20 soru · LGS

LGS Türkçe Deneme 6 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

LGS Türkçe Deneme 6 cevap anahtarı ve 20 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Paragraf yapısı: cümle sıralama, boşluk/parça tamamlama, cümle çıkarma/yerleştirme
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Aşağıdaki cümleler karışık sırada verilmiştir.

(I) Bu amaçla kulüp her ay bir kitap seçer ve üyeler ayın kitabını önceden okumaya başlar. (II) Okul kütüphanesindeki okuma kulübü, öğrencilerin kitap okuma alışkanlığını geliştirmek için kurulmuştur. (III) Bu kitabı okuyan üyeler, ayın sonunda yapılan tartışmalarda herkes kendi yorumunu paylaşır. (IV) Sonuç olarak kulüp, okumayı herkesin katıldığı ortak bir etkinliğe dönüştürmüştür.

Bu cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulmak istenirse cümleler hangi sıraya göre dizilmelidir?

  1. A

    I - II - III - IV

  2. B

    II - III - I - IV

  3. C

    II - I - III - IV

    Doğru cevap
  4. D

    IV - II - I - III

Doğru cevap: C

Çözüm

II numaralı cümle okuma kulübünün kuruluş amacını bildirir ve başka bir cümleye bağlanmadığı için paragrafın giriş cümlesidir. I numaralı cümle 'Bu amaçla' ifadesiyle kulübün amacına doğrudan bağlanır ve bu amacın gereği olan işleyişi, yani üyelerin ayın kitabını önceden okumaya başlamasını anlatır; bu yüzden II'nin hemen ardına gelir. III numaralı cümle 'Bu kitabı okuyan üyeler' diyerek I'de tanıtılan kitaba gönderme yapar ve kitap okunduktan sonra yapılan tartışmayı anlattığı için I'den sonra gelir. IV numaralı cümle 'Sonuç olarak' diyerek önceki düşünceleri toparladığı için sona yerleşir. Doğru sıra II - I - III - IV'tür.

Çeldiriciler: Önceki bir cümleye dayanan 'Bu amaçla' ifadesiyle başlayan cümlenin paragrafı açması, bağlantının dayanağını ortadan kaldırır; bu sıralama yanlıştır. 'Bu kitabı okuyan' ifadesinin kitabın henüz tanıtılmadığı bir yerde kullanılması, tartışmanın kitap okumadan önce gelmesi anlamına gelir ve mantığa aykırıdır. 'Sonuç olarak' ile başlayan bir cümlenin paragrafın başına gelmesi, toparlayacağı önceki düşüncelerin bulunmaması demektir ve bu sıralama da yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Sözcükte anlam: gerçek/mecaz/terim anlam, çok anlamlılık, eş/zıt/yakın anlam, bağlama göre anlam
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Türkçe kulübünde öğrenciler, sözcüklerin cümledeki kullanımına göre anlam kazandığını tartışıyordu. Öğretmen tahtaya şu cümleyi yazdı:

Doktor, korkmuş çocuğa yumuşak bir dille konuştu.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, tahtadaki cümledekiyle aynı anlamda kullanılmıştır?

  1. A

    Anne, küçük kardeşini yumuşak sözlerle teselli ederek sakinleştirdi.

    Doğru cevap
  2. B

    Bu yıl kış beklenenden yumuşak geçti ve hava ılık kaldı.

  3. C

    Kedi, minder gibi yumuşak yatağına kıvrılıp uykuya daldı.

  4. D

    Dikkatli yürüyen ayakkabısının yumuşak tabanı kaymayı önlüyordu.

Doğru cevap: A

Çözüm

Tahtadaki cümlede “yumuşak”, sert olmayan, incitmeyen bir tavrı anlatır; doktorun korkmuş bir çocuğa nazik biçimde konuşması bu anlamı açıkça gösterir. Anneyle ilgili cümlede de “yumuşak sözler”, teselli eden ve kırıcı olmayan bir üslubu anlattığı için sözcük aynı anlamdadır. Minder ve ayakkabı cümlelerinde sözcük dokunmayla algılanan gerçek anlamında, kış cümlesinde ise havanın ılıman olduğunu belirten başka bir anlamda kullanılmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Cümlede anlam: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, öznel/nesnel, anlamca birleştirme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir spor kulübünün yönetim kurulu, takımın son haftalarda düşen performansını ele aldı. Toplantı tutanağını hazırlayan sekreter, alınan kararları dört cümleyle özetledi. Tutanakta kararların nasıl uygulanacağı da ayrıntılı biçimde yer almıştı.

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

  1. A

    Antrenmanlara katılımı artırmak için yeni bir saat dilimi belirlendi.

    Doğru cevap
  2. B

    Hava soğuk olursa antrenmanlar kapalı salonda yapılacaktır.

  3. C

    Antrenman sahası yağmur yüzünden kullanılamadığı için maç ertelendi.

  4. D

    Yeni formalar eski formalara göre daha hafif ve daha dayanıklıdır.

