Soru 1
- Bağıl hareket
- Orta
- Şekilli soru
Düz ve yatay bir otoyolun birbirine paralel şeritlerinde ilerleyen P, R ve S taşıtlarının yere göre hız vektörleri şekilde verilmiştir; okların yanındaki sayılar hızların büyüklüğünü km/h cinsinden gösterir. Taşıtlar sabit hızlarla hareket etmektedir ve her birinin içinde, taşıtla birlikte hareket eden bir gözlemci vardır.
Gözlemcilerin ölçtüğü bağıl hızlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ADoğru cevap
R'deki gözlemci, S taşıtını −x yönünde 150 km/h hızla hareket ediyor görür.
- B
S'deki gözlemci, P taşıtını +x yönünde 20 km/h hızla hareket ediyor görür.
- C
P'deki gözlemci, R taşıtını −x yönünde 50 km/h hızla hareket ediyor görür.
- D
R'deki gözlemci, P taşıtını −x yönünde 130 km/h hızla hareket ediyor görür.
- E
P'deki gözlemci, S taşıtını −x yönünde 60 km/h hızla hareket ediyor görür.
Doğru cevap: A
Çözüm
Birinci adım: +x yönü pozitif alınarak şekildeki oklardan taşıtların yere göre hızları yazılır: km/h, km/h, km/h.
İkinci adım: Bir gözlemcinin başka bir taşıtı gördüğü hız, gözlenen taşıtın yere göre hızından gözlemcinin yere göre hızı vektörel olarak çıkarılarak bulunur: .
Üçüncü adım: R'deki gözlemci için S taşıtının bağıl hızı km/h olur. Eksi işaret −x yönünü gösterdiğinden R'deki gözlemci S'yi −x yönünde 150 km/h hızla gidiyor görür. Zıt yönlerde giden iki taşıt birbirini hız büyüklüklerinin toplamı kadar hızla görür; bu ifade doğrudur.
Yanlış seçenekler:
- "P'deki gözlemci, R taşıtını −x yönünde 50 km/h" ifadesinde çıkarma sırası ters kurulmuştur (). Doğrusu km/h, yani +x yönünde 50 km/h'tir.
- "S'deki gözlemci, P taşıtını +x yönünde 20 km/h" ifadesi zıt yönlü hızların büyüklükleri çıkarılarak bulunmuştur. Doğrusu km/h'tir.
- "R'deki gözlemci, P taşıtını −x yönünde 130 km/h" ifadesi aynı yönlü hızların toplanmasından gelir. Doğrusu km/h, yani −x yönünde 50 km/h'tir.
- "P'deki gözlemci, S taşıtını −x yönünde 60 km/h" ifadesi gözlemcinin kendi hareketini hesaba katmaz. Doğrusu km/h, yani −x yönünde 100 km/h'tir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.