40 soru · YKS

AYT Sosyal-2 Deneme 3 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

AYT Sosyal-2 Deneme 3 cevap anahtarı ve 40 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Tarih ve zaman
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Güneş yılına dayanan takvimlerde yıl, Dünya'nın Güneş çevresindeki bir dolanımının süresine eşittir.

  2. II.

    Ay yılına dayanan takvimlerde yıl, Güneş'in burçlar arasındaki görünür hareketine göre sayılır.

  3. III.

    Tarih çağı, yazının bulunuşuyla başlayan dönem olarak kabul edilir.

Bir ders kitabındaki takvim bölümünde şu tanım yer almaktadır:

“Bir takvim sisteminde yılın uzunluğu, sayımın dayandığı gök cisminin döngüsüne göre belirlenir.”

Bu tanıma ve tarih çağlarının ayrımına göre aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    I ve II

  4. D

    Yalnız III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda takvimin yılı hangi gök olayına göre ölçtüğünü belirleriz. Ay yılına dayanan takvimde yıl Ay evrelerinin tekrarıyla sayılır; Güneş yılına dayanan takvimde ise yıl Dünya'nın Güneş çevresindeki dolanımının süresine eşittir. Bu nedenle I doğrudur. II ise Güneş'in burçlar arasındaki hareketini ay yılının ölçütü gibi gösterdiği için yanlıştır. İkinci adımda çağ ayrımına bakarız: Tarih çağı yazının bulunuşuyla başladığından III doğrudur. Doğru yargılar I ve III olduğu için doğru seçenek, bu ikisini birlikte veren seçenektir. 'Yalnız I' seçeneği, III'ün doğrulanmadan bırakılmasından; 'I ve II' seçeneği, ay yılı ile güneş yılının karıştırılmasından; 'Yalnız III' seçeneği, güneş yılı tanımının yanlış elenmesinden; 'I, II ve III' seçeneği ise yanlış yargının doğru sayılmasından doğar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • İlk ve Orta Çağlarda Türk dünyası
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir tarih kulübünde, eski Türk devletlerinde yeni bir hükümdarın seçilmesi konuşuluyor. Tartışmada hükümdarın kut sahibi olup olmadığı ve büyük kararların hangi meclisle alındığı soruluyor. Buna göre eski Türk devletlerinde kut ve kurultaya ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Kurultay, dinî bayramlarda ibadeti düzenleyen ve yasama yetkisi bulunmayan bir toplantıdır.

  2. B

    İkili teşkilat, merkezden atanan valilerin yönettiği Osmanlı eyalet sisteminin aynısıdır.

  3. C

    Hükümdar, töreyi kendi isteğiyle değiştirerek kutu dilediği bir kişiye devredebilir.

  4. D

    Kut anlayışı, tarıma ve kent yaşamına dayanan yerleşik halkın siyasi geleneğidir.

  5. E

    Kut, hükümdarda bulunan ilahi bir talihtir; kurultay boy beylerinin katıldığı karar meclisidir.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Kut, Türk devlet geleneğinde hükümdarda bulunduğuna inanılan ilahi talihtir ve hükümdarlığın meşruiyetinin dayanağıdır. Kurultay ise boy beylerinin katıldığı, hükümdar seçimi, savaş ve barış gibi büyük kararların alındığı bir meclistir; dinî bir toplantı değildir. Kurultayı dinî bayram düzenleyen bir toplantı saymak, bu meclisin siyasi işlevini görmezden gelir. İkili teşkilatı Osmanlı eyalet sistemiyle özdeşleştirmek ise iki farklı dönemin kurumunu karıştırmak demektir. Kutun yerleşik halkın geleneği sayılması, onu bozkır kültürünün dışına taşır; töreyi hükümdarın keyfî olarak değiştirebileceğini düşünmek de geleneğin bağlayıcılığını ortadan kaldırır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Beylikten devlete Osmanlı siyaseti (1302-1453)
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Rumeli’de ele geçirilen topraklara Türkmenlerin yerleştirilmesi, iskân politikasının bir parçasıdır.

  2. II.

    Fetret Devri, Ankara Savaşı’ndan (1402) önce yaşanmış bir dönemdir.

  3. III.

    Varna Savaşı ile II. Kosova Savaşı, II. Murat döneminde gerçekleşmiştir.

Beylikten devlete geçiş sürecinde Osmanlı Beyliği’nin uyguladığı siyasetlere ilişkin I, II ve III numaralı açıklamalar verilmiştir. Bu açıklamalardan hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    II ve III

  4. D

    I ve III

    Doğru cevap
  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda her öncül kendi dönemiyle sınanır. I. öncül Türkmenlerin Rumeli’ye yerleştirilmesini anlatır; bu iskân politikasının bir parçasıdır, dolayısıyla doğrudur. II. öncül Fetret Devri’ni Ankara Savaşı’ndan (1402) önceye koyar; oysa bu dönem Yıldırım Beyazıt’ın Timur’a yenilip esir düşmesinden sonra, oğulları arasındaki taht mücadelesiyle başlar, bu yüzden yanlıştır. III. öncül Varna (1444) ve II. Kosova (1448) savaşlarını II. Murat’a bağlar; bu savaşlar onun saltanatında gerçekleşmiştir, doğrudur. İkinci adımda doğru çıkan öncülleri içeren seçenek aranır: doğru öncüller I ve III olduğundan doğru seçenek I ve III’tür. Yalnız I seçeneği üçüncü öncüldeki II. Murat dönemini dışarıda bırakan eksik okumadır. I ve II ile II ve III seçenekleri, tarih sırası karışan ikinci öncülü doğru kabul eder. I, II ve III seçeneği ise üç öncülü de doğru saymanın sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Sultan ve Osmanlı merkez teşkilatı
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Osmanlı Divan-ı Hümayun üyelerinden birine, padişah adına yabancı devlet yöneticilerine gönderilecek mektupların kaleme alınması ve Divan’ın dış yazışmalarının yürütülmesi görevi verilmiştir.

Bu görevi üstlenen Divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Defterdar

  2. B

    Reisülküttab

    Doğru cevap
  3. C

    Kazasker

  4. D

    Nişancı

  5. E

    Sadrazam

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım, Divan-ı Hümayun üyelerinin görev alanlarını ayırt etmektir: mali işler, ilmiye, tuğra ve yazışma ayrı üyelere aittir. İkinci adım, alıntıdaki görevin dış yazışmaları ve padişah adına mektup kaleme almayı kapsadığını görüp bu işin kime ait olduğunu bulmaktır; kalemin başı olan reisülküttab yabancı devletlerle yazışmayı yürütür, bu nedenle doğru cevap Reisülküttab’tır.

Çeldiriciler: Defterdar, Divan’ın mali işlerinden sorumludur; yabancı yazışma görevi yoktur. Bu seçenek mali görev ile yazışma görevinin karıştırılmasından doğar. Kazasker, ilmiye sınıfının başıdır ve yargı ile ulema işlerine bakar; yazışma yetkisi taşımaz. Nişancı, fermanlara tuğra çekerek resmiyet kazandırır; mektup kaleme almakla bu görev aynı değildir. Bu seçenek tuğra işinin yazışma ile karıştırılmasından doğar. Sadrazam, devletin en üst yürütme görevlisidir; yazışmaları bizzat yürüten üye değildir, bu yetki genişliği ile karıştırılmamalıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Dünya gücü Osmanlı (1453-1595)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Osmanlı Devleti 1453'te İstanbul'u fethederek Bizans İmparatorluğu'na son vermiştir. Bu fetihten sonra Osmanlı Devleti'nin siyasi alanında ortaya çıkan sonuçlardan hangisi doğrudur?

  1. A

    Başkenti Edirne'den İstanbul'a taşıyarak Doğu Roma'nın siyasi mirasına sahip çıkmıştır.

    Doğru cevap
  2. B

    Ortaçağ'ın başlangıcını oluşturan bir dönüm noktası olmuştur.

  3. C

    Avrupalıların Hint Okyanusu'na giden deniz yollarını aramasını doğrudan başlatmıştır.

  4. D

    Yabancı devletlere ticari ayrıcalık tanıyan kapitülasyon sisteminin ilk örneğini oluşturmuştur.

  5. E

    Osmanlı ordusunun Rumeli'ye ilk kez bu fetihle geçtiği bir gelişme olmuştur.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: 1453'te Bizans İmparatorluğu'nun ortadan kalkmasıyla Osmanlı Devleti, Doğu Roma'nın siyasi mirasını üstlenmiş ve bu iddiasını Fatih'in Kayser-i Rum unvanını kullanmasıyla ortaya koymuştur. İkinci adım: Bu mirası sahiplenmenin doğal sonucu olarak Osmanlı başkenti Edirne'den İstanbul'a taşınmış ve devletin siyasi merkezi bu şehirde kurulmuştur. Bu iki sonucu birlikte veren seçenek doğru cevaptır.

Çeldiriciler: 'Ortaçağ'ın başlangıcını oluşturan bir dönüm noktası olmuştur.' ifadesi yanlıştır; 1453, Ortaçağ'ın sona erdiği tarih olarak kabul edilir. 'Avrupalıların Hint Okyanusu'na giden deniz yollarını aramasını doğrudan başlatmıştır.' ifadesi yanlıştır; coğrafi keşifler fetihten önce başlamış ve kendi dinamikleriyle gelişmiş bir süreçtir. 'Yabancı devletlere ticari ayrıcalık tanıyan kapitülasyon sisteminin ilk örneğini oluşturmuştur.' ifadesi yanlıştır; yabancı tüccarlara ayrıcalık tanınması fetihten önceki dönemlere uzanır. 'Osmanlı ordusunun Rumeli'ye ilk kez bu fetihle geçtiği bir gelişme olmuştur.' ifadesi yanlıştır; Osmanlı'nın Rumeli'ye ilk geçişi 1354'te Çimpe Kalesi'nin alınmasıyla gerçekleşmiştir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Devrimler çağında değişen devlet-toplum ilişkileri
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Fransız İhtilali'nin yaydığı eşitlik ve milliyetçilik düşünceleri, Balkanlar'daki gayrimüslim tebaa arasında ayrılıkçı hareketleri güçlendirmişti. Buna karşı ilan edilen Islahat Fermanı'nın amacı hangisidir?

  1. A

    Tebaa arasında hukuk eşitliği sağlayarak devlet bütünlüğünü korumak

    Doğru cevap
  2. B

    Merkezî yönetimi zayıflatarak yerel meclislere geniş yetki vermek

  3. C

    Milletleri dinlerine göre ayrı kurallarla yönetmeyi sürdürmek

  4. D

    Fransız İhtilali'nin düşüncelerini bastırarak eski düzeni korumak

  5. E

    Padişahın yetkilerini anayasal meclisle sınırlamak

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Fransız İhtilali'nin yaydığı eşitlik ve milliyetçilik fikirleri, Osmanlı'daki gayrimüslim topluluklara ulusal bağımsızlık fikrini taşımış, özellikle Balkanlar'da ayrılıkçı hareketleri canlandırmıştır. İkinci adım: Bu hareketler devletin toprak bütünlüğünü tehdit ettiğinden yönetimin, ayrılıkçılığın kaynağı olan eşitsizlik şikâyetine yanıt araması gerekir. Üçüncü adım: Islahat Fermanı (1856) tebaanın hukuk önünde eşitliğini ilan ederek gayrimüslimlerin ayrılıkçı hareketlere yönelmesini önlemeyi ve devletin bütünlüğünü korumayı amaçlamıştır. Bu nedenle doğru yanıt, tebaa arasında hukuk eşitliği sağlayarak devlet bütünlüğünü korumak ifadesidir.

