10 soru · YKS

AYT Tarih-1 Deneme 2 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

AYT Tarih-1 Deneme 2 cevap anahtarı ve 10 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Cevap anahtarı

Doğru cevaplar

Bir soruya dokunarak çözümüne git.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Tarih ve zaman; insanlığın ilk dönemleri ve ilk çağ uygarlıkları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir kazı raporundan: “Höyüğün en alt katmanında taş ocaklar, kömürleşmiş buğday taneleri ve kemik iğneler bulundu; yazıya ait iz yoktur.”

Bu bilgiler aşağıdakilerden hangisine dayanılarak elde edilmiştir?

  1. A

    Dönemin yazılı belgelerine

  2. B

    Kuşaktan kuşağa aktarılan destanlara

  3. C

    Maddi kültür kalıntılarına

    Doğru cevap
  4. D

    Duvar resimlerindeki betimlemelere

  5. E

    Komşu devletlerin tuttuğu yıllıklara

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda raporun, katmanda yazıya ait bir iz bulunmadığını söylediği görülür; demek ki anlatılan topluluk yazının kullanılmadığı bir dönemde, tarih öncesi çağlarda yaşamıştır. İkinci adımda bilgilerin ocak kalıntısı, tahıl tanesi ve kemik iğne gibi kazıda çıkan nesnelerden geldiği belirlenir; bu nesneler maddi kültür kalıntısıdır ve bilgi arkeolojik buluntuların incelenmesiyle elde edilmiştir.

Çeldiriciler: 'Dönemin yazılı belgelerine' seçeneği yanlıştır, çünkü katmanda yazı izi yoktur. Destanlar sözlü kaynaktır ve rapor yalnızca kazıda çıkan nesnelerden söz eder. Raporda bir duvar resmi geçmez; ocak, tahıl ve iğne sanat eseri değil gündelik yaşamın izleridir. Yıllık tutan devletler yazının kullanıldığı tarih çağlarına aittir; yazısız bir dönemi bu tür kayıtlar anlatamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Orta Çağ'da dünya; ilk ve Orta Çağ Türk dünyası (Hun, Göktürk, Uygur)
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

İlk Türk devletlerinde önemli devlet işleri toy ya da kurultay denilen mecliste görüşülürdü. Hükümdar, hatun ve boy beyleri gibi bu meclise katılanlara toygun denirdi. Yazısız hukuk kurallarının bütünü olan töre, yeni durumlar ortaya çıktığında kurultayda yeniden düzenlenebilirdi. Hükümdar da töreye uymak ve halkını doyurup giydirmekle yükümlü sayılırdı.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Hukuk kurallarının ihtiyaca göre yenilenebildiği

  2. B

    Boy beylerinin devlet yönetiminde söz sahibi olduğu

  3. C

    Önemli kararlarda danışma yoluna gidildiği

  4. D

    Hükümdarın halkın refahından sorumlu tutulduğu

  5. E

    Töre kurallarının yeni durumlara uyarlanmadığı

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adımda kurultayın yapısı belirlenir: meclise hükümdarla birlikte hatun ve boy beyleri katılmaktadır; demek ki boy beyleri yönetimde söz sahibidir ve önemli işlerde danışma yoluna gidilmektedir. İkinci adımda törenin niteliğine bakılır: töre yeni durumlar karşısında kurultayda yeniden düzenlenebildiğine göre durağan değil, değişebilen bir hukuktur. Bu yüzden törenin yeni durumlara uyarlanmadığı yargısı bilgilerle çelişir ve söylenemez.

Çeldiriciler: Hukuk kurallarının ihtiyaca göre yenilenebildiği, törenin kurultayda yeniden düzenlenebilmesinden doğrudan çıkar. Boy beylerinin söz sahibi olduğu, toygunlar arasında sayılmalarından anlaşılır. Danışma geleneği, devlet işlerinin bir mecliste görüşülmesinden çıkarılır. Hükümdarın halkı doyurup giydirmekle yükümlü olması, halkın refahından sorumlu tutulduğunu gösterir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • İslam medeniyetinin doğuşu (Hz. Muhammed, dört halife, Emevi-Abbasi)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Hicret eden bir Müslüman şunları anlatır: “Mekke'den hiçbir şey getirmeden geldik. Burada her birimiz bir Medineli Müslümanla kardeş ilan edildik; onlar evlerini ve hurmalıklarını bizimle bölüştü. Artık kimse bize hangi kabileden olduğumuzu sormuyordu.”

