Soru 1
- Tarih ve zaman
- Zor
- Öncüllü soru
- I.
Kasabaya ait kadı sicillerini, vakıf kayıtlarını ve dönemin seyahatnamelerini karşılaştırarak bilgi toplamıştır.
- II.
Kadınların mahkemeye başvurma biçimlerini bugünkü hukuk anlayışıyla ölçerek dönemi geri kalmış diye nitelendirmiştir.
- III.
Kasabadaki vergi düzenini, o yüzyılın ekonomik koşullarını ve yürürlükteki uygulamaları göz önünde tutarak yorumlamıştır.
- IV.
Bir tüccarın ailesine yazdığı tek mektuba dayanarak kasaba halkının tamamının yoksul olduğu hükmüne varmıştır.
XVIII. yüzyılda bir Anadolu kasabasında gündelik hayatı inceleyen bir araştırmacı, çalışması boyunca aşağıdaki tutumları sergilemiştir.
Bu tutumlardan hangileri tarih biliminin yöntemine uygundur?
- A
I ve II
- BDoğru cevap
I ve III
- C
III ve IV
- D
I, II ve III
- E
I, III ve IV
Doğru cevap: B
Çözüm
Birinci adım: Tarih, insanın faaliyetlerini ve eserlerini kaynaklara dayanarak inceler. Kadı sicillerini, vakıf kayıtlarını ve seyahatnameleri karşılaştırmak, bilginin farklı kaynaklarla sınanması demektir; I yönteme uygundur. İkinci adım: Tarihî bilgi kendi döneminin şartlarına göre değerlendirilir. Vergi düzenini o yüzyılın ekonomik koşulları içinde yorumlamak bu ilkeye uyar; III uygundur. Mahkemeye başvurma biçimlerini bugünün hukuk anlayışıyla ölçüp dönemi geri kalmış saymak ise günümüz değerleriyle yargılamaktır; II uygun değildir. Üçüncü adım: Tek bir mektuptan kasabanın tamamı hakkında kesin hüküm çıkarmak, kaynakların karşılaştırılması ve eleştirilmesi gereğine aykırıdır; IV uygun değildir. Yönteme uygun tutumlar I ve III'tür.
Çeldiriciler: 'I ve II' ile 'I, II ve III' bileşimleri, dönemi günümüzün ölçüleriyle yargılayan II'yi yönteme uygun sayar. 'I, III ve IV' ile 'III ve IV' bileşimleri, tek bir belgeye dayanan kesin yargıyı (IV) kabul eder; 'III ve IV' ayrıca kaynak karşılaştırmasını (I) dışarıda bırakarak kanaate dayalı bir çalışmayı onaylamış olur.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.