40 soru · YKS

AYT TDE-Sosyal-1 Deneme 2 Soruları

AYT TDE-Sosyal-1 Deneme 2 sorularının tamamı gerçek kitapçık sırasıyla: metinler, öncüller, şekiller ve seçenekler. Konular: Metin yorumlama ve anlam…

Kitapçık sırasıyla

Tüm sorular

Numaralar basılı kitapçıktakiyle aynıdır. Doğru cevabı ve çözümü görmek için “Cevap ve çözüm” bağlantısını kullan.

  • Metin yorumlama ve anlam bilgisi (paragraf, cümle, boşluk doldurma, çıkarım)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Eski haritalara bakan biri, kıyı çizgilerinin çarpıklığına çoğu zaman güler. ---- Çünkü haritacı, gidemediği kıyıları gezginlerin anlattıklarına ve kendi tahminlerine dayanarak çizmiştir. Bu yüzden o haritaları bir hata listesi gibi değil, bir çağın dünyayı nasıl gördüğünü anlatan belgeler gibi okumak gerekir.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    Bu çarpıklıklar, haritacının kıyıları yerinde ölçerken yaptığı küçük hatalardan doğar.

  2. B

    Bu nedenle o haritaları çizen ustaların işlerini özensiz yaptıkları söylenebilir.

  3. C

    Oysa bu çarpıklıklar bir özensizliğin değil, dönemin bilgisindeki sınırların ürünüdür.

  4. D

    Eski haritaların kenarlarını süsleyen deniz canavarı resimleri de ilgi çeker.

  5. E

    Eski haritalardaki kıyı çizgileri, bugün bakan birine gülünç gelebilir.

  • Metin yorumlama ve anlam bilgisi (paragraf, cümle, boşluk doldurma, çıkarım)
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

(I) Orta Çağ manastırlarında parşömen o kadar pahalıydı ki keşişler eski bir dua kitabının sayfalarını kazıyıp üzerine yeni metinler yazabiliyordu. (II) Parşömen kâğıttan daha kalın ve dayanıklı olduğu için kazınan mürekkep, yüzeyde silik izler bırakır. (III) Üzerindeki ilk yazı silinerek yeniden kullanılmış yazı malzemesine palimpsest adı verilir. (IV) Bence bu sayfalar, bir kütüphanenin raflarındaki pek çok kitaptan daha heyecan verici bir hikâye anlatır. (V) Günümüzde morötesi ışıkla yapılan incelemeler, silinmiş satırların önemli bir bölümünü yeniden okunur hâle getirmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir kavramın tanımı yapılmıştır?

  1. A

    I

  2. B

    II

  3. C

    III

  4. D

    IV

  5. E

    V

  • Metin yorumlama ve anlam bilgisi (paragraf, cümle, boşluk doldurma, çıkarım)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bilimsel dergiler uzun süre, beklenen sonucu vermeyen deneylere pek yer vermedi. Bazı editörler, olumsuz sonuçların okura yeni bir şey söylemediğini düşünüyordu. İlk bakışta mantıklı görünen bu tercih, aslında bilginin yarısını görünmez kılıyor. Bir ilacın işe yaramadığını gösteren çalışma yayımlanmadığında, başka bir laboratuvar aynı denemeyi büyük masraflarla yeniden yapabiliyor. Üstelik yalnızca başarılı sonuçların görünür olması, bir yöntemin gerçekte olduğundan daha güvenilir sanılmasına yol açıyor. Olumsuz sonuç, bir yolun çıkmaz olduğunu haber veren bir levha gibidir; o levhayı kaldırmak, sonraki yolcuyu aynı çıkmaza göndermektir.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Yayımlanmayan çalışmalar, başka laboratuvarların aynı deneyleri boşuna tekrarlamasına neden olabilir.

  2. B

    Bilimsel dergilerde yer alan sonuçların büyük kısmına güvenilmemelidir.

  3. C

    Olumsuz sonuçlar okura yeni bir bilgi sunmadığından dergilerde yer almamalıdır.

  4. D

    Bir araştırmanın değeri, başka araştırmacılarca tekrarlanabilmesine bağlıdır.

  5. E

    Olumsuz sonuç veren araştırmaların da yayımlanması, bilginin eksiksiz ve güvenilir olması için gereklidir.

  • Metin yorumlama ve anlam bilgisi (paragraf, cümle, boşluk doldurma, çıkarım)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bazı yayıncılar, klasik romanların sadeleştirilmiş baskılarının gençleri okumaya ısındırdığını savunuyor. Bu görüşte haklılık payı olduğunu kabul ediyorum; ağır bir dille karşılaşan genç okurun kitabı ilk sayfalarda bırakması sık görülen bir durum. Ancak sadeleştirme eserin dilini ve ritmini de götürdüğünde okura ulaşan şey romanın kendisi değil, özeti oluyor. Okuma listelerine özgün metnin yerine sadeleştirilmiş baskıyı koyan okulları ise anlamakta zorlanıyorum. Bana kalırsa bu baskılar, okuru bir gün asıl metne götürecek bir köprü olarak sunulduğunda anlam kazanır.