Bu sözlere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Kardeşliğin Mekke kervanlarıyla ticareti düzenlemek için kurulduğuna

  2. B

    Ensarın mallarını Mekke'de bırakıp göç edenler olduğuna

  3. C

    Göç edenlerin Medine'yi kısa süreli bir barınak saydığına

  4. D

    Kabile bağı yerine din bağına dayanan bir toplum düzeninin kurulmaya başlandığına

    Doğru cevap
  5. E

    Bu kardeşliğin hicretten önce Mekke'de kurulduğuna

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda anlatılan gelişme belirlenir: Mekke'den göç eden muhacirlerin her birinin Medineli Müslümanlardan, yani ensardan biriyle kardeş ilan edilmesi, hicretten sonra Medine'de gerçekleştirilen muhacir-ensar kardeşliğidir. İkinci adımda bu gelişmenin topluma ve devlet yapısına etkisi çıkarılır: ensar ev ve hurmalıklarını muhacirlerle paylaşmış, anlatıcıya göre kişinin hangi kabileden olduğu önemini yitirmiştir. Böylece Arap toplumunda belirleyici olan kabile bağlılığının yerini inanç ortaklığı almaya başlamış; Medine'de kurulan İslam devletinin temeli olan ümmet anlayışı güçlenmiştir. Bu yüzden kabile bağı yerine din bağına dayanan bir toplum düzeninin kurulmaya başladığı sonucuna ulaşılır.

Çeldiriciler: Anlatıcı ticaretten değil ev ve hurmalıkların paylaşılmasından söz eder; kardeşliği kervan ticaretine bağlamak, Medine dönemindeki düzenlemeleri yalnızca ticari amaçlı saymaktır. Mallarını Mekke'de bırakıp göç edenler muhacirdir; ensar, onları karşılayan Medineli Müslümanlardır. Ev ve toprakların paylaşılması kalıcı bir yerleşmeyi gösterir; Medine'yi kısa süreli bir barınak saymak bu paylaşımla bağdaşmaz. Kardeş ilan edilme, anlatıcının Medine'ye geldikten sonra yaşadığı bir olaydır; hicretten önce Mekke'de kurulmuş olamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Türklerin İslamiyet'i kabulü ve ilk Türk-İslam devletleri
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Gazneli Mahmut, Karahanlılarla birlikte Samanoğulları Devleti'ne son vermiş, Abbasi halifesine bağlılığını bildirmiş, sultan unvanını kullanmış ve Şii Büveyhoğullarıyla mücadele etmiştir.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A

    Bizans'a karşı Anadolu'nun kapılarını açtığına

    Doğru cevap
  2. B

    Hükümdarlığını güçlü bir unvanla vurguladığına

  3. C

    Bir Türk devletiyle ortak hareket ettiğine

  4. D

    Sünni halifeliği desteklediğine

  5. E

    Mezhep farkının siyasi rekabeti etkilediğine

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adımda metindeki icraatlar okunur: Samanoğullarına Karahanlılarla birlikte son verilmesi, Abbasi halifesine bağlılık, sultan unvanının kullanılması ve Şii Büveyhoğullarıyla mücadele. İkinci adımda her yargı bu bilgilerle sınanır. Metinde Bizans'tan ya da Anadolu'dan hiç söz edilmez; Anadolu'nun kapılarını açan gelişme Büyük Selçukluların 1071'deki Malazgirt zaferidir. Bu yüzden Gazneli Mahmut'un Bizans'a karşı Anadolu'nun kapılarını açtığı sonucuna bu bilgilerle ulaşılamaz.