Doğru cevap: A

Çözüm

Amaç-sonuç ilişkisinde bir eylem, önceden hedeflenen bir sonuca ulaşmak için yapılır. "Antrenmanlara katılımı artırmak için" ifadesi, yeni saat dilimi kararının hangi hedefle alındığını bildirdiği için bu cümlede amaç-sonuç ilişkisi vardır. "Yağmur yüzünden kullanılamadığı için" ifadesindeki "için" geçmiş bir olayın gerekçesini bildirir; bu nedenle o cümle neden-sonuç ilişkisi taşır ve "için" sözcüğü amaç sanılmamalıdır. "Hava soğuk olursa" ifadesi sonucu bir şarta bağladığı için koşul-sonuç ilişkisidir. "Eski formalara göre daha hafif" ifadesi iki şeyi kıyasladığı için karşılaştırma cümlesidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Cümlede anlam: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma, öznel/nesnel, anlamca birleştirme
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Türkçe dersinde cümlelerin öznel ya da nesnel olması üzerine bir tartışma yapıldı ve öğrenciler farklı örnekler getirdi.

Aşağıdaki cümlelerden hangisi nesneldir?

  1. A

    Deneyin en başarılı kısmı, suyun 80 dereceye ulaşmasıydı.

  2. B

    Deneyde ölçülen sıcaklık, bence doğru bir sonuç vermiştir.

  3. C

    Deneyde kullanılan tüp, ölçüm için en uygun seçim gibi görünüyordu.

  4. D

    Deney tüpündeki su, dokuz dakika sonra 80 dereceye ulaştı.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Nesnel bir cümle, kişisel bir değerlendirme taşımadan ölçülebilen ya da gözlemlenebilen bir bilgiyi aktarır. "Deney tüpündeki su, dokuz dakika sonra 80 dereceye ulaştı" cümlesindeki bilgi bir ölçümle doğrulanabildiği için nesneldir. "En başarılı kısmı" ifadesi sayı içerse de deneyin başarısına dair bir değerlendirme olduğundan öznel kalır. "En uygun ... gibi görünüyordu" ve "bence doğru bir sonuç" ifadeleri yazarın kanısını bildirdiği için öznel yargılardır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Anlatım bozuklukları
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Afişleri her katın duvarına sabah erkenden kulüp başkanı astı.

  2. II.

    Gösteri biletleri, satışa çıkar çıkmaz peş peşe art arda tükendi.

  3. III.

    Kulüp başkanı, provaların her gün yapılacağını duyurdular.

Okul tiyatro kulübü, yıl sonu gösterisinin duyurusunu okul gazetesinde yayımlayacaktır. Duyuru için üç öğrenci birer cümle hazırladı ve kulüp başkanı bu cümleleri, gazetede yer almadan önce anlatım bozukluğu bakımından tek tek incelemektedir. Cümlelerin her biri, duyurunun okurlara net ve kusursuz biçimde ulaşması amacıyla değerlendirilecektir.

Duyuru için hazırlanan cümlelerden hangileri anlatım bozukluğu içermektedir?

  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

    Doğru cevap
  4. D

    Yalnız III

Doğru cevap: C

Çözüm

II numaralı cümlede “peş peşe” ve “art arda” aynı anlamı taşıyan sözcüklerdir; birlikte kullanılmaları gereksiz söz kullanımı yaratır ve cümleyi anlatım bozukluğuna götürür. III numaralı cümlede özne “kulüp başkanı” tekil iken yüklem “duyurdular” çoğul kullanılmıştır; özne ile yüklem arasındaki bu sayı uyumsuzluğu da anlatım bozukluğudur. Bu nedenle doğru cevap, bu iki cümlenin birlikte seçilmesidir.

I numaralı cümle devriktir, yani yüklem cümlenin sonunda değildir. Ancak öğeleri eksiksiz ve uyumludur, anlam akışı da doğrudur. Devrik yapı tek başına bozukluk sayılmadığı için bu cümle dışarıda kalır.

Çeldiriciler: “I ve II” seçeneği, devrik ama doğru olan I numaralı cümleyi bozuk saymaktan doğar. “Yalnız II” seçeneği, uyumsuz olan III numaralı cümlenin gözden kaçırılmasının sonucudur. “Yalnız III” seçeneği ise gereksiz sözcük kullanımı olan II numaralı cümlenin fark edilmemesinden kaynaklanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Deyim, atasözü, özdeyiş ve metne katkısı
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Serkan, on dört yaşında bir köy marangozunun atölyesine çırak olarak girdi. İlk haftalarda ölçüleri hatasız alamıyor, kestiği tahtaları sık sık yeniden kesmek zorunda kalıyordu. Usta, her sabah aynı küçük parçada kesim ve birleştirme çalışmasını tekrar ettirdi. İki yıl sonra Serkan, zor sayılan işleri bile daha az hatayla yapabiliyordu.

Parçanın vurguladığı düşünceyle en uygun anlam örtüşmesini kuran söz hangisidir?

  1. A

    Ağaç yaşken eğilir.

  2. B

    Damlaya damlaya göl olur.

