Soru 1
- Modern atom teorisi ve elektron dizilimi
- Orta
- Çoktan seçmeli
Proton sayıları sırasıyla 7, 8, 9 ve 11; yükleri sırasıyla −3, −2, −1 ve +1 olan dört tanecik veriliyor. Bu tanecikler yarıçapa göre küçükten büyüğe doğru sıralandığında hangisi doğru olur?
- ADoğru cevap
Na⁺ < F⁻ < O²⁻ < N³⁻
- B
F⁻ < Na⁺ < O²⁻ < N³⁻
- C
N³⁻ < O²⁻ < F⁻ < Na⁺
- D
Na⁺ < O²⁻ < F⁻ < N³⁻
- E
N³⁻ < F⁻ < O²⁻ < Na⁺
Doğru cevap: A
Çözüm
Birinci adım: Bir taneciğin elektron sayısı, proton sayısından yük değeri çıkarılarak bulunur. Buna göre 7 protonlu ve −3 yüklü tanecikte 7 − (−3) = 10 elektron vardır. 8 protonlu ve −2 yüklü tanecikte 8 + 2 = 10, 9 protonlu ve −1 yüklü tanecikte 9 + 1 = 10, 11 protonlu ve +1 yüklü tanecikte 11 − 1 = 10 elektron bulunur. Dört taneciğin de 10 elektronu olduğundan izoelektroniktirler. İkinci adım: Elektron sayıları eşit olduğunda elektron bulutları aynı ölçüde itiştiği için yarıçapı belirleyen fark çekirdeğin çekim gücüdür. Proton sayısı arttıkça çekirdek elektronları daha güçlü çeker ve tanecik küçülür. Proton sayıları 7 < 8 < 9 < 11 olduğundan yarıçap en çok 7 protonlu tanecikte, en az 11 protonlu tanecikte olur: N³⁻ > O²⁻ > F⁻ > Na⁺. Küçükten büyüğe sıralama Na⁺ < F⁻ < O²⁻ < N³⁻ biçiminde kurulur.
Çeldiriciler: 'N³⁻ < O²⁻ < F⁻ < Na⁺' sıralaması, proton sayısı büyük olanın yarıçapının da büyük olduğu varsayımından çıkar; oysa çekirdek yükü arttıkça yarıçap küçülür. 'F⁻ < Na⁺ < O²⁻ < N³⁻' sıralamasında Na⁺ ile F⁻ yer değiştirmiştir; Na⁺ iyonunun 11 protonu, F⁻ iyonunun 9 protonundan daha güçlü çeker, bu yüzden Na⁺ daha küçüktür. 'Na⁺ < O²⁻ < F⁻ < N³⁻' sıralamasında O²⁻ ile F⁻ ters yerleştirilmiştir; F⁻ 9 protonla O²⁻ nin 8 protonundan daha güçlü çekildiğinden F⁻ daha küçüktür. 'N³⁻ < F⁻ < O²⁻ < Na⁺' sıralaması Na⁺ katyonunu en büyük tanecik saymaktan çıkar; oysa Na⁺ iyonu 11 protonla en güçlü çekirdek çekimine sahip olduğu için en küçük tanecik olmalıdır.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.