Çeldiriciler: 10, 2 saati 2 dönem sayıp 5⋅22=205 \cdot 2^2 = 20 bulduktan sonra yarısını almaktır; saatin dakikaya çevrilmemesi bu sonucu verir. 30, 6 dönemi üs yapmak yerine 2 ile çarpıp 5⋅12=605 \cdot 12 = 60 bulmak ve yarısını almaktır. 320, yarıya bölme adımı unutulduğunda bulunan toplam bakteri sayısıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 53

  • Kareköklü ifadelerle işlemler: a√b yazma, kök içine alma, çarpma/bölme/toplama/çıkarma, rasyonel yapan çarpan
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

kk pozitif bir doğal sayı olmak üzere 75⋅k\sqrt{75 \cdot k} ifadesi bir doğal sayıya eşittir. Bu koşulu sağlayan en küçük kk değeri kaçtır?

  1. A

    3

    Doğru cevap
  2. B

    5

  3. C

    25

  4. D

    75

Doğru cevap: A

Çözüm

75=52⋅375 = 5^2 \cdot 3 olduğundan 75k=53k\sqrt{75k} = 5\sqrt{3k} olur. İfadenin doğal sayı olabilmesi için 3k3k sayısının tam kare olması gerekir. k=1k = 1 ve k=2k = 2 için 3k3k değerleri 33 ve 66 olup tam kare değildir. k=3k = 3 için 3k=9=323k = 9 = 3^2 olur ve 225=15\sqrt{225} = 15 bulunur, bu nedenle en küçük değer 33'tür. 55 seçeneği kökün dışına çıkan sayının yanıt sanılmasından, 2525 seçeneği tam kare çarpanın da çarpana katılmasından, 7575 seçeneği ise kök içindeki sayının kendisinin çarpan alınmasından doğan yanlış sonuçtur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 54

  • Kareköklü ifadelerle işlemler: a√b yazma, kök içine alma, çarpma/bölme/toplama/çıkarma, rasyonel yapan çarpan
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir atölyede dört kablo parçası kullanılacaktır; her birinin uzunluğu şekildeki tabloda metre cinsinden verilmiştir. Kablolar ucu ucuna bağlanarak kesintisiz tek bir kablo yapılıyor. Bu kablo, tabloda kırmızıyla gösterilen parçanın boyuna eş olan kısımlara bölünerek kesiliyor. Kaç kesilmiş parça elde edilir?

Tablo: ip parçaları. Kırmızı √147 m, Mavi √12 m, Yeşil √48 m, Sarı √675 m.
  1. A

    4

    Doğru cevap
  2. B

    6

  3. C

    14

  4. D

    28

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Kök içlerini kare çarpanlarına ayırarak dışarı çıkarırız. 147=73\sqrt{147} = 7\sqrt{3}, 12=23\sqrt{12} = 2\sqrt{3}, 48=43\sqrt{48} = 4\sqrt{3} ve 675=153\sqrt{675} = 15\sqrt{3} metredir. İkinci adım: Dört parçanın toplam uzunluğu 73+23+43+153=2837\sqrt{3} + 2\sqrt{3} + 4\sqrt{3} + 15\sqrt{3} = 28\sqrt{3} metredir. Üçüncü adım: Kırmızı parça 737\sqrt{3} metre olduğundan bölme 283:73=428\sqrt{3} : 7\sqrt{3} = 4 sonucunu verir. İp 4 eşit parçaya ayrılır.

Çeldiriciler. 6: Kök içlerini sadeleştirmeden toplayıp 147+12+48+675=882147 + 12 + 48 + 675 = 882 bulmanın ve bunu kırmızı parçanın kök içi olan 147’ye bölmenin sonucudur. 14: Kırmızı parçanın yerine mavi parçanın katsayısı olan 2’yi bölen alarak 28:2=1428 : 2 = 14 bulmanın sonucudur. 28: Bölme işlemini yapmadan yalnız katsayıların toplamını yazmanın sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 55

  • Basit olayların olma olasılığı
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekilde bir depodaki dolabın bölmeleri gösterilmektedir. Dolapta 16 bölme vardır ve bölmeler 1'den 16'ya kadar numaralandırılmıştır. Taralı bölmeler doludur, diğer bölmeler boştur. Boş olan 4 numaralı ve 15 numaralı bölmelere birer koli konuyor. Bu işlemden sonra boş kalan bölmelerden biri rastgele seçiliyor. Seçilen bölmenin numarasının 4'ün katı olma olasılığı kaçtır?

Eş bölmeli dolap planı; 4 satır ve 4 sütundan oluşur, bölmeler 1'den 16'ya numaralıdır. Taralı bölmeler (2, 5, 9, 11, 13 ve 16 numaralı) doludur, diğer bölmeler boştur.
  1. A

    0,25

    Doğru cevap
  2. B

    0,3

  3. C

    0,625

  4. D

    0,75

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda şekildeki taralı bölmelerin dolu olduğu görülür: 2, 5, 9, 11, 13 ve 16 numaralı bölmeler doludur, geri kalan 10 bölme boştur (1, 3, 4, 6, 7, 8, 10, 12, 14 ve 15). İkinci adımda 4 ve 15 numaralı boş bölmelere koli konduğundan rastgele seçilebilecek bölmeler 1, 3, 6, 7, 8, 10, 12 ve 14 olmak üzere 8 tanedir. Üçüncü adımda bu 8 bölmeden 4'ün katı olanlar 8 ve 12'dir; olasılık 2 / 8 = 0,25 olarak bulunur. '0,3' seçeneği koli konmadan önceki 10 boş bölme payda alındığında ve 4 numaralı bölme sayıda bırakıldığında çıkan sonuçtur; oysa koliler yerleştirildikten sonra payda 8'e iner ve 4 numaralı bölme artık seçilemez, bu yüzden yanlıştır. '0,625' seçeneği 4'ün katları yerine çift sayılı bölmeleri (6, 8, 10, 12 ve 14) esas aldığı için yanlıştır. '0,75' seçeneği istenen olayın tersidir: 4'ün katı olmayan 6 bölme üzerinden hesaplanır, oysa soru 4'ün katı olma olasılığını sorar, bu yüzden yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 56

  • Dönüşüm geometrisi: öteleme ve yansıma
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekildeki kareli tahtada sütunlar soldan sağa A'dan F'ye, satırlar alttan üste 1'den 6'ya kadar adlandırılmıştır. Bir oyuncu taşını işaretli kareden başlatıyor. Taşı önce 2 kare sağa, ardından 1 kare sola, son olarak 2 kare aşağı hareket ettiriyor. Her hareket bir önceki hareketin bittiği kareden başlar.

Buna göre taşın bu hareketlerin sonunda bulunduğu kare aşağıdakilerden hangisidir?

Kareli tahta: sütunlar A-F, satırlar 1-6; işaretli taş C4 karesindedir.
  1. A

    F2

  2. B

    C2

  3. C

    B4

  4. D

    D2

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Taş, şekilde işaretli C4 karesinden başlar: sütun C üçüncü sütundur, satır 4 ise dördüncü satırdır. Birinci adımda 2 kare sağa gidildiğinde sütun C'den E'ye geçer, satır 4 değişmez. İkinci adımda 1 kare sola gidildiğinde sütun E'den D'ye döner; bu hareket sağa gidişin bir karesini geri alır. Üçüncü adımda 2 kare aşağı inildiğinde satır 4'ten 2'ye düşer ve taş D2 karesinde durur. Çeldiriciler: 'F2' seçeneği, sağa ve sola hareketlerin sayılarının aynı yöne toplanmasının sonucudur; oysa sola hareket sütunu geri çeker. 'C2' seçeneği yalnızca son hareketin uygulanmasıyla çıkar; ilk iki hareket de sütunu değiştirdiği için bu sonuç yanlıştır. 'B4' seçeneği sütun ve satır numaralarının yer değiştirilerek okunmasından doğar; kare adı önce sütun harfi, sonra satır numarasıyla yazılır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 57

  • Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikler
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir süs havuzunun çevresine, şekilde görülen L biçiminde bir çimenlik serilecektir. Çimenliğin her bir kenarının uzunluğu metre cinsinden şekil üzerinde x ile gösterilmiştir ve x bir tam sayıdır. Çimenliğin yüzölçümünün en fazla 94 metrekare olabildiği ve hiçbir kenarın uzunluğunun sıfır ya da negatif çıkmadığı bilindiğine göre, x'in alabileceği en büyük tam sayı değeri ile en küçük tam sayı değeri arasındaki fark kaçtır?

L biçimli bölge; kenar uzunlukları x cinsinden: alt kenar x + 7 m, sağ alt kenar 3 m, iç yatay kenar x + 3 m, iç dikey kenar x - 1 m, üst kenar 4 m, sol kenar x + 2 m.
  1. A

    9

    Doğru cevap
  2. B

    10

  3. C

    11

  4. D

    17

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: L biçimli bölgeyi iki dikdörtgene ayıralım. Alt dikdörtgenin kenarları (x + 7) m ve 3 m olduğundan alanı 3(x + 7) = 3x + 21 m² dir. Üst sol dikdörtgenin genişliği 4 m, yüksekliği (x − 1) m olduğundan alanı 4(x − 1) = 4x − 4 m² dir. Toplam alan 7x + 17 m² olur. İkinci adım: Alan en fazla 94 m² olduğundan 7x + 17 ≤ 94, yani 7x ≤ 77 ve x ≤ 11 bulunur. Üçüncü adım: Kenar uzunlukları pozitif olmalıdır; x − 1 > 0 koşulu x > 1, yani x en az 2 olabilir. Buna göre x, 2 ile 11 arasındaki tam sayılardır. En büyük değer 11, en küçük değer 2 olduğundan fark 11 − 2 = 9 bulunur. '10' seçeneği x − 1 ≥ 0 alınıp alt sınır 1 yapıldığında çıkar. '11' seçeneği pozitiflik koşulu hiç kullanılmayıp alt sınır 0 alındığında çıkar (11 − 0). '17' seçeneği alan yerine çevrenin kullanılmasından çıkar: çevre 4x + 18 ≤ 94 olur, en büyük değer 19 ve fark 19 − 2 = 17 olur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 58

  • Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem kurma ve çözme (denklemle çözülen problem dahil)
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir okul kantininde yapılan iki farklı ödeme şekilde I. sepet ve II. sepet ile gösterilmiştir. Her iki sepette yalnızca kitap ve kalem bulunmakta; kitabın raf fiyatı şekilde etiketlenmiştir. Sepetlerin ödenen tutarları birbirine eşit olup kalemlerin tamamı tek bir fiyattan satılmaktadır.

Buna göre bir kalemin birim fiyatı kaç TL'dir?