    Doğru cevap
  3. C

    Yeteneği olmayan, emek de verse ustalaşamaz.

  4. D

    Ölçüyü kaçırmak.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda parçada Serkan'ın ilk zorluklarıyla iki yıl sonraki becerisi arasındaki farkın, aynı çalışmanın tekrarlanmasından doğduğu saptanır. İkinci adımda "damlaya damlaya göl olur" sözünün küçük ve sürekli bir çabanın zamanla büyük bir sonuç doğurduğunu anlattığı belirlenir. Üçüncü adımda bu anlamın parçadaki "tekrar, ustalık" düşüncesiyle örtüştüğü görülür, bu yüzden doğru seçenek budur.

Çeldiriciler: "Ağaç yaşken eğilir" sözü, öğrenmenin genç yaşta başlamasının önemini anlatır; parçada ise Serkan'ın yaşı değil, tekrarın becerideki rolü vurgulanır. "Yeteneği olmayan, emek de verse ustalaşamaz" cümlesi beceriyi yalnızca yeteneğe bağlar; parça ise emeğin birikimini öne çıkardığı için bu cümle parçanın düşüncesine karşıt bir görüş taşır. "Ölçüyü kaçırmak" deyimi aşırıya kaçmak anlamına gelir; parçadaki "ölçüleri" sözcüğü yalnızca ölçmeyi anlattığından bu deyimle bir ilgisi yoktur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

— Projeyi tek başıma yapsam daha çabuk bitirirdim; grupta toplantı bile ayarlanamıyor. — Zorluğu kabul ediyorum, ama ortak bir plan yapılırsa grup çalışması daha sağlam sonuç verir.

Bu konuşmaya göre iki konuşmacının ortak düşüncesi hangisidir?

  1. A

    Tek başına çalışmanın daha kısa sürede sonuç verdiği

  2. B

    Grup çalışmasında koordinasyonun zor olduğunun kabul edildiği

    Doğru cevap
  3. C

    Ortak bir planın gereksiz olduğunun savunulduğu

  4. D

    Proje ekiplerinde iletişim sorununun çözülemediği

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci konuşmacı, tek başına çalışmanın daha çabuk sonuç verdiğini; grupta ise toplantı ayarlamanın bile zor olduğunu söyler. İkinci konuşmacı bu zorluğu kabul eder ve ortak planla grup çalışmasının daha sağlam sonuç vereceğini savunur. İki konuşmacının ortak noktası, grup çalışmasında koordinasyonun zor olduğunun kabul edilmesidir; bunu ikinci konuşmacının zorluğu onaylamasından anlarız. Çeldiriciler: 'Tek başına çalışmanın daha kısa sürede sonuç verdiği' yalnızca birinci konuşmacının görüşüdür, ikinci konuşmacı bunu paylaşmaz. 'Ortak bir planın gereksiz olduğunun savunulduğu' ikinci konuşmacının önerisini tersine çevirir. 'Proje ekiplerinde iletişim sorununun çözülemediği' ise konuşmada geçmeyen bir genellemedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kışın ilk karı yağdığı sabah, Mehmet amcanın dükkânının önündeki kaldırım buz tutmuştu. Dükkâna gelen müşteriler kayıp düşmekten korktukları için içeri girmekte zorlanıyordu. Mehmet amca kapının önünü tek tek kürekle temizledi, sonra da kumla kaplayarak herkesin rahatça geçebileceği bir yol açtı. Öğleye doğru dükkân yine kalabalıklaştı.

Bu anlatıda Mehmet amcanın tutumundan hangisi çıkarılabilir?

  1. A

    Müşterilerinin rahat ve güvenle içeri girmesini önemsediği

    Doğru cevap
  2. B

    Dükkânının öğleden sonra kalabalık olmasını hedeflediği

  3. C

    Müşterilerinin kendisine kızdığını düşündüğü için tedirgin olduğu

  4. D

    Müşterilerin işine karışmamak için kapıya dokunmadığı

Doğru cevap: A

Çözüm

Anlatıda Mehmet amca, müşterilerin kayma korkusuyla içeri giremediğini görünce kapının önünü kürekle temizleyip kumla kaplıyor. Bu davranış, müşterilerinin rahat ve güvenle girmesini kendi rahatından önde tuttuğunu gösterir; dolayısıyla tutumundan çıkarılabilecek yargı, müşterilerinin rahatını ve güvenliğini önemsediğidir. Çeldiriciler: 'Dükkânının öğleden sonra kalabalık olmasını hedeflediği' seçeneği, öğleye doğru dükkânın kalabalıklaşmasını bir niyet olarak okur; oysa bu bir sonuçtur, hedef olduğu söylenmez. 'Müşterilerinin kendisine kızdığını düşündüğü için tedirgin olduğu' seçeneği metinde hiç dile getirilmeyen bir duyguyu ekler. 'Müşterilerin işine karışmamak için kapıya dokunmadığı' seçeneği, Mehmet amcanın tam tersine kapıya müdahale ettiği anlatıyla çelişir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Metin türleri ve hikâye unsurları (şiir, hikâye, anı, makale, fıkra, mektup, tiyatro; olay-kişi-mekân-zaman)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Okulların açıldığı haftaydı. Nermin, teyzesinin bahçesindeki ahşap salıncağın yıllardır aynı yerde durduğunu düşünüyordu. Bahçenin köşesindeki incir ağacı sararmaya yüz tutmuş, güneş duvarların üstünde yavaşça alçalıyordu. Her şey yıllar öncesinden hiç değişmemiş gibiydi.

