Soru 1
- Biyoçeşitlilik, ekosistem ve madde döngüleri
- Orta
- Öncüllü soru
- I.
K noktasında donmuş toprak üzerinde yosun ve likenlerin yaygın olduğu tundra biyomu bulunur.
- II.
L noktasında yıl boyunca sıcak ve yağışlı koşullarda gelişen tropikal yağmur ormanı biyomu bulunur.
- III.
Üç nokta arasında tür çeşitliliğinin en fazla olduğu ekosistem M noktasındadır.
Tabloda K, L, M ve N noktalarının enlem ve yükselti bilgileri verilmiş, iklim ve bitki örtüsü bilgileri gizlenmiştir. K, L ve M noktalarında yaygın olan doğal ekosistemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
- A
Yalnız I
- B
Yalnız III
- CDoğru cevap
I ve III
- D
II ve III
- E
I, II ve III
Doğru cevap: C
Çözüm
Birinci adım: Tablodaki enlem ve yükseltilerden iklim çıkarılır. K noktası 71° kuzey enleminde ve alçak bir yerdedir; bu enlemde yaz kısa ve serin, kış çok uzun ve soğuktur, yani kutup iklimi görülür. M noktası Ekvator'a çok yakın (2° K) ve neredeyse deniz seviyesindedir; burada yıl boyu yüksek sıcaklık ve bol yağışlı ekvatoral iklim etkilidir. L noktası da Ekvator'a yakındır (1° G) ama 4300 m yükseltidedir; sıcaklık yükseldikçe yaklaşık her 100 m'de 0,5 °C düştüğünden bu noktada sıcaklık deniz seviyesine göre yaklaşık 20 °C daha düşüktür ve yüksek dağ iklimi görülür.
İkinci adım: İklime uygun biyom ve biyoçeşitlilik belirlenir. Kutup ikliminin görüldüğü K noktasında ağaç yetişmez; donmuş toprak üzerinde yosun, liken ve bodur otlardan oluşan tundra biyomu yer alır, bu yüzden I doğrudur. L noktasında düşük sıcaklık nedeniyle orman gelişemez; yüksek dağ çayırları ve çalılıklar yaygındır, bu yüzden II yanlıştır. M noktasında sıcaklık ve nem yıl boyu yüksek olduğundan tropikal yağmur ormanı gelişir; bu biyom karadaki en yüksek tür çeşitliliğine sahiptir, bu yüzden III doğrudur. Doğru ifadeler I ve III'tür.
Çeldiriciler: 'Yalnız I' Ekvator'a yakın alçak M noktasına savan biyomu verilip tür çeşitliliğinin düşük sanılmasıyla bulunur; savan, kurak mevsimi belirgin olan dönencelere yakın alanlarda görülür. 'Yalnız III' 71° K enlemindeki K noktası tayga sanıldığında çıkar; tayga daha güneyde, yaklaşık 50°-65° enlemleri arasında yer alır. 'II ve III' hem K noktası tayga sanılıp hem de L noktasının yükseltisi göz ardı edildiğinde seçilir. 'I, II ve III' yalnızca enleme bakılıp 4300 m yükseltinin sıcaklığı düşürdüğü unutulduğunda seçilir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.