Çeldiriciler: 'Milletleri dinlerine göre ayrı kurallarla yönetmeyi sürdürmek' eşitlik ilkesinin tam tersini savunduğu için yanlıştır; ferman, eşitsizliği kaldırmaya yöneliktir. 'Merkezî yönetimi zayıflatarak yerel meclislere geniş yetki vermek' seçeneği, merkezî gücü pekiştirme yönündeki reform anlayışına aykırıdır; ademimerkeziyetçilik bu dönemde devletin bütünlüğüne tehdit olarak görülmüştür. 'Fransız İhtilali'nin düşüncelerini bastırarak eski düzeni korumak' seçeneği, fermanın tebaaya eşit haklar tanıyan yapısıyla bağdaşmaz. 'Padişahın yetkilerini anayasal meclisle sınırlamak' seçeneği, 1876'da ilan edilen Kanun-i Esasi'nin amacını anlatır; ferman bu nitelikte bir anayasal düzenleme değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • 20. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti ve dünya
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli
  1. yüzyıl başında Osmanlı aydınları arasında tartışılan siyasi düşünce akımlarından hangisi, Müslüman halkların dinî bağ etrafında birliğini temel almıştır?
  1. A

    İslamcılık

    Doğru cevap
  2. B

    Batıcılık

  3. C

    Osmanlıcılık

  4. D

    Türkçülük

  5. E

    Ademimerkeziyetçilik

Doğru cevap: A

Çözüm

İslamcılık, Müslüman halkların ortak din ve hilafet bağı altında birleşmesini savunan akımdır; II. Abdülhamid döneminde Panislamizm adıyla devlet politikasına dönüşmüştür. Osmanlıcılık, dinden bağımsız olarak bütün tebaanın eşit vatandaşlık bağıyla birleşmesini hedeflediği için dinî bağı temel almaz. Türkçülük ortak dil ve kültürle ayrılan Türk milletini, Batıcılık ise Batı medeniyetine yönelik modernleşmeyi öne çıkarır; ademimerkeziyetçilik ise yetkinin merkezden yerel birimlere devredilmesini savunur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Millî Mücadele
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Mondros Ateşkes Antlaşması’yla Osmanlı ordusu küçültülmüştür. Bu koşullarda kurulan Kuvâ-yi Millîye birlikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Mondros Ateşkes Antlaşması’nın tek bir maddesini uygulamak için kurulmuştur.

  2. B

    Mevcut cemiyetlerin siyasi faaliyetlerini denetlemek amacıyla kurulmuştur.

  3. C

    TBMM’nin aldığı bir kararla, merkezî ordunun yerini almak üzere kurulmuştur.

  4. D

    Düzenli ordunun yetişemediği bölgelerde işgale karşı direnişi sürdürmek için kurulmuştur.

    Doğru cevap
  5. E

    İşgal başlamadan önce yerel asayişi sağlamak amacıyla kurulmuştur.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Mondros Ateşkes Antlaşması’yla Osmanlı ordusu küçültüldüğünden düzenli ordu, işgal altındaki her bölgeye yetişemez hâle gelir. İkinci adım: bu boşluğu yerel halktan oluşan silahlı birlikler doldurur ve işgale karşı direnişi sürdürmek amacıyla Kuvâ-yi Millîye kurulur. Doğru seçenek bu iki adımın sonucunu verir. “Mondros Ateşkes Antlaşması’nın tek bir maddesini uygulamak” ifadesi yanlıştır, çünkü birlikler bir antlaşma maddesinin uygulaması için değil işgale karşı savunma için kurulmuştur. “TBMM’nin aldığı bir kararla” ifadesi yanlıştır, çünkü Kuvâ-yi Millîye TBMM açılmadan önce, 1919’da oluşmuştur. “Mevcut cemiyetlerin siyasi faaliyetlerini denetlemek” ifadesi yanlıştır, çünkü amaç denetim değil savunmadır. “İşgal başlamadan önce yerel asayişi sağlamak” ifadesi yanlıştır, çünkü kuruluş işgal sonrasında ortaya çıkan ihtiyaca yanıt verir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Millî Mücadele
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir kongre bildirgesinde şu ifadeler yer almaktadır:

“Halkın seçtiği temsilciler, ülkenin geleceğini bir yabancı devletin vesayetine bırakmamak için bir araya gelmiştir; alınan kararlar milletin adına ve onun iradesiyle yürürlüğe konulacaktır.”

Bu ifadelerin dayandığı temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Laiklik

  2. B

    Milli egemenlik

    Doğru cevap
  3. C

    Halkçılık

  4. D

    Yasama yetkisi ayrılığı

  5. E

    Cumhuriyetçilik

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: bildirgede kararların halkın seçtiği temsilciler tarafından ve milletin adına alındığı belirtilir; yönetimin kaynağının millet olduğu böylece görülür. İkinci adım: kaynağı millette olan bu yönetim anlayışı milli egemenlik ilkesidir, çünkü egemenlik bir hanedanda ya da yabancı bir devlette değil millettedir. “Halkçılık” ifadesi yanlıştır, çünkü halkçılık toplumdaki sınıf ayrıcalıklarını kaldırma ilkesidir; bildirgedeki vurgu kararın kimin adına alındığıdır. “Yasama yetkisi ayrılığı” ifadesi yanlıştır, çünkü kuvvetler ayrılığı yetkinin bölüşülmesini anlatır; bildirgede ise yetkinin kaynağı öne çıkar. “Laiklik” ifadesi yanlıştır, çünkü din ile devlet işlerinin ayrılmasına dair bir ifade yoktur. “Cumhuriyetçilik” ifadesi yanlıştır, çünkü devlet biçimi tartışılmaz; ifade yönetimin kaynağına odaklanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Atatürkçülük ve Türk inkılabı
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Dinî esaslara dayanan mahkemeler kaldırılmış; evlilik ve miras işlemleri, yeni çıkarılan bir kanunla devletin yasalarına bağlanmıştır.

Bu hukuk düzenlemesinin dayandığı Atatürk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Devletçilik

  2. B

    Milliyetçilik

  3. C

    İnkılapçılık

  4. D

    Cumhuriyetçilik

  5. E

    Laiklik

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adımda düzenlemenin sonucu belirlenir: dinî esaslara dayanan mahkemeler kaldırılmış, evlilik ve miras işlemleri devletin çıkardığı yasalara bağlanmıştır; hukuk düzeni dinî kurallardan ayrılmıştır. İkinci adımda bu sonuç, dinî kuralların devlet işlerinden ayrılmasını öngören laiklik ilkesiyle eşleştirilir. Üçüncü adımda çeldiriciler elenir: 'devletin yasaları' ifadesi devletçilikle karıştırılabilir, ancak devletçilik devletin ekonomiye müdahalesini anlatır; burada söz konusu olan bir hukuk değişikliğidir. Bu nedenle doğru ilke laikliktir.

Çeldiriciler: 'Devletçilik' seçeneği, devletin yasalarına bağlanma ifadesinden dolayı akla gelir; ancak ekonomideki devlet müdahalesini anlatır. 'Milliyetçilik' seçeneği ortak dil ve kültür etrafındaki ulusal birliği anlatır; din ile hukuk arasındaki ayrımı anlatmaz. 'İnkılapçılık' seçeneği her yeniliğe uygulanabilen genel bir tutumdur, belirli bir ilkeyi göstermez. 'Cumhuriyetçilik' seçeneği yönetim biçimine ilişkindir; bu düzenleme yönetim biçimini değil, hukuk düzeninin dinî kurallardan ayrılmasını anlatır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 11

  • II. Dünya Savaşı sürecinde Türkiye ve dünya
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye, dış politikada dengeli bir tutum izlemeye çalışırken iç ekonomide de önemli güçlüklerle karşılaşmış ve bu dönemde zor kararlar almak zorunda kalmıştır.

Bu dönemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Türkiye, 1939’da İngiltere ve Fransa ile imzaladığı ittifaka rağmen savaşa hemen katılmamıştır

  2. B

    Varlık Vergisi, 1942’de savaş ekonomisinin yükünü artırmak amacıyla çıkarılmış ve ağırlıklı olarak gayrimüslim vatandaşlara uygulanmıştır

  3. C

    Türkiye, savaşın son aylarında, 1945 Şubat’ında Almanya ve Japonya’ya karşı savaş ilan etmiştir

  4. D

    Savaş yıllarında Türkiye, ekonomik güçlüklerini aşmak amacıyla Marshall Planı kapsamında ABD’den yardım almıştır

    Doğru cevap
  5. E

    Savaş sona erdikten sonra 1947’de açıklanan Truman Doktrini, Türkiye’nin Sovyet tehdidine karşı ABD ile ilişkilerini yakınlaştırmıştır

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, her ifadeyi savaşın seyrine yerleştirmektir. Türkiye, 19 Ekim 1939’da İngiltere ve Fransa ile ittifak anlaşması imzalamış, buna rağmen savaşa hemen girmemiş ve 23 Şubat 1945’te Almanya ve Japonya’ya savaş ilan etmiştir. Varlık Vergisi 1942’de, Truman Doktrini ise savaşın bitişinden sonra 1947’de açıklanmıştır. İkinci adım, bu zaman çizgisine uymayan ifadeyi bulmaktır: Marshall Planı 1948’de uygulanmaya başlamış bir yardım programıdır; savaş yıllarında Türkiye’nin bu plandan yardım alması mümkün değildir. Bu nedenle yanlış ifade, Marshall Planı’nı savaş yıllarına bağlayan ifadedir.

Çeldiriciler: İttifak anlaşmasının hemen savaş anlamına geldiğini düşünen öğrenci, ittifaka rağmen savaşa hemen katılmadığını belirten ifadeyi yanlış görür; oysa Türkiye 1939 anlaşmasına rağmen 1945’e kadar savaşın dışında kalmıştır. Varlık Vergisi’ni savaş dışı bir döneme koyan öğrenci, 1942 tarihli ve savaş ekonomisiyle ilgili ifadeyi yanlış sanar; bu ifade doğrudur. Savaşa girişi yanlış bir tarihe koymak, 1945 Şubat’ındaki savaş ilanını içeren ifadeyi yanlış gösterir; bu ifade de doğrudur. Truman Doktrini’ni savaş içi bir gelişme sanmak, savaş sonrası 1947 tarihli ifadeyi yanlış gösterir; bu ifade de doğrudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 12

  • Biyoçeşitlilik, ekosistem ve madde döngüleri
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    K noktasında donmuş toprak üzerinde yosun ve likenlerin yaygın olduğu tundra biyomu bulunur.

  2. II.

    L noktasında yıl boyunca sıcak ve yağışlı koşullarda gelişen tropikal yağmur ormanı biyomu bulunur.

  3. III.

    Üç nokta arasında tür çeşitliliğinin en fazla olduğu ekosistem M noktasındadır.