Bu parçada hikâye unsurlarından hangisine yer verilmemiştir?

  1. A

    Mekân

  2. B

    Zaman

  3. C

    Olay

    Doğru cevap
  4. D

    Kişi

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda metnin hikâye unsurlarını tek tek belirleriz. 'Okulların açıldığı haftaydı' ifadesi zamanı dolaylı olarak bildirir; teyzenin bahçesi, salıncak ve incir ağacı ise mekânı gösterir. Nermin metnin açıkça adı verilen kişisidir. İkinci adımda metne bakıldığında bir durumun değiştiği, bir gelişmenin yaşandığı ya da bir olayın anlatıldığı görülmez; yalnızca bir sahne betimlenir ve her şeyin değişmediği söylenir. Bu nedenle olay unsuru metinde yer almaz ve doğru cevap budur. Zaman, mekân ve kişi unsurları metinde bulunduğu için bu üçü yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Paragraf: konu, ana düşünce/duygu, yardımcı düşünce, başlık, özet
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Ayşe her sabah okula bisikletiyle gider. Pedal çevirdiği yolda hem sporun hem de sakin sokakların keyfini yaşar. Bir gün annesi arabayla bırakmak istediğinde Ayşe, bu alışkanlığından vazgeçmez. Zamanla sınıf arkadaşları da ona uyarak bisiklete binmeye başlar ve okul bahçesindeki araç yoğunluğu azalır.

Bu paragrafın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Okul bahçesindeki araç yoğunluğunun azalması, paragrafın tamamını kapsayan bir sonuçtur.

  2. B

    Sağlıklı bir alışkanlık, çevredeki insanlara da örnek olarak yayılabilir.

    Doğru cevap
  3. C

    Okullarda bisiklet yolu yapılması, öğrencilerin derse geç kalmasını önler.

  4. D

    Ayşe'nin annesinin arabayla bırakma isteği, okul yolunu güvenli hâle getirir.

Doğru cevap: B

Çözüm

Paragrafta Ayşe'nin bisikletle okula gitme alışkanlığı anlatılır; bu alışkanlık sınıf arkadaşlarına yayılır ve okul bahçesindeki araç yoğunluğunu azaltır. Bu yayılma, sağlıklı bir davranışın çevredeki insanlara örnek olarak aktarılabildiğini gösterir ve paragrafın tamamını kapsayan ana düşünceyi oluşturur. Okul bahçesindeki araç yoğunluğunun azalması paragrafta geçen bir sonuçtur, ancak paragrafın yalnızca bir ayrıntısı olduğu için ana düşünce olamaz. Okullarda bisiklet yolu yapılması ile derse geç kalmanın önlenmesi paragrafta hiç geçmeyen konulardır, bu yüzden ilgili seçenek yanlıştır. Annenin arabayla bırakma isteği ve Ayşe'nin bu isteğe karşı çıkması ise okul yolunun güvenliğiyle ilgili bir değerlendirme içermediği için bu yargı da yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Kütüphaneler yalnızca kitap ödünç veren kurumlar değildir. Mahallesinde kütüphane bulunan çocuklar okuma alışkanlığını erken kazanır, yetişkinler de ücretsiz öğrenme imkânına ulaşır. Bu alışkanlık ilkokul yıllarında kazanılmazsa sonradan edinmek çok daha güç olur. Bu nedenle belediyelerin kütüphane bütçesini eğitim harcaması saymak yerine yalnızca kültür etkinliklerine ayırması yanlış bir tercihtir. Kütüphanelerin ayakta kalması, toplumun bilgiye erişim hakkını korumak için zorunludur.

Bu yazıdan çıkarılamayacak yargı hangisidir?

  1. A

    Belediyelerin kütüphane bütçesini yalnızca kültür etkinliklerine ayırmasının yanlış olduğu

  2. B

    Kütüphanelerin bilgiye erişim hakkını korumak için gerekli olduğu

  3. C

    Kütüphane bütçesinin eğitim harcaması sayılmasının ödünç verilen kitap sayısını artıracağı