Bu parçaya göre yazarın klasik romanların sadeleştirilmiş baskılarıyla ilgili görüşü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Okuru özgün metne yönlendirdikleri ölçüde yararlıdırlar.

  2. B

    Gençleri okumaya ısındırmanın en etkili yoludurlar.

  3. C

    Eserin dilini bozdukları için yayımlanmamalıdırlar.

  4. D

    Okuma listelerinde özgün metnin yerini alabilirler.

  5. E

    Alanında uzman çevirmenlerce hazırlanmalıdırlar.

  • Metin yorumlama ve anlam bilgisi (paragraf, cümle, boşluk doldurma, çıkarım)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Şiir çevirmenleri arasında sık dile getirilen bir yakınma vardır: Bir dizeyi sözlükteki karşılıklarıyla aktardığınızda elinizde doğru ama cansız, okurda hiçbir şey kıpırdatmayan bir cümle kalır. Çünkü şiirde anlam, sözcüklerin söylediği kadar ses örgüsünde, duraklarda ve söylenmeden bırakılan yerlerde de saklıdır. Bu yüzden iyi bir şiir çevirisi, dizenin yalnızca sözünü değil nefesini de taşıyabilendir. Usta çevirmenler de işe dizeyi defalarca yüksek sesle okuyarak başlar; şairin nerede soluklandığını, nerede sustuğunu, hangi sesi neden yinelediğini dikkatle dinler, sonra kendi dilinde aynı etkiyi yaratacak sesleri sabırla arar.

Bu parçada altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Çeviriyi okurken uygun yerlerde durup soluklanmak

  2. B

    Şairin yaşamını ve dönemini de okura tanıtabilmek

  3. C

    Dizeyi çevirmeden önce defalarca yüksek sesle okumak

  4. D

    Anlamın yanında ses ve ritmin etkisini de aktarabilmek

  5. E

    Dizeyi sözlükteki karşılıklarına sadık kalarak sözcüğü sözcüğüne eksiksiz aktarmak

  • Metin yorumlama ve anlam bilgisi (paragraf, cümle, boşluk doldurma, çıkarım)
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Likenler, bir mantarla bir alg ya da siyanobakterinin birlikte yaşamasından oluşur. Mantar, alge nem tutan ve onu güneşin kurutucu etkisinden koruyan bir yapı sağlar; alg ise fotosentezle ürettiği besini mantarla paylaşır. Bu ortaklık sayesinde likenler çıplak kayalarda, kutup tundralarında, başka canlıların tutunamadığı yerlerde yaşayabilir. Kayaları yavaş yavaş aşındırarak ilk toprak katmanının oluşmasına katkıda bulunurlar. Ancak havadaki kirleticileri doğrudan emdikleri için kükürt dioksidin yoğun olduğu kent merkezlerinde kısa sürede yok olurlar; bu yüzden bilim insanları liken çeşitliliğini hava kalitesinin bir göstergesi olarak kullanır.

Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?

  1. A

    Likenlerin zorlu koşullara dayanabilmesi, iki canlının birbirine sağladığı yararlara dayanır.

  2. B

    Likenler, yaşadıkları bölgenin mevsimlerine göre renk değiştirir.

  3. C

    Likenlerdeki alg, ortaklıkta besin üretme işini üstlenir.

  4. D

    Likenlerin görülmediği bir kentte havanın kirli olduğu düşünülebilir.

  5. E

    Likenler, toprağın oluşumunun ilk evrelerinde rol oynar.

  • Divan edebiyatı: nazım şekilleri, şairler, beyit çözümleme, divan nesri
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Lebün yâkūtuna hasret gözümden kanlu yaşlar akar Hazân-ı hecr ile bülbül gibi gönlüm figān eyler

Bu beyitte divan şiirinin aşağıdaki özelliklerinden hangisi görülür?

  1. A

    Sevgili ve ayrılığın kalıplaşmış imgelerle anlatılması

  2. B

    Doğanın, şairin kendi gözlemine dayanan gerçekçi bir dille betimlenmesi

  3. C

    Hece ölçüsünün kullanılması

  4. D

    Nazım birimi olarak dörtlüğün kullanılması

  5. E

    Dönemin toplumsal aksaklıklarının açıkça eleştirilmesi

  • Şiir bilgisi: söz sanatları, ölçü-kafiye-redif, modern şiir çözümlemesi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bahar geldi, karşımda ulu dağım var Gülleri solmuş, bakımsız bağım var Bahar geldi, kuşlar döndü yuvaya Yarım kalmış, hasretli bir çağım var

Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Birinci ve üçüncü dizelerde yinelenen "bahar geldi" sözü rediftir.

  2. B

    Dize sonlarındaki "-ım" iyelik ekleri redife dâhildir.

  3. C

    "Var" sözcüğü dize sonlarında aynı görevde yinelendiği için rediftir.