Tabloda K, L, M ve N noktalarının enlem ve yükselti bilgileri verilmiş, iklim ve bitki örtüsü bilgileri gizlenmiştir. K, L ve M noktalarında yaygın olan doğal ekosistemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Tablo: K, L, M ve N noktalarının enlemi ve yükseltisi; iklim ve bitki örtüsü sütunları gizlidir. K: 71° K, 150 m; L: 1° G, 4300 m; M: 2° K, 60 m; N: 35° K, 900 m.
  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız III

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Tablodaki enlem ve yükseltilerden iklim çıkarılır. K noktası 71° kuzey enleminde ve alçak bir yerdedir; bu enlemde yaz kısa ve serin, kış çok uzun ve soğuktur, yani kutup iklimi görülür. M noktası Ekvator'a çok yakın (2° K) ve neredeyse deniz seviyesindedir; burada yıl boyu yüksek sıcaklık ve bol yağışlı ekvatoral iklim etkilidir. L noktası da Ekvator'a yakındır (1° G) ama 4300 m yükseltidedir; sıcaklık yükseldikçe yaklaşık her 100 m'de 0,5 °C düştüğünden bu noktada sıcaklık deniz seviyesine göre yaklaşık 20 °C daha düşüktür ve yüksek dağ iklimi görülür.

İkinci adım: İklime uygun biyom ve biyoçeşitlilik belirlenir. Kutup ikliminin görüldüğü K noktasında ağaç yetişmez; donmuş toprak üzerinde yosun, liken ve bodur otlardan oluşan tundra biyomu yer alır, bu yüzden I doğrudur. L noktasında düşük sıcaklık nedeniyle orman gelişemez; yüksek dağ çayırları ve çalılıklar yaygındır, bu yüzden II yanlıştır. M noktasında sıcaklık ve nem yıl boyu yüksek olduğundan tropikal yağmur ormanı gelişir; bu biyom karadaki en yüksek tür çeşitliliğine sahiptir, bu yüzden III doğrudur. Doğru ifadeler I ve III'tür.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' Ekvator'a yakın alçak M noktasına savan biyomu verilip tür çeşitliliğinin düşük sanılmasıyla bulunur; savan, kurak mevsimi belirgin olan dönencelere yakın alanlarda görülür. 'Yalnız III' 71° K enlemindeki K noktası tayga sanıldığında çıkar; tayga daha güneyde, yaklaşık 50°-65° enlemleri arasında yer alır. 'II ve III' hem K noktası tayga sanılıp hem de L noktasının yükseltisi göz ardı edildiğinde seçilir. 'I, II ve III' yalnızca enleme bakılıp 4300 m yükseltinin sıcaklığı düşürdüğü unutulduğunda seçilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 13

  • Ekstrem olaylar ve gelecek çıkarımları
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Küresel ısınma ve iklim değişikliği, bazı ekstrem doğa olaylarının sıklığını ve şiddetini artırmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi, iklim değişikliğiyle ilişkilendirilemeyen bir olayı ve bu olayın nedenini doğru biçimde vermektedir?

  1. A

    Sel felaketleri, uzun süren yağış azlığı ve toprak kurumasıyla oluşur.

  2. B

    Tsunami dalgaları, okyanus tabanındaki ani yer hareketleri ve deniz tabanı kaymalarıyla oluşur.

    Doğru cevap
  3. C

    Orman yangınları, bilinçsiz ateş yakma gibi insan kaynaklı etkenlerle başlar.

  4. D

    Sıcak hava dalgaları, kırsal alanlardaki tarım bölgelerinde sıcaklığın artmasıyla oluşur.

  5. E

    Heyelanlar, deprem sarsıntısının yamaç topraklarını kaydırmasıyla oluşur.

Doğru cevap: B

Çözüm

Küresel ısınma, sıcaklık ve buharlaşma dengesini değiştirerek sel, orman yangını, heyelan ve sıcak hava dalgası gibi olayların sıklığını ve şiddetini artırır. Bu nedenle her olayın hem nedenine hem de iklim değişikliğiyle bağlantısına bakmak gerekir. Sel kısa sürede düşen aşırı yağıştan, orman yangını kuraklık ve yüksek sıcaklıktan, heyelan yağışla doygunlaşan yamaç topraklarının kaymasından doğar; sıcak hava dalgası ise maksimum sıcaklığın mevsim normallerinin 3-5 derece üzerinde en az 5 gün sürmesiyle tanımlanır. Bu dört olayın üçü de iklim koşullarıyla doğrudan bağlantılıdır. Tsunami ise okyanus tabanındaki ani yer hareketleri ve deniz tabanı kaymalarıyla oluşan dev dalgalardır; iklim değişikliğiyle ilişkilendirilemez ve verilen neden doğrudur, bu yüzden doğru seçenek budur.

Çeldiriciler: Sel için verilen neden ters yazılmıştır, çünkü sel uzun süren yağış azlığıyla değil aşırı yağışla oluşur. Orman yangınını yalnızca insan kaynaklı etkenlerle açıklayan seçenek, kuraklık ve yüksek sıcaklığın yangını beslediğini gözden kaçırır. Sıcak hava dalgasını kırsal alanlara sınırlayan seçenek, bu olayın tanımının bölgeye bağlı olmadığını unutur. Heyelanı yalnızca depremle ilişkilendiren seçenek, yağışla doygunlaşan yamaçlardaki kaymayı hesaba katmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 14

  • Üretim-dağıtım-tüketim ve doğal kaynaklar
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    P bölgesinde ham madde üretimi, işlenmiş ürün üretiminden fazladır.

  2. II.

    R bölgesinde işlenmiş ürün üretimi ham madde üretiminden fazladır; bu durum ham maddenin bölgede daha yüksek katma değerli bir ürüne dönüştürüldüğünü gösterir.

  3. III.

    T bölgesinde işlenmiş ürün üretimi, ham madde üretiminin yarısından fazladır.

Şekildeki tabloda dört bölgenin başlıca doğal kaynağına bağlı ham madde ve işlenmiş ürün üretim değerleri verilmiştir.

Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Tablo: P bölgesi demir cevheri, ham madde 480, işlenmiş ürün 260; R bölgesi pamuk lifi 150 ve 420; S bölgesi buğday 610 ve 580; T bölgesi kömür 300 ve 90 bin ton.
  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve III

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    Yalnız II

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, tablodaki değerleri bölgeler bazında karşılaştırmaktır. P bölgesinde ham madde üretimi 480, işlenmiş ürün üretimi 260 bin ton olduğundan I. yargı doğrudur. R bölgesinde işlenmiş ürün 420, ham madde 150 bin ton olduğundan işlenmiş ürün üretimi ham maddenin üzerindedir. T bölgesinde ise işlenmiş ürün 90, ham madde 300 bin ton olduğundan işlenmiş ürün, ham maddenin yarısı olan 150 bin tonun altında kalır; III. yargı bu nedenle yanlıştır.

İkinci adım, işlenmiş ürün üretiminin ham madde üretiminden büyük olmasının ne anlama geldiğini yorumlamaktır. Ham madde bölgede daha değerli bir ürüne dönüştürülüyorsa doğal kaynağın katma değeri bölge içinde kalır; bu nedenle II. yargı doğrudur. İki adım birlikte ele alındığında yalnızca I. ve II. yargılar doğrudur ve doğru seçenek 'I ve II' olur.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği, II. yargının katma değer yorumunun atlanmasından çıkar. 'I ve III' seçeneği, III. yargıdaki oranın ters okunup ham maddenin işlenmiş üründen küçük sayılmasıyla oluşur. 'Yalnız II' seçeneği, P bölgesindeki karşılaştırmanın hiç yapılmamasına dayanır. 'II ve III' seçeneği, I. yargının karşılaştırmasının ters okunması ile III. yargının ters okunmasının birlikte yapılmasından çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 15

  • Tarım
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    1 numaralı bölge, çay yetiştiriciliği için uygun bir iklime sahiptir.

  2. II.

    4 numaralı bölgede sulama olanağı bulunduğundan pamuk tarımı yapılabilir.

  3. III.

    2 numaralı bölgede yüksek yağış ve ılıman sıcaklık, fındık yetiştiriciliğine uygun koşullar oluşturur.

Bir tarım planlama çalışmasında dört bölgenin iklim, yükselti ve sulama olanakları tablodaki gibi belirlenmiştir. Bu verilere göre aşağıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?

Dört bölgenin tablosu: 1. bölge 18,5 °C, 900 mm, 20 m, sulama yok; 2. bölge 14,0 °C, 2200 mm, 80 m, sulama yok; 3. bölge 11,0 °C, 350 mm, 1000 m, sulama yok; 4. bölge 19,0 °C, 400 mm, 450 m, sulama var.
  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

  4. D

    II ve III

    Doğru cevap
  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Tabloda dört bölgenin adı verilmemiştir; her bölge yalnızca sıcaklık, yağış, yükselti ve sulama verisiyle tanınmalıdır. 1 numaralı bölge 900 mm yağış ve 18,5 °C ortalama sıcaklıkla yazın kurak geçen Akdeniz kıyısı iklimine uyar; çay ise yağışın çok yüksek olduğu nemli Karadeniz kıyısında yetişir ve 900 mm bu koşulu karşılamadığı için I. öncül yanlıştır. 2 numaralı bölge 2200 mm yağış ve 14 °C ortalama sıcaklıkla nemli, ılıman bir Karadeniz kıyısı iklimi gösterir; fındık bu koşullarda yetişir, bu nedenle III. öncül doğrudur. 4 numaralı bölge 19 °C ortalama sıcaklık ve 400 mm yağışla yarı kurak, alçak yükseltili bir alandır; ancak sulama olanağı vardır ve pamuk sulamayla yetiştirildiği için II. öncül de doğrudur. Doğru kombinasyon II ve III'tür.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği, fındık ile zeytin bölgelerini karıştırarak III. öncülü yanlış sayan adayın işaretleyeceği cevaptır. 'I ve II' seçeneği, çay tarımını Akdeniz kıyısına verme hatasıyla I. öncülü doğru kabul eder. 'I ve III' seçeneği, sulamanın etkisini göz ardı ederek pamuk tarımını yağışa bağlı olarak imkânsız sanan adayın seçeceği kombinasyondur. 'I, II ve III' seçeneği ise ilk öncülü doğru kabul etme hatasını tekrarlar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 16

  • Nüfus politikaları, şehirler ve kır yerleşmeleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir ülkede doğurganlık hızı on yıldan uzun süredir düşük seyretmekte ve nüfusun önemli bölümü 65 yaş ve üzerinde toplanmaya başlamıştır. Hükümet bu duruma karşı doğum izinlerini uzatan ve çocuk sahibi ailelere destek veren bir paket hazırlamıştır. Bu ülkenin nüfus politikasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Doğum yardımı gibi uygulamalar, nüfus artışını teşvik eden politikalar arasında sayılır.

  2. B

    Doğum oranı düşük ve nüfusu yaşlanan ülkeler, nüfus artışını hedefleyen politikalara yönelir.

  3. C

    Başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılık olan yerleşmeler kır yerleşmesi sayılır.

  4. D

    Göç yoluyla nüfus yapısını düzenleyen önlemler de nüfus politikalarının kapsamına girer.