Çeldiriciler: Abbasi halifesine bağlılık bildirmesi Sünni halifeliği desteklediğini gösterir. Sultan unvanını kullanması hükümdarlığını güçlü bir unvanla vurguladığına işaret eder. Samanoğullarına Karahanlılarla birlikte son vermesi bir Türk devletiyle ortak hareket ettiğini gösterir. Sünni halifeye bağlı kalıp Şii bir hanedanla mücadele etmesi, mezhep farkının siyasi rekabete yansıdığını düşündürür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Osmanlı: kuruluş ve yükseliş (1302-1595), siyaset ve ordu
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Doğu Anadolu'da ve Kuzey Irak'ta bazı toprakların Osmanlı Devleti'ne katılması

  2. II.

    Anadolu'daki Safevi tehlikesinin bir süre için ortadan kalkması

  3. III.

    Halifeliğin Osmanlı Devleti'ne geçmesi

Osmanlı Devleti ile Safevi Devleti arasında 1514 yılında yapılan Çaldıran Savaşı'nı Yavuz Sultan Selim kazanmıştır.

Aşağıdakilerden hangileri bu savaşın sonuçları arasında gösterilebilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız III

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    I ve III

  5. E

    II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda öncüllerdeki gelişmeler tek tek ilgili savaşla eşleştirilir. Çaldıran zaferiyle Doğu Anadolu'nun ve Kuzey Irak'ın bir bölümü Osmanlı topraklarına katılmış, İpek Yolu üzerindeki Tebriz de kısa bir süre için alınmıştır; birinci öncül doğrudur. Şah İsmail'in yenilmesiyle Anadolu'daki Safevi tehlikesi bir süre için ortadan kalkmıştır; ikinci öncül de doğrudur. İkinci adımda üçüncü öncül sınanır: halifelik, Mısır seferi sırasında 1517'deki Ridaniye zaferinden sonra Memlûklerin yıkılmasıyla Osmanlılara geçmiştir, Çaldıran'ın sonucu değildir. Doğru bileşim birinci ve ikinci öncüldür.

Çeldiriciler: Halifeliğin geçişini içeren bileşimler, Memlûklere karşı kazanılan zaferin sonucunu Çaldıran'a yükler. Yalnızca toprak kazanımını gören bileşim, Safevi tehlikesinin kırılmasını gözden kaçırır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Devrimler çağı, denge siyaseti (1774-1914), XIX-XX. yy sosyo-ekonomik hayat
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Kırım Savaşı'nın ardından 1856'da yapılan bir düzenlemeyle Osmanlı Devleti, Avrupa devletler hukukundan yararlanma hakkı elde etmiş ve toprak bütünlüğü büyük devletlerin güvencesine alınmıştır.

Bu gelişme aşağıdakilerden hangisiyle gerçekleşmiştir?

  1. A

    Viyana Kongresi

  2. B

    Hünkâr İskelesi Antlaşması

  3. C

    Londra Boğazlar Sözleşmesi

  4. D

    Paris Antlaşması

    Doğru cevap
  5. E

    Ayastefanos Antlaşması

Doğru cevap: D

Çözüm

Kırım Savaşı'nı sona erdiren 1856 Paris Antlaşması ile Osmanlı Devleti bir Avrupa devleti sayılmış, Avrupa devletler hukukundan yararlanma hakkı kazanmış ve toprak bütünlüğü imzacı büyük devletlerin güvencesine alınmıştır. Savaşın adı ve 1856 tarihi bu antlaşmayı tek başına belirler.

Çeldiriciler: Viyana Kongresi 1815'te Napolyon savaşlarından sonra Avrupa'nın düzenini kurmuştur ve Osmanlı bu kongreye katılmamıştır. Hünkâr İskelesi Antlaşması 1833'te Rusya ile yapılmış, Boğazları Rusya lehine düzenlemiştir. Londra Boğazlar Sözleşmesi 1841'de Boğazları uluslararası bir denetime bağlamıştır. Ayastefanos Antlaşması 1878'de 93 Harbi'nden sonra Rusya ile imzalanmış ve Osmanlı aleyhine ağır şartlar getirmiştir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Millî Mücadele (hazırlık, kongreler, cepheler, TBMM)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde Amasya'da yayımlanan bir genelgede şu düşünceler yer almıştır: “Yurdun geleceği tehlikededir ve İstanbul'daki yönetim üzerine düşen görevi yapamamaktadır. Bu durumda ülkeyi kurtaracak güç, milletin kendi iradesi ve kararlılığıdır.”

