11 soru · YKS

AYT Coğrafya-2 Deneme 3 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

AYT Coğrafya-2 Deneme 3 cevap anahtarı ve 11 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Cevap anahtarı

Doğru cevaplar

Bir soruya dokunarak çözümüne git.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Biyoçeşitlilik, ekosistem ve madde döngüleri
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    K noktasında donmuş toprak üzerinde yosun ve likenlerin yaygın olduğu tundra biyomu bulunur.

  2. II.

    L noktasında yıl boyunca sıcak ve yağışlı koşullarda gelişen tropikal yağmur ormanı biyomu bulunur.

  3. III.

    Üç nokta arasında tür çeşitliliğinin en fazla olduğu ekosistem M noktasındadır.

Tabloda K, L, M ve N noktalarının enlem ve yükselti bilgileri verilmiş, iklim ve bitki örtüsü bilgileri gizlenmiştir. K, L ve M noktalarında yaygın olan doğal ekosistemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Tablo: K, L, M ve N noktalarının enlemi ve yükseltisi; iklim ve bitki örtüsü sütunları gizlidir. K: 71° K, 150 m; L: 1° G, 4300 m; M: 2° K, 60 m; N: 35° K, 900 m.
  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız III

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Tablodaki enlem ve yükseltilerden iklim çıkarılır. K noktası 71° kuzey enleminde ve alçak bir yerdedir; bu enlemde yaz kısa ve serin, kış çok uzun ve soğuktur, yani kutup iklimi görülür. M noktası Ekvator'a çok yakın (2° K) ve neredeyse deniz seviyesindedir; burada yıl boyu yüksek sıcaklık ve bol yağışlı ekvatoral iklim etkilidir. L noktası da Ekvator'a yakındır (1° G) ama 4300 m yükseltidedir; sıcaklık yükseldikçe yaklaşık her 100 m'de 0,5 °C düştüğünden bu noktada sıcaklık deniz seviyesine göre yaklaşık 20 °C daha düşüktür ve yüksek dağ iklimi görülür.

İkinci adım: İklime uygun biyom ve biyoçeşitlilik belirlenir. Kutup ikliminin görüldüğü K noktasında ağaç yetişmez; donmuş toprak üzerinde yosun, liken ve bodur otlardan oluşan tundra biyomu yer alır, bu yüzden I doğrudur. L noktasında düşük sıcaklık nedeniyle orman gelişemez; yüksek dağ çayırları ve çalılıklar yaygındır, bu yüzden II yanlıştır. M noktasında sıcaklık ve nem yıl boyu yüksek olduğundan tropikal yağmur ormanı gelişir; bu biyom karadaki en yüksek tür çeşitliliğine sahiptir, bu yüzden III doğrudur. Doğru ifadeler I ve III'tür.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' Ekvator'a yakın alçak M noktasına savan biyomu verilip tür çeşitliliğinin düşük sanılmasıyla bulunur; savan, kurak mevsimi belirgin olan dönencelere yakın alanlarda görülür. 'Yalnız III' 71° K enlemindeki K noktası tayga sanıldığında çıkar; tayga daha güneyde, yaklaşık 50°-65° enlemleri arasında yer alır. 'II ve III' hem K noktası tayga sanılıp hem de L noktasının yükseltisi göz ardı edildiğinde seçilir. 'I, II ve III' yalnızca enleme bakılıp 4300 m yükseltinin sıcaklığı düşürdüğü unutulduğunda seçilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Ekstrem olaylar ve gelecek çıkarımları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Küresel ısınma ve iklim değişikliği, bazı ekstrem doğa olaylarının sıklığını ve şiddetini artırmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi, iklim değişikliğiyle ilişkilendirilemeyen bir olayı ve bu olayın nedenini doğru biçimde vermektedir?

  1. A

    Sel felaketleri, uzun süren yağış azlığı ve toprak kurumasıyla oluşur.

  2. B

    Tsunami dalgaları, okyanus tabanındaki ani yer hareketleri ve deniz tabanı kaymalarıyla oluşur.

    Doğru cevap
  3. C

    Orman yangınları, bilinçsiz ateş yakma gibi insan kaynaklı etkenlerle başlar.

  4. D

    Sıcak hava dalgaları, kırsal alanlardaki tarım bölgelerinde sıcaklığın artmasıyla oluşur.

  5. E

    Heyelanlar, deprem sarsıntısının yamaç topraklarını kaydırmasıyla oluşur.