  5. E

    Doğum sayısını sınırlayan uygulamalar, yaşlanan nüfusa sahip ülkelerde tercih edilir.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Soruda anlatılan ülkede doğurganlık düşük, nüfus yaşlanmaktadır ve hükümet doğum izni ile çocuk desteği gibi uygulamalarla doğum sayısını artırmayı hedeflemektedir. Birinci adımda bu uygulamaların nüfus artışını teşvik eden politika türüne girdiği belirlenir. İkinci adımda her ifade bu sınıflandırmayla karşılaştırılır: doğum sayısını sınırlamaya yönelik politikalar nüfus artışının yüksek olduğu ve kaynakların yetersiz kaldığı ülkelerde uygulanır, yaşlanan nüfusa sahip bir ülkede ise tersi bir tercih beklenmez. Bu nedenle 'doğum sayısını sınırlayan uygulamalar, yaşlanan nüfusa sahip ülkelerde tercih edilir' ifadesi yanlıştır.

Çeldiriciler: Doğum yardımlarının nüfus artışını teşvik eden politikalar arasında yer aldığı, doğum oranı düşük ülkelerin artış hedefli politikalara yöneldiği, göç düzenlemelerinin nüfus politikasının parçası olduğu ve tarım ile hayvancılığa dayanan yerleşmelerin kır yerleşmesi sayıldığı bilgileri doğrudur. Bu ifadeler doğru olduğu için aranan yanlış ifade değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 17

  • Şehirleşme, göç, sanayi ve bölgesel kalkınma
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Kırsal alandan kentlere göçün hızlandığı bir ülkede yeni sanayi bölgeleri kurulmuş ve kent merkezleri hızla genişlemiştir. Bu nedenle şehirleşme süreci de hızlanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu şehirleşme sürecinin sonuçlarından biri değildir?

  1. A

    Kırsal nüfusun kent nüfusundan daha hızlı artması

    Doğru cevap
  2. B

    Kentlerde altyapı hizmetlerinin nüfus artışının gerisinde kalması

  3. C

    Kent çeperinde gecekondulaşmanın yaygınlaşması

  4. D

    Kentlerde çevre kirliliğinin ve hava kirliliğinin artması

  5. E

    Kent çevresindeki tarım arazilerinin yerleşime açılması

Doğru cevap: A

Çözüm

Kırsaldan kente göç, kentlerde nüfus ve yapılaşmanın büyümesi ile kırsal alanda nüfus kaybı anlamına gelir; şehirleşmenin temel süreci budur. Göç alan kent büyür, göç veren kır küçülür. Bu nedenle kırsal nüfusun kent nüfusundan daha hızlı artması, şehirleşmenin sonucu olamaz ve soru bu seçeneği ister. Çeldiriciler: Kent çeperinde gecekondulaşmanın yaygınlaşması, kentlere gelen nüfusun konut ihtiyacının planlı yerleşmeyle karşılanamamasının doğrudan sonucudur; gecekondu planlı yerleşme değildir. Kentlerde altyapı hizmetlerinin nüfus artışının gerisinde kalması, hızlı nüfus artışının bilinen bir sonucudur. Kentlerde çevre kirliliğinin ve hava kirliliğinin artması, sanayi tesisleri ile trafik yoğunluğunun kentte birikmesinden kaynaklanır. Kent çevresindeki tarım arazilerinin yerleşime açılması, kentin yayılmasıyla birlikte ortaya çıkan bir sonuçtur; bu yüzden beş seçeneğin dördü şehirleşmenin sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 18

  • Kültür bölgeleri ve medeniyetler
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Dicle ve Fırat çevresinde kurulan Sümer kentleri, Mezopotamya'nın ilk yerleşik merkezleri arasında yer alır.

  2. II.

    Nil Vadisi'nde gelişen Mısır medeniyeti, Hint kültür bölgesinin ilk büyük merkezi olarak kabul edilir.

  3. III.

    Çin kültür bölgesindeki ilk büyük yerleşmeler, Sarı Irmak havzasında kurulmuştur.

Nehir havzalarında gelişen erken medeniyetler, yerleşik hayata geçişin ardından şehir yaşamını başlatmıştır. Bu medeniyetlerin kurulduğu coğrafyalar ve ilk merkezleri hakkındaki öncüller aşağıda verilmiştir. Buna göre bu öncüllerden hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız III

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    II ve III

  4. D

    Yalnız I

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: Dicle ve Fırat çevresi Mezopotamya'dır ve Sümer kentleri bu bölgenin ilk yerleşik merkezleri arasındadır; I. öncül doğrudur. İkinci adım: Nil Vadisi, Afrika'daki Mısır medeniyetinin merkezidir ve Hint kültür bölgesiyle ilişkisi yoktur; II. öncül yanlıştır. Üçüncü adım: Sarı Irmak havzası Çin kültür bölgesinin ilk büyük yerleşmelerinin kurulduğu yerdir; III. öncül doğrudur. Doğru öncüller I ve III olduğundan doğru bileşim bu seçenektir. Çeldiriciler: 'Yalnız III' seçeneği I. öncülün doğruluğunun gözden kaçırılmasının sonucudur. 'II ve III' seçeneği Nil Vadisi'ni Hint kültür bölgesinin merkezi sanıp II. öncülü doğru saymanın sonucudur. 'Yalnız I' seçeneği III. öncülün doğruluğunun gözden kaçırılmasıdır. 'I, II ve III' seçeneği yanlış öncülün fark edilmemesi anlamına gelir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 19

  • Hizmet sektörü, ulaşım, ticaret ve turizm
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

İki kıyı kenti arasındaki deniz mesafesi 1200 km'dir ve bu kentler arasında demiryolu bağlantısı yoktur. Bir sanayi kuruluşu 25 ton ağır makine parçasını bir hafta içinde kentlerden birinden diğerine göndermek istiyor.

Buna göre bu taşıma için en uygun ulaşım türü hangisidir?

  1. A

    Demir yolu

  2. B

    Boru hattı

  3. C

    Hava yolu

  4. D

    Karayolu

  5. E

    Deniz yolu

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Kıyı kentleri arasında 1200 km'lik uzun bir mesafe ve 25 tonluk katı bir yük birlikte düşünüldüğünde, deniz yolu iki kıyıyı doğrudan birbirine bağlayan ve ağır yükte birim maliyeti düşük kalan taşıma türüdür. Kentler arasında demiryolu bağlantısı olmadığından bu yük için en uygun seçenek deniz yoludur. Çeldiriciler: Demir yolu ağır yük için uygun bir taşıma türüdür, ancak bu kentler arasında hat bulunmadığı için kullanılamaz. Boru hattı yalnızca sıvı ve gaz taşıdığından katı bir makine parçasını taşıyamaz. Hava yolu hızlı olsa da 25 tonluk yükte birim maliyeti çok yükseldiğinden bu taşımada uygun değildir. Karayolu, 1200 km gibi uzun bir mesafede ağır yükte deniz yoluna göre daha yüksek maliyetli kaldığı için en uygun seçenek değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 20

  • Jeopolitik konum, Türk kültür bölgeleri, gelişmişlik
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Türkiye'nin topraklarından geçen İstanbul ve Çanakkale boğazları, Karadeniz'i Akdeniz'e bağlayan su yolunu oluşturur. Bir coğrafya dersinde bu su yolunun ülke için taşıdığı değer ile ülkenin gelişmişlik düzeyinin nasıl ölçüldüğü tartışılmaktadır. Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Gelişmişlik, kişi başına düşen milli gelire bakılarak belirlenir.

  2. B

    Boğazın önemi, geçiş ücretlerinden elde edilen ekonomik kazançla ölçülür.

  3. C

    Boğaz konumu stratejik değer taşır; gelişmişlik eğitim ve sağlık verileriyle birlikte ölçülür.

    Doğru cevap
  4. D

    Petrol ve doğal gaz rezervine sahip olmak, ülkenin gelişmişlik düzeyini doğrudan gösterir.

  5. E

    Ülkenin jeopolitik değeri, harita üzerindeki enlem ve boylam koordinatlarından doğrudan okunur.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda, İstanbul ve Çanakkale boğazlarının Karadeniz'i Akdeniz'e bağlayan su yolunu oluşturduğu görülür; bu konum ticaret gemilerinin geçişi ve askerî güvenlik açısından stratejik bir değer taşır. İkinci adımda gelişmişlik düzeyinin tek bir veriyle değil, eğitim ve sağlık gibi göstergelerle birlikte değerlendirilerek ülkenin hangi grupta yer aldığının belirlendiği anlaşılır. Bu iki ayrımı birlikte yapan ifade doğrudur. Çeldiriciler: 'Gelişmişlik, kişi başına düşen milli gelire bakılarak belirlenir' ifadesi geliri tek ölçüt sayar; oysa gelir göstergelerden yalnızca biridir. 'Boğazın önemi, geçiş ücretlerinden elde edilen ekonomik kazançla ölçülür' ifadesi boğazın değerini yalnızca ekonomik açıdan görür; oysa boğazın asıl değeri askerî ve jeopolitik önemidir. 'Petrol ve doğal gaz rezervine sahip olmak...' ifadesi enerji kaynağını gelişmişlikle eşitler; rezerv tek başına gelişmişliği göstermez. 'Ülkenin jeopolitik değeri, harita üzerindeki enlem ve boylam koordinatlarından doğrudan okunur' ifadesi mutlak konumu jeopolitik konumla karıştırır; jeopolitik konum komşular, su yolları ve güç dengeleriyle ilgilidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 21

  • Çevre sorunları, kaynak kullanımı, sürdürülebilirlik
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Balık stokları yenilenebilir bir kaynak olduğundan, hangi hızda avlanırsa avlansın tükenmez.

  2. II.

    Av miktarının üreme ve yenilenme hızına göre belirlenmesi, balık stoklarının uzun süre kullanılabilmesini sağlar.

  3. III.

    Bitki örtüsünün kaldırılması, toprağın su ve rüzgârla taşınmasını kolaylaştırarak erozyonu hızlandırır.

  4. IV.

    Asit yağmurlarının başlıca nedeni olan kükürt dioksit, küresel ısınmaya yol açan sera gazlarının da başında gelir.

Bir kıyı kentinde balıkçılık, maden atıklarının depolanması ve sanayi bacalarından çıkan gazlar birlikte tartışılmaktadır. Bu tartışmaya ilişkin aşağıdaki yargılardan hangileri doğru değildir?

  1. A

    I ve IV

    Doğru cevap
  2. B

    Yalnız I

  3. C

    I ve II

  4. D

    II ve III

  5. E

    III ve IV

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Yenilenebilir kaynakların sürdürülebilirliği, kullanım hızının yenilenme hızını aşmamasına bağlıdır. I, balık stoklarının yenilenebilir olması nedeniyle hangi hızda avlanılırsa avlanılsın tükenmeyeceğini söylediği için yanlıştır. İkinci adım: II, av miktarının üreme ve yenilenme hızına göre belirlenmesinin stokları uzun süre kullanılabilir kıldığını doğru biçimde anlatır. III, bitki örtüsünün kaldırılmasının su ve rüzgârla taşınmayı kolaylaştırıp erozyonu hızlandırdığını doğru söyler. Üçüncü adım: IV, asit yağmurunun nedeni olan kükürt dioksiti küresel ısınmanın başlıca sera gazıyla karıştırdığı için yanlıştır; küresel ısınmanın başlıca nedeni karbondioksit gibi sera gazlarıdır. Yanlış yargılar I ve IV olduğundan doğru cevap I ve IV'tür. Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği IV'ün yanlışını kaçırır. 'I ve II' seçeneği doğru olan av yargısını yanlış sayar. 'II ve III' seçeneği, istenen yanlış yargıları değil doğru yargıları seçmiş olur. 'III ve IV' seçeneği doğru olan erozyon yargısını yanlış sayar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 22

  • Çevre yönetimi ve ortak miras
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir ülkenin çevre yönetimi, nesli tehlike altındaki türlerin ticareti, tehlikeli atıkların sınır ötesi taşınması ve ozon tabakasının korunması konularında çok taraflı sözleşmelere taraf olmuştur. Bu sözleşmelerin amaçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    CITES, nesli tehlike altındaki türlerin uluslararası ticaretini izin belgelerine bağlar.

