10 soru · YKS

AYT Tarih-1 Deneme 3 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

AYT Tarih-1 Deneme 3 cevap anahtarı ve 10 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Cevap anahtarı

Doğru cevaplar

Bir soruya dokunarak çözümüne git.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Tarih ve zaman; insanlığın ilk dönemleri ve ilk çağ uygarlıkları
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Neolitik Dönem'de tarıma ve hayvancılığa geçişle birlikte yerleşik yaşamın izleri görülmeye başlanmıştır.

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Göbeklitepe – Konya'da bulunan büyük bir Neolitik yerleşim

  2. B

    Çayönü – tarlalardan uzak, yalnız avcılıkla geçinen bir yerleşim

  3. C

    Hattuşa – Anadolu'nun ilk yazılı belgelerinin bulunduğu merkez

  4. D

    Çatalhöyük – Konya'da bulunan büyük bir Neolitik yerleşim

    Doğru cevap
  5. E

    Göbeklitepe – Yazının bulunmasından sonra kurulmuş, kil tabletli bir yerleşim

Doğru cevap: D

Çözüm

Çatalhöyük, Konya'nın Çumra ilçesinde yer alan ve Neolitik Dönem'e tarihlenen büyük bir yerleşimdir; evlerin damlarından girilmesi bu yerleşimin bilinen özelliklerindendir. Göbeklitepe Şanlıurfa'da bulunur, bu yüzden Konya ile eşleştirilemez. Çayönü'nde tarımın izleri görüldüğü için tarlalardan uzak, yalnız avcılıkla geçinen bir yerleşim olarak tanımlanamaz. Yazı, Sümer'de kil tabletlerle başlar; Hattuşa ise Hitit Dönemi'nin başkentidir ve ilk yazılı belgelerin merkezi olamaz. Göbeklitepe'nin yazının bulunmasından sonra kurulduğunu söyleyen eşleştirme de tarih sırasını tersine çevirdiği için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Orta Çağ'da dünya; ilk ve Orta Çağ Türk dünyası (Hun, Göktürk, Uygur)
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Orta Çağ'da Türk devletlerinin yönetim anlayışını inceleyen bir çalışmada şu bilgilere ulaşılmıştır:

Devlet, halkın yararını gözeten bir anlayışla yönetilirdi. Kurultaya katılan üyeler toygun unvanıyla anılırdı. Kurultay toplantılarında üyeler görüşlerini danışma yoluyla bildirirdi. Toplumsal düzenin dayanağı olan töre ise döneme ve koşullara göre biçim değiştirebilirdi.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A

    Kurultaya katılan üyelerin toygun unvanıyla anıldığı söylenebilir.

  2. B

    Devletin halkın yararını gözeten bir anlayışla yönetildiği söylenebilir.

  3. C

    Kurultayda görüşlerin danışma yoluyla bildirildiği söylenebilir.

  4. D

    Töre zamanın şartlarından bağımsız, sabit bir kurallar bütünü olduğu söylenebilir.

    Doğru cevap
  5. E

    Töre döneme göre biçim değiştirdiğinden hukukun esnek bir yapıya sahip olduğu söylenebilir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: verilen bilgilerden ne çıkarılabileceği belirlenir. Devletin halk için var olduğu anlayışının egemen olması, üyelerin toygun unvanıyla anılması, görüşlerin danışma yoluyla bildirilmesi ve törenin zamanın şartlarına göre değişebilmesi bilgilerin doğrudan söylediği noktalardır. İkinci adım: her yargı bu bilgilerle sınanır. Toygun unvanı, halkın yararı ve danışma yargıları verilen bilgilerin doğrudan karşılığıdır; esneklik yargısı ise törenin değişebilirliğinden doğru bir sonuç olarak çıkar. Üçüncü adım: törenin zamanın şartlarından bağımsız ve sabit bir kurallar bütünü olduğu yargısı, töre değişebilirliği bilgisiyle çelişir. Bu nedenle bu yargı bilgilerden çıkarılamaz ve doğru cevap budur. Çeldiriciler: toygun unvanı yargısını çıkarılamaz sanmak, verilen açık ifadeyi gözden kaçırmaktır; halkın yararı yargısı devletin halk için var olduğu anlayışından doğrudan çıkar; danışma yargısı kurultay üyelerinin görüş bildirme biçimine dayanır; esneklik yargısı ise törenin değişebilirliğinden doğru bir sonuçtur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • İslam medeniyetinin doğuşu (Hz. Muhammed, dört halife, Emevi-Abbasi)
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Hz. Muhammed'in vefatının ardından İslam toplumunun yönetimine geçen ve Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ile Hz. Ali'nin başında bulunduğu dönemde halifenin üstlendiği temel görev aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Dinî konularda fetva vererek ibadetleri düzenlemek