Doğru cevap: B

Çözüm

Küresel ısınma, sıcaklık ve buharlaşma dengesini değiştirerek sel, orman yangını, heyelan ve sıcak hava dalgası gibi olayların sıklığını ve şiddetini artırır. Bu nedenle her olayın hem nedenine hem de iklim değişikliğiyle bağlantısına bakmak gerekir. Sel kısa sürede düşen aşırı yağıştan, orman yangını kuraklık ve yüksek sıcaklıktan, heyelan yağışla doygunlaşan yamaç topraklarının kaymasından doğar; sıcak hava dalgası ise maksimum sıcaklığın mevsim normallerinin 3-5 derece üzerinde en az 5 gün sürmesiyle tanımlanır. Bu dört olayın üçü de iklim koşullarıyla doğrudan bağlantılıdır. Tsunami ise okyanus tabanındaki ani yer hareketleri ve deniz tabanı kaymalarıyla oluşan dev dalgalardır; iklim değişikliğiyle ilişkilendirilemez ve verilen neden doğrudur, bu yüzden doğru seçenek budur.

Çeldiriciler: Sel için verilen neden ters yazılmıştır, çünkü sel uzun süren yağış azlığıyla değil aşırı yağışla oluşur. Orman yangınını yalnızca insan kaynaklı etkenlerle açıklayan seçenek, kuraklık ve yüksek sıcaklığın yangını beslediğini gözden kaçırır. Sıcak hava dalgasını kırsal alanlara sınırlayan seçenek, bu olayın tanımının bölgeye bağlı olmadığını unutur. Heyelanı yalnızca depremle ilişkilendiren seçenek, yağışla doygunlaşan yamaçlardaki kaymayı hesaba katmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Üretim-dağıtım-tüketim ve doğal kaynaklar
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    P bölgesinde ham madde üretimi, işlenmiş ürün üretiminden fazladır.

  2. II.

    R bölgesinde işlenmiş ürün üretimi ham madde üretiminden fazladır; bu durum ham maddenin bölgede daha yüksek katma değerli bir ürüne dönüştürüldüğünü gösterir.

  3. III.

    T bölgesinde işlenmiş ürün üretimi, ham madde üretiminin yarısından fazladır.

Şekildeki tabloda dört bölgenin başlıca doğal kaynağına bağlı ham madde ve işlenmiş ürün üretim değerleri verilmiştir.

Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Tablo: P bölgesi demir cevheri, ham madde 480, işlenmiş ürün 260; R bölgesi pamuk lifi 150 ve 420; S bölgesi buğday 610 ve 580; T bölgesi kömür 300 ve 90 bin ton.
  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    Yalnız II

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, tablodaki değerleri bölgeler bazında karşılaştırmaktır. P bölgesinde ham madde üretimi 480, işlenmiş ürün üretimi 260 bin ton olduğundan I. yargı doğrudur. R bölgesinde işlenmiş ürün 420, ham madde 150 bin ton olduğundan işlenmiş ürün üretimi ham maddenin üzerindedir. T bölgesinde ise işlenmiş ürün 90, ham madde 300 bin ton olduğundan işlenmiş ürün, ham maddenin yarısı olan 150 bin tonun altında kalır; III. yargı bu nedenle yanlıştır.

İkinci adım, işlenmiş ürün üretiminin ham madde üretiminden büyük olmasının ne anlama geldiğini yorumlamaktır. Ham madde bölgede daha değerli bir ürüne dönüştürülüyorsa doğal kaynağın katma değeri bölge içinde kalır; bu nedenle II. yargı doğrudur. İki adım birlikte ele alındığında yalnızca I. ve II. yargılar doğrudur ve doğru seçenek 'I ve II' olur.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği, II. yargının katma değer yorumunun atlanmasından çıkar. 'I ve III' seçeneği, III. yargıdaki oranın ters okunup ham maddenin işlenmiş üründen küçük sayılmasıyla oluşur. 'Yalnız II' seçeneği, P bölgesindeki karşılaştırmanın hiç yapılmamasına dayanır. 'II ve III' seçeneği, I. yargının karşılaştırmasının ters okunması ile III. yargının ters okunmasının birlikte yapılmasından çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Tarım
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    1 numaralı bölge, çay yetiştiriciliği için uygun bir iklime sahiptir.

  2. II.

    4 numaralı bölgede sulama olanağı bulunduğundan pamuk tarımı yapılabilir.