    Doğru cevap
  4. D

    Kütüphanelerin yalnızca kitap ödünç vermekle sınırlı olmadığı

Doğru cevap: C

Çözüm

Yazar, kütüphanenin yalnızca ödünç verme kurumu olmadığını, okuma alışkanlığı ve ücretsiz öğrenme imkânı sağladığını söyler; bu gerekçelerle bütçenin eğitim harcaması sayılmasını ister. Bu yargılardan, yazarın kütüphanelerin bilgiye erişimi koruduğunu ve yalnızca kültür etkinliklerine ayrılan bütçeyi yanlış bulduğunu çıkarmak mümkündür. Ödünç verilen kitap sayısının artacağı ise metinde ele alınmaz; yazar yalnızca bütçenin sınıflandırılmasını ve kütüphanenin işlevini tartışır, dolayısıyla bu yargı çıkarılamaz. Çeldiriciler: 'Kütüphanelerin yalnızca kitap ödünç vermekle sınırlı olmadığı' yargısı metnin ilk cümlesinde açıkça yer alır; 'Kütüphanelerin bilgiye erişim hakkını korumak için gerekli olduğu' yargısı son cümleyle doğrudan örtüşür; 'Belediyelerin kütüphane bütçesini yalnızca kültür etkinliklerine ayırmasının yanlış olduğu' yargısı ise metindeki açık ifadedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • Paragraf: çıkarım, yorum, karşılaştırma, tutarlılık, gerçek-kurgu, metnin işlevi
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bazı uzmanlar, mobil uygulamaların eğitimde ders kitaplarının yerini alabileceğini savunuyor. Oysa uygulamalar çoğu zaman hızlı cevap vermeyi öğretir, derinlemesine düşünmeyi değil. Öğrencinin bir konuyu kendi cümleleriyle anlatabilmesi için kitapla uzun süre ilgilenmesi gerekir. Bu nedenle uygulamalar yararlı bir destek olabilir, fakat kitabın yerine geçmesi düşünülemez.

Bu parçaya göre yazarın bakış açısıyla tutarlı olan yargı hangisidir?

  1. A

    Yazar, mobil uygulamaların eğitimde işe yaramayacağını düşünür.

  2. B

    Yazar, mobil uygulamaları coşkuyla övüp kitapları gereksiz görür.

  3. C

    Yazar, ders kitaplarının yerinin mobil uygulamalara bırakılması gerektiğini savunur.

  4. D

    Yazar, uygulamaların yararlı bir destek olduğunu ama kitabın yerini tutamayacağını düşünür.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Yazar, mobil uygulamaların hızlı cevap öğretip derin düşünmeyi kazandırmadığını, bu yüzden kitabın yerini tutamayacağını söyler; ama uygulamayı yararlı bir destek olarak da görür. Bu iki yargı birlikte, yazarın uygulamaya karşı ölçülü bir tutum takındığını gösterir. Çeldiriciler: 'Yazar, mobil uygulamaların eğitimde işe yaramayacağını düşünür' ifadesi yazarın ölçülü tutumunu aşar, çünkü metin uygulamaya destek olarak yer verir. 'Yazar, mobil uygulamaları coşkuyla övüp kitapları gereksiz görür' ifadesi tonu ters okur; metinde kitaba uzun süre ilgi gerektiği vurgulanır. 'Yazar, ders kitaplarının yerinin mobil uygulamalara bırakılması gerektiğini savunur' ifadesi metinde eleştirilen görüşü yazara mal eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Petek, bal arılarının balı depoladığı altıgen gözlerden oluşan bir yuvadır. Yapısındaki gözler, kenarları birbirine bitişik olacak biçimde dizilir; böylece en az malzemeyle en geniş alan kapatılır. Örneğin, tek bir kovanda on binlerce göz bulunabilir. Bu düzen, arıların balı az enerjiyle taşıyıp depolamasına olanak tanır. Nitekim bir arıcı, petek yapısının dayanıklılığını bu düzene bağladığını söyler.

Bu parçada aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisine başvurulmamıştır?

  1. A

    Benzetme

    Doğru cevap
  2. B

    Tanımlama

  3. C

    Örneklendirme

  4. D

    Tanık gösterme

Doğru cevap: A

Çözüm

Parçada önce petek, altıgen gözlerden oluşan bir yuva olarak tanımlanır; bu cümle bir kavramın ne olduğunu bildirdiği için tanımlamadır. Ardından “Örneğin, tek bir kovanda on binlerce göz bulunabilir” cümlesi genel bir açıklamayı somut bir durumla gösterdiği için örneklendirme, “bir arıcı … söyler” ifadesi ise bir uzmanın sözüne yer verdiği için tanık gösterme vardır. Benzetmede iki varlık arasında “gibi” ya da “kadar” gibi bir karşılaştırma ifadesiyle benzerlik kurulur; parçada hiçbir şey başka bir şeye benzetilmediği için benzetmeye başvurulmamıştır.

Çeldiriciler: “Örneklendirme” seçeneği, örnek veren cümlenin parçada bulunması nedeniyle kullanılmış bir yöntemdir. “Tanımlama” seçeneği, peteğin ilk cümlede yapılan tanımıyla kullanılmıştır. “Tanık gösterme” seçeneği, arıcının sözüyle kullanılmıştır; üç yöntem de parçada bulunduğu için bunlardan biri doğru cevap olamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Görsel, grafik, tablo, afiş/medya metni, bilgi kaynağı yorumlama
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir okulun bilim kulübü, kantinde Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında sattığı kek sayılarını aşağıdaki sütun grafiğinde göstermiştir. Kulüp yöneticisi bu dört ay arasında en çok ve en az satış yapılan aylara bakmakta, sonucu gelecek yılın kek üretim planına dayanak yapmak istemektedir. Yönetici, satış sayılarındaki değişimin büyüklüğünü ölçmek için yalnızca iki uç ayı karşılaştırmanın yeterli olacağını düşünmektedir.