Bu ifadelerle aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığı söylenebilir?

  1. A

    Manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesi

  2. B

    Kurtuluşun millî iradeye dayandırılması

    Doğru cevap
  3. C

    Düzenli ordunun kurulmasının ilan edilmesi

  4. D

    Temsil Heyeti'nin bütün yurdu temsil etmesi

  5. E

    Saltanatın kaldırılmasının kararlaştırılması

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda belge tanınır: hazırlık döneminde Amasya'dan yayımlanan genelge Amasya Genelgesi'dir. İkinci adımda ifadenin dayandığı ilke belirlenir: İstanbul yönetiminin görevini yapamadığı söylenip kurtuluşun milletin iradesine ve kararlılığına bağlanması, millî egemenlik anlayışının ilk açık yansımasıdır. Üçüncü adımda bu ilke seçeneklerle eşleştirilir; amaçlanan, kurtuluşun millî iradeye dayandırılmasıdır.

Çeldiriciler: Manda ve himayenin reddi alıntıda geçmez; bu karar Erzurum ve Sivas kongrelerinde açıkça alınmıştır. Alıntı askerî bir örgütlenmeden söz etmez; düzenli ordu TBMM döneminde kurulmuştur. Temsil Heyeti'nin bütün yurdu temsil etmesi Sivas Kongresi'nin kararıdır. Saltanatın kaldırılması 1922'de TBMM tarafından yapılmıştır ve alıntıda böyle bir hedef yoktur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Millî Mücadele (hazırlık, kongreler, cepheler, TBMM)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Mondros Ateşkesi'nden sonra Kurtuluş Savaşı'nın örgütlenme sürecinde yayımlanan belgeler, toplanan kongreler ve yapılan görüşmeler birçok ilke sahne olmuştur.

Bu süreçle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Havza Genelgesi - İşgallerin mitinglerle protesto edilmesinin ilk kez istenmesi

  2. B

    Amasya Genelgesi - Ulusal bir kongre çağrısının ilk kez yapılması

  3. C

    Erzurum Kongresi - Manda ve himayenin ilk kez reddedilmesi

  4. D

    Sivas Kongresi - Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükûmetince ilk kez resmen tanınması

    Doğru cevap
  5. E

    Sivas Kongresi - Toplanış bakımından ulusal nitelik taşıyan ilk kongre olması

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda her gelişme, örgütlenme sürecindeki sırasına göre ilgili ilkle eşleştirilir. Havza Genelgesi halktan işgalleri mitinglerle protesto etmesini isteyerek millî bilinci uyandırmaya yönelmiştir. Amasya Genelgesi, yurdun her yerinden delegelerin katılacağı bir kongrenin Sivas'ta toplanmasını ilk kez duyurmuştur. Erzurum Kongresi'nde manda ve himaye ilk kez reddedilmiş, Sivas Kongresi ise bütün yurttan delegelerin katıldığı, toplanış bakımından ulusal ilk kongre olmuştur. İkinci adımda yanlış eşleştirme ayıklanır: İstanbul Hükûmeti, Temsil Heyeti'ni Sivas Kongresi'nde değil, ondan sonra yapılan Amasya Görüşmeleri'nde ilk kez resmen muhatap kabul etmiştir. Sivas Kongresi'nin ardından Damat Ferit Hükûmeti'nin çekilmesi Temsil Heyeti'nin bir siyasi başarısıdır, fakat resmî tanınma değildir. Bu nedenle resmî tanınmayı Sivas Kongresi'ne bağlayan eşleştirme yanlıştır.

Yanlış seçenekler: Mitinglerle protesto çağrısının Havza Genelgesi'ne bağlanması doğrudur; bunu yanlış saymak, halkı harekete geçiren ilk adımı daha sonraki belgelere yüklemektir. Ulusal kongre çağrısı Amasya Genelgesi'ne aittir; Sivas'ta toplanacak kongre bu genelgeyle duyurulmuştur. Manda ve himayenin ilk reddi Erzurum Kongresi'nde gerçekleşmiştir; bu kararı Sivas'a yüklemek iki kongrenin sırasını karıştırmaktır. Sivas Kongresi'ni ulusal ilk kongre saymak doğrudur; onu bölgesel bir toplantı sanmak, Erzurum ile Sivas'ın katılım farkını gözden kaçırmaktır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Millî Mücadele (hazırlık, kongreler, cepheler, TBMM)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Manda ve himayenin kabul edilmemesi