  3. III.

    2 numaralı bölgede yüksek yağış ve ılıman sıcaklık, fındık yetiştiriciliğine uygun koşullar oluşturur.

Bir tarım planlama çalışmasında dört bölgenin iklim, yükselti ve sulama olanakları tablodaki gibi belirlenmiştir. Bu verilere göre aşağıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?

Dört bölgenin tablosu: 1. bölge 18,5 °C, 900 mm, 20 m, sulama yok; 2. bölge 14,0 °C, 2200 mm, 80 m, sulama yok; 3. bölge 11,0 °C, 350 mm, 1000 m, sulama yok; 4. bölge 19,0 °C, 400 mm, 450 m, sulama var.
  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

  4. D

    II ve III

    Doğru cevap
  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Tabloda dört bölgenin adı verilmemiştir; her bölge yalnızca sıcaklık, yağış, yükselti ve sulama verisiyle tanınmalıdır. 1 numaralı bölge 900 mm yağış ve 18,5 °C ortalama sıcaklıkla yazın kurak geçen Akdeniz kıyısı iklimine uyar; çay ise yağışın çok yüksek olduğu nemli Karadeniz kıyısında yetişir ve 900 mm bu koşulu karşılamadığı için I. öncül yanlıştır. 2 numaralı bölge 2200 mm yağış ve 14 °C ortalama sıcaklıkla nemli, ılıman bir Karadeniz kıyısı iklimi gösterir; fındık bu koşullarda yetişir, bu nedenle III. öncül doğrudur. 4 numaralı bölge 19 °C ortalama sıcaklık ve 400 mm yağışla yarı kurak, alçak yükseltili bir alandır; ancak sulama olanağı vardır ve pamuk sulamayla yetiştirildiği için II. öncül de doğrudur. Doğru kombinasyon II ve III'tür.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği, fındık ile zeytin bölgelerini karıştırarak III. öncülü yanlış sayan adayın işaretleyeceği cevaptır. 'I ve II' seçeneği, çay tarımını Akdeniz kıyısına verme hatasıyla I. öncülü doğru kabul eder. 'I ve III' seçeneği, sulamanın etkisini göz ardı ederek pamuk tarımını yağışa bağlı olarak imkânsız sanan adayın seçeceği kombinasyondur. 'I, II ve III' seçeneği ise ilk öncülü doğru kabul etme hatasını tekrarlar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Nüfus politikaları, şehirler ve kır yerleşmeleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir ülkede doğurganlık hızı on yıldan uzun süredir düşük seyretmekte ve nüfusun önemli bölümü 65 yaş ve üzerinde toplanmaya başlamıştır. Hükümet bu duruma karşı doğum izinlerini uzatan ve çocuk sahibi ailelere destek veren bir paket hazırlamıştır. Bu ülkenin nüfus politikasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Doğum yardımı gibi uygulamalar, nüfus artışını teşvik eden politikalar arasında sayılır.

  2. B

    Doğum oranı düşük ve nüfusu yaşlanan ülkeler, nüfus artışını hedefleyen politikalara yönelir.

  3. C

    Başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılık olan yerleşmeler kır yerleşmesi sayılır.

  4. D

    Göç yoluyla nüfus yapısını düzenleyen önlemler de nüfus politikalarının kapsamına girer.

  5. E

    Doğum sayısını sınırlayan uygulamalar, yaşlanan nüfusa sahip ülkelerde tercih edilir.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Soruda anlatılan ülkede doğurganlık düşük, nüfus yaşlanmaktadır ve hükümet doğum izni ile çocuk desteği gibi uygulamalarla doğum sayısını artırmayı hedeflemektedir. Birinci adımda bu uygulamaların nüfus artışını teşvik eden politika türüne girdiği belirlenir. İkinci adımda her ifade bu sınıflandırmayla karşılaştırılır: doğum sayısını sınırlamaya yönelik politikalar nüfus artışının yüksek olduğu ve kaynakların yetersiz kaldığı ülkelerde uygulanır, yaşlanan nüfusa sahip bir ülkede ise tersi bir tercih beklenmez. Bu nedenle 'doğum sayısını sınırlayan uygulamalar, yaşlanan nüfusa sahip ülkelerde tercih edilir' ifadesi yanlıştır.