Grafiğe göre, en çok kek satılan ayın satış sayısı, en az kek satılan ayın satış sayısından yüzde kaç fazladır?

Sütun grafiği, aylara göre satılan kek sayısı: Mayıs 80, Haziran 120, Temmuz 200, Ağustos 150 adet. Değer ekseni 0 ile 250 arasında.
  1. A

    %60

  2. B

    %120

  3. C

    %150

    Doğru cevap
  4. D

    %250

Doğru cevap: C

Çözüm

Grafikte Mayıs ayında 80, Haziran ayında 120, Temmuz ayında 200 ve Ağustos ayında 150 kek satıldığı görülmektedir. En çok satış Temmuz ayındadır (200), en az satış Mayıs ayındadır (80). Birinci adımda aradaki fark bulunur: 200 − 80 = 120. İkinci adımda bu farkın en az satışa oranı alınır: 120 / 80 = 1,5, yani yüzde 150. Çeldiriciler: '%60' değeri farkın en çok satışa bölünmesinden çıkar; soru artışı en az satışa göre sorduğu için yanlıştır. '%120' değeri farkın oran alınmadan doğrudan yüzde sanılmasından çıkar; yüzde hesabı yapılmadığı için yanlıştır. '%250' değeri en çok satışın en az satışa bölünmesinden çıkar; bu bir artış değil, katlanma oranıdır, bu yüzden yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • Sözel mantık / kural uygulama (yeni nesil): verilen kurallara göre çıkarım, şifre-kadran-çark, sıralama/eşleştirme bulmacası, kurala uyan tablo/grafik/afişi seçme
  • Zor
  • Şekilli soru

Ayşe, Kerem, Lale ve Mert bir okul kulübünün nöbet çizelgesini hazırlamaktadır. Pazartesi, Salı, Çarşamba ve Perşembe günlerinin her birinde dört öğrenciden yalnız biri nöbet tutacaktır ve her öğrenci bu dört günün yalnız birinde nöbet tutacaktır. Öğrencilerin hangi günlerde nöbet tutabileceği aşağıdaki tabloda gösterilmiştir; tabloda 'Hayır' yazan güne o öğrenci nöbet yazılamaz.

Lale Salı günü nöbet tutmak istemediğini bildirmiştir. Mert ise Pazartesi günü nöbet tutmak istememektedir.

Bu koşullara göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Öğrenci uygunluk tablosu (Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe): Ayşe Evet, Hayır, Evet, Evet; Kerem Evet, Evet, Hayır, Evet; Lale Hayır, Evet, Evet, Hayır; Mert Evet, Evet, Evet, Hayır.
  1. A

    Kerem Pazartesi günü nöbet tutar

  2. B

    Mert Salı günü nöbet tutar

    Doğru cevap
  3. C

    Lale Salı günü nöbet tutar

  4. D

    Ayşe Perşembe günü nöbet tutar

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Lale Pazartesi ve Perşembe günleri tabloda 'Hayır' olduğu için yalnız Salı ya da Çarşamba günü nöbet tutabilir; Salı günü istemediğinden nöbeti Çarşamba'dır. İkinci adım: Mert Pazartesi günü istemediği ve Perşembe günü tabloda 'Hayır' yazdığı için Salı ya da Çarşamba'da tutabilir; Çarşamba günü Lale'ye ayrıldığından Mert'in nöbeti Salı'dır. Pazartesi ve Perşembe günlerinin nöbetleri bu iki adımdan sonra Ayşe ile Kerem arasında kalır ve bu iki öğrenci iki günü iki farklı biçimde paylaşabildiği için bu paylaşımdan yalnız Mert'in Salı nöbeti kesin sonuç olarak çıkar.

Çeldiriciler: 'Kerem Pazartesi' yargısı kesin değildir, çünkü Ayşe ve Kerem Pazartesi ile Perşembe'yi paylaşırken iki düzen de mümkündür. 'Lale Salı' yargısı, Lale'nin Salı günü nöbet tutmak istemediği bilgisine aykırıdır; tabloda Salı günü 'Evet' yazması bu kısıtı ortadan kaldırmaz. 'Ayşe Perşembe' yargısı da Kerem'in Pazartesi'ye geçtiği düzende doğru olmadığı için kesin değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Sözel mantık / kural uygulama (yeni nesil): verilen kurallara göre çıkarım, şifre-kadran-çark, sıralama/eşleştirme bulmacası, kurala uyan tablo/grafik/afişi seçme
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir kulübün kullandığı şifre, şekildeki sekiz konumlu dairesel kadrandaki harflerden oluşmaktadır. Kadranda harfler en üst konumdan başlanarak saat yönünde sıralanmıştır; kadran dairesel olduğu için son konumdan sonra yeniden ilk konuma dönülür. Şifrenin ilk harfi, kadranda en üstte bulunan harftir.