I. sepette 4 kitap ve 2 kalem, II. sepette 1 kitap ve 4 kalem bulunur; kitabın raf etiketinde birim fiyat 6 TL yazılıdır.
  1. A

    3

  2. B

    9

    Doğru cevap
  3. C

    18

  4. D

    42

Doğru cevap: B

Çözüm

Kitabın birim fiyatı etiketten 6 TL olarak okunur. Kalemin birim fiyatına x TL diyelim. Birinci adımda sepetlerin tutarları yazılır: I. sepette 4 kitap ve 2 kalem bulunduğundan tutar 4 · 6 + 2x = 24 + 2x, II. sepette 1 kitap ve 4 kalem bulunduğundan tutar 6 + 4x olur. İkinci adımda tutarlar eşit olduğundan 24 + 2x = 6 + 4x yazılır; iki taraftan 6 ve 2x çıkarılırsa 18 = 2x, dolayısıyla x = 9 bulunur. Sonuç kontrolü: I. sepet 24 + 18 = 42 TL, II. sepet 6 + 36 = 42 TL olduğundan eşitlik sağlanır.

Çeldiriciler: '18' değeri, II. sepetteki kalem sayısı üç alındığında çıkar; oysa bu sepette dört kalem vardır. '3' değeri, 2x teriminin işareti yanlış alınarak 24 − 2x = 6 + 4x denkleminden çıkar. '42' değeri, kalemin birim fiyatı yerine I. sepetin toplam tutarının yazılmasıyla elde edilir; soru ise kalemin birim fiyatını istediği için bu yanıt yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 59

  • Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikler
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir kiralık bisiklet işletmesi iki farklı ücretlendirme uygulamaktadır. Birinci uygulamada bisiklet için sabit olarak 39 TL alınır ve kullanılan her saat için ayrıca 2 TL ödenir. İkinci uygulamada sabit ücret alınmaz, kullanılan her saat için 5 TL ödenir. Kullanım süresi tam saat olduğuna göre, ikinci uygulamanın toplam ücreti birinci uygulamanın toplam ücretini aşmayacak en çok kaç saat bisiklet kullanılabilir?

  1. A

    0

  2. B

    6

  3. C

    12

  4. D

    13

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Kullanım süresi h saat olmak üzere birinci uygulamanın ücreti 39 + 2h TL, ikinci uygulamanın ücreti 5h TL'dir. İkinci uygulamanın ücretinin birinciyi aşmaması için 5h ≤ 39 + 2h olmalıdır. Birinci adım: iki taraftan 2h çıkarılırsa 3h ≤ 39 bulunur. İkinci adım: h ≤ 13 olur. h = 13 için iki ücret de 65 TL'dir; eşitlikte ikinci uygulama birinciyi aşmadığından 13 saat geçerlidir. '12' seçeneği eşitlik durumu dışarıda bırakıldığında çıkan değerdir. '0' seçeneği birinci uygulamanın 39 TL'lik sabit ücreti unutulup yalnızca saat ücretleri karşılaştırıldığında çıkar: 5h ≤ 2h yalnızca h = 0 için sağlanır. '6' seçeneği sabit ücret 39 yerine 19,5 TL alındığında çıkar: 3h ≤ 19,5 ve en büyük tam sayı 6 olur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 60

  • Koordinat sistemi, doğrusal ilişki (tablo/denklem/grafik), doğrusal denklem grafiği, eğim
  • Orta
  • Şekilli soru

Kâğıda çizilen iki doğru, y ekseninin tek bir noktasında buluşur. Negatif eğimli olanı; x ekseni, y ekseni ve sağdaki kesikli çizgiyle çevrelenen gölgeli alanın üst kenarını oluşturur. Gölgeli alanın dört kenarından üçü düşey veya yatay yönde uzanır. Alanın bir köşesi orijindir. Gölgeli parçanın yüzölçümü kaç birim karedir?

Koordinat düzleminde d₁: y = −3x + 9 ve d₂: y = x + 9 doğruları y ekseni üzerinde C(0, 9) noktasında kesişir. Dikey kesikli doğru x = 2. Kesikli doğru üzerinde B(2, 3) noktası. Gölgeli bölge x ekseni, y ekseni, x = 2 doğrusu ve d₁ ile sınırlıdır.
  1. A

    9

  2. B

    11

  3. C

    23

  4. D

    12

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Gölgeli bölge; koordinat başlangıcı O, x ekseni üzerindeki A(2, 0), kesikli doğru üzerindeki B ve y ekseni üzerindeki C(0, 9) köşeleriyle oluşan bir dik yamuktur. Paralel kenarları OC ve AB'dir, yükseklik ise OA = 2 birimdir. OC, C noktasının ordinatı olan 9 birimdir. B noktası eğimi negatif olan doğru üzerinde x = 2 için bulunur: y = −3 · 2 + 9 = 3 olduğundan AB = 3 birimdir. Alan (OC + AB) · OA / 2 = (9 + 3) · 2 / 2 = 12 birim karedir. Çeldiriciler: '9' seçeneği bölgeyi tabanı OC olan bir üçgen sanmanın sonucudur (9 · 2 / 2). '11' seçeneği AB yerine B noktasının apsisi olan 2 değerini almanın sonucudur. '23' seçeneği ise AB yerine iki doğrunun x = 2 deki değerlerinin toplamını (3 + 11 = 14) kenar almanın sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 61

  • Çarpanlar ve katlar: asal çarpan, çarpan sayısı, EBOB-EKOK, aralarında asal
  • Orta
  • Şekilli soru

Sayı doğrusunun 0 noktasından aynı anda sıçramaya başlayan K ve L kurbağaları vardır. Her kurbağa her sıçramasında kendi sabit uzunluğu kadar ileri gider ve yalnızca sıçradığı noktalara basar. Şekilde her kurbağanın ilk sıçramasından sonra vardığı nokta işaretlenmiştir.

Buna göre, her iki kurbağanın da bastığı noktaların sayısı, 0 noktası hariç ve 1 ile 200 arasında (200 dahil) kaç tanedir?

0 ile 24 arasında sayı doğrusu; 0 başlangıç noktası, K kurbağasının ilk sıçrama sonrası konumu 8, L kurbağasının ilk sıçrama sonrası konumu 12.
  1. A

    2

  2. B

    8

    Doğru cevap
  3. C

    9

  4. D

    50

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda iki kurbağanın ortak bastığı noktaların, sıçrama uzunluklarının ortak katları olduğu görülür. Şekildeki işaretlere göre K kurbağasının sıçrama uzunluğu 8, L kurbağasınınki 12'dir. 8=238 = 2^3 ve 12=22⋅312 = 2^2 \cdot 3 olduğundan EKOK(8,12)=23⋅3=24\text{EKOK}(8, 12) = 2^3 \cdot 3 = 24 bulunur; ortak bastığı noktalar 24'ün katlarıdır. İkinci adımda 1 ile 200 arasındaki 24 katları sayılır: 200=24⋅8+8200 = 24 \cdot 8 + 8 olduğundan 24, 48, ..., 192 olmak üzere tam olarak 8 tam kat vardır. Bu nedenle doğru sayı 8'dir.

Çeldiriciler: '50' sonucu, ortak katlar yerine 8 ile 12'nin ebob'u olan 4'ün katlarının sayılmasından çıkar; 4'ün katları iki kurbağanın ortak noktası değildir. '2' sonucu, 8 ile 12'nin çarpımı olan 96'nın katlarının sayılmasından çıkar; çarpım ortak katların en küçüğü değildir. '9' sonucu 0 noktasının da sayılmasından çıkar; soru 0 noktasını istemediği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 62

  • Pisagor bağıntısı ve problemleri
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir kargo şirketi, deposunda bulunan üç farklı kutunun taban ölçülerini aşağıdaki tabloda kaydetmiştir. Ölçüler santimetre cinsindendir ve her tabanın kenarları birbirine dik iki uzunluktur. Tabanın köşegeni, dikdörtgen tabanın karşılıklı iki köşesini birleştiren doğru parçasıdır; uzun bir çubuğun kutuya sığıp sığmayacağı bu uzunluğa bağlıdır.

Buna göre, tablodaki üç tabandan en uzun köşegenli olanın köşegeni ile en kısa köşegenli olanın köşegeninin toplamı kaç santimetredir?

Taban ölçüleri (cm): Mavi en 45, boy 60; Sarı en 20, boy 21; Kırmızı en 36, boy 48.
  1. A

    46

  2. B

    65

  3. C

    81

  4. D

    104

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Önce her tabanın köşegenini Pisagor bağıntısıyla bulalım. Köşegen, kenarların karelerinin toplamının karekökü olduğundan birinci adımda Mavi taban için 45² + 60² = 5625 hesaplanır ve köşegen √5625 = 75 cm bulunur. Sarı taban için 20² + 21² = 841 olup köşegen √841 = 29 cm'dir. Kırmızı taban için 36² + 48² = 3600 olup köşegen √3600 = 60 cm'dir. İkinci adımda en uzun köşegen 75 cm, en kısa köşegen 29 cm'dir. Üçüncü adımda bu iki uzunluğun toplamı 75 + 29 = 104 cm olarak hesaplanır ve doğru cevap 104 cm'dir.

Çeldiriciler: 46 değeri, toplam yerine iki köşegen arasındaki farkın alınmasından çıkar: 75 − 29 = 46. 65 değeri, köşegen yerine en değerlerinin kullanılmasından çıkar; en değerlerinin en büyüğü 45, en küçüğü 20 olduğundan 45 + 20 = 65 bulunur. 81 değeri, köşegen yerine boy değerlerinin kullanılmasından çıkar; en büyük boy 60, en küçük boy 21 olduğundan 60 + 21 = 81 bulunur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 63

  • Cebirsel ifadeler ve özdeşlikler: çarpma, (a±b)^2, a^2-b^2, çarpanlara ayırma
  • Orta
  • Şekilli soru

Şekilde, kenar uzunluğu verilen bir kare levhanın bir köşesinden, kenar uzunluğu verilen küçük bir kare kesilip çıkarılmış hâli gösterilmiştir. Kesme işlemi levhanın köşesinden başlayıp kenarlarına paralel yapılmış, kesilen parçanın kenarları ile levhanın kenarları şekilde ayrıca gösterilmiştir. Şekildeki ölçülere göre levhanın kesilen kısmı çıkarıldıktan sonra geriye kalan parçanın alanı kaç santimetrekaredir?

Kenar uzunluğu 9 cm olan kare levhanın sağ üst köşesinden kenar uzunluğu 4 cm olan küçük bir kare kesilmiştir. Kesilen karenin kenarları kesikli çizgiyle gösterilmiştir.
  1. A

    65 cm²

    Doğru cevap
  2. B

    25 cm²

  3. C

    97 cm²

  4. D

    49 cm²

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda büyük kare levhanın alanı, şekildeki kenar uzunluğuyla 9 × 9 = 81 cm² olarak bulunur. İkinci adımda kesilen küçük karenin alanı 4 × 4 = 16 cm² olur. Üçüncü adımda geriye kalan parçanın alanı, büyük alandan kesilen alan çıkarılarak 81 − 16 = 65 cm² bulunur. Bu nedenle doğru seçenek 65 cm² olur. Bu sonuç a² − b² kalıbıyla da aynıdır.