  2. B

    Basel Sözleşmesi, tehlikeli atıkların sınır ötesi hareketlerini denetlemeyi amaçlar.

  3. C

    Montreal Protokolü, küresel ısınmaya yol açan sera gazlarının salımını sınırlamak için hazırlanmıştır.

    Doğru cevap
  4. D

    Barselona Sözleşmesi, Akdeniz'in kirlenmesini önlemeye yönelik ortak bir çerçeve oluşturur.

  5. E

    Derin deniz tabanı ve kaynakları, insanlığın ortak mirası ilkesi uyarınca uluslararası bir rejimle yönetilir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Soru, çok taraflı çevre sözleşmelerinin amaçlarından hangisinin yanlış olduğunu istemektedir. Montreal Protokolü, 1987'de ozon tabakasını tüketen maddelerin üretiminin ve kullanımının kademeli olarak azaltılmasını hedefleyen bir sözleşmedir. Sera gazı salımlarının sınırlanması ise İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve buna bağlı Kyoto Protokolü'nün konusudur; bu nedenle Montreal Protokolü'ne sera gazı sınırlaması amacı yüklemek yanlıştır ve aranan ifade budur. Çeldiriciler: Nesli tehlike altındaki türlerin uluslararası ticaretinin izin belgelerine bağlanması CITES'in doğru kapsamıdır; onu iklim anlaşması sanan biri bu ifadeyi yanlış görebilir. Tehlikeli atıkların sınır ötesi hareketinin denetlenmesi Basel Sözleşmesi'nin temel amacıdır; atık taşımacılığını genel bir çevre konusu sanan biri bu ifadeyi de reddeder. Akdeniz'in kirlenmesinin önlenmesine yönelik ortak çerçeve Barselona Sözleşmesi'nin bölgesel amacına uygundur; bölgesel bir sözleşmeyi küresel sanmak bu ifadeyi de yanlış gösterebilir. Derin deniz tabanı kaynaklarının insanlığın ortak mirası ilkesiyle yönetilmesi Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin doğru bir hükmüdür; ortak miras kavramını yalnızca kültürel değerlere bağlayan biri bu ifadeyi de reddeder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 23

  • MÖ 6. yy - MS 2. yy felsefesi
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir felsefe kulübünde İlk Çağ düşünürlerinin ilk ilke (arkhe) anlayışı tartışılmaktadır. Tartışmacılardan biri, okunan görüşün doğa üzerine düşünmenin ilk örneklerinden birine ait olduğunu söylüyor. Görüş şöyledir: Oluşan ve bozulan varlıkların altında kalıcı kalan tek bir madde vardır; bütün oluşlar bu maddenin değişik biçimlere girmesiyle açıklanır. Kulüp başkanı, görüşün sahibini bulmak için önce bu anlayışın doğanın kökenine ilişkin sorduğu soruyu, sonra bu soruya verilen yanıtın dayandığı maddeyi tartışmalarını istiyor. Okunan görüşün sahibi olan düşünürün ilk ilkeye ilişkin anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Gerçek varlığın değişmez ve tek olduğunu, değişimin yanılsama olduğunu savunur.

  2. B

    Doğru ve yanlışın kişiden kişiye değiştiğini, insanın ölçü olduğunu öne sürer.

  3. C

    Maddenin bölünemeyen parçacıklardan oluştuğunu ve boşlukta hareket ettiklerini söyler.

  4. D

    İlk ilke olarak suyu gösterir; doğanın çeşitliliğini suyun durum değiştirmesine bağlar.

    Doğru cevap
  5. E

    Gerçekliğin, duyulur dünyanın ötesindeki değişmez ideaların yansıması olduğunu savunur.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: verilen görüş, oluşan ve bozulan varlıkların altında kalıcı kalan tek bir maddeyi ilk ilke sayıyor ve bütün oluşları bu maddenin biçim değiştirmesiyle açıklıyor. Bu, İlk Çağ'da doğa üzerine düşünen ilk düşünürlerin ortak sorusudur. İkinci adım: bu soruya en erken ve en açık yanıtı veren Miletos düşünürü Thales, ilk ilkenin su olduğunu öne sürmüştür; dolayısıyla suyu ilk ilke gösteren anlayış doğrudur.

Çeldiriciler: 'Gerçek varlığın değişmez ve tek olduğu, değişimin yanılsama olduğu' görüşü Parmenides'e aittir; Herakleitos ile karıştırıldığında akla gelebilir, oysa Herakleitos değişimi sürekli kabul eder. 'Doğru ve yanlışın kişiden kişiye değiştiği' görüşü sofistlere aittir; onlar ilk ilke aramadıkları için bu anlayış soruya yanıt değildir. 'Maddenin bölünemeyen parçacıklardan oluştuğu' görüşü atomculara aittir; birden çok parçacık öne sürdüğü için tek bir ilk maddeyi savunan görüşle bağdaşmaz. 'Duyulur dünyanın ötesindeki değişmez idealar' görüşü Platon'a aittir; ideaları maddenin kaynağı saymadığı için bu soruya verilen yanıt değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 24

  • 20. yy felsefesi
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Bir araştırmacı, yaşadığı deneyimleri anlatan bir katılımcının öyküsünü dikkatle ele alıyor. Katılımcı, bir yolculuk sırasında yaşadığı bir karşılaşmayı anlatırken olayı nedensellik bağlamına oturtmak yerine, o anda neyin nasıl göründüğünü ayrıntılarıyla aktarıyor. Araştırmacı, olayın yorumunu bir kenara bırakarak bu görünüşü olduğu gibi betimlemeye çalışıyor ve ardından bilinçte ortaya çıkan yapıyı açığa çıkarmak istiyor. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu yaklaşımın ait olduğu 20. yüzyıl akımının görüşünü doğru yansıtmaktadır?

  1. A

    Varoluşçuluk: insanın özünü kendi seçimleri ve üstlendiği sorumlulukla kurduğunu savunur.

  2. B

    Analitik felsefe: felsefi sorunları dilin mantıksal çözümlemesiyle netleştirmeyi amaçlar.

  3. C

    Frankfurt Okulu: kitle kültürünü egemen ideolojinin bir aracı olarak eleştirel kuramla çözümler.

  4. D

    Fenomenoloji: olguları önyargısız betimleyerek bilincin yapısını açığa çıkarmayı temel yöntem alır.

    Doğru cevap
  5. E

    Yapısalcılık: anlamı öğeler arasındaki ilişkilerin oluşturduğu yapı içinde arar.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, araştırmacının olayın yorumunu bir kenara bırakıp neyin nasıl göründüğünü betimlemeye çalıştığını görmektir. İkinci adım, bu tutumun bilincin içinde ortaya çıkan yapıyı açığa çıkarma amacıyla birlikte düşünüldüğünü anlamaktır; bu, 20. yüzyılda fenomenoloji olarak bilinen akımın temel yöntemidir. Üçüncü adım, aynı dönemdeki diğer akımların aynı sorunları farklı kavramlarla ele aldığını ayırt etmektir. Doğru seçenek, fenomenolojinin olguları önyargısız betimleyerek bilincin yapısını açığa çıkarmayı temel yöntem aldığını doğru özetler. Çeldiriciler: Seçim ve sorumluluk vurgusu varoluşçuluğa aittir; bu senaryoda bilincin betimlenmesi söz konusu olduğundan o seçenek yanlıştır. Dil çözümlemesi analitik felsefenin yöntemidir ve bu öyküde dilsel bir sorun ele alınmaz. Kitle kültürü ve egemen ideoloji eleştirisi Frankfurt Okulu'na aittir. Anlamı öğeler arasındaki ilişkilerde arayan yapısalcılık ise sınırsız yoruma açık bir görüş değildir; sınırsız yorum fikri postmodern düşüncenin özelliğidir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 25

  • Psikoloji bilimini tanıyalım
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir araştırmacı, bir çocuğa her seferinde ses çıkarılırken birlikte bir tavşan göstermiş; birkaç denemeden sonra tavşanın tek başına görünmesinin çocukta ağlama ve geri çekilme tepkisi doğurduğunu kaydetmiştir. Deneyde korkunun hangi koşullarda ortaya çıktığı ve bu koşullar değiştikçe nasıl azaldığı ayrıntılı biçimde kayda alınmıştır. Raporunda şöyle yazmıştır: “Çocuğa korkusunu sorduğumuzda cevap alamadık; ama tepkinin uyarıcıya bağlı olarak nasıl değiştiğini tekrarlanabilir biçimde ölçtük, asıl veri de budur.”

Bu çalışmada araştırmacının benimsediği yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Psikanalitik yaklaşım

  2. B

    Davranışçı yaklaşım

    Doğru cevap
  3. C

    Bilişsel yaklaşım

  4. D

    Hümanistik yaklaşım

  5. E

    Gestalt yaklaşımı

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: araştırmacı çocuğun korkusunun nedenini sormak yerine tepkinin değişimini tekrarlanabilir biçimde ölçmüştür. Bu, iç durumun doğrudan gözlenemeyeceğini kabul edip veri olarak yalnızca gözlenebilir tepkiyi alan bir bilimsel tutumdur. İkinci adım: ses ile birlikte sunulan tavşanın tek başına korku tepkisi doğurması, başlangıçta nötr olan bir uyarıcının yeni bir tepkiyle koşullandığını gösterir. Bu tür öğrenmeyi uyarıcı ile tepki arasındaki ilişkiyle açıklayan yaklaşım davranışçı yaklaşımdır. Psikanalitik yaklaşım korkuyu bilinçdışı çatışmalara bağlar; bu raporda böyle bir çatışma değil, ölçülebilen bir uyarıcı–tepki eşleşmesi incelenmiştir. Bilişsel yaklaşım düşünme ve bellek gibi zihinsel işlemleri esas alır; raporda ise iç süreç değil tepkinin değişimi ölçülmüştür. Hümanistik yaklaşım insanın kendini gerçekleştirme eğilimini ve özgür iradeyi öne çıkarır; bu kavramlar deneyde yer almaz. Gestalt yaklaşımı algının bütünlük ilkelerini inceler; bu çalışmada ise algısal bir bütün değil koşullanmış bir tepki ölçülmüştür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 26

  • Psikolojinin temel süreçleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Psikolojinin temel süreçleri olan duyu ve algı karşılaştırıldığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Mutlak eşik, bir uyarıcının duyulabilmesi için gereken en düşük şiddet değeridir.

  2. B

    Duyu uyumu, aynı uyarıcıya sürekli maruz kalındığında duyarlılığın zamanla azalmasıdır.