Şifrenin çözülmesinde her adımda bir harf kadran üzerinde hareket ettirilir ve bulunan harf bir sonraki adımın başlangıç konumu olur. Şekilde üç adım numaralı oklarla gösterilmiştir; her adımın yönü ve kaç konum ilerleneceği şeklin altındaki açıklamada yazılıdır, adımlar numaralarına göre sırayla uygulanır. Kadranda aynı harf iki kez yer almaz. Çözücü, adımları sırayla izleyerek her ara sonucu bir sonraki adıma taşımalıdır. Ara sonuçlar kâğıda yazılarak tutulabilir ve her adım bir önceki adımın sonucundan devam eder. Kulüp üyeleri şifreyi her hafta yeniden kurar, ancak kadrandaki harflerin sıralaması ve adımların kuralları hiç değişmez; bu nedenle kadranın sıralamasını bir kez doğru okumak, sonraki adımların hepsinde işe yarar.

Bu kurallara göre üç adım sonunda ulaşılan harf hangisidir?

Sekiz konumlu dairesel kadran, en üstten saat yönünde K, A, L, E, M, R, T, I. 1. ok K'den L'ye, 2. ok L'den I'ya, 3. ok I'dan A'ya gider.
  1. A

    R

  2. B

    A

    Doğru cevap
  3. C

    M

  4. D

    I

Doğru cevap: B

Çözüm

Şifre en üstteki K harfinden başlar. Birinci adım: K'den saat yönünde 2 konum ilerlenince L bulunur. İkinci adım: L'den saat yönünün tersine 3 konum geri gidilir; bu yol sırasıyla A, K ve sonunda I konumlarından geçer, dolayısıyla ara sonuç I'dır. Üçüncü adım: I'dan saat yönünde 2 konum ilerlenince K ve A konumları sırasıyla gelir; sonuç A'dır. Her adım bir öncekinin bulduğu harfle başladığı için üç adım birbirine bağlıdır.

Çeldiriciler: 'R' harfi, birinci adımın yönünün ters uygulanmasından çıkar: K'den saat yönünün tersine 2 konum gidilince T, oradan ikinci adımla E, üçüncü adımla R bulunur. 'M' harfi, ikinci adımın atlanmasından çıkar: L'den yalnız üçüncü adım uygulanırsa saat yönünde 2 konum ilerlenip M bulunur. 'I' harfi, ikinci adımın yönünün ters uygulanmasından çıkar: L'den saat yönünde 3 konum gidilince R bulunur ve üçüncü adımla I'ya ulaşılır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Yazım kuralları ve noktalama işaretleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Okulumuzun bilgi panosunda öğrencilere şu uyarı yapılmaktadır.

Okulda öğrenciler bilgisayar laboratuvarını ders dışında da kullanabilir. Laboratuvarı kullanmadan önce birşey sormak isteyen öğrenciler öğretmenlerine başvurabilir. Ödev hazırlarken kaynakları Ankara'daki kütüphanelerden seçebilirsiniz. Bazı öğrenciler, sanki bu kurallar yokmuş gibi davranıyor.

Metinde altı çizili sözcüklerden hangisi yazım kuralına aykırı yazılmıştır?

  1. A

    Ankara'daki

  2. B

    sanki

  3. C

    bilgisayar

  4. D

    birşey

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Altı çizili dört sözcüğün yazımı tek tek kurallara göre denetlenir. 'Bilgisayar' iki sözcüğün birleşmesinden oluşan birleşik bir sözcük olduğu için bitişik yazılır, bu yazım doğrudur. 'Ankara'daki' özel adın ekinin kesme işaretiyle ayrılmasıyla doğru yazılmıştır. 'Sanki' bağlaç olarak tek sözcük hâlinde yazılır, bu da doğrudur.

İkinci adım: 'Birşey' yazımında belirsiz zamir olan 'bir' ile 'şey' sözcüğü bitişik yazılmıştır. Bu kullanım ayrı yazılmalıdır; doğru yazım 'bir şey' olduğu için yanlış yazılan sözcük budur.

Çeldiriciler: 'Bilgisayar' birleşik bir sözcük olduğu için bitişik yazılmalıdır, ayrı yazmak yanlış olur. 'Ankara'daki' seçeneği, özel adın ekinde kesme işareti kullanılmasının doğru olduğunu gösterir. 'Sanki' sözcüğü 'san ki' diye ayrılamayan bir bağlaçtır, bu yüzden doğru yazılmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Yazım kuralları ve noktalama işaretleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Okul kulübünün duyurusu:

Bu haftaki etkinliklerimiz şunlardır (1) ____ Pazartesi günü kitap tanıtımı (2) ____ Çarşamba günü müzik dinletisi ve Cuma günü gezi planlanmıştır. Etkinliklere katılım ücretsizdir (3) ____

Duyurudaki boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

  1. A

    iki nokta, virgül, nokta

    Doğru cevap
  2. B

    virgül, virgül, nokta

  3. C

    iki nokta, noktalı virgül, nokta

  4. D

    iki nokta, virgül, soru işareti

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Birinci boşluktan önce 'şunlardır' sözü gelir ve bundan sonra etkinlikler açıklanır. Açıklamadan önce gelen bu yapıda iki nokta kullanılır.