Çeldiriciler: 25 cm² seçeneği, kenar uzunluklarının farkının karesinin alınmasıyla çıkar; bu değer kalan alan değil, (9 − 4)² farkıdır. 97 cm² seçeneği, kesilen karenin alanının çıkarılmak yerine eklenmesinin sonucudur. 49 cm² seçeneği, kesilen karenin alanının iki kez çıkarılmasıyla elde edilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 64

  • Üslü ifadeler: tam sayı kuvvetleri, üs kuralları, 10un kuvvetleri, bilimsel gösterim
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekildeki kare biçimli kâğıt art arda n kez katlanıyor. Her katlama, kâğıdın katlama çizgileri boyunca kesilmesiyle oluşan parça sayısını iki katına çıkarıyor. n katlama ve kesimin ardından oluşan tüm parçalar, bir kenarı 2 cm olan özdeş karelerdir. Buna göre n kaçtır?

Kare biçimli kâğıt; alt kenarı 16 cm olarak işaretli.
  1. A

    4

  2. B

    6

    Doğru cevap
  3. C

    32

  4. D

    64

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Şekildeki karenin bir kenarı 16 cm olduğundan kâğıdın alanı 162=25616^2 = 256 cm² olur. İkinci adım: Her parçanın bir kenarı 2 cm olduğundan alanı 44 cm² olur; toplam parça sayısı 256÷4=64=26256 \div 4 = 64 = 2^6 olur. Üçüncü adım: Her katlamada parça sayısı iki katına çıktığından n katlamadan sonra 2n2^n parça oluşur; 2n=262^n = 2^6 eşitliğinden n=6n = 6 bulunur.

Çeldiriciler: 4, kenar uzunluğunu 8 cm sanmanın sonucudur; bu durumda alan 64 cm² olur, parça sayısı 16 çıkar ve 2n=162^n = 16 eşitliğinden n = 4 bulunur. 32, parça sayısını katlamayla iki katına çıkarmak yerine doğrusal artırmanın sonucudur (2n=642n = 64, n = 32). 64, katlama sayısı yerine parça sayısının yanıt olarak verilmesinin sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 65

  • Eşlik ve benzerlik, benzerlik oranı
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir belediye, kent meydanına birbirine benzer biçimde iki reklam panosu yerleştirmiştir. Panoların kenar uzunlukları şekilde verilmiştir. Küçük panonun tamamını boyamak için 18 kutu boya kullanıldığına göre, boyanın alana orantılı harcandığı varsayımıyla büyük panonun tamamını boyamak için kaç kutu boya gerekir?

Yan yana iki dikdörtgen pano. Soldaki küçük panonun kenarları 30 cm ve 50 cm, sağdaki büyük panonun kenarları 90 cm ve 150 cm olarak gösterilmiştir.
  1. A

    2

  2. B

    54

  3. C

    78

  4. D

    162

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Küçük panonun kenarları 30 cm ve 50 cm, büyük panonun kenarları 90 cm ve 150 cm'dir. Birinci adım: karşılıklı kenarların oranı 90 / 30 = 3 ve 150 / 50 = 3 olduğundan iki pano benzerdir ve benzerlik oranı 3'tür. İkinci adım: benzer şekillerde alanlar oranı benzerlik oranının karesine eşittir, bu nedenle büyük panonun alanı küçük panonun 3² = 9 katıdır. Üçüncü adım: boya alana orantılı harcandığından büyük pano için 18 × 9 = 162 kutu boya gerekir.

Çeldiriciler: '2' seçeneği, alan oranı yerine onun tersinin alınmasının sonucudur (18 ÷ 9 = 2); büyük pano daha geniş olduğu için boya azalmaz. '54' seçeneği, alan oranı yerine benzerlik oranının kullanılmasından çıkar (18 × 3); alanlar benzerlik oranının karesi kadar büyüdüğü için bu sonuç yetersizdir. '78' seçeneği, büyük panonun bir kenar farkının (150 − 90 = 60) boyaya eklenmesiyle oluşur; boya miktarı kenar farkına değil alana bağlıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 66

  • Üçgenler: kenar-açı ilişkisi, üçgen eşitsizliği, kenarortay/açıortay/yükseklik, üçgen çizimi
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir belediye, köşeleri A, B ve C olan üçgen biçimindeki bir arsanın ölçülerini kontrol etmek için bir çalışma yürütmektedir. Çalışmanın amacı, arsanın kenar ölçüleri ile bu kenarlara indirilen yükseklik ölçüleri arasında bir tutarsızlık olup olmadığını belirlemektir. Ekipler arsanın bir kenarını ve iki farklı kenara indirilen yükseklikleri ölçmüş, sonuçları aşağıdaki şekle işlemiştir. Ölçümler aynı gün ve aynı ekip tarafından yapılmış, arsanın kenar ölçüleri ile yükseklik ölçüleri ayrı ayrı kaydedilmiştir. Şekilde kesikli çizgilerle gösterilen yükseklikler ilgili kenarlara dik olarak çizilmiştir. Bu ölçümlere göre arsanın AC kenarının uzunluğu kaç metredir?

ABC üçgeni; BC kenarı 26 m, A köşesinden BC kenarına inen yükseklik 12 m, B köşesinden AC kenarına inen yükseklik 24 m. AC kenarının uzunluğu şekilde verilmemiştir.
  1. A

    6,5 m

  2. B

    13 m

    Doğru cevap
  3. C

    26 m

  4. D

    52 m

Doğru cevap: B

Çözüm

Bir üçgenin alanı, bir kenarı ile o kenara ait yüksekliğin çarpımının yarısıdır. BC kenarı 26 m ve buna ait yükseklik 12 m olduğundan alan 26⋅122=156\frac{26 \cdot 12}{2} = 156 m² bulunur. Aynı alan, AC kenarı ile B köşesinden AC'ye inen 24 m yükseklik kullanılarak da yazılabilir: AC⋅242=156\frac{AC \cdot 24}{2} = 156 olduğundan 12 AC=15612\,AC = 156 ve buradan AC=13AC = 13 m elde edilir. '26 m' seçeneği, BC'ye ait 12 m yüksekliğin AC ile eşleştirilmesinden çıkar; bu eşleştirmede 2⋅15612=26\frac{2 \cdot 156}{12} = 26 bulunur. '6,5 m' seçeneği, alan 156 bulunduktan sonra ikinci ifadede 2 ile çarpmanın unutulmasıyla 156÷24=6,5156 \div 24 = 6{,}5 olarak çıkar. '52 m' seçeneği ise kenarların oranını yüksekliklerin oranının ters yönünde kurmanın sonucudur: 26⋅24÷12=5226 \cdot 24 \div 12 = 52.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 67

  • Koordinat sistemi, doğrusal ilişki (tablo/denklem/grafik), doğrusal denklem grafiği, eğim
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekilde iki deponun içindeki su miktarının dakikaya bağlı değişimi çizgi grafikte gösterilmiştir. Grafikteki işaretli noktalar her iki depo için ölçüm anlarını göstermektedir ve bu noktalar arasındaki değişim düzenlidir. Depolardan biri su doldurulurken diğeri boşaltılmaktadır. Her depoda su miktarı zamanla doğrusal olarak değişmektedir ve grafikte yer alan değerler dışında ek bilgi verilmemiştir. Miktar değişimleri dakika boyunca sabit kabul edilmektedir. Depolardaki su miktarlarının aynı anda eşit olduğu durumda, depolardan her birinde bulunan su miktarı kaç litredir?

Çizgi grafik, dakika 0, 2, 4, 6, 8, 10 için: A deposu su miktarı (L) 10, 16, 22, 28, 34, 40; B deposu su miktarı (L) 40, 36, 32, 28, 24, 20.
  1. A

    6 L

  2. B

    28 L

    Doğru cevap
  3. C

    35 L

  4. D

    100 L

Doğru cevap: B

Çözüm

Grafikteki değerlere göre birinci depoda başlangıç miktarı 10 L, dakikada değişim (16 − 10) / 2 = 3 L artıştır. İkinci depoda başlangıç miktarı 40 L, dakikada değişim (36 − 40) / 2 = −2 L, yani 2 L azalıştır. Birinci adım: miktarları zamana bağlı yazmak; birinci depo için 10 + 3t, ikinci depo için 40 − 2t. İkinci adım: miktarları eşitlemek; 10 + 3t = 40 − 2t, buradan 5t = 30 ve t = 6 dakika bulunur. Üçüncü adım: t = 6 için birinci depoda 10 + 3 · 6 = 28 L, ikinci depoda 40 − 2 · 6 = 28 L olduğu görülür. Çeldiriciler: '35 L' seçeneği birinci depodaki değişimi başlangıç değeri olan 10 almanın sonucudur (10 + 10t = 40 − 2t, t = 2,5, miktar 35). '100 L' seçeneği azalan ikinci depoda değişimi artış saymanın sonucudur (10 + 3t = 40 + 2t, t = 30, miktar 100). '6 L' seçeneği ise miktar yerine eşitliğin sağlandığı dakikayı, yani zamanı vermektir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 68

  • Karekök kavramı: tam kare, iki doğal sayı arasında olma, ondalık ifadelerin karekökü
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir mozaik panelinde, şekildeki gibi kenarları birbirine eşit küçük fayanslar kullanılmıştır. Panelin dış çerçevesi kendi içinde düzgün bir kare oluşturur. Sanatçı bu karenin içine, köşeleri fayans birleşim noktalarında bulunan döndürülmüş bir renkli parça yerleştirmiştir. Renkli parça panelin tam ortasında yer almaktadır. Renkli parçanın yanları fayansların kenarlarıyla aynı doğrultuda değildir. Parçanın dört köşesi de birleşim noktalarındadır ve şekilde açıkça görülür. Fayanslardan birinin bir kenarı şekilde gösterilen uzunluktadır. Renkli parçanın bir kenarının santimetre cinsinden uzunluğu hangi iki ardışık doğal sayı arasındadır?