  4. D

    Uyak, "dağ", "bağ" ve "çağ" sözcüklerindeki "ağ" sesleriyle kurulmuştur.

  5. E

    Üçüncü dize, uyak ve redif düzeninin dışında kalmıştır.

  • Halk edebiyatı: âşık, tekke-tasavvuf, anonim (mani, koşma, varsağı, ilahi)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Söyleyeni bilinmeyen ve bir köy düğününde derlenen tek dörtlüklük bir şiir aşağıda verilmiştir.

Dereden sular geçer Kuşlar dalını seçer Yâr gurbete gideli Gönlüm hep ağu içer

Hece sayısı ve uyak düzeni dikkate alındığında bu dörtlük aşağıdaki nazım biçimlerinin hangisiyle yazılmıştır?

  1. A

    Koşma

  2. B

    Semai

  3. C

    Mani

  4. D

    Varsağı

  5. E

    Destan

  • Halk edebiyatı: âşık, tekke-tasavvuf, anonim (mani, koşma, varsağı, ilahi)
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Harman yeri yel ister Değirmen de sel ister Sılaya dönen yolcu Yolunda bir el ister

Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Asıl söylenmek istenen son iki dizede verilmiştir.

  2. B

    Uyak düzeni aaxa biçimindedir.

  3. C

    Aşk dışında bir konuyu, gurbet ve sılayı işlemektedir.

  4. D

    Hecenin sekizli kalıbıyla söylenmiştir.

  5. E

    İlk iki dize asıl söze hazırlık niteliğindedir.

  • Halk edebiyatı: âşık, tekke-tasavvuf, anonim (mani, koşma, varsağı, ilahi)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kış başında kasabaya uğrayan gezgin bir âşık, akşam kahvehanede sazını akort etti. Çıraklığının son yılında ustası ona "Hasretî" adını vermişti. Âşık önce ustasının şiirlerini okudu, sonra kendi türküsüne geçti ve son dörtlükte bu adı anarak sözü bağladı.

Altı çizili sözde anılan, ustanın çırağına verdiği ada âşık geleneğinde ne denir?

  1. A

    Tapşırma

  2. B

    Mahlas

  3. C

    Cönk

  4. D

    Nefes

  5. E

    Ayak

  • Tiyatro ve sahne eserleri (geleneksel Türk tiyatrosu dahil)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Köy seyirlik oyunları

  2. II.

    Dram

  3. III.

    Meddah

  4. IV.

    Trajedi

Tanzimat'tan önce Anadolu'da seyirci karşısında sergilenen gösteriler yazılı bir oyun metnine dayanmazdı; kahvehane, meydan ya da köy harmanı gibi sahnesi olmayan yerlerde, kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplar üzerine doğaçlamayla sürdürülürdü.

Aşağıdaki türlerden hangileri bu niteliği taşıyan geleneksel gösteriler arasında yer alır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız III

  3. C

    I ve II

  4. D

    I ve III

  5. E

    I, III ve IV

  • İslamiyet öncesi Türk edebiyatı ve geçiş dönemi (Orhun, Kutadgu Bilig, Divanü Lügat, Dede Korkut)
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir edebiyat öğretmeni, İslamiyet öncesi Türk edebiyatının yazılı ürünlerini işlerken öğrencilerinden Orhun Irmağı vadisinde dikilmiş Köktürk anıt taşlarını araştırmalarını ister. Öğrenciler; bu taşların kimin adına ve kimin eliyle yazıldığını, hangi konuları işlediğini, nasıl bir dil ve anlatımla oluşturulduğunu, hangi yazı sistemiyle kazındığını sınıf panosuna not edecektir.

Buna göre öğrencilerin Orhun Yazıtları hakkında panoya yazacağı aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Arap harfleriyle ve aruz ölçüsüyle kaleme alınmış, mesnevi düzeninde manzum metinlerdir.

  2. B

    Kağanın ağzından halka seslenen söylev üslubuyla yazılmış, geçmişten ders çıkarmayı öğütleyen düzyazılardır.

  3. C

    Mani ve Buda öğretilerini yaymak için hazırlanmış dinî metinlerdir.

  4. D

    Uygur alfabesiyle kâğıda yazılmış, kütüphanelerde saklanarak günümüze ulaşmış belgelerdir.

  5. E

    İslami ahlakı öğütlemek amacıyla Karahanlı saray çevresinde yazılmış öğretici eserlerdir.

  • Divan edebiyatı: nazım şekilleri, şairler, beyit çözümleme, divan nesri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Divan şiirinde nazım birimi çoğunlukla beyittir. Gazel ve kaside gibi biçimler, aynı ölçü ve kafiyeyle birbirine bağlanan beyitlerden oluşur. ---- Bu nedenle bir gazelin herhangi bir beyti tek başına okunduğunda da bir bütün gibi anlaşılabilir; şiirin güzelliği çoğu kez parçanın, yani beytin kusursuzluğunda aranır.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    Ancak her beyit, anlamca kendi içinde tamamlanmış bağımsız bir birimdir.