  3. C

    Duyumda öğrenmenin etkisi vardır; algıda ise öğrenmenin etkisi yoktur.

    Doğru cevap
  4. D

    Derinlik algısı, iki göz ipuçlarının yanında tek göz ipuçlarıyla da oluşabilir.

  5. E

    Halüsinasyonda dış uyarıcı gerekmez; yanılsamada ise gerçek bir uyarıcı vardır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: duyum ile algının ayırt edici özelliklerini hatırlamak gerekir. Duyum basit bir fizyolojik olaydır; uyarıcılar tek tek değerlendirilir, öğrenmeden etkilenmez ve her bireyde aynı biçimde gerçekleşir. Algı ise karmaşık bir psikolojik olaydır; uyarıcılar bütün olarak değerlendirilir, öğrenmeden etkilenir ve bireyden bireye farklılık gösterir. Doğru ilişki bu olduğu için duyumda öğrenmenin etkisi olmadığı, algıda ise öğrenmenin etkisi bulunduğu söylenmelidir; "duyumda öğrenmenin etkisi vardır, algıda yoktur" ifadesi bu ilişkiyi tersine çevirdiği için yanlıştır.

Çeldiriciler: Mutlak eşiğin, bir uyarıcının algılanabilmesi için gereken en düşük şiddet olduğu doğrudur; eşiği dikkat ya da seçicilikle karıştırmak bu tanımı bozar. Duyu uyumunun, sürekli aynı uyarıcıya maruz kalındığında duyarlılığın zamanla azalması olduğu doğrudur; bu, algıdaki seçiciliğin bir türü değildir. Derinlik algısının yalnızca tek göz ipuçlarına bağlı olmadığı, iki göz ipuçlarının yanında tek göz ipuçlarının da rol oynadığı için doğrudur. Halüsinasyonda dış bir uyarıcının bulunmadığı, yanılsamada ise gerçek bir uyarıcının yanlış algılandığı için bu iki olgu birbiriyle eşit değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 27

  • Öğrenme, bellek ve düşünme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Sınıfta doğru cevap veren öğrencilere her seferinde sözlü övgü yapılıyor ve katılımın arttığı gözleniyor. Gürültü çıkaran öğrencilere ise bir süre sınıf görevi verilmemesi uygulanıyor ve gürültünün azaldığı görülüyor. Bu iki uygulama için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Birincisi olumsuz pekiştirme, ikincisi olumsuz ceza örneğidir.

  2. B

    Her ikisi de klasik koşullanma örneğidir, çünkü tepki uyarıcıya bağlı olarak ortaya çıkar.

  3. C

    Birincisi olumlu pekiştirme, ikincisi olumsuz ceza örneğidir.

    Doğru cevap
  4. D

    Birincisi gözlemleyerek öğrenme, ikincisi deneme-yanılma ile öğrenme örneğidir.

  5. E

    Birincisi ezberleyerek öğrenme, ikincisi kavrayarak öğrenme örneğidir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Her iki uygulamada da davranışın sonucu değiştiği için öğrenme edimsel koşullanma yoluyla gerçekleşmektedir. Önce bu tür belirlenir, sonra sonucun davranışı artırıp artırmadığına bakılır. Doğru cevap verdikten sonra gelen övgü davranışın tekrarlanma olasılığını artırdığı için olumlu pekiştirmedir. Gürültüden sonra sevilen sınıf görevinin geri alınması ise davranışı azalttığı için olumsuz cezadır. Olumsuz pekiştirme, istenmeyen bir uyaranın kaldırılmasıyla davranışın artmasıdır; burada ise sevilen bir uyaran çekildiğinden ikinci uygulama olumsuz pekiştirme sayılamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 28

  • Ruh sağlığının temelleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Yoğun bir sınav döneminde kendi kıskançlık duygusunu kabul edemeyen bir genç, takım arkadaşının başarısını her fırsatta küçümsemektedir. Zamanla aynı genç, arkadaşının kendisine gizlice düşmanlık beslediğine inanmakta ve bu inancını arkadaşının sıradan davranışlarını kanıt sayarak sürdürmektedir. Genç bu süreçte kendi duygusunu fark etmemekte, arkadaşıyla ilgili kaygılarını ise ısrarla dile getirmektedir.

Bu tepki, savunma mekanizmalarından hangisinin örneğidir?

  1. A

    Yer değiştirme

  2. B

    Telafi

  3. C

    Yansıtma

    Doğru cevap
  4. D

    İnkâr

  5. E

    Yüceltme

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, olayda kabul edilemeyen duygunun, yani kıskançlığın genç tarafından fark edilmediğini ve arkadaşına yüklendiğini görmektir. Genç kendi duygusunu tanımak yerine arkadaşının gizli bir düşmanlık taşıdığına inanmaktadır. İkinci adım, kabul edilemeyen bu duygunun kaynağını kendinden başkasına aitmiş gibi göstermenin adını bulmaktır. Bu süreç yansıtma olarak adlandırılır ve doğru cevap 'Yansıtma'dır. 'Yer değiştirme' seçeneği yanlıştır, çünkü yer değiştirmede duygunun kaynağı aynı kalır ve yalnızca daha az tehdit içeren bir hedefe yönelir; burada ise kaynak doğrudan başka bir kişiye aktarılmıştır. 'İnkâr' seçeneği yanlıştır, çünkü inkârda kişi duygunun varlığını hiç kabul etmez; genç ise duyguyu arkadaşında görmektedir. 'Telafi' seçeneği bir eksikliği başka bir alanda gidermek anlamına gelir ve bu örnekte giderilmeye çalışılan bir eksiklik yoktur. 'Yüceltme' seçeneği dürtüyü toplumca değerli bir etkinliğe kanalize etmektir, oysa genç böyle bir yönlendirme yapmamaktadır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 29

  • Toplumsal yapı
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir kültür merkezinde gönüllü olarak çalışan bir kişi, merkezin yönetim kurulu üyeliğine gönüllüler arasında yapılan gizli oyla seçilmiştir. Bu üyeliğin sürdüğü dönemde kişi, toplantıları yönetmek ve kararlara katılmak zorundadır; üyelik sona erdiğinde bu yükümlülükler de sona erer. Etkinliklerde her gönüllünün görevi, merkezce hazırlanan yazılı bir çizelgede gösterilir. Aynı kişi, gönüllülerin kendiliğinden bir araya gelerek kurduğu ve merkezin yönetiminden bağımsız çalışan bir danışma grubunun da üyesidir.

Bu örnekte yer alan öğelere ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Gönüllülerin kendiliğinden kurduğu danışma grubu, merkezin yönetim kurulunca oluşturulmuş bir toplumsal kurumdur.

  2. B

    Yönetim kurulu üyeliğinin kendisi, üyeden beklenen toplantı yönetimi ve karar katılımı davranışlarından ibarettir.

  3. C

    Aynı gönüllünün etkinlik günleri ile toplantı tarihlerinin çakışması, rolleri arasında yaşanan bir statü çatışmasıdır.

  4. D

    Seçimle elde edilen yönetim kurulu üyeliği, kişinin doğuştan getirdiği verilmiş bir statüdür.

  5. E

    Seçimle kazanılan yönetim kurulu üyeliği kazanılmış bir statüdür; bu statünün gereği olan davranışlar ise rolü oluşturur.

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adım, örnekteki öğeleri toplumsal yapının kavramlarına ayırmaktır. Yönetim kurulu üyeliği, gönüllülerin oyuyla elde edildiği için kazanılmış bir statüdür; kişiye doğuştan verilmiş bir konum değildir. İkinci adım, bu statünün gereği olarak beklenen davranışları ayırt etmektir: toplantıları yönetmek ve kararlara katılmak, konumun gerektirdiği davranışlar olup rolü oluşturur. Statü bir konumu, rol ise o konumdan beklenen davranışları ifade ettiğinden doğru seçenek bu iki kavramı doğru eşleştirir.

Çeldiriciler: Danışma grubunu toplumsal kurum saymak yanlıştır, çünkü grup kendiliğinden oluşmuş ve merkezin yönetiminden bağımsız çalışan bir topluluktur; kurum ise kalıplaşmış ve düzenleyici bir toplumsal yapıdır. Üyeliğin kendisini beklenen davranışlarla özdeş saymak yanlıştır, çünkü üyelik bir konumdur, davranışlar ise o konumdan doğan beklentilerdir. Üyeliği doğuştan verilmiş bir statü olarak nitelemek yanlıştır, çünkü seçimle elde edilen konum kazanılmış statüdür. Etkinlik günleri ile toplantı tarihlerinin çakışmasını statü çatışması saymak yanlıştır, çünkü bu durum aynı kişinin farklı rollerinin birbiriyle çelişmesi, yani rol çatışmasıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 30

  • Toplumsal değişme ve gelişme
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir sahil kasabasında yüzyıllardır balıkçılıkla geçinen topluluk, son on yılda uzak limanlarla düzenli ticaret yapmaya başlamıştır. Tüccarlar, mallarıyla birlikte kendi yaşam biçimlerini de kasabaya taşımış; bu temasla kasabaya yabancı kökenli yiyecekler, farklı giyim biçimleri ve yeni kelimeler gelmiştir. Genç kuşak bu öğeleri kendi âdetleriyle birleştirerek günlük yaşamına katmıştır. Bu değişmenin kaynağı ve açıklanışına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Dışsal kaynaklıdır ve kültürleşme ile açıklanır

    Doğru cevap
  2. B

    Dışsal kaynaklıdır ve sınıf çatışması ile açıklanır

  3. C

    İçsel kaynaklıdır ve kültürel gecikme ile açıklanır

  4. D

    Teknolojik buluşların sonucudur ve evrimci kuramla açıklanır

  5. E

    Batılılaşmanın sonucudur ve modernleşmenin aynısıdır

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: kasabadaki değişmeyi başlatan, uzak limanlarla kurulan ticaret temasıdır; yani değişmenin kaynağı kasabanın dışındadır, dışsal kaynaklıdır. İkinci adım: farklı toplumların temasıyla bir topluluğun yabancı öğeleri alıp kendi âdetleriyle birleştirmesi kültürleşme kavramıyla açıklanır; bu nedenle doğru seçenek, dışsal kaynağı kültürleşme ile birlikte veren seçenektir. 'İçsel kaynaklıdır ve kültürel gecikme ile açıklanır' seçeneği, değişmenin kasabanın kendi iç dinamiklerinden doğduğunu söyler; oysa değişme dışarıdan gelen ticaret temasıyla başlamıştır. 'Sınıf çatışması' seçeneği, çatışma kuramının değişmeyi sınıflar arası mücadeleyle açıklamasına dayanır; senaryoda böyle bir mücadele yoktur. 'Teknolojik buluşların sonucudur' seçeneği, değişmeyi tek bir teknolojik kaynağa indirger; kasabada bir buluş değil, bir yaşam biçimi temasıdır. 'Batılılaşmanın sonucudur' seçeneği, Batılılaşma ile modernleşmeyi özdeş sayar; oysa modernleşme Batılılaşmadan ayrı bir kavramdır ve bu senaryoda Batı etkisi bir örnek olarak geçmemektedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 31

  • Klasik mantık
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir mantık dersinde öğretmen tahtaya dört terim yazıyor: “Ankara”, “şehir”, “adalet” ve “olmayan”. Terimlerin kaç nesneyi karşıladığına, bir niteliğin varlığını mı yokluğunu mu bildirdiğine ve somut bir varlığı mı soyut bir kavramı mı anlattığına göre ayrılmasını istiyor. Sınıfta bir öğrenci, bu sınıflamayı yaparken terimleri ezberlemek yerine her biri için ayrı ayrı gerekçe göstermesi gerektiğini söylüyor. Bu ölçütlere göre yapılan sınıflamada aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

  1. A

    'Şehir' teriminin içlemi, bu terimin kapsadığı bütün şehirlerin toplamıdır.