Kareli zemin; dış sınırı düzgün bir kare, içinde köşeleri ızgara noktalarında olan eğik bir kare. Küçük karelerinden birinin bir kenarı 2 cm'dir.
  1. A

    8 ile 9

  2. B

    10 ile 11

  3. C

    26 ile 27

  4. D

    7 ile 8

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Şekildeki küçük karelerin bir kenarı 2 cm olduğundan her küçük karenin alanı 2 × 2 = 4 cm²'dir. İkinci adım: Çevreleyen kare 5 küçük kare kenarlıdır, yani 25 küçük kare ve 100 cm²'dir. Eğik karenin dışında kalan dört köşe üçgeninin dik kenarları 3 ve 2 küçük kare uzunluğundadır; her üçgen 3 küçük kare, yani 12 cm² alanındadır ve dört üçgenin toplamı 48 cm²'dir. Eğik karenin alanı 100 − 48 = 52 cm²'dir. Üçüncü adım: Kenar uzunluğu √52 cm'dir ve 49 < 52 < 64 olduğundan 7 < √52 < 8 bulunur; kenar 7 ile 8 arasındadır. Çeldiriciler: '8 ile 9' seçeneği, kenarın ızgarada sayılan 4 küçük kare uzunluğu alınıp 8 cm sanılmasından çıkar; kenar bir tam sayı değil alanın karekökü olduğu için yanlıştır. '10 ile 11' seçeneği, çevreleyen karenin 100 cm²'lik alanının eğik karenin alanı sanılıp karekökünün 10 alınmasından çıkar; köşe üçgenleri çıkarılmamıştır. '26 ile 27' seçeneği, karekök almak yerine alanın yarısının, yani 26'nın, kenar sanılmasından çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 69

  • Dik dairesel silindir: elemanlar, açınım, yüzey alanı, hacim
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Etiketin açınımı bir dikdörtgendir.

  2. II.

    Etiketin alanı, kutunun hacmine eşittir.

  3. III.

    Dikdörtgenin kenarlarından biri, kutunun yüksekliğine eşittir.

Dik dairesel bir silindir biçimindeki konserve kutusunun yan yüzü, kenarları birleşen tek bir dikdörtgen etiketle tamamen kaplanmıştır; üst ve alt tabanlar etiketle kaplanmamıştır. Kutunun ölçüleri şekilde verilmiştir. Üretim hattındaki bir çalışan, etiket malzemesinin miktarını hesaplamak için ölçüleri kontrol etmektedir. Firmanın mühendisi etiketle ilgili aşağıdaki yargıları bildirmiştir. Yargılardan doğru olanlar dikkate alındığında, etiketin alanı kaç cm²'dir? (π yerine 3 alınız.)

Dik dairesel silindir; yarıçapı r = 5 cm, yüksekliği h = 12 cm, yan yüzü etiketli.
  1. A

    120 cm²

  2. B

    360 cm²

    Doğru cevap
  3. C

    510 cm²

  4. D

    900 cm²

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Şekilde kutunun yarıçapı 5 cm, yüksekliği 12 cm olarak verilmiştir.

İkinci adım: Yargılar tek tek incelenir. I doğrudur, etiketin açınımı bir dikdörtgendir. III doğrudur, bu dikdörtgenin bir kenarı silindirin yüksekliği olan 12 cm'dir. II yanlıştır, etiketin alanı kutunun hacmi değil yalnızca yan yüzünün alanıdır.

Üçüncü adım: Dikdörtgenin diğer kenarı taban çevresidir: 2 × π × r = 2 × 3 × 5 = 30 cm. Etiketin alanı 30 × 12 = 360 cm² bulunur.

Çeldiriciler: 120 cm², taban çevresi yerine çapın (10 cm) dikdörtgenin kenarı alınmasından çıkar; oysa dikdörtgenin kenarı çevre uzunluğudur. 510 cm², yan yüzün alanına iki tabanın alanının (2 × 3 × 5² = 150 cm²) eklenmesiyle bulunur; etiket tabanları kaplamadığı için bu toplam yanlıştır. 900 cm², π r² h hacim formülünün kullanılmasından çıkar; hacim cm³ ile ölçülür ve etiketin alanıyla karıştırılamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 70

  • Veri analizi: sütun/çizgi/daire grafiği yorumlama ve oluşturma
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir ortaokulda öğrencilerin en çok ilgi duyduğu spor dalını belirlemek amacıyla bir anket yapılmıştır. Anket, okulun tüm şubelerinde aynı gün ve aynı soru kâğıdıyla, sınıf öğretmenlerinin gözetiminde uygulanmıştır. Anketi yanıtlayan tüm öğrencilerin toplam sayısı 720'dir. Her öğrenci, ilgi duyduğu tek bir spor dalını işaretlemiştir. Sonuçlar, şekildeki daire grafikte dört dilim olarak gösterilmiştir; her dilim bir spor dalını temsil etmektedir. Yüzme dilimini seçen öğrenci sayısı ile voleybol dilimini seçen öğrenci sayısı arasındaki fark kaç öğrencidir?

O merkezli daire, dört dilime ayrılmış. Dilimlerin merkez açıları sırasıyla Futbol 120°, Basketbol 90°, Yüzme 100° ve Voleybol 50° olarak işaretli.
  1. A

    50

  2. B

    80

  3. C

    100

    Doğru cevap
  4. D

    360

Doğru cevap: C

Çözüm

Dairenin merkez açısı 360° olduğundan, 720 öğrenci için birinci adım olarak bir dereceye düşen öğrenci sayısı 720 / 360 = 2 bulunur. İkinci adımda yüzme dilimi 100° olduğundan yüzmeyi seçen öğrenci sayısı 100 × 2 = 200 olarak hesaplanır. Üçüncü adımda voleybol dilimi 50° olduğu için voleybolu seçen öğrenci sayısı 50 × 2 = 100 olur ve istenen fark 200 − 100 = 100 bulunur.

Çeldiriciler: 50 sonucu, merkez açılarının farkının doğrudan öğrenci sayısı sanılmasından çıkar; açılar önce öğrenci sayısına çevrilmediği için yanlıştır. 360 sonucu, toplamın 360 yerine 100 ile oranlanmasından çıkar; bu durumda yüzme 720, voleybol 360 öğrenci olur ve fark 360 bulunur, oysa oranlama 360 ile yapılmalıdır. 80 sonucu, farkın yanlış dilimler arasında alınmasından çıkar; basketbol dilimindeki 180 öğrenci ile voleybol dilimindeki 100 öğrenci arasındaki fark 80'dir, ama istenen dilimler yüzme ve voleyboldur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 71

  • DNA ve genetik kod: nükleotid, gen, kromozom, DNA yapısı ve eşlenmesi
  • Kolay
  • Şekilli soru

Şekilde A, B, C ve D harfleriyle gösterilen yapılar iç içe çizilmiştir; her yapı bir öncekinin içinde yer alır. Buna göre D harfiyle gösterilen yapı aşağıdakilerden hangisidir?

İç içe üç yapı ve bir vurgulu bölge: en dıştaki büyük daire A, içindeki daire B, B'nin içindeki çubuk C, çubuğun üzerindeki küçük vurgulu bölge D ile gösterilmiştir.
  1. A

    Kromozom

  2. B

    Nükleotit

  3. C

    Gen

    Doğru cevap
  4. D

    Çekirdek

Doğru cevap: C

Çözüm

Şekilde D, C ile gösterilen çubuğun üzerinde yalnızca küçük bir bölümü kaplayan vurgulu alandır. Birinci adım: D'nin hangi yapının parçası olduğunu belirlemek; D, B'nin içinde yer alan C çubuğunun üzerindeki küçük bir bölgedir, yani bütünün değil bir kısmının gösterimidir. İkinci adım: DNA üzerinde kalıtsal bir özelliği belirleyen, belirli bir sırayla dizilmiş bölüme gen denir. Vurgulu bölge bu tanıma uyduğu için doğru yanıt gen seçeneğidir. 'Kromozom' yanlıştır, çünkü C tüm kromozomu gösterir ve D onun yalnızca küçük bir parçasıdır. 'Nükleotit' yanlıştır, çünkü nükleotit DNA'nın tek bir yapı taşıdır ve birçok birimden oluşan bir bölüm değildir. 'Çekirdek' yanlıştır, çünkü o, çubuğun içinde bulunduğu ve D'den çok daha büyük olan yapıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 72

  • Kalıtım: kavramlar, tek karakter çaprazlama, akraba evliliği
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir bitki türünde çiçek rengi tek bir gen çifti tarafından belirlenmektedir. Baskın gen M, çekinik gen m ile gösterilmektedir; mor çiçek rengi baskın, sarı çiçek rengi çekiniktir.

Aşağıda üç ayrı çaprazlamanın ebeveynlerinin çiçek renkleri ve döllerin çiçek renklerine göre dağılımı verilmiştir.

I. çaprazlama: Mor × mor ebeveyn; 60 mor çiçekli, 20 sarı çiçekli döl II. çaprazlama: Mor × sarı ebeveyn; 40 mor çiçekli, 40 sarı çiçekli döl III. çaprazlama: Mor × sarı ebeveyn; 80 mor çiçekli, 0 sarı çiçekli döl

Buna göre, genotipi kesin olarak MM olan mor çiçekli ebeveyn hangi çaprazlamada bulunur?

  1. A

    I ve III. çaprazlamalar

  2. B

    II ve III. çaprazlamalar

  3. C

    III. çaprazlama

    Doğru cevap
  4. D

    I, II ve III. çaprazlamalar

Doğru cevap: C

Çözüm

Sarı çiçek yalnızca mm genotipinde görülür; bu nedenle her çaprazlamada sarı ebeveyn mm'dir ve mor ebeveynin genotipi döllerin dağılımından çıkarılır.

Birinci adım: I. çaprazlamada 60 mor ve 20 sarı döl vardır. Bu 3 : 1 oranıdır ve yalnızca iki ebeveynin de Mm olmasıyla oluşur; ebeveynlerden biri MM olsaydı döllerin tamamı mor çıkardı.

İkinci adım: II. çaprazlamada 40 mor ve 40 sarı döl 1 : 1 oranındadır. Sarı ebeveyn mm olduğundan bu oran mor ebeveynin Mm olduğunu gösterir; mor ebeveyn MM olsaydı bütün döller mor olurdu.

Üçüncü adım: III. çaprazlamada 80 döl tamamen mordur. Sarı ebeveyn her yavruya m verdiğine göre yavruların hepsinin mor olması, mor ebeveynin her yavruya M verdiğini, yani MM olduğunu gösterir. Kesin MM ebeveyn bu nedenle yalnızca III. çaprazlamada bulunur.

Çeldiriciler: 'I ve III. çaprazlamalar' seçeneği birinci çaprazlamadaki melez mor bireyi MM saymaktan doğar; 'II ve III. çaprazlamalar' seçeneği 1 : 1 oranın mor ebeveynini MM gibi okumaktan doğar; 'I, II ve III. çaprazlamalar' seçeneği ise her mor bireyin MM olduğu yanılgısını yansıtır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 73

  • Biyoteknoloji ve genetik mühendisliği uygulamaları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir laboratuvarda dört ayrı çalışma yürütülmektedir. Birinci çalışmada, kuraklığa dayanıklı bir buğday çeşidi elde etmek için başka bir canlı türünden alınan bir gen, buğdayın genetik materyaline laboratuvarda eklenmektedir. İkinci çalışmada iki buğday çeşidi tozlaştırılarak yeni bir melez elde edilmektedir. Üçüncü çalışmada zayıflatılmış bir virüsten aşı hazırlanmakta, dördüncü çalışmada ise ekmek mayası ile hamur mayalandırılmaktadır.