İkinci adım: 'Pazartesi günü kitap tanıtımı' ile 'Çarşamba günü müzik dinletisi' birbirine bağlı, aynı yapıda sıralanmış öğelerdir. Bu öğeler virgülle ayrılır, ikinci boşluğa virgül gelir.

Üçüncü adım: 'Etkinliklere katılım ücretsizdir' bir bilgi bildiren cümledir, bu yüzden sonuna nokta konur.

Çeldiriciler: 'Virgül, virgül, nokta' seçeneğindeki ilk virgül, açıklama bildiren iki noktanın yerine kullanılamaz. 'İki nokta, noktalı virgül, nokta' seçeneğindeki noktalı virgül, sıralı öğeler arasında virgül gerektiği için yanlıştır. 'İki nokta, virgül, soru işareti' seçeneğindeki soru işareti, soru anlamı taşımayan bir bildirme cümlesinin sonuna konamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Fiillerde çatı
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Fiiller, öznenin işi yapıp yapmadığına ve işin bir nesneye yöneltilip yöneltilmediğine göre çatı ve geçişlilik bakımından ayrılır. Bir cümlede bu iki ölçüt birlikte uygulanmalıdır: önce öznenin işi yapıp yapmadığına, sonra fiilin nesne alıp almadığına bakılır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili fiil hem etken çatılı hem de geçişlidir?

  1. A

    Sınav kâğıtları, öğretmen tarafından dikkatle okundu.

  2. B

    Öğrenciler sınav günü sabaha kadar çalıştı.

  3. C

    Öğrenciler, sınav kâğıtlarına baktı.

  4. D

    Öğrenciler sınav kâğıtlarını dikkatle okudu.

    Doğru cevap

Doğru cevap: D

Çözüm

Cümlede fiilin öznesi işi yapan “öğrenciler” olduğundan fiil etken çatılıdır. Fiilin nesnesi “sınav kâğıtlarını” olduğu için, yani -ı ekiyle belirtilmiş bir nesne aldığı için “okudu” geçişli bir fiildir; iki ölçüt birlikte karşılanır. “Öğretmen tarafından” ifadesi özne gibi görünse de işi yapanı gösteren bir tümleçtir; fiil “okundu” biçiminde edilgendir ve etken koşulunu sağlamaz. “Sınav günü sabaha kadar” cümlesindeki fiil etkendir, ancak nesne almaz; “çalıştı” bu cümlede geçişsizdir. “Sınav kâğıtlarına baktı” cümlesinde “-a” ekiyle belirtilen sözcük yönelme durumundadır ve dolaylı tümleçtir; “bakmak” bu tümleci alan geçişsiz bir fiildir, bu yüzden “kâğıtlara” bir nesne sayılmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Cümlenin ögeleri ve cümle türleri
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Babası, zor günlerde ona çok yardımcı oldu.

  2. II.

    Bu kitabın en değerli yanı, sade ve açık dilidir.

  3. III.

    Öğrenciler bu bilgiyi öğretmenlerinden öğrendi.

Dil bilgisi dersinde öğretmen, sınıfa verilen cümlelerin ögelerini tek tek ayırmalarını ve yüklemin istediği tamlayıcıları belirlemelerini istemiştir. Seçilen cümlelerde aynı biçimdeki sözcükler farklı ögelerde yer almaktadır. Buna göre aşağıdaki numaralanmış cümlelerden hangilerinde dolaylı tümleç bulunmaktadır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Dolaylı tümleç, yüklemin istediği bir tamlayıcıdır ve -e, -den, -de, -le gibi eklerle bağlanır; zarf tümleci ise fiili zaman, yer ya da durum bakımından niteler. I. cümlede “yardımcı oldu” birleşik fiili yönelme durumunda bir tamlayıcı ister; “ona” bu yüzden dolaylı tümleçtir, “zor günlerde” ise zaman zarf tümlecidir. II. cümlenin yüklemi “dilidir” olan bir isim cümledir ve “en değerli yanı” öznedir; cümlede dolaylı tümleç yoktur. III. cümlede “öğrenmek” fiilinin kaynağı -den ekiyle bağlanır, “öğretmenlerinden” dolaylı tümleçtir; “bu bilgiyi” ise belirtili nesnedir. Bu nedenle dolaylı tümleç bulunan cümleler I ve III'tür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

İstersen uygulamada da çözebilirsin

Aynı soruları süre tutarak benzersor uygulamasında çözebilir, sonuçlarını sonra inceleyebilirsin.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

Uygulamayı incele

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by