  2. II.

    İrade-i Milliye adlı bir gazetenin çıkarılması

  3. III.

    Ali Fuat Paşa'nın Batı Cephesi Komutanlığına atanması

Doğu illerinin temsilcileriyle toplanan Erzurum Kongresi'nde alınan kararların çoğu, kısa süre sonra yurdun farklı bölgelerinden gelen delegelerle toplanan Sivas Kongresi'nde de benimsenmiştir. Sivas'ta bunlara yeni kararlar da eklenmiştir.

Aşağıdakilerden hangileri Erzurum Kongresi'nde bulunmayıp Sivas Kongresi'nde alınan kararlar arasındadır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

    Doğru cevap
  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda her öncülün hangi kongreye ait olduğu belirlenir. Manda ve himayenin kabul edilmemesi önce Erzurum Kongresi'nde kararlaştırılmış, Sivas'ta yeniden benimsenmiştir; yani bu karar iki kongrede de vardır. İrade-i Milliye gazetesinin çıkarılması ve Ali Fuat Paşa'nın Batı Cephesi Komutanlığına getirilmesi ise Sivas Kongresi'nin kararlarıdır. İkinci adımda kökteki ölçüt uygulanır: Erzurum'da bulunmayıp yalnızca Sivas'ta alınan kararlar ikinci ve üçüncü öncüldür.

Çeldiriciler: Birinci öncülü içeren bileşimler, Erzurum'da alınıp Sivas'ta tekrarlanan bir kararı yalnızca Sivas'a ait sanır ya da bölgesel kongrenin kararını ulusal kongreye özgü sayar. Yalnızca ikinci öncülü seçmek, Batı Cephesi'ne ilişkin atamanın da Sivas'ta yapıldığını gözden kaçırarak bileşimi eksik kurar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Atatürkçülük ve Türk inkılabı (Cumhuriyet, inkılaplar, ilkeler)
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir delegenin hatıralarından: “1923 Şubatında İzmir'deki kongreye çiftçiler, tüccarlar, sanayiciler ve işçiler kendi temsilcilerini gönderdi. Salondakiler, cephede kazanılan zaferin, yerli üretim güçlenmedikçe ve ülkenin kaynakları milletin elinde olmadıkça eksik kalacağını söylüyordu.”

Bu aktarmaya göre kongre ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Cumhuriyet'in ilanından sonra toplandığına

  2. B

    Yabancı sermayeye dayalı kalkınmanın benimsendiğine

  3. C

    Tarım kesiminin temsilcileriyle sınırlı kaldığına

  4. D

    Siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla tamamlanmasının hedeflendiğine

    Doğru cevap
  5. E

    Saltanatın kaldırılmasına karar verdiğine

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda kongre tanınır: 1923 Şubatında İzmir'de farklı ekonomik kesimlerin temsilcileriyle toplanan kongre İzmir İktisat Kongresi'dir. İkinci adımda konuşulan hedef belirlenir: yerli üretimin güçlendirilmesi ve ülke kaynaklarının millete ait olması, Misak-ı İktisadi kararlarının özü olan millî ekonomi anlayışıdır. Üçüncü adımda bu hedef zaferle ilişkilendirilir: askerî zaferin ekonomide de tamamlanması gerektiği düşüncesi, siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla bütünlenmesinin hedeflendiğini gösterir.

Çeldiriciler: Kongre 1923 Şubatında toplanmıştır; Cumhuriyet ise 29 Ekim 1923'te ilan edilmiştir, yani kongre ilandan öncedir. Kaynakların milletin elinde olması vurgusu yabancı sermayeye dayalı bir kalkınma anlayışıyla bağdaşmaz. Kongreye tüccar, sanayici ve işçiler de katıldığından yalnız tarım kesimiyle sınırlı değildir. Saltanat Kasım 1922'de TBMM kararıyla kaldırılmıştır; aktarmada böyle bir siyasi karardan söz edilmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by