Bu çalışmalardan hangisinin sonuçlarının ayrıca etik ve çevresel açıdan değerlendirilmesi gerekir?

  1. A

    İki buğday çeşidinin tozlaştırılarak melez elde edilmesi

  2. B

    Ekmek hamurunun mayayla mayalandırılması

  3. C

    Kuraklığa dayanıklı buğdaya başka türden gen aktarılması

    Doğru cevap
  4. D

    Zayıflatılmış virüsten aşı hazırlanması

Doğru cevap: C

Çözüm

Genetik mühendisliği, bir organizmanın genetik materyaline laboratuvarda doğrudan müdahale edilerek yeni bir özellik kazandırılmasıdır; bu müdahale ayrıca etik ve çevresel değerlendirmeyi gerektirir. Birinci adımda dört çalışmadan hangisinde bir genin başka bir canlı türünden alınıp genetik materyale eklendiği belirlenir; bu yalnızca kuraklığa dayanıklı buğday çalışmasıdır. İkinci adımda bu çalışmanın, tozlaştırma ile melez elde etme gibi geleneksel ıslahtan ve virüsün yalnızca zayıflatıldığı aşı üretiminden neden farklı olduğu kontrol edilir. Melez elde edilmesi, iki çeşidin doğal üreme yoluyla birleşmesidir ve genetik materyal laboratuvarda değiştirilmediği için ayrı bir risk değerlendirmesi gerektirmez. Zayıflatılmış virüsten aşı hazırlanması biyoteknolojinin bir uygulamasıdır, ancak virüsün genetik yapısı değiştirilmediği için bu çalışma doğrudan genetik müdahale içermez. Ekmek hamurunun mayayla mayalandırılması ise çok eski ve genetik müdahale gerektirmeyen bir süreçtir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 74

  • Mutasyon ve modifikasyon
  • Orta
  • Şekilli soru

Aynı türe ait bitkiler iki farklı ortamda yetiştirilmiş ve bu bitkilerin görünümleri şekilde gösterilmiştir. Ortam II'de yetişen bitkilerin tohumları Ortam I koşullarında ekildiğinde oluşan bitkiler de şekilde yer almaktadır.

Şekle göre aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Üç bitki grubu: Ortam I'de yetişen koyu yeşil bitkilerin boyu 32 cm; Ortam II'de yetişen kısa bitkilerin boyu 12 cm; Ortam II'deki bitkilerin tohumlarından Ortam I'de yetişen koyu yeşil bitkilerin boyu 31 cm.
  1. A

    Ortam II'de gözlenen kısalık, çevre koşullarının etkisiyle oluşan bir modifikasyondur.

  2. B

    Ortam II'deki bitkilerin tohumlarından çıkan bitkiler, Ortam I koşullarında uzun boylu büyür.

  3. C

    Ortam II'de gözlenen kısalık, genlerdeki kalıcı bir değişikliğin yani mutasyonun sonucudur.

    Doğru cevap
  4. D

    Ortam I ve Ortam II'deki bitkiler aynı türe ait olup kalıtsal genetik yapıları aynıdır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Şekilde Ortam I'deki bitkiler ile Ortam II'deki bitkiler karşılaştırılır. Ortam II'de yetişen bitkiler kısa boylu bitkilerdir; bu fark ortamın ışık ve besin koşullarıyla açıklanır. İkinci adım: Ortam II'deki bitkilerin tohumları Ortam I koşullarında ekildiğinde uzun boylu ve koyu yeşil bitkiler çıkmıştır. Görünüşteki değişim koşullar değiştiğinde kaybolduğu ve tohumla yeni kuşağa geçmediği için kalıtsal değildir; genetik yapıda kalıcı bir değişiklik, yani mutasyon olmadığını gösterir. Bu nedenle kısalığı mutasyona bağlayan yargı yanlıştır.

Çeldiriciler: 'Ortam II'de gözlenen kısalık, çevre koşullarının etkisiyle oluşan bir modifikasyondur' yargısı doğrudur, çünkü değişim ortam değişince kaybolmaktadır. 'Ortam II'deki bitkilerin tohumlarından çıkan bitkiler, Ortam I koşullarında uzun boylu büyür' yargısı şekildeki gözlemle uyuşur, bu nedenle doğrudur. 'Ortam I ve Ortam II'deki bitkiler aynı türe ait olup kalıtsal genetik yapıları aynıdır' yargısı da doğrudur, çünkü Ortam II tohumlarından Ortam I'de aynı uzun görünüm çıkmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 75

  • Besin zinciri, besin ağı, enerji akışı, ayrıştırıcılar
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekildeki kapalı cam kavanoz, ışık kaynağının önüne yerleştirilmiş bir ekosistemdir. Kavanozdaki canlıların beslenme ilişkileri ve ayrıştırıcıların yeri şekilde gösterilmiştir.

Kavanozdaki en üst düzeyde beslenen canlı birkaç hafta boyunca ortamdan çıkarılıyor ve yerine başka bir canlı konulmuyor. Bu süre sonunda kavanozda kalan yosun miktarının nasıl değişmesi beklenir?

Kapalı cam kavanoz ışık kaynağının önünde duruyor. İçinde yosun, su piresi, küçük balık ve büyük balık bulunur; oklar yenenden yiyene doğrudur. Ayrıştırıcı bakteriler kavanozun altındaki ayrı bantta gösterilir ve ölü canlı kalıntılarına oklarla bağlıdır.
  1. A

    Yosun miktarında değişme olmaz

  2. B

    Yosun miktarı artar

    Doğru cevap
  3. C

    Ayrıştırıcılar yosunu beslediği için yosun azalır

  4. D

    Yosun miktarı azalır

Doğru cevap: B

Çözüm

Enerji akışı üreticiden başlar: yosun ışık enerjisini kullanarak kendi besinini üretir ve zincirin ilk halkasıdır. Birinci adım, en üst tüketici kavanozdan çıkarıldığında onun avı olan küçük balığın yırtıcı baskısından kurtularak sayısının artmasıdır. İkinci adım, küçük balık arttığında onun avı olan su piresinin avlanma baskısının artması ve sayısının azalmasıdır. Üçüncü adım, su piresi azaldığında yosunu otlayan bu tüketicinin baskısı azalacağından yosun miktarının artmasıdır. Bu nedenle beklenen sonuç yosun miktarının artmasıdır.

Çeldiriciler: "Yosun miktarında değişme olmaz" seçeneği yalnız doğrudan beslenen canlının etkileneceğini varsayar; oysa etki besin zinciri boyunca dolaylı olarak yosuna kadar ulaşır. "Ayrıştırıcılar yosunu beslediği için yosun azalır" seçeneği ayrıştırıcıları zincirin başına koyar; ayrıştırıcılar canlı kalıntılarını ayrıştırarak madde döngüsüne katılır, üreticiyi doğrudan beslemezler. "Yosun miktarı azalır" seçeneği enerjinin tüketiciden üreticiye aktarıldığını varsayar; enerji ise üreticiden tüketiciye doğru akar, bu yüzden en üst tüketicinin çıkarılması yosunu azaltmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 76

  • Fotosentez (hızı etkileyen faktörler) ve solunum
  • Kolay
  • Şekilli soru

Aynı türden su bitkileri özdeş üç düzeneğe konulmuştur. Her düzeneğin önünde farklı renkte filtre takılı bir lamba bulunmaktadır. Diğer koşullar eşit tutulduğunda her düzenekte dakikada açığa çıkan kabarcık sayısı şekilde verilmiştir.

Buna göre fotosentez hızı en yüksek olan düzenek hangisidir?

Üç özdeş su bitkisi düzeneği, her birinin önünde farklı renkte filtreli bir lamba var. Dakikadaki kabarcık sayıları: kırmızı ışıkta 18, yeşil ışıkta 4, mavi ışıkta 27.
  1. A

    Yeşil ışık altındaki düzenek

  2. B

    Kırmızı ışık altındaki düzenek

  3. C

    Üç düzenekte fotosentez hızı eşittir

  4. D

    Mavi ışık altındaki düzenek

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Su bitkilerinde fotosentez sırasında oksijen açığa çıkar ve bu gaz kabarcık olarak görülür. Dakikadaki kabarcık sayısı, bitkinin fotosentez hızı hakkında doğrudan bilgi verir. Şekildeki verilere göre mavi ışık altındaki düzenekte dakikada 27 kabarcık çıkmıştır; bu değer kırmızı ışıktaki 18 ve yeşil ışıktaki 4 kabarcıktan fazladır. Yeşil ışık altındaki düzenek seçeneği yanlıştır, çünkü bitkiler yeşil ışığı en az soğurur ve yeşil ışıkta fotosentez en yavaş ilerler; bitkinin yeşil görünmesi yeşil ışığın en verimli kullanıldığı anlamına gelmez. Kırmızı ışık altındaki düzenek ikinci sıradadır, ancak en yüksek kabarcık sayısına ulaşmaz. Üç düzenekte fotosentez hızının eşit olduğu seçeneği, kabarcık sayılarının birbirinden farklı olmasıyla çelişir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 77

  • Madde döngüleri (su, karbon, azot, oksijen), çevre sorunları, küresel iklim değişikliği
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir ormanda ağaçlar fotosentezle havadaki karbondioksiti alıp karbonu gövdelerinde depolar. Bir yangın, bu ağaçların büyük bölümünü kısa sürede yakmıştır. Yangından bir yıl sonra alandaki yeni bitki örtüsü henüz çok küçüktür, yanmadan kalan ölü dallar ise toprakta ayrışmaktadır.

Bu yangının, alanın atmosferdeki karbondioksit miktarına etkisi nasıl olur?

  1. A

    Karbondioksit miktarı artar, çünkü yanan karbon hızla havaya karışır ve bitki örtüsü bunu geri alamaz

    Doğru cevap
  2. B

    Karbondioksit miktarı azalır, çünkü ayrıştırıcılar ölen bitkilerin karbonunu döngüye geri vermez

  3. C

    Karbondioksit miktarı değişmez, çünkü fotosentez sırasında açığa çıkan karbondioksit yangın gazlarını dengeler

  4. D

    Karbondioksit miktarı azalır, çünkü yanma döngüde dengelenen doğal bir süreçtir ve bitkiler kısa sürede yeniden karbon depolar

Doğru cevap: A

Çözüm

Fotosentez, bitkilerin havadaki karbondioksiti alıp karbonu gövdelerinde depolamasıdır; bu nedenle ormandaki karbon yanmadan önce atmosferin dışında tutulmaktadır. Birinci adımda yangının bu depolanmış karbonu yakarak kısa sürede karbondioksit olarak havaya verdiği anlaşılır. İkinci adımda, bir yıl sonra bitki örtüsü çok küçük olduğundan fotosentezle geri alınan karbondioksit azdır; ölü dalların ayrışması da karbondioksit açığa çıkardığı için toplam etki artış yönündedir. Bu nedenle atmosferdeki karbondioksit miktarı artar.