  2. B

    Ordunun başına geçerek savaş kararlarını almak

  3. C

    Din ve devlet işlerini birlikte yürütmek

    Doğru cevap
  4. D

    Oğlunu ardılı yaparak makamı babadan oğula geçirmek

  5. E

    Mahkemelerde davalara bakarak hukuki kararları vermek

Doğru cevap: C

Çözüm

Halife, Hz. Muhammed'in vefatından sonra İslam toplumunun yönetimini üstlenen kişidir ve bu makamın temel görevi din ile devlet başkanlığını birlikte yürütmektir. Birinci adımda halifenin görev alanı hatırlanır: din işleri ile devletin yönetimi aynı makamda toplanır. İkinci adımda bu iki işlevin birlikte anılması, doğru tanımın 'din ve devlet işlerini birlikte yürütmek' olduğunu gösterir.

Çeldiriciler: Dinî konularda fetva vermek yalnızca dinî liderlik yönünü yansıtır; bu, halifenin devlet başkanlığı yönünü dışarıda bırakır. Ordunun başına geçmek askerî yönü öne çıkarır, ancak devlet başkanlığının bütünü askerî komutanlıkla sınırlı değildir. Oğula geçen bir makam fikri, halifeliğin danışma ve biat ile belirlenen yapısıyla bağdaşmaz. Davalara bakıp hüküm vermek ise kadılık görevinin tarifidir, halifeliğin değil.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Türklerin İslamiyet'i kabulü ve ilk Türk-İslam devletleri
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Gazneli Mahmut, Karahanlılarla birlikte Samanoğullarına son vermiş, Hindistan'a seferler düzenlemiş ve halifeye bağlılığını sürdürerek halifeden Sultan unvanı almıştır. Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A

    Abbasi halifesiyle yakın bir ilişki içinde olduğuna

  2. B

    Karahanlılarla birlikte Samanoğulları'na son verdiğine

  3. C

    Bizans'a karşı Anadolu'nun kapılarını Türklere açtığına

    Doğru cevap
  4. D

    Halifeden Sultan unvanı aldığına

  5. E

    Hindistan'a sefer düzenlediğine

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda verilen bilgiler okunur: Gazneli Mahmut, Karahanlılarla birlikte Samanoğulları'na son vermiş, Hindistan'a seferler düzenlemiş, halifeye bağlılığını sürdürmüş ve halifeden Sultan unvanı almıştır. İkinci adımda her seçenek bu bilgilerle sınanır. Halifeyle yakın ilişki, halifeye bağlılık ve halifeden unvan alma bilgilerinden çıkar; Karahanlılarla birlikte Samanoğulları'na son verme, Hindistan'a sefer düzenleme ve Sultan unvanı alma ise doğrudan verilmiştir. Üçüncü adımda yalnızca verilen bilgilerle çıkarılamayan yargı kalır: Anadolu'nun Bizans'a karşı Türklere açılması. Verilen bilgilerde Anadolu, Bizans ya da Malazgirt Savaşı yer almaz; bu olay Büyük Selçuklu dönemine aittir ve Gazneli Mahmut'la ilişkilendirilmez, bu nedenle bu yargıya ulaşılamaz.

Çeldiriciler: Halifeyle yakın ilişki kurmak, halifeye bağlılık ve halifeden unvan alma bilgilerinden açıkça çıkar; bu yargıyı çıkarılamaz saymak halife ilişkisini yanlış okumaktır. Karahanlılarla birlikte Samanoğulları'na son verme bilgisi doğrudan verildiği için çıkarılabilir. Hindistan'a sefer düzenleme de verilen bilgilerden doğrudan okunur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Osmanlı: kuruluş ve yükseliş (1302-1595), siyaset ve ordu
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    1473'te Fatih Sultan Mehmed'e Otlukbeli'nde yenilen Akkoyunlu Devleti'nin Anadolu'daki üstünlüğü sona ermiştir.

  2. II.

    1515'te Turnadağ'da Dulkadir Beyliği bozguna uğratılmış ve beylik Osmanlı egemenliğine girmiştir.

  3. III.

    1460'