  2. B

    'Ankara' tümel bir terimdir, çünkü pek çok şehre uygulanabilir.

  3. C

    'Ankara' tekil bir terimdir, çünkü tek bir nesneyi adlandırır.

    Doğru cevap
  4. D

    'Adalet' somut bir terimdir, çünkü gerçek bir olguyu anlatır.

  5. E

    'Olmayan' terimi olumlu bir terimdir, çünkü bir niteliğin varlığını bildirir.

Doğru cevap: C

Çözüm

Tekil terim tek bir nesneyi adlandırır; tümel terim ise aynı niteliği taşıyan birçok nesneye uygulanabilir. 'Ankara' yalnızca bir şehri adlandırdığı için kapsamı bakımından tekildir; 'şehir' ise birçok şehre uygulandığı için tümeldir. Bu nedenle 'Ankara' teriminin tekil olduğunu söyleyen açıklama doğrudur. Çeldiriciler: 'Ankara' teriminin tümel olduğunu söyleyen seçenek, tekil ile tümel ayrımını ters çevirmektedir. Bir terimin içleminin o terimin kapsadığı nesnelerin toplamı olduğunu söyleyen seçenek, içlem ile kaplamı karıştırmaktadır; içlem nesnelerin niteliklerinin toplamıdır, kaplam ise bu niteliklere sahip nesnelerdir. 'Adalet' teriminin somut olduğunu söyleyen seçenek soyut bir kavramı somut sanmaktır. 'Olmayan' teriminin olumlu bir terim olduğunu söyleyen seçenek ise olumsuz terimi olumlu sanmaktır, çünkü bir niteliğin yokluğunu bildirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 32

  • Klasik mantık
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir mantık dersinde “Bazı S'ler P'dir” önermesinin yanlış olduğu bilinmektedir. Aynı S ve P terimleriyle kurulan önermeler arasındaki karşıtlık ilişkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A

    'Tüm S'ler P'dir' önermesi doğrudur.

  2. B

    'Bazı S'ler P değildir' önermesi doğrudur.

    Doğru cevap
  3. C

    'Hiçbir S, P değildir' önermesi yanlıştır.

  4. D

    'Tüm S'ler P'dir' ile 'Bazı S'ler P değildir' önermeleri birlikte doğrudur.

  5. E

    'Bazı S'ler P'dir' ile 'Bazı S'ler P değildir' önermeleri birlikte yanlıştır.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda, 'Bazı S'ler P'dir' önermesinin yanlış olduğu verilmiştir. Bu tikel olumlu önermenin çelişiği 'Hiçbir S, P değildir' önermesidir; çelişik önermelerden biri yanlış olduğunda öteki doğrudur, dolayısıyla 'Hiçbir S, P değildir' doğrudur. İkinci adımda, tikel olumlu önerme ile 'Bazı S'ler P değildir' önermesi altkarşıt olduğundan ikisi birlikte yanlış olamaz; tikel olumlu önerme yanlış olduğu için 'Bazı S'ler P değildir' önermesi doğrudur. Çeldiriciler: 'Tüm S'ler P'dir' önermesinin doğru olduğunu söyleyen seçenek, yanlış olan tikel önermeden tümel doğruluk çıkarmaktadır; oysa doğru olan 'Hiçbir S, P değildir' önermesi bu tümel olumlu önermeyle karşıt olduğu için tümel olumlu önerme yanlıştır. 'Hiçbir S, P değildir' önermesinin yanlış olduğunu söyleyen seçenek karşıt ile çelişiği karıştırmaktadır. 'Tüm S'ler P'dir' ile 'Bazı S'ler P değildir' önermelerinin birlikte doğru olduğunu söyleyen seçenek, çelişik önermelerin birlikte doğru olamayacağını gözden kaçırmaktadır. 'Bazı S'ler P'dir' ile 'Bazı S'ler P değildir' önermelerinin birlikte yanlış olduğunu söyleyen seçenek ise altkarşıt önermelerin birlikte yanlış olamayacağını gözden kaçırmaktadır; bu iki önermeden biri mutlaka doğrudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 33

  • Mantık ve dil
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Felsefe dersinde öğretmen tahtaya şu cümleleri yazıyor: “Ah, bu sabah ne güzel bir yağmur yağdı!” “Sayın öğrenciler, bu dersi birlikte açmış bulunuyoruz.” “Üçgen, üç kenarlı kapalı bir şekildir.” “Yüz” sözcüğü hem sayı hem de insan yüzü anlamına gelebilir.

Bu cümlelerden hangisi için yapılan açıklama doğrudur?

  1. A

    “Ah, bu sabah ne güzel bir yağmur yağdı!” cümlesi betimleyici bir işlev taşır.

  2. B

    “Sayın öğrenciler, bu dersi birlikte açmış bulunuyoruz.” cümlesi yönlendirici bir işlev taşır.

  3. C

    “Üçgen, üç kenarlı kapalı bir şekildir.” cümlesi isim tanımı örneğidir.

  4. D

    “Üçgen, üç kenarlı kapalı bir şekildir.” cümlesi mantıksal tanım örneğidir.

    Doğru cevap
  5. E

    “Yüz” sözcüğü hem sayı hem de insan yüzü anlamına gelebilir cümlesi eş anlamlılık örneğidir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Öğretmenin yazdığı üçgen cümlesinde önce yakın cins olan şekil söylenmiş, ardından üç kenarlı ve kapalı olma ayırt edici özellik olarak eklenmiştir. Bir kavramı yakın cinsi ve ayırt edici özellikleriyle tanımlayan bu yapı mantıksal tanımdır. İkinci adım: İsim tanımı bir adın, yani bir sözcüğün hangi anlama geldiğini açıklar. Üçgen cümlesi bir sözcüğün anlamından değil kavramın içeriğinden söz ettiği için isim tanımı sayılamaz. Doğru açıklama, üçgen cümlesinin mantıksal tanım örneği olmasıdır.

Çeldiriciler: “Ah, bu sabah ne güzel bir yağmur yağdı!” cümlesi havayı nesnel biçimde betimlemez; konuşanın duygusunu dile getirdiği için heyecana yönelik bir işlev taşır, betimleyici sayılması bu ayrımın kaçırılmasıdır. “Sayın öğrenciler, bu dersi birlikte açmış bulunuyoruz.” cümlesi dinleyiciyi bir eylemi yapmaya yöneltmez; tören ve selamlama amacı taşıyan törensel bir işlevdedir, yönlendirici sayılması bu iki işlevin karıştırılmasıdır. “Yüz” sözcüğü aynı sesi taşıyan ama anlamları birbirinden farklı olan eş adlı bir sözcüktür; eş anlamlılık ise farklı sözcüklerin aynı anlamı paylaşmasıdır, bu yüzden eş anlamlılık örneği sayılamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 34

  • Sembolik mantık
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    p ∨ ¬r

  2. II.

    ¬q ⇒ r

  3. III.

    p ⇔ ¬q

  4. IV.

    ¬(q ∨ r)

Bir çıkarımda (p ∧ q) ⇒ r koşulunun değeri yanlış çıkmıştır; p, q ve r basit önermelerdir. Hangileri kesin olarak yanlıştır?

  1. A

    I ve II

  2. B

    IV

  3. C

    III

  4. D

    III ve IV

    Doğru cevap
  5. E

    II, III ve IV

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Bir koşul yalnızca öncülü doğru, sonucu yanlış olduğunda yanlıştır. Bu nedenle p ∧ q doğrudur ve r yanlıştır; yani p ve q doğru, r yanlıştır. İkinci adım: Bu değerlerle dört önermeyi sırayla hesaplarız. I: p doğru olduğundan p ∨ ¬r bileşik önermesi doğrudur. II: ¬q yanlış olduğundan ¬q ⇒ r koşulunun öncülü yanlıştır ve koşul doğrudur. III: p doğru, ¬q yanlış ve iki değer farklı olduğundan çift koşullu bağlaç yanlıştır. IV: q doğru olduğundan q ∨ r doğrudur; bunun değili olan ¬(q ∨ r) yanlıştır. Yanlış olan önermeler III ve IV'tür. Çeldiriciler: 'I ve II' seçeneği, kökteki 'yanlış' ifadesini 'doğru' diye okumanın sonucudur. 'IV' seçeneği, ⇔ bağlacını 'ya da' gibi okuyarak III'ü doğru saymanın sonucudur; oysa p ile ¬q farklı değerde olduğunda ⇔ yanlıştır. 'III' seçeneği, IV'te değili düşürüp q ∨ r ifadesini hesaplamanın sonucudur; bu durumda IV doğru görünür. 'II, III ve IV' seçeneği, ¬q ⇒ r'deki değili düşürüp q ⇒ r hesaplamanın sonucudur; bu durumda II yanlış görünür, oysa II doğrudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 35

  • İslam düşüncesinde itikadi, siyasi ve fıkhi yorumlar
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Allah'ın kulları için en iyisini yapmasını zorunlu sayar.

  2. II.

    Kur'an'ın Allah'ın sonradan yarattığı bir kelam olduğunu savunur.

  3. III.

    Büyük günah işleyen kişiyi ne mümin ne kâfir sayarak ikisi arasında bir konumda değerlendirir.

Bir din kültürü dersinde öğretmen, tartışma başlatmak için tahtaya şu cümleyi yazar: “Vahiy ile akıl birbirinin rakibi değildir; Allah'ın adaletine ve insanın sorumluluğuna dair bilgi, her iki kaynağın da ortak ürünüdür.”

Öğretmen, bu cümlenin dayandığı düşünce ekolünü belirlemek için öğrencilere üç öncülü okutur. Öncüllerin tamamını birlikte benimseyen itikadi ekol aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Eş'arîlik

  2. B

    Hanefîlik

  3. C

    Mutezile

    Doğru cevap
  4. D

    Selefiyye

  5. E

    Mâtürîdîlik

Doğru cevap: C

Çözüm

Önce üç öncülü ayrı ayrı ele almak gerekir. I. öncül, Allah'ın kullar için en iyisini yapmasının zorunlu olduğunu söyler; bu görüş adalet anlayışından çıkar ve kelam tarihinde Mutezile ile özdeşleşir. II. öncül Kur'an'ın yaratılmış olduğunu savunur; Kur'an'ı ezelî kelam sayan ekoller bu görüşe karşıdır. III. öncül, büyük günah işleyenin ne mümin ne kâfir sayılıp iki konum arasında değerlendirildiğini anlatır. Üç öncülü birlikte doğrulayan tek ekol Mutezile'dir.