Çeldiriciler: 'Ayrıştırıcılar ölen bitkilerin karbonunu döngüye geri vermez' ifadesi yanlıştır, çünkü mantar ve bakteriler ölü maddeyi ayrıştırarak karbondioksit açığa çıkarır. 'Fotosentez sırasında açığa çıkan karbondioksit' ifadesi yanlıştır, çünkü fotosentez karbondioksit tüketir, açığa çıkarmaz. 'Yanma döngüde dengelenen doğal bir süreçtir' ifadesi yanlıştır, çünkü yanma depolanmış karbonu bir anda serbest bırakır ve azalan bitki örtüsü bunu kısa sürede telafi edemez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 78

  • Sürdürülebilir kalkınma, tasarruf, geri dönüşüm
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir ailenin sürdürülebilir yaşam için düşündüğü uygulamalardan hangisi, sürdürülebilir kalkınma ilkesine göre en öncelikli olandır?

  1. A

    Tek kullanımlık ürünleri kullanıp ambalajlarını geri dönüşüme vermek

  2. B

    Yıkama makinesini her seferinde yarım yükle çalıştırmak

  3. C

    Cam şişeleri ayrı toplayıp geri dönüşüm kutusuna atmak

  4. D

    Alışverişte tek kullanımlık poşet yerine bez torba kullanmak

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Sürdürülebilir kalkınmada öncelik sırası, önce kaynak tüketimini azaltmak, sonra ürünleri yeniden kullanmak ve en son geri dönüştürmektir. Bez torba kullanmak, tek kullanımlık poşetin hiç üretilmemesini ve bu poşetler için harcanacak doğal kaynağın baştan azalmasını sağlar. Geri dönüşüm değerli bir uygulama olsa da ürünün önce üretilip tüketildiğini varsayar, bu nedenle önceliği daha düşüktür; tek kullanımlık ürünleri geri dönüşüme vermek de tüketimi azaltmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 79

  • Mevsimlerin oluşumu (Dünyanın eğikliği, Güneş ışınlarının geliş açısı)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Fener kâğıda dik tutulduğunda aydınlanan bölge, eğik tutulduğundakinden daha küçüktür.

  2. II.

    Işınlar eğik geldikçe birim alana düşen ışık enerjisi azalır.

  3. III.

    Dünya'nın iki yarım küresinde aynı tarihte aynı mevsim yaşanır.

Özdeş iki el feneri, aynı ışık gücüyle ve kareli bir kâğıda aynı uzaklıktan tutulmaktadır. Fenerlerden biri kâğıda dik, diğeri eğik tutulduğunda kâğıtta aydınlanan bölgeler şekildeki gibidir. Bu düzenek, Güneş ışınlarının Dünya'ya gelişini modellemek için kullanılmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Kareli zeminde dik tutulan fenerin aydınlattığı 4 kare ve eğik tutulan fenerin aydınlattığı 8 kare.
  1. A

    I, II ve III

  2. B

    Yalnız I

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Şekilde dik tutulan fenerin aydınlattığı bölge 4 kareden, eğik tutulanınki 8 kareden oluşmaktadır; birinci yargı bu nedenle doğrudur. Özdeş fenerlerin ışık gücü aynıdır, ancak eğik gelen ışınlar aynı enerjiyi daha geniş bir alana yayar. Birim alana düşen enerji, alan büyüdükçe azaldığından ikinci yargı da doğrudur. Dünya'nın ekseni eğik olduğu için iki yarım küre birbirinin tersi mevsimleri yaşar: Ocak ayında Kuzey Yarım Küre kışken Güney Yarım Küre yazdır. Bu nedenle üçüncü yargı yanlıştır ve doğru yargılar I ve II'dir.

Çeldiriciler: 'I, II ve III' seçeneği iki yarım kürede aynı tarihte aynı mevsimin yaşandığı yanlış düşüncesiyle üçüncü yargıyı kabul eder. 'Yalnız I' seçeneği, geniş aydınlanan alanın daha fazla ısınma anlamına geldiği sanılarak ikinci yargının reddedilmesinden doğar; oysa geniş alan enerjinin daha çok alana dağılması demektir. 'II ve III' seçeneği ise dik tutulan fenerin daha geniş alan aydınlattığı sanılarak birinci yargının reddedilmesi ile üçüncü yargının kabulünü birlikte içerir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 80

  • Katı basıncı
  • Orta
  • Şekilli soru

Bir öğrenci, bir katının kuma uyguladığı basıncın yüzey alanına bağlı olup olmadığını deneyle incelemek istiyor. Bu amaçla düz ve yatay bir kum havuzuna, tam oturacak şekilde bırakılmış dört bloktan oluşan bir düzenek hazırlıyor. Blokların ağırlıkları ve kuma değen taban alanları şekilde verilmiştir. Dört blok da kum yüzeyine yalnızca kendi ağırlığıyla temas etmektedir, üzerlerinde başka bir yük bulunmamaktadır. Öğrenci, deneyinin sonucunu yalnızca bir değişkene bağlayabilmek için blokların arasından iki tanesini seçecek ve bu iki blok üzerinde karşılaştırma yapacaktır. Deney, bloklar kuma bırakıldıktan sonra kumdaki izlerin okunmasıyla yürütülecektir. Buna göre öğrencinin deneyde kullanması gereken blok çifti aşağıdakilerden hangisidir?

Kum havuzunda dört blok. I: 2 kg, taban 100 cm². II: 2 kg, taban 50 cm². III: 4 kg, taban 100 cm². IV: 6 kg, taban 50 cm².
  1. A

    II ve III

  2. B

    I ve IV

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    I ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Katının kuma uyguladığı basınç, ağırlığın taban alanına bölünmesiyle bulunur: p = G / A. Basıncın yüzey alanına bağlılığını görmek için ağırlık sabit tutulmalı, yalnızca taban alanı değişmelidir. Birinci adımda blokların ağırlıklarını okuyoruz: I ve II numaralı bloklar ikisi de 2 kg olduğundan ağırlıkları eşittir. İkinci adımda taban alanlarına bakıyoruz: I 100 cm², II ise 50 cm²'dir, yani alan yarıya inmiştir. Ağırlık aynı kaldığında basınç alanla ters orantılı olarak iki katına çıkar, bu nedenle bu çift deneyin tek değişkenli olmasını sağlar. 'I ve III' çifti alanı aynı tutar (100 cm²), ancak ağırlığı değiştirdiği için yalnızca kütlenin etkisini sınar; basıncın alana bağlılığı bu çiftle ölçülemez. 'II ve III' ve 'I ve IV' çiftlerinde hem ağırlık hem alan değiştiğinden sonuçtaki farkın hangi etkiden kaynaklandığı ayırt edilemez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 81

  • Sıvı basıncı
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    A noktasındaki sıvı basıncı, B noktasındaki sıvı basıncından büyüktür.

  2. II.

    B noktasındaki sıvı basıncı, C noktasındaki sıvı basıncından büyüktür.

  3. III.

    C noktasındaki sıvı basıncı, A noktasındaki sıvı basıncından büyüktür.

Bir fen bilimleri öğretmeni, sıvı basıncının neye bağlı olduğunu incelemek için üç ayrı kap hazırlıyor. Kapların hepsinin üstü açıktır ve taban düzeyleri aynı yatay düzlemdedir. Bir öğrenci, kabın dar ya da geniş olmasının bir noktadaki basıncı değiştirip değiştirmediğini merak etmektedir. Birinci kap geniş bir dikdörtgen prizmadır ve suyla kısmen doldurulmuştur. İkinci kap dar bir dikdörtgen prizmadır ve yoğunluğu 0,8 g/cm³ olan yağ ile doldurulmuştur. Üçüncü kap U biçimli bir borudur; her iki kolunda da aynı yüksekliğe kadar su bulunmaktadır. Öğrenciler her kapta bir nokta işaretlemiş ve noktaların sıvı yüzeyinden derinliklerini ölçmüşlerdir. Ölçümler şekilde verilmiştir. Öğretmen, işaretli noktalardaki sıvı basınçlarını karşılaştırmak için aşağıdaki önermelerin hangilerinin doğru olduğunu sormaktadır. Buna göre hangileri doğrudur?

Üstü açık üç kap. Birinci kapta su, A noktası yüzeyden 2 birim derinlikte. İkinci kapta yağ, B noktası yüzeyden 2 birim derinlikte. Üçüncü kap U borusudur; iki kolunda da su vardır ve sol koldaki C noktası yüzeyden 3 birim derinliktedir.
  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Sıvı basıncı P = d·g·h bağıntısıyla hesaplanır; d sıvının yoğunluğu, h ise sıvı yüzeyinden ölçülen derinliktir. Kabın genişliği ya da şekli basıncı değiştirmediği için yalnızca yoğunluk ve derinlik karşılaştırılır. Birinci adımda şekildeki değerleri okuruz: A noktası 1 g/cm³ yoğunluklu suda ve 2 birim derinliktedir; B noktası 0,8 g/cm³ yoğunluklu yağda ve 2 birim derinliktedir; C noktası 1 g/cm³ yoğunluklu suda ve 3 birim derinliktedir. İkinci adımda basınçları hesaplarız: P_A = 1 · 2 = 2, P_B = 0,8 · 2 = 1,6, P_C = 1 · 3 = 3. Üçüncü adımda önermeleri sınarız: I için 2 > 1,6 olduğundan doğrudur; II için 1,6 > 3 olmadığından yanlıştır; III için 3 > 2 olduğundan doğrudur. Doğru önermeler I ve III'tür. Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği III'ün yanlış sanılmasından çıkar; oysa C noktasının basıncı 3 olup A'nın basıncı 2'den büyüktür. 'I ve II' seçeneği yağın basıncını suyunkine yakın sanmaktan çıkar; oysa 0,8 · 2 = 1,6 değeri 3'ten küçüktür. 'II ve III' seçeneği dar kabın basıncını geniş kaptan büyük saymaktan çıkar; basınç kabın genişliğine bağlı değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 82

  • Basit makineler (kaldıraç, makara, eğik düzlem, çıkrık, dişli)
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    B düzleminde koliyi çıkarmak için gereken kuvvet, A düzleminde gereken kuvvetin yarısıdır.

  2. II.

    Her iki düzlemde koliye yapılan iş birbirine eşittir.

  3. III.

    Uzun düzlemde gereken kuvvet, kısa düzlemde gereken kuvvetten fazladır.