Çeldiriciler: Doğum yardımlarının nüfus artışını teşvik eden politikalar arasında yer aldığı, doğum oranı düşük ülkelerin artış hedefli politikalara yöneldiği, göç düzenlemelerinin nüfus politikasının parçası olduğu ve tarım ile hayvancılığa dayanan yerleşmelerin kır yerleşmesi sayıldığı bilgileri doğrudur. Bu ifadeler doğru olduğu için aranan yanlış ifade değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Şehirleşme, göç, sanayi ve bölgesel kalkınma
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Kırsal alandan kentlere göçün hızlandığı bir ülkede yeni sanayi bölgeleri kurulmuş ve kent merkezleri hızla genişlemiştir. Bu nedenle şehirleşme süreci de hızlanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu şehirleşme sürecinin sonuçlarından biri değildir?

  1. A

    Kırsal nüfusun kent nüfusundan daha hızlı artması

    Doğru cevap
  2. B

    Kentlerde altyapı hizmetlerinin nüfus artışının gerisinde kalması

  3. C

    Kent çeperinde gecekondulaşmanın yaygınlaşması

  4. D

    Kentlerde çevre kirliliğinin ve hava kirliliğinin artması

  5. E

    Kent çevresindeki tarım arazilerinin yerleşime açılması

Doğru cevap: A

Çözüm

Kırsaldan kente göç, kentlerde nüfus ve yapılaşmanın büyümesi ile kırsal alanda nüfus kaybı anlamına gelir; şehirleşmenin temel süreci budur. Göç alan kent büyür, göç veren kır küçülür. Bu nedenle kırsal nüfusun kent nüfusundan daha hızlı artması, şehirleşmenin sonucu olamaz ve soru bu seçeneği ister. Çeldiriciler: Kent çeperinde gecekondulaşmanın yaygınlaşması, kentlere gelen nüfusun konut ihtiyacının planlı yerleşmeyle karşılanamamasının doğrudan sonucudur; gecekondu planlı yerleşme değildir. Kentlerde altyapı hizmetlerinin nüfus artışının gerisinde kalması, hızlı nüfus artışının bilinen bir sonucudur. Kentlerde çevre kirliliğinin ve hava kirliliğinin artması, sanayi tesisleri ile trafik yoğunluğunun kentte birikmesinden kaynaklanır. Kent çevresindeki tarım arazilerinin yerleşime açılması, kentin yayılmasıyla birlikte ortaya çıkan bir sonuçtur; bu yüzden beş seçeneğin dördü şehirleşmenin sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Kültür bölgeleri ve medeniyetler
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Dicle ve Fırat çevresinde kurulan Sümer kentleri, Mezopotamya'nın ilk yerleşik merkezleri arasında yer alır.

  2. II.

    Nil Vadisi'nde gelişen Mısır medeniyeti, Hint kültür bölgesinin ilk büyük merkezi olarak kabul edilir.

  3. III.

    Çin kültür bölgesindeki ilk büyük yerleşmeler, Sarı Irmak havzasında kurulmuştur.

Nehir havzalarında gelişen erken medeniyetler, yerleşik hayata geçişin ardından şehir yaşamını başlatmıştır. Bu medeniyetlerin kurulduğu coğrafyalar ve ilk merkezleri hakkındaki öncüller aşağıda verilmiştir. Buna göre bu öncüllerden hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız III

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    II ve III

  4. D

    Yalnız I

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Dicle ve Fırat çevresi Mezopotamya'dır ve Sümer kentleri bu bölgenin ilk yerleşik merkezleri arasındadır; I. öncül doğrudur. İkinci adım: Nil Vadisi, Afrika'daki Mısır medeniyetinin merkezidir ve Hint kültür bölgesiyle ilişkisi yoktur; II. öncül yanlıştır. Üçüncü adım: Sarı Irmak havzası Çin kültür bölgesinin ilk büyük yerleşmelerinin kurulduğu yerdir; III. öncül doğrudur. Doğru öncüller I ve III olduğundan doğru bileşim bu seçenektir. Çeldiriciler: 'Yalnız III' seçeneği I. öncülün doğruluğunun gözden kaçırılmasının sonucudur. 'II ve III' seçeneği Nil Vadisi'ni Hint kültür bölgesinin merkezi sanıp II. öncülü doğru saymanın sonucudur. 'Yalnız I' seçeneği III. öncülün doğruluğunun gözden kaçırılmasıdır. 'I, II ve III' seçeneği yanlış öncülün fark edilmemesi anlamına gelir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Hizmet sektörü, ulaşım, ticaret ve turizm
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

İki kıyı kenti arasındaki deniz mesafesi 1200 km'dir ve bu kentler arasında demiryolu bağlantısı yoktur. Bir sanayi kuruluşu 25 ton ağır makine parçasını bir hafta içinde kentlerden birinden diğerine göndermek istiyor.