  2. B

    Bu beyitler, birlikte okunduğunda anlam kazanan sıkı bir konu bütünlüğü kurar.

  3. C

    Bu şiirlerde ölçü olarak Türkçenin ses yapısına uygun hece ölçüsü kullanılır.

  4. D

    Beyitler, halk şiirinde olduğu gibi dörtlükler hâlinde gruplanır.

  5. E

    Divan şairleri şiirlerini divan adı verilen kitaplarda toplamıştır.

  • Divan edebiyatı: nazım şekilleri, şairler, beyit çözümleme, divan nesri
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Divan şairleri, Arapça ve Farsça sözcüklerle, bu dillerden alınan tamlamalarla örülmüş ağır bir dil kullanmıştır. Bu dil, halkın gündelik konuşmasından uzak, eğitimli bir saray ve medrese çevresine seslenir. Şair için asıl olan neyi söylediği değil, bilinen bir duyguyu nasıl söylediğidir; bu yüzden söz sanatları ustalığın ölçüsü sayılır. Şiir de bir öğüt ya da toplumsal fayda için değil, güzelliğin kendisi için yazılır.

Bu parçaya göre divan edebiyatıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Söz sanatlarını şairin ustalığının ölçüsü olarak görür.

  2. B

    Sanatı, toplumsal bir fayda gözetmeden güzellik için yapar.

  3. C

    Arapça ve Farsça tamlamalara geniş yer verir.

  4. D

    Söyleyişteki ustalığı, düşüncenin yeniliğinden önemli sayar.

  5. E

    Halkın gündelik konuşma diline yakın bir söyleyişi benimser.

  • Divan edebiyatı: nazım şekilleri, şairler, beyit çözümleme, divan nesri
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Divan şiirinde sevgilinin boyu servi, yanağı gül, dudağı ise yakut olarak anılır; âşık da gül için inleyen bülbüle benzetilir. Bu hayaller, yüzyıllar boyunca şairden şaire geçerek herkesçe bilinen birer kalıba dönüşmüştür. Bu yüzden okur, "servi" sözcüğünü gördüğünde ağacı değil, sevgilinin uzun ve düzgün boyunu anlar. Şairin ustalığı da bu ortak kalıplara yeni bir incelik katabilmesinde aranır.

Bu parçada sözü edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Mahlas

  2. B

    Beyit

  3. C

    Mazmun

  4. D

    Aruz

  5. E

    Tuyuğ

  • Divan edebiyatı: nazım şekilleri, şairler, beyit çözümleme, divan nesri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Divan şairleri uyak kurarken çoğu zaman sözcüklerin söylenişinden çok yazılışını esas alırdı. Arap harfleriyle aynı biçimde yazılan son heceler, okunuşta farklı ses verse bile uyaklı sayılırdı. Bu yüzden bugünkü harflerle okunduğunda kulağa uyumsuz gelen bazı beyit sonları, dönemin ölçütlerine göre kusursuz bir uyak örneği kabul edilirdi. Uyağın denetimi, kâğıt üzerindeki harf benzerliğine dayanıyordu.

Bu parçada sözü edilen uyak anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Kulak için kafiye

  2. B

    Redif

  3. C

    Göz için kafiye

  4. D

    Aruz ölçüsü

  5. E

    Yarım kafiye

  • Tanzimat edebiyatı
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Tanzimat'ın birinci kuşağından olan bu sanatçı, bir makalesinde halk şiirini ve konuşma dilini millî edebiyatın asıl kaynağı saymış; yıllar sonra divan şiirinden seçmeler yaptığı üç ciltlik antolojinin önsözünde ise divan şiirini övüp halk şiirini küçümsemiştir. Düşüncesiyle Batı'ya, duygusuyla Doğu'ya bağlı kalmıştır. Terkib-i bent ve terci-i bentlerinde evrenin düzenini sorgulamış, pek çok beyti atasözü gibi dilden dile dolaşmıştır. Bir sadrazamı övüyor görünerek yerdiği hicviyle de tanınır.

Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Ziya Paşa

  2. B

    Şinasi

  3. C

    Recaizade Mahmut Ekrem

  4. D

    Namık Kemal

  5. E

    Muallim Naci

  • Servet-i Fünun ve Fecr-i Âti
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Servetifünun topluluğunun başında bulunan bu şair, topluluğun öteki sanatçıları bireysel duygulara ve hayal dünyasına yönelirken dönemin baskı ortamını ve toplumsal aksaklıkları da şiirine taşımıştır. İstanbul'u kasvetli bir örtünün altında gösterdiği şiiri, yönetime yönelttiği sert eleştirilerle dikkat çeker. Aruz ölçüsünü Türkçenin söyleyişine zorlanmadan uygulamayı başarmış, cümleyi dizeden dizeye taşırarak şiire konuşma doğallığı kazandırmıştır. Çocuklar için yazdığı şiirlerle de anılır.

Bu parçada sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Cenap Şehabettin

  2. B

    Halit Ziya Uşaklıgil

  3. C

    Mehmet Akif Ersoy

  4. D

    Ahmet Haşim

  5. E

    Tevfik Fikret

  • Cumhuriyet dönemi şiiri (saf şiir, Garip, İkinci Yeni, toplumcu)
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Cumhuriyet döneminin topluluk dışında kalan şairlerinden ----, şiirlerinde büyük kentlerdeki orta sınıf insanının ev içindeki yaşamını, aile bağlarını ve gündelik kaygılarını işlemiştir. Bu yüzden edebiyat çevrelerinde "evler şairi" olarak anılır. İlk şiirlerinde ölçüye ve uyağa bağlı kalan sanatçı, sonraki yıllarda kapalı ve çağrışımlara dayanan bir söyleyişe yönelmiştir. Divan şiirinden, eski metinlerden ve mitolojiden yararlanan şairin radyo oyunları da edebiyatımızda önemli bir yer tutar.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A

    Behçet Necatigil

  2. B

    Orhan Veli Kanık

  3. C

    Necip Fazıl Kısakürek

  4. D

    Cahit Sıtkı Tarancı

  5. E

    Fazıl Hüsnü Dağlarca

  • Millî edebiyat dönemi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bu sanatçı, hikâye yazmayı bir heves olmaktan çıkarıp asıl uğraşı hâline getiren ilk yazarlarımızdandır. Selanik’te çıkan bir dergide arkadaşlarıyla birlikte, konuşulan İstanbul Türkçesinin yazı dili olması gerektiğini savunur ve bu düşünceyi kendi eserlerinde de uygular. Olaya dayanan, merak unsurunu canlı tutan, sonu çoğu zaman okuru şaşırtan hikâyeleriyle Fransız yazar Maupassant’ın çizgisinin edebiyatımızdaki en güçlü temsilcisi sayılır. Tarihten ve çocukluk anılarından seçtiği konularla, özellikle savaş yıllarında, okurunda millî bilinci uyandırmayı amaçlar.

Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Refik Halit Karay

  2. B

    Ömer Seyfettin

  3. C

    Halide Edip Adıvar

  4. D

    Reşat Nuri Güntekin

  5. E

    Yakup Kadri Karaosmanoğlu

  • Öyküleyici türler: masal, hikâye, roman, anlatım teknikleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Yirminci yüzyılın başında iki büyük savaşın ve hızlı kentleşmenin sarstığı Batı dünyasında hikâye de biçim değiştirir. Modernist yazarlar, dış dünyada olup bitenleri sırasıyla anlatmak yerine kişinin zihninden geçenlere yönelir; anılar, çağrışımlar ve iç konuşmalar metnin asıl malzemesi olur. İnsan artık iyi ya da kötü diye kolayca sınıflandırılabilen bir tip değil, çelişkileri ve kararsızlıklarıyla anlaşılması güç bir varlıktır. Olaylar birbirine sıkı sıkıya bağlanmaz, mekân ise çoğu zaman yalnızca kişinin ruh hâlini yansıtan silik bir arka plan olarak kalır.

Bu parçaya göre modernist hikâyeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Bireyin iç dünyasını anlatının merkezine aldığı

  2. B

    Savaşların sarstığı bir dönemde biçim değiştirdiği

  3. C

    İnsanı çelişkileriyle birlikte karmaşık bir varlık olarak ele aldığı

  4. D

    Olayları sırasıyla anlatma alışkanlığından uzaklaştığı

  5. E

    Olay örgüsünü ve mekânı ayrıntılarıyla ön plana çıkardığı

  • Cumhuriyet dönemi roman, hikâye ve tiyatro
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Cezaevinde geçirdiği uzun yıllar, onu Anadolu köylüsünü ve kasabalısını yakından tanımaya götürür. Serbest kaldıktan sonra yazdığı eserlerde bu insanların yoksulluğunu, ağalık düzenini ve adalet arayışını toplumcu gerçekçi bir bakışla işler. Dört uzun öyküsünü bir araya getirdiği Göl İnsanları, kendi adıyla yayımladığı ilk kitaplardandır. Sonraki yıllarda ilgisini tarihe yöneltir; Kurtuluş Savaşı yıllarını ve Osmanlı Devleti’nin kuruluşunu, Batı’dan alınmış kalıplarla değil kendi toplumumuzun gerçekliğinden yola çıkarak yorumlayan romanlar yazar.

Bu parçada tanıtılan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Orhan Kemal

  2. B

    Cevat Fehmi Başkut

  3. C

    Peyami Safa

  4. D

    Haldun Taner

  5. E

    Kemal Tahir

  • Edebî akımlar ve Batı edebiyatı (klasisizm, romantizm, realizm, natüralizm, sembolizm, fütürizm, sürrealizm)
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında önce resim sanatında ortaya çıkan bu akım, kısa sürede edebiyatı da etkiler. Bu akımı benimseyen sanatçı, nesneleri ve olayları gerçekte oldukları gibi bütün ayrıntılarıyla aktarmaya çalışmaz; onların kendi duyularında bıraktığı anlık etkiyi yansıtmayı amaçlar. Işığın, rengin ve sesin uyandırdığı geçici duygular öne çıkar; aynı manzara, günün farklı saatlerinde bambaşka biçimlerde anlatılabilir. Burada önemli olan dış dünyanın kendisi değil, o dış dünyanın sanatçının ruhunda bıraktığı izdir.

Bu açıklama aşağıdaki akımlardan hangisine aittir?

  1. A

    Ekspresyonizm

  2. B

    Realizm

  3. C

    Empresyonizm

  4. D

    Sürrealizm

  5. E

    Sembolizm

  • Tarih ve zaman; insanlığın ilk dönemleri ve ilk çağ uygarlıkları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir kazı raporundan: “Höyüğün en alt katmanında taş ocaklar, kömürleşmiş buğday taneleri ve kemik iğneler bulundu; yazıya ait iz yoktur.”

Bu bilgiler aşağıdakilerden hangisine dayanılarak elde edilmiştir?

  1. A

    Dönemin yazılı belgelerine

  2. B

    Kuşaktan kuşağa aktarılan destanlara

  3. C

    Maddi kültür kalıntılarına

  4. D

    Duvar resimlerindeki betimlemelere

  5. E

    Komşu devletlerin tuttuğu yıllıklara

  • Orta Çağ'da dünya; ilk ve Orta Çağ Türk dünyası (Hun, Göktürk, Uygur)
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

İlk Türk devletlerinde önemli devlet işleri toy ya da kurultay denilen mecliste görüşülürdü. Hükümdar, hatun ve boy beyleri gibi bu meclise katılanlara toygun denirdi. Yazısız hukuk kurallarının bütünü olan töre, yeni durumlar ortaya çıktığında kurultayda yeniden düzenlenebilirdi. Hükümdar da töreye uymak ve halkını doyurup giydirmekle yükümlü sayılırdı.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Hukuk kurallarının ihtiyaca göre yenilenebildiği

  2. B

    Boy beylerinin devlet yönetiminde söz sahibi olduğu

  3. C

    Önemli kararlarda danışma yoluna gidildiği

  4. D

    Hükümdarın halkın refahından sorumlu tutulduğu

  5. E

    Töre kurallarının yeni durumlara uyarlanmadığı

  • İslam medeniyetinin doğuşu (Hz. Muhammed, dört halife, Emevi-Abbasi)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Hicret eden bir Müslüman şunları anlatır: “Mekke'den hiçbir şey getirmeden geldik. Burada her birimiz bir Medineli Müslümanla kardeş ilan edildik; onlar evlerini ve hurmalıklarını bizimle bölüştü. Artık kimse bize hangi kabileden olduğumuzu sormuyordu.”

Bu sözlere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Kardeşliğin Mekke kervanlarıyla ticareti düzenlemek için kurulduğuna

  2. B

    Ensarın mallarını Mekke'de bırakıp göç edenler olduğuna

  3. C

    Göç edenlerin Medine'yi kısa süreli bir barınak saydığına

  4. D

    Kabile bağı yerine din bağına dayanan bir toplum düzeninin kurulmaya başlandığına

  5. E

    Bu kardeşliğin hicretten önce Mekke'de kurulduğuna

  • Türklerin İslamiyet'i kabulü ve ilk Türk-İslam devletleri
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Gazneli Mahmut, Karahanlılarla birlikte Samanoğulları Devleti'ne son vermiş, Abbasi halifesine bağlılığını bildirmiş, sultan unvanını kullanmış ve Şii Büveyhoğullarıyla mücadele etmiştir.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A

    Bizans'a karşı Anadolu'nun kapılarını açtığına

  2. B

    Hükümdarlığını güçlü bir unvanla vurguladığına

  3. C

    Bir Türk devletiyle ortak hareket ettiğine

  4. D

    Sünni halifeliği desteklediğine

  5. E

    Mezhep farkının siyasi rekabeti etkilediğine

  • Osmanlı: kuruluş ve yükseliş (1302-1595), siyaset ve ordu
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Doğu Anadolu'da ve Kuzey Irak'ta bazı toprakların Osmanlı Devleti'ne katılması

  2. II.

    Anadolu'daki Safevi tehlikesinin bir süre için ortadan kalkması

  3. III.

    Halifeliğin Osmanlı Devleti'ne geçmesi

Osmanlı Devleti ile Safevi Devleti arasında 1514 yılında yapılan Çaldıran Savaşı'nı Yavuz Sultan Selim kazanmıştır.

Aşağıdakilerden hangileri bu savaşın sonuçları arasında gösterilebilir?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız III

  3. C

    I ve II

  4. D

    I ve III

  5. E

    II ve III

  • Devrimler çağı, denge siyaseti (1774-1914), XIX-XX. yy sosyo-ekonomik hayat
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Kırım Savaşı'nın ardından 1856'da yapılan bir düzenlemeyle Osmanlı Devleti, Avrupa devletler hukukundan yararlanma hakkı elde etmiş ve toprak bütünlüğü büyük devletlerin güvencesine alınmıştır.

Bu gelişme aşağıdakilerden hangisiyle gerçekleşmiştir?

  1. A

    Viyana Kongresi

  2. B

    Hünkâr İskelesi Antlaşması

  3. C

    Londra Boğazlar Sözleşmesi

  4. D

    Paris Antlaşması

  5. E

    Ayastefanos Antlaşması

  • Millî Mücadele (hazırlık, kongreler, cepheler, TBMM)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde Amasya'da yayımlanan bir genelgede şu düşünceler yer almıştır: “Yurdun geleceği tehlikededir ve İstanbul'daki yönetim üzerine düşen görevi yapamamaktadır. Bu durumda ülkeyi kurtaracak güç, milletin kendi iradesi ve kararlılığıdır.”

Bu ifadelerle aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığı söylenebilir?

  1. A

    Manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesi

  2. B

    Kurtuluşun millî iradeye dayandırılması

  3. C

    Düzenli ordunun kurulmasının ilan edilmesi

  4. D

    Temsil Heyeti'nin bütün yurdu temsil etmesi

  5. E

    Saltanatın kaldırılmasının kararlaştırılması

  • Millî Mücadele (hazırlık, kongreler, cepheler, TBMM)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Mondros Ateşkesi'nden sonra Kurtuluş Savaşı'nın örgütlenme sürecinde yayımlanan belgeler, toplanan kongreler ve yapılan görüşmeler birçok ilke sahne olmuştur.

Bu süreçle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Havza Genelgesi - İşgallerin mitinglerle protesto edilmesinin ilk kez istenmesi

  2. B

    Amasya Genelgesi - Ulusal bir kongre çağrısının ilk kez yapılması

  3. C

    Erzurum Kongresi - Manda ve himayenin ilk kez reddedilmesi

  4. D

    Sivas Kongresi - Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükûmetince ilk kez resmen tanınması

  5. E

    Sivas Kongresi - Toplanış bakımından ulusal nitelik taşıyan ilk kongre olması

  • Millî Mücadele (hazırlık, kongreler, cepheler, TBMM)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Manda ve himayenin kabul edilmemesi

  2. II.

    İrade-i Milliye adlı bir gazetenin çıkarılması

  3. III.

    Ali Fuat Paşa'nın Batı Cephesi Komutanlığına atanması

Doğu illerinin temsilcileriyle toplanan Erzurum Kongresi'nde alınan kararların çoğu, kısa süre sonra yurdun farklı bölgelerinden gelen delegelerle toplanan Sivas Kongresi'nde de benimsenmiştir. Sivas'ta bunlara yeni kararlar da eklenmiştir.

Aşağıdakilerden hangileri Erzurum Kongresi'nde bulunmayıp Sivas Kongresi'nde alınan kararlar arasındadır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

  • Atatürkçülük ve Türk inkılabı (Cumhuriyet, inkılaplar, ilkeler)
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir delegenin hatıralarından: “1923 Şubatında İzmir'deki kongreye çiftçiler, tüccarlar, sanayiciler ve işçiler kendi temsilcilerini gönderdi. Salondakiler, cephede kazanılan zaferin, yerli üretim güçlenmedikçe ve ülkenin kaynakları milletin elinde olmadıkça eksik kalacağını söylüyordu.”

Bu aktarmaya göre kongre ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

  1. A

    Cumhuriyet'in ilanından sonra toplandığına

  2. B

    Yabancı sermayeye dayalı kalkınmanın benimsendiğine

  3. C

    Tarım kesiminin temsilcileriyle sınırlı kaldığına

  4. D

    Siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla tamamlanmasının hedeflendiğine

  5. E

    Saltanatın kaldırılmasına karar verdiğine

  • Biyoçeşitlilik, ekosistem, madde döngüleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir araştırma gemisi, aynı enlemde biri kıyıya yakın sığ sularda, diğeri kıyıdan yüzlerce kilometre uzaktaki açık denizde bulunan iki istasyonda örnekleme yapmıştır. Kıyıya yakın istasyonda plankton ve balık türü sayısının açık denizdekinden belirgin biçimde fazla olduğu belirlenmiştir.

Bu farkın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Açık denizde su sıcaklığının yıl boyunca daha düşük olması

  2. B

    Kıyı sularının akarsuların taşıdığı besin maddelerince zengin olması

  3. C

    Açık denizde tuzluluk oranının canlı yaşamını sınırlayacak kadar yüksek olması

  4. D

    Açık denizde güneş ışığının daha derinlere ulaşabilmesi

  5. E

    Kıyı sularının göllerdeki gibi durgun ve tatlı olması

  • Nüfus: piramit, nüfus politikaları, göç
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Nüfus bilimciler, toplumların tarıma dayalı yaşamdan sanayi ve hizmet ekonomisine geçerken doğum ve ölüm hızlarında yaşadığı değişimi dört evreli bir modelle inceler. Bu modelde her evrenin nüfus yapısı ve artış hızı belirgin biçimde farklılaşır.

Bu modelin evreleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    İlk evrede salgın ve kıtlıklar ölümleri yüksek tuttuğundan doğal artış düşük kalır.

  2. B

    İkinci evrede tıbbi gelişmelerle ölüm hızı gerilerken doğurganlık yüksek seyreder.

  3. C

    Üçüncü evrede kentleşmenin etkisiyle doğum hızı azalmaya başlar.

  4. D

    Doğal artış hızı, en düşük düzeyine üçüncü evrede ulaşır.

  5. E

    Son evrede doğum ve ölüm hızları düşük düzeyde birbirine yaklaşır.

  • Ekonomik faaliyetler, doğal kaynaklar, enerji, ulaşım, turizm, bölgesel kalkınma
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    I numaralı satırdaki eşleştirme

  2. II.

    II numaralı satırdaki eşleştirme

  3. III.

    III numaralı satırdaki eşleştirme

  4. IV.

    IV numaralı satırdaki eşleştirme

  5. V.

    V numaralı satırdaki eşleştirme

Türkiye'de çıkarılan bazı madenler ile bu madenlerin çıkarıldığı başlıca sahalar, tabloda her satıra bir maden ve bir saha gelecek biçimde eşleştirilmiştir.

Tablodaki eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

Tablo: beş maden ve sahası. I bor, Kırka (Eskişehir); II demir, Divriği (Sivas); III bakır, Uşak; IV krom, Guleman (Elazığ); V boksit, Zonguldak.
  1. A

    I ve II

  2. B

    I, II ve IV

  3. C

    I, III ve IV

  4. D

    II, IV ve V

  5. E

    I, II, III ve IV

  • Küresel ortam: kültür bölgeleri, medeniyetler, ticaret yolları, örgütler, gelişmişlik
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Almanya'nın Ruhr Havzası'nda taş kömürü yataklarının yakınında demir-çelik fabrikalarının kurulması

  2. II.

    Norveç'te akarsular üzerindeki santrallerden elde edilen ucuz elektrikle alüminyum üretilmesi

  3. III.

    Singapur'da liman, bankacılık ve finans hizmetlerinin ekonominin temelini oluşturması

Dünyanın farklı bölgelerinde gelişen ekonomik faaliyetlerin bir kısmı, bulundukları yerin doğal kaynaklarına bağlıdır; bir kısmı ise sermaye, teknoloji ve konum gibi beşerî etkenlerle gelişmiştir. Aşağıda bu tür ekonomik faaliyetlere üç örnek verilmiştir.

Bu ekonomik faaliyetlerden hangileri doğrudan bir doğal kaynağa dayanır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız III

  3. C

    I ve II

  4. D

    I ve III

  5. E

    II ve III

  • Küresel ortam: kültür bölgeleri, medeniyetler, ticaret yolları, örgütler, gelişmişlik
  • Orta
  • Şekilli soru

Tabloda bazı ülkelerin öne çıkan ekonomik özellikleri ile dış ticaretteki başlıca bağlantıları verilmiştir. Ülkelerden birinin adı tabloda "?" ile gösterilmiştir.

Tablodaki bilgiler dikkate alındığında "?" ile gösterilen ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Tablo: ülke, öne çıkan özellik, başlıca bağlantı. Hollanda: sera ürünleri, çiçek; Rotterdam limanı. Gizli ülke (?): demir, kömür ve yün; Doğu Asya limanları. Japonya: hammadde ithalatı; Pasifik yolları. Mısır: Süveyş Kanalı gelirleri.
  1. A

    Hollanda

  2. B

    Japonya

  3. C

    Kanada

  4. D

    Arjantin

  5. E

    Avustralya

  • Çevre ve toplum: afetler, çevre sorunları, iklim değişikliği, sürdürülebilirlik
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

İç Anadolu'daki bir ovada son otuz yılda sulak alanlar daralmış, kuyular giderek derinleştirilmiş ve yer yer obruklar oluşmaya başlamıştır. Uzmanlar bu tablonun ardında doğal ve beşerî etkenlerin birlikte işlediğini belirtmektedir.

Aşağıdakilerden hangisi bu ovadaki su sorununu artıran etkenlerden biri değildir?

  1. A

    Arıtılmış atık suyun yeşil alan sulamasında yeniden kullanılması

  2. B

    Tarla kuyularından, akiferin beslenmesini aşan miktarda su çekilmesi

  3. C

    Kış yağışlarının azalıp yaz buharlaşmasının şiddetlenmesi

  4. D

    Su isteği yüksek ürünlerin geniş alanlarda vahşi sulamayla yetiştirilmesi

  5. E

    Kent şebekelerinde kaçak ve kayıp oranının yüksek olması

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by