Bir lojistik deposunda ağır koliler, kamyon kasasına iki farklı eğik düzlem kullanılarak çıkarılmaktadır. Sürtünmenin ihmal edildiği bu düzeneklerde her koli, düzleme paralel uygulanan bir kuvvetle yerden kasanın yüksekliğine kadar sabit hızla çekilmektedir. Kolinin düzlem üzerinde hareketi boyunca yüzeyle temas hâlinde kaldığı ve devrilmediği varsayılmaktadır. Düzlemlerin ölçüleri şekilde verilmiştir ve iki koli de aynı kütleye sahiptir. Depo yönetimi, koliyi çıkarmak için hangi düzlemin daha az kuvvet gerektirdiğini ve iki düzlemde yapılan işin nasıl karşılaştırılacağını bilmek istemektedir. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Sürtünmesiz iki eğik düzlem aynı yüksekliğe çıkıyor. A düzleminin uzunluğu 3 m, B düzleminin uzunluğu 6 m, iki düzlemin yüksekliği 1,5 m. Her düzlemde aynı kütleli bir cisim bulunur.
  1. A

    Yalnız I

  2. B

    II ve III

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    Yalnız II

Doğru cevap: C

Çözüm

Sürtünme ihmal edildiğinde ve koli sabit hızla çekildiğinde, kuvvetin yaptığı iş kolinin ağırlığının yükseklik kadar yükseltilmesine eşittir; bu nedenle F⋅L=W⋅hF \cdot L = W \cdot h, yani F=W⋅hLF = \dfrac{W \cdot h}{L} bulunur.

Birinci adım: Şekilden A düzleminin uzunluğu 3 m, B düzleminin uzunluğu 6 m, iki düzlemin yüksekliği ise 1,5 m olarak okunur.

İkinci adım: FA=W⋅1,53=W2F_A = \dfrac{W \cdot 1{,}5}{3} = \dfrac{W}{2} ve FB=W⋅1,56=W4F_B = \dfrac{W \cdot 1{,}5}{6} = \dfrac{W}{4} bulunur. B düzleminde gereken kuvvet A'dakinin yarısı olduğundan I doğrudur. Uzun düzlemde kuvvet daha küçük çıktığı için III yanlıştır.

Üçüncü adım: İki düzlemde yapılan iş F⋅L=W⋅hF \cdot L = W \cdot h olur; uzunluk değişse de yapılan iş değişmez, bu yüzden II doğrudur.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği, uzun düzlemin işten kazanç sağladığı, yani daha az iş gerektirdiği sanıldığında ortaya çıkar; oysa iş yalnızca cismin yükseltilmesiyle belirlenir. 'Yalnız II' seçeneği, kuvvetin yalnızca yüksekliğe bağlı olduğu sanıldığında ortaya çıkar; bu durumda iki düzlemde kuvvetler eşit çıkar ve I yanlış okunur. 'II ve III' seçeneği, uzun düzlemde kuvvetin daha büyük olduğu sanıldığında ortaya çıkar; oysa kuvvet uzunlukla ters orantılıdır ve uzun düzlemde azalır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 83

  • Basit makineler (kaldıraç, makara, eğik düzlem, çıkrık, dişli)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Y dişlisi, X dişlisi ile aynı yönde döner.

  2. II.

    Bu hareket sırasında Z dişlisi 40 tur atar.

  3. III.

    Z dişlisi, X dişlisi ile aynı yönde döner.

Bir su pompasının motoru, çıkış milindeki dönmeyi üç dişlilik bir çark sistemiyle pompanın pervanesine aktarmaktadır. Şekildeki sistemde motor milinin bağlı olduğu X dişlisi, Y dişlisiyle temas etmekte; Y dişlisi de Z dişlisiyle temas ederek pervane milini döndürmektedir. Dişlilerin temas noktalarında kayma olmadığı varsayılmaktadır. Motor X dişlisini saat yönünde döndürerek 60 tam tur attırdığında pervane milinin bağlı olduğu Z dişlisi de harekete geçmektedir. Bakım ekibi, sistemi sökmeden yalnızca şekle bakarak her dişlinin dönme yönünü ve tur sayısını belirlemek istemektedir. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Üç dişliden oluşan çark: X dişlisi 10 dişli, Y dişlisi 30 dişli, Z dişlisi 15 dişlidir. X ile Y birbirine, Y ile Z birbirine temas eder.
  1. A

    II ve III

    Doğru cevap
  2. B

    Yalnız III

  3. C

    I, II ve III

  4. D

    Yalnız II

Doğru cevap: A

Çözüm

Birbirine temas eden iki dişli, temas noktasında zıt yönde döner; dişli zinciri boyunca her temasta yön bir kez değişir.

Birinci adım: Şekilden X dişlisinin 10, Y dişlisinin 30 ve Z dişlisinin 15 dişi olduğu okunur.

İkinci adım: Temas eden dişlilerde dönme sayısı diş sayısıyla ters orantılıdır. X 60 tur attığında Y dişlisi 60⋅1030=2060 \cdot \dfrac{10}{30} = 20 tur atar.

Üçüncü adım: Z dişlisi Y ile temas hâlinde olduğundan 20⋅3015=4020 \cdot \dfrac{30}{15} = 40 tur atar. Yönde ise X saat yönünde dönerken Y saat yönünün tersine döner; Z, Y'ye karşı zıt yönde döndüğü için X ile aynı yönde, yani saat yönünde döner. Bu nedenle II ve III doğrudur, I yanlıştır.

Çeldiriciler: 'Yalnız III' seçeneği, tur sayısının diş sayısıyla doğru orantılı alındığı sanıldığında ortaya çıkar; bu durumda Z, 60⋅1530=3060 \cdot \dfrac{15}{30} = 30 tur atar ve II yanlış okunur. 'I, II ve III' seçeneği, temas eden dişlilerin aynı yönde döndüğü sanıldığında ortaya çıkar; oysa temas eden dişliler zıt yönde döner. 'Yalnız II' seçeneği, Z'nin X'e göre zıt yönde döndüğü sanıldığında ortaya çıkar; oysa Z, Y'ye göre zıt döndüğünde X'e göre aynı yönde kalır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 84

  • Elektrik yüklü cisimler: yüklü/nötr sınıflandırma, elektroskop, topraklama
  • Orta
  • Şekilli soru

Yalıtkan saplara tutturulmuş üç özdeş iletken metal küre şekildeki gibi birbirinden ayrı durmaktadır. Küreler K, L ve M olarak adlandırılmıştır.

Bu kürelere sırasıyla iki işlem uygulanmaktadır: önce K ve L küreleri birbirine dokundurulup ayrılıyor, ardından ayrılan L küresi bu kez M küresine dokundurulup yine ayrılıyor. Dokundurma işlemleri sırasında küreler dış ortamla yük alışverişi yapmamaktadır.

Buna göre, bu iki dokundurma işleminden sonra M küresinin yükü kaç µC olur?

Yalıtkan saplı üç özdeş metal küre; K küresinin yükü +12 µC, L küresinin yükü −4 µC, M küresinin yükü +2 µC.
  1. A

    −1 µC

  2. B

    +3 µC

    Doğru cevap
  3. C

    +5 µC

  4. D

    +7 µC

Doğru cevap: B

Çözüm

Özdeş iletken kürelerin dokunmasında toplam yük kürelere eşit paylaşılır; her küre toplamın yarısını alır ve ayrıldıktan sonra bu yükünü korur.

Birinci adım: K ile L dokundurulduğunda toplam yük (+12) + (−4) = +8 µC olur. Eşit paylaşımla K ve L her biri +4 µC yük alır.

İkinci adım: Ayrılan L küresi (+4 µC) M küresine dokundurulur. Toplam yük (+4) + (+2) = +6 µC olur ve her küre +3 µC alır. Son durumda M küresinin yükü +3 µC'dir.

Çeldiriciler: '+7 µC' seçeneği, dokunmada yüklerin yer değiştiği varsayıldığında çıkar; bu durumda L küresi +12 µC olur ve L ile M'nin toplamı 14 µC'den her biri +7 µC bulunur. Oysa dokunmada yükler yer değiştirmez, paylaşılır. '+5 µC' seçeneği zıt işaretli yüklerin büyüklüklerinin toplanmasından gelir: 12 + 4 = 16 µC, her küre 8 µC, sonra 8 + 2 = 10 µC'nin yarısı 5 µC bulunur; oysa zıt işaretli yükler cebirsel olarak toplanır. '−1 µC' seçeneği yalnız son dokundurmayı hesaba katmaktan çıkar: (−4) + (+2) = −2 µC'nin yarısı −1 µC olur; ilk dokundurmanın yükleri değiştirdiği göz ardı edilmiş olur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 85

  • Elektrik yükleri ve elektriklenme çeşitleri (sürtünme, dokunma, etki), yüklerin etkileşimi
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Yüklü bir çubuk, elektroskobun başlığına dokundurulmadan yaklaştırıldığında yapraklar açılır.

  2. II.

    Çubuk yakınken topraklama yapıldığında yapraklar kapanır.

  3. III.

    Topraklama kesildikten sonra çubuk uzaklaştırıldığında yapraklar açılır ve elektroskop çubukla aynı işaretli yüklenmiş olur.

Şekilde, metal başlığı ve iki ince yaprağı bulunan bir elektroskoba uygulanan işlemler 1, 2 ve 3 numaralı aşamalarda gösterilmiştir. Bu aşamalarda elektroskobun yaprakları ve yükü hakkında aşağıdaki ifadeler veriliyor. Buna göre hangi ifadeler doğrudur?

Elektroskop üç aşama: 1) eksi yüklü çubuk başlığa değmeden yaklaşık, yapraklar açık; 2) çubuk yakın ve topraklama yapılmış, yapraklar kapalı; 3) topraklama ve çubuk yok, yapraklarda artı işareti.
  1. A

    I

  2. B

    I ve II

    Doğru cevap
  3. C

    II ve III

  4. D

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci aşamada yüklü çubuk başlığa değmeden yaklaştırıldığında çubuk, başlıktaki elektronları yapraklara doğru iter; iki yaprak aynı işaretle yüklenip birbirini ittiğinden açılır, bu nedenle I doğrudur. İkinci aşamada çubuk yakınken topraklama yapıldığında yapraklara itilmiş elektronlar topraklama yoluyla kaçar ve yapraklar nötrleşerek kapanır, bu nedenle II de doğrudur. Üçüncü aşamada topraklama kesilip çubuk uzaklaştırıldığında elektroskopta elektron eksikliği kalır; cisim çubuğun tersi işaretle yüklenir ve yapraklar yeniden açılır, ancak işaret çubukla aynı olmaz, bu yüzden III yanlıştır. Yanıt, I ve II ifadelerinin birlikte doğru olduğu seçenektir. 'I' seçeneği topraklamanın yaprakları kapattığını hesaba katmadığı için eksiktir, 'I, II ve III' seçeneği ise III'ün yanlış olduğunu gözden kaçırır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 86

  • Periyodik sistem: grup, periyot, metal/yarımetal/ametal
  • Kolay
  • Şekilli soru

Aşağıdaki tabloda sütunlar grupları, satırlar periyotları göstermektedir. Tabloda harflerle gösterilen her harf yalnızca bir elementi temsil etmektedir. Bu elementler arasındaki çiftlerden hangisi benzer kimyasal özellik gösterir?