Buna göre bu taşıma için en uygun ulaşım türü hangisidir?

  1. A

    Demir yolu

  2. B

    Boru hattı

  3. C

    Hava yolu

  4. D

    Karayolu

  5. E

    Deniz yolu

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Kıyı kentleri arasında 1200 km'lik uzun bir mesafe ve 25 tonluk katı bir yük birlikte düşünüldüğünde, deniz yolu iki kıyıyı doğrudan birbirine bağlayan ve ağır yükte birim maliyeti düşük kalan taşıma türüdür. Kentler arasında demiryolu bağlantısı olmadığından bu yük için en uygun seçenek deniz yoludur. Çeldiriciler: Demir yolu ağır yük için uygun bir taşıma türüdür, ancak bu kentler arasında hat bulunmadığı için kullanılamaz. Boru hattı yalnızca sıvı ve gaz taşıdığından katı bir makine parçasını taşıyamaz. Hava yolu hızlı olsa da 25 tonluk yükte birim maliyeti çok yükseldiğinden bu taşımada uygun değildir. Karayolu, 1200 km gibi uzun bir mesafede ağır yükte deniz yoluna göre daha yüksek maliyetli kaldığı için en uygun seçenek değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Jeopolitik konum, Türk kültür bölgeleri, gelişmişlik
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Türkiye'nin topraklarından geçen İstanbul ve Çanakkale boğazları, Karadeniz'i Akdeniz'e bağlayan su yolunu oluşturur. Bir coğrafya dersinde bu su yolunun ülke için taşıdığı değer ile ülkenin gelişmişlik düzeyinin nasıl ölçüldüğü tartışılmaktadır. Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Gelişmişlik, kişi başına düşen milli gelire bakılarak belirlenir.

  2. B

    Boğazın önemi, geçiş ücretlerinden elde edilen ekonomik kazançla ölçülür.

  3. C

    Boğaz konumu stratejik değer taşır; gelişmişlik eğitim ve sağlık verileriyle birlikte ölçülür.

    Doğru cevap
  4. D

    Petrol ve doğal gaz rezervine sahip olmak, ülkenin gelişmişlik düzeyini doğrudan gösterir.

  5. E

    Ülkenin jeopolitik değeri, harita üzerindeki enlem ve boylam koordinatlarından doğrudan okunur.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda, İstanbul ve Çanakkale boğazlarının Karadeniz'i Akdeniz'e bağlayan su yolunu oluşturduğu görülür; bu konum ticaret gemilerinin geçişi ve askerî güvenlik açısından stratejik bir değer taşır. İkinci adımda gelişmişlik düzeyinin tek bir veriyle değil, eğitim ve sağlık gibi göstergelerle birlikte değerlendirilerek ülkenin hangi grupta yer aldığının belirlendiği anlaşılır. Bu iki ayrımı birlikte yapan ifade doğrudur. Çeldiriciler: 'Gelişmişlik, kişi başına düşen milli gelire bakılarak belirlenir' ifadesi geliri tek ölçüt sayar; oysa gelir göstergelerden yalnızca biridir. 'Boğazın önemi, geçiş ücretlerinden elde edilen ekonomik kazançla ölçülür' ifadesi boğazın değerini yalnızca ekonomik açıdan görür; oysa boğazın asıl değeri askerî ve jeopolitik önemidir. 'Petrol ve doğal gaz rezervine sahip olmak...' ifadesi enerji kaynağını gelişmişlikle eşitler; rezerv tek başına gelişmişliği göstermez. 'Ülkenin jeopolitik değeri, harita üzerindeki enlem ve boylam koordinatlarından doğrudan okunur' ifadesi mutlak konumu jeopolitik konumla karıştırır; jeopolitik konum komşular, su yolları ve güç dengeleriyle ilgilidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Çevre sorunları, kaynak kullanımı, sürdürülebilirlik
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Balık stokları yenilenebilir bir kaynak olduğundan, hangi hızda avlanırsa avlansın tükenmez.

  2. II.

    Av miktarının üreme ve yenilenme hızına göre belirlenmesi, balık stoklarının uzun süre kullanılabilmesini sağlar.

  3. III.

    Bitki örtüsünün kaldırılması, toprağın su ve rüzgârla taşınmasını kolaylaştırarak erozyonu hızlandırır.