Çeldiriciler: 'Eş'arîlik' insan fiilini kesb kavramıyla açıklar ve Kur'an'ı kadîm kabul ettiği için II. öncülle çelişir. 'Hanefîlik' bir fıkhi mezheptir; bu itikadi görüşlerin sahibi değildir. 'Selefiyye' nasları tevil etmeden kabul eder ve Kur'an'ı yaratılmamış sayar. 'Mâtürîdîlik' akılla iyi ve kötünün bilinebileceğini kabul etse de Allah'ın en iyiyi yapmasını zorunlu saymadığı için I. öncülle bağdaşmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 36

  • Hz. Muhammed ve gençlik
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Hz. Muhammed'in gençlik yıllarında Mekke'de bir yabancı tüccarın malı alınıp bedeli ödenmeyince, Mekke'deki birkaç genç, Kâbe'nin yanında bir araya gelerek ortak bir söz vermiştir. Buna göre Mekke'ye gelen herkes, kökeni ne olursa olsun, uğradığı haksızlık giderilene kadar birlikte hareket edecektir. Hz. Muhammed de bu sözleşmeye katılmış ve sonraki yıllarda böyle bir çağrıya İslam'da bile olsa icabet edeceğini söylemiştir.

Bu anlatıya göre ittifakın kapsamı ve amacı birlikte ele alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Kendi kabilesinden olanların hakkını korumayı amaçlamıştır

  2. B

    Ticaret yapanların kâr paylaşımını düzenlemeyi amaçlamıştır

  3. C

    Mekke'nin siyasi yönetimini ele geçirmeyi amaçlamıştır

  4. D

    Kan bağına dayalı bir kabile birliğini güçlendirmeyi amaçlamıştır

  5. E

    Kökenine bakılmaksızın mağdurların hakkını gözetmeyi amaçlamıştır

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Anlatıda sözleşmenin kapsamı için 'kökeni ne olursa olsun' ifadesi, amacı için ise 'uğradığı haksızlık giderilene kadar' ifadesi verilmiştir. Bu iki bilgi birlikte düşünüldüğünde ittifakın köken ayrımı gözetmeden mağdurların hakkını savunmayı hedeflediği sonucuna ulaşılır. 'Kendi kabilesinden olanların hakkını korumayı amaçlamıştır' seçeneği kapsamı yanlış okur, çünkü sözleşme kökeni ne olursa olsun herkesi kapsamaktadır. Ticaret, kâr paylaşımı, kan bağına dayalı birlik ve siyasi iktidar seçenekleri anlatıda geçmeyen amaçlardır: olayın konusu bir malın bedelinin ödenmemesidir, kâr düzenlemesi ya da yönetim değişikliği değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 37

  • İnançla ilgili meseleler
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

İnanç Esasları Üzerine Notlar adlı kitapta inanç meselelerine yaklaşım şöyle özetlenmektedir: “Allah’ın ezelî bilgisinde önceden var olan bir durum, insanın tercihini zorunlu kılmaz. İnsan, aklını ve vahyin bildirdiklerini ölçü alarak seçim yapar ve seçiminin karşılığını ahirette görecektir. Dünyadaki sonuçlara bakarak çabayı bırakmak ise inancın değil, ihmalin sonucudur.”

Bu alıntıdaki yaklaşım ile vurgulanan tutum birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu görüşü doğru yansıtır?

  1. A

    Tevekkülü, sonuç ne olursa olsun çalışmayı ve sebeplere başvurmayı bırakmak olarak anlamak

  2. B

    Kader ile kazayı aynı anlamda kullanarak olayların insan tercihinden bağımsız gerçekleştiğini kabul etmek

  3. C

    Kaderi irade ve sorumlulukla bağdaşacak biçimde kabul edip seçimi akıl ve vahye göre yapmak

    Doğru cevap
  4. D

    İnsanın irade özgürlüğünü Allah’ın takdiriyle çelişen bir durum sayarak seçim gücünü geçersiz saymak

  5. E

    Ahiret inancını dünyada elde edilecek ödülü artıran bir teşvik olarak görmek

Doğru cevap: C

Çözüm

Alıntıda üç fikir birlikte verilir: Allah’ın ezelî bilgisi insanın tercihini zorunlu kılmaz, insan aklını ve vahyi ölçü alarak seçim yapar ve seçiminin sorumluluğunu taşır. Bu iki yaklaşım ile tutum bir arada düşünüldüğünde doğru görüş, kaderi irade ve sorumlulukla bağdaştırmak ve akıl ile vahyi birlikte ölçü almaktır; çabayı bırakmanın ihmal sayılması da aynı tutumun parçasıdır. 'Tevekkülü, çalışmayı bırakmak olarak anlamak' seçeneği yanlıştır, çünkü tevekkül sebeplere başvurup sonucu Allah’a bırakmak demektir ve alıntı çabayı bırakmayı ihmal sayar. 'Kader ile kazayı aynı anlamda kullanmak' seçeneği yanlıştır, çünkü kaza, kaderin zamanda gerçekleşmesidir ve iki kavram eşit tutulamaz. 'İrade özgürlüğünü Allah’ın takdiriyle çelişen bir durum saymak' seçeneği yanlıştır, çünkü alıntı Allah’ın bilgisinin tercihi zorunlu kılmadığını söyler ve kader inancı seçim gücünü geçersiz kılmaz. 'Ahiret inancını dünyada elde edilecek ödülü artıran bir teşvik olarak görmek' seçeneği de yanlıştır, çünkü alıntı seçimin karşılığının ahirette görüleceğini vurgular ve ahiret inancı dünyevi bir ödüle indirgenemez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 38

  • Ahlaki tutum ve davranışlar
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir okulda kulüp bütçesi dağıtılırken yönetim, kulüpleri yalnızca sayılarına göre değil; hazırladıkları projelere, harcadıkları emeğe ve ürettikleri somut sonuçlara bakarak değerlendirdi. Daha fazla emek veren ve daha verimli çalışan kulübe daha fazla kaynak ayrıldı; gösterişli bir sunum yapan ama işini yarım bırakan kulübün talebi ise olduğundan fazla karşılanmadı.

Yönetimin bu kararı aşağıdaki ahlaki tutumlardan hangisiyle doğrudan ilişkilendirilebilir?

  1. A

    Eşitlik

  2. B

    Cömertlik

  3. C

    Adalet

    Doğru cevap
  4. D

    Tevazu

  5. E

    İffet

Doğru cevap: C

Çözüm

Yönetim kaynağı kulüplere emek, verimlilik ve somut sonuca göre orantılı olarak dağıtmıştır; herkesin hak ettiği payı alması, hakkı hakkına göre vermek anlamına gelen adaletin ölçütüdür. Gösterişli sunuma değil gerçek emeğe bakılması da hakkın öznel beğeniyle değil ölçülebilir bir ölçütle belirlenmesi gerektiğini gösterir. 'Eşitlik' en çok karıştırılan seçenektir, çünkü herkese aynı miktarı vermek de bir dağıtım biçimi gibi görünür; ancak bu olayda pay emeğe göre ayarlandığı için eşit paylaşım bu ölçütle bağdaşmaz. 'Cömertlik' ihtiyaç sahibine gönüllü bağışta bulunmak olduğundan burada bir fedakârlık söz konusu değildir; 'Tevazu' kendini küçük görmek, 'İffet' ise nefsi haramdan korumaktır ve ikisi de kaynak dağıtımıyla ilgisizdir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 39

  • İslam ve bilim
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir hükümdarın desteğiyle kuzeybatı İran'da kurulan bir rasathanede, yıldızların ve gezegenlerin gözlemleri yıllarca toplanmış; bu veriler, daha önceki astronomik tablolardaki hataları düzelten yeni bir astronomik cetvelin (zîc) hazırlanmasında kullanılmıştır. Rasathanede ayrıca geniş bir kütüphane bulunmuş ve farklı bölgelerden gelen âlimler burada çalışmıştır. Bu çalışmayı yürüten âlim, Öklid'in Elemanlar adlı eseri üzerine yorumlar da yazmıştır.

Bu rasathaneyi yöneten âlim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Nasîrüddin Tûsî

    Doğru cevap
  2. B

    İbn Sina

  3. C

    Harezmî

  4. D

    Cabir bin Hayyan

  5. E

    Fârâbî

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım, rasathane, gözlem verileri ve yeni bir astronomik cetvel bir arada geçtiğine göre sorunun astronomi alanındaki bir çalışmayı konu aldığını belirlemektir. İkinci adım, bu çalışmayı yöneten ve Öklid'in Elemanlar üzerine şerhler yazan âlimi bulmaktır; bu kişi on üçüncü yüzyılda kuzeybatı İran'daki Merâga rasathanesini yöneten Nasîrüddin Tûsî'dir. Çeldiriciler: 'Harezmî' cebir ve aritmetik alanında öne çıkar, rasathane yöneticiliği ona ait değildir. 'İbn Sina' tıp alanındaki eserleriyle bilinir ve bu rasathaneyle bir bağlantısı yoktur. 'Cabir bin Hayyan' kimya alanında çalışmıştır, gözlem cetveli hazırlamamıştır. 'Fârâbî' felsefe ve müzik üzerine yazmıştır, astronomik gözlem yönetmemiştir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 40

  • Güncel dinî meseleler
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir sosyal medya hesabında, belirli bir bitki çayının kanseri tamamen iyileştirdiği iddia ediliyor ve bunun bir dinî kaynakta yazılı olduğu öne sürülüyor. Paylaşımda kaynak olarak yalnızca bir internet sitesinin adı veriliyor; bilginin hangi eserde ve hangi bağlamda geçtiğine dair hiçbir ayrıntı bulunmuyor. Güncel dinî ve sağlıkla ilgili bu iddiaya yaklaşırken aşağıdakilerden hangisi bağdaşmaz?

  1. A

    İddianın kaynağını asıl eserine ve güvenilir ilmî yorumlara götürerek doğrulamaya çalışmak

  2. B

    Tedavi konusunda hekim görüşüne başvurmayı dinî sorumluluğun bir parçası olarak görmek

  3. C

    Bir bilginin dinî nitelik taşıyıp taşımadığını kaynağı ve bağlamı üzerinden ayırt etmek

  4. D

    Kaynağın hangi eserde ve hangi bağlamda geçtiğini kontrol etmeden iddiayı dinî bilgi olarak benimsemek

    Doğru cevap
  5. E

    Konuyla ilgili görüş ayrılıklarının bulunabileceğini kabul edip farklı yorumları kanıtlarıyla değerlendirmek

Doğru cevap: D

Çözüm

Bu iddianın dayanağı, adı verilen bir internet sitesi dışında hiçbir kaynak göstermeyen ve eserinin adını ya da bağlamını vermeyen bir paylaşımdır. Önce iddianın kaynağı ve bağlamı kontrol edilir (birinci adım); ardından konunun sağlık alanına ait olduğu ve bilimsel kanıt gerektirdiği göz önüne alınarak uzman görüşüne başvurulur (ikinci adım). Dinî konularda bilgiye dayalı değerlendirme, bu iki adımın birlikte yürütülmesini gerektirir. Kaynağı kontrol etmeden iddiayı dinî bilgi gibi benimsemek bu ilkeyle bağdaşmadığı için doğru cevap budur. Diğer seçenekler kaynağı doğrulamayı, hekim görüşüne başvurmayı, dinî nitelik ile bilimsel iddiayı ayırt etmeyi ve görüş ayrılıklarını kanıtla tartmayı anlatır; bunların hepsi ilkeyle uyumludur, bu yüzden bağdaşmaz değildir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by