Periyodik sistem kesiti tablosu: sütunlar 1, 2, 13, 14, 15, 16 ve 17. grupları, satırlar 2, 3 ve 4. periyotları gösterir. 2. periyot: K, L, M, T, R, Z, Y. 3. periyot: D, P, V, E, G, J, S. 4. periyot: Q, F, B, H, C, N, U.
  1. A

    K ve L

  2. B

    G ve M

  3. C

    M ve B

    Doğru cevap
  4. D

    E ve S

Doğru cevap: C

Çözüm

Tabloda sütun başlıkları grupları, satır başlıkları periyotları gösterir. Birinci adımda M harfinin 13. grupta ve II. periyotta, B harfinin 13. grupta ve IV. periyotta yer aldığı okunur. İkinci adımda aynı gruptaki elementlerin benzer kimyasal özellik gösterdiği uygulanır; bu durumda M ve B çifti benzer kimyasal özellik gösterir.

Çeldiriciler: K ve L çifti aynı periyotta (II. periyot) yer alır ancak 1. ve 2. gruptadır, bu yüzden benzer özellik beklenmez. G ve M çifti hem farklı periyotta hem farklı grupta bulunduğu için yanlıştır. E ve S çifti yalnızca III. periyotta aynı satırdadır; 14. ve 17. gruptaki elementler farklı gruptadır, bu yüzden yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 87

  • Fiziksel ve kimyasal değişimler
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Kapalı kapta kabın toplam kütlesi tepkime süresince değişmemiştir.

  2. II.

    Tepkime sona erdiğinde kapta tepkimeye girmeden kalan madde bulunmaktadır.

  3. III.

    Tepkimede gaz oluştuğu için kapalı kapta toplam kütle tepkime sonunda azalmıştır.

Kapalı bir kapta gerçekleşen bir tepkime sırasında kabın toplam kütlesi, tepkimeye giren maddelerin kütlesi ve oluşan maddenin kütlesi zamana bağlı olarak aşağıdaki grafikte gösterilmiştir.

Bu tepkimeye ilişkin aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Kütle-zaman çizgi grafiği: toplam kütle 0, 10, 20 ve 30. saniyelerde 60 g sabit; tepkimeye giren maddeler sırasıyla 60, 40, 25 ve 10 g; oluşan madde sırasıyla 0, 20, 35 ve 50 g.
  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

    Doğru cevap
  3. C

    II ve III

  4. D

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Kapalı kapta kimyasal bir tepkime gerçekleşse de madde kaybı olmadığından toplam kütle sabit kalır; kütle korunumu nedeniyle grafikteki toplam kütle doğrusu zaman boyunca aynı değerde seyreder. Bu yüzden I. yargı doğrudur.

Tepkimeye giren maddelerin kütlesi zamanla azalır, ancak grafikte son noktada sıfıra inmez; tepkime tamamlanmadan bir miktar madde kapta kalır. Bu yüzden II. yargı doğrudur.

Gaz oluşması kapalı bir kapta kütle kaybı anlamına gelmez, gaz da kapta kalır ve toplam kütleye katılır. III. yargı yanlıştır.

Çeldiriciler: Yalnızca toplam kütlenin sabitliğine bakıp tepkimeye girmeden kalan maddeyi gözden kaçıran okuma 'Yalnız I' seçeneğine götürür. Gaz oluşumunu kütle kaybı sanan öğrenci 'II ve III' seçeneğini seçer. Üç yargıyı da doğru kabul eden öğrenci ise gazın kapta kalmasını bilmediğinde 'I, II ve III' seçeneğine ulaşır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 88

  • Asitler ve bazlar, pH, ayraçlar, asit yağmurları
  • Zor
  • Şekilli soru

Belirli bir miktar asit çözeltisi bir kaba konulmuş ve bu çözeltiye damla damla bazik bir çözelti eklenmeye başlanmıştır. Deney aynı sıcaklıkta ve aynı kapta yürütülmüş, bazik çözelti ise her seferinde eşit hacimli damlalar hâlinde eklenmiştir. Deney başında ve her 5 damla baz eklendikten sonra çözeltinin pH değeri ölçülmüş, ortama damlatılan turnusol çözeltisinin rengi de kaydedilmiştir. Ölçüm ve gözlem sonuçları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Tablodaki verilere göre, aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Baz damlası sayısı, pH ve turnusol rengi: 0 damla pH 1 kırmızı; 5 damla pH 2 kırmızı; 10 damla pH 3 kırmızı; 15 damla pH 4 kırmızı; 20 damla pH 6 kırmızı; 25 damla pH 7 mor; 30 damla pH 9 mavi; 35 damla pH 11 mavi.
  1. A

    Çözelti 25 damla baz eklendiğinde pH 7 olmuş ve asit tam nötrleşmiştir.

    Doğru cevap
  2. B

    Turnusol, 30 damlada bazik ortamda kırmızı renkte kalmıştır.

  3. C

    Nötrleşme sırasında tuz oluşmamış, ortamda su oluşmuştur.

  4. D

    Baz eklendikçe pH arttığı için çözeltinin asitliği de artmıştır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Tablodaki ölçümlerde baz damlası sayısı arttıkça pH 1'den 11'e yükselmektedir; bu, eklenen bazın ortamı giderek daha bazik yaptığını gösterir. Birinci adım: pH değeri tam 7 olan satır 25 damla satırıdır ve bu aşamada turnusol rengi mor olarak kaydedilmiştir. İkinci adım: pH 7 olan çözelti nötrdür, yani asidin ve bazın etkisi birbirini tam olarak dengelemiştir; bu nedenle nötrleşme 25 damlada tamamlanmıştır.

Çeldiriciler: Turnusolün 30 damlada kırmızı kalması yargısı, bazik ortamda turnusolün mavi renge döndüğü okumasını tersine çevirir; tabloda bu satırın rengi mavidir. Baz eklendikçe asitliğin arttığı yargısı, pH değerinin yükselmesini asitlik artışı sanır; pH yükseldikçe ortam asidik değil bazik olur. Nötrleşmede tuz oluşmadığı yargısı ise asit ile bazın tepkimesinde suyun yanında tuzun da oluştuğunu gözden kaçırır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 89

  • Maddenin ısı ile etkileşimi: ısınma, hâl değişimi, grafik, öz ısı
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Isı, sıcaklığı yüksek olan sudan sıcaklığı düşük olan suya aktarılır.

  2. II.

    Isıl denge sağlandığında suyun sıcaklığı 50 °C olur.

  3. III.

    Sıcak suyun verdiği ısı miktarı, soğuk suyun aldığı ısı miktarına eşittir.

Bir laboratuvar çalışmasında, dış ortamla ısı alışverişini engelleyecek biçimde yalıtılmış bir kap kullanılıyor. Kaba önce kütlesi 80 g ve sıcaklığı 80 °C olan su konuluyor; ardından kütlesi 40 g ve sıcaklığı 20 °C olan su eklenip karıştırılıyor. Karıştırma sırasında ısı kaybı olmadığı ve iki su arasında yalnızca ısı alışverişi gerçekleştiği kabul ediliyor. Sıcaklıklar kararlı hâle geldiğinde ısıl denge sağlanmış olur. Bu duruma ilişkin aşağıdaki yargılar veriliyor. Buna göre hangi yargılar doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda ısı alışverişinin yönü belirlenir: ısı her zaman sıcaklığı yüksek maddeden düşük olana akar, bu nedenle I doğrudur. Kap dışarıyla ısı alışverişi yapmadığından sıcak suyun verdiği ısı soğuk suyun aldığı ısıya eşittir; III bu korunumun ifadesidir ve doğrudur. İkinci adımda denge sıcaklığı TT için 80⋅(80−T)=40⋅(T−20)80 \cdot (80 - T) = 40 \cdot (T - 20) denklemi kurulur; buradan 6400−80T=40T−8006400 - 80T = 40T - 800, 120T=7200120T = 7200 ve T=60T = 60 °C bulunur. Denge sıcaklığı 60 °C olduğundan II yanlıştır. Denge sıcaklığını kütleden bağımsız olarak iki sıcaklığın ortalaması (50 °C) almak II'nin dayandığı tipik hatadır. 'Yalnız I' seçeneği doğru olan III yargısını dışarıda bıraktığı için, 'I ve II' ve 'II ve III' seçenekleri ise yanlış olan II yargısını içerdiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 90

  • Maddenin ısı ile etkileşimi: ısınma, hâl değişimi, grafik, öz ısı
  • Orta
  • Şekilli soru

Kütleleri birbirine eşit olan su ve zeytinyağı, özdeş iki ısıtıcının üzerindeki özdeş kaplarda aynı süre boyunca ısıtılıyor. Isı kaybının ihmal edildiği kabul ediliyor. Kullanılan termometrelerin ölçeği 0 °C ile 60 °C arasındadır. Her iki kabın ilk sıcaklığı ile ısıtma sonundaki sıcaklığı şekilde verilmiştir. Şekildeki değerlere göre zeytinyağının öz ısısının suyun öz ısısına oranı kaçtır?

Özdeş iki ısıtıcının üzerinde iki özdeş beher. Soldaki kapta su, ilk sıcaklığı 20 °C; yanındaki termometre 35 °C gösteriyor. Sağdaki kapta zeytinyağı, ilk sıcaklığı 20 °C; yanındaki termometre 50 °C gösteriyor.
  1. A

    1/4

  2. B

    1/2

    Doğru cevap
  3. C

    1

  4. D

    2

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda termometre değerlerinden sıcaklık artışları okunur: su 20 °C'den 35 °C'ye, yani 15 °C ısınmıştır; zeytinyağı 20 °C'den 50 °C'ye, yani 30 °C ısınmıştır. İkinci adımda özdeş ısıtıcılar aynı sürede eşit ısı verdiğinden ve kütleler eşit olduğundan Q=m⋅c⋅ΔTQ = m \cdot c \cdot \Delta T eşitliğinde m⋅c⋅ΔTm \cdot c \cdot \Delta T çarpımları iki sıvı için eşittir: csu⋅15=czeytinyag˘ı⋅30c_{su} \cdot 15 = c_{\text{zeytinyağı}} \cdot 30. Buradan czeytinyag˘ı/csu=15/30=1/2c_{\text{zeytinyağı}} / c_{su} = 15 / 30 = 1/2 bulunur. '2' seçeneği oranın ters çevrilmesiyle, '1' seçeneği ısıtıcılar özdeş olduğu için öz ısıların da eşit olacağı sanısıyla, '1/4' seçeneği ise sıcaklık oranının karesinin alınmasıyla çıkar; bu nedenle üçü de yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

İstersen uygulamada da çözebilirsin

Aynı soruları süre tutarak benzersor uygulamasında çözebilir, sonuçlarını sonra inceleyebilirsin.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

Uygulamayı incele

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by