  4. IV.

    Asit yağmurlarının başlıca nedeni olan kükürt dioksit, küresel ısınmaya yol açan sera gazlarının da başında gelir.

Bir kıyı kentinde balıkçılık, maden atıklarının depolanması ve sanayi bacalarından çıkan gazlar birlikte tartışılmaktadır. Bu tartışmaya ilişkin aşağıdaki yargılardan hangileri doğru değildir?

  1. A

    I ve IV

    Doğru cevap
  2. B

    Yalnız I

  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    III ve IV

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Yenilenebilir kaynakların sürdürülebilirliği, kullanım hızının yenilenme hızını aşmamasına bağlıdır. I, balık stoklarının yenilenebilir olması nedeniyle hangi hızda avlanılırsa avlanılsın tükenmeyeceğini söylediği için yanlıştır. İkinci adım: II, av miktarının üreme ve yenilenme hızına göre belirlenmesinin stokları uzun süre kullanılabilir kıldığını doğru biçimde anlatır. III, bitki örtüsünün kaldırılmasının su ve rüzgârla taşınmayı kolaylaştırıp erozyonu hızlandırdığını doğru söyler. Üçüncü adım: IV, asit yağmurunun nedeni olan kükürt dioksiti küresel ısınmanın başlıca sera gazıyla karıştırdığı için yanlıştır; küresel ısınmanın başlıca nedeni karbondioksit gibi sera gazlarıdır. Yanlış yargılar I ve IV olduğundan doğru cevap I ve IV'tür. Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği IV'ün yanlışını kaçırır. 'I ve II' seçeneği doğru olan av yargısını yanlış sayar. 'II ve III' seçeneği, istenen yanlış yargıları değil doğru yargıları seçmiş olur. 'III ve IV' seçeneği doğru olan erozyon yargısını yanlış sayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • Çevre yönetimi ve ortak miras
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir ülkenin çevre yönetimi, nesli tehlike altındaki türlerin ticareti, tehlikeli atıkların sınır ötesi taşınması ve ozon tabakasının korunması konularında çok taraflı sözleşmelere taraf olmuştur. Bu sözleşmelerin amaçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    CITES, nesli tehlike altındaki türlerin uluslararası ticaretini izin belgelerine bağlar.

  2. B

    Basel Sözleşmesi, tehlikeli atıkların sınır ötesi hareketlerini denetlemeyi amaçlar.

  3. C

    Montreal Protokolü, küresel ısınmaya yol açan sera gazlarının salımını sınırlamak için hazırlanmıştır.

    Doğru cevap
  4. D

    Barselona Sözleşmesi, Akdeniz'in kirlenmesini önlemeye yönelik ortak bir çerçeve oluşturur.

  5. E

    Derin deniz tabanı ve kaynakları, insanlığın ortak mirası ilkesi uyarınca uluslararası bir rejimle yönetilir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Soru, çok taraflı çevre sözleşmelerinin amaçlarından hangisinin yanlış olduğunu istemektedir. Montreal Protokolü, 1987'de ozon tabakasını tüketen maddelerin üretiminin ve kullanımının kademeli olarak azaltılmasını hedefleyen bir sözleşmedir. Sera gazı salımlarının sınırlanması ise İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve buna bağlı Kyoto Protokolü'nün konusudur; bu nedenle Montreal Protokolü'ne sera gazı sınırlaması amacı yüklemek yanlıştır ve aranan ifade budur. Çeldiriciler: Nesli tehlike altındaki türlerin uluslararası ticaretinin izin belgelerine bağlanması CITES'in doğru kapsamıdır; onu iklim anlaşması sanan biri bu ifadeyi yanlış görebilir. Tehlikeli atıkların sınır ötesi hareketinin denetlenmesi Basel Sözleşmesi'nin temel amacıdır; atık taşımacılığını genel bir çevre konusu sanan biri bu ifadeyi de reddeder. Akdeniz'in kirlenmesinin önlenmesine yönelik ortak çerçeve Barselona Sözleşmesi'nin bölgesel amacına uygundur; bölgesel bir sözleşmeyi küresel sanmak bu ifadeyi de yanlış gösterebilir. Derin deniz tabanı kaynaklarının insanlığın ortak mirası ilkesiyle yönetilmesi Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin doğru bir hükmüdür; ortak miras kavramını yalnızca kültürel değerlere bağlayan biri bu ifadeyi de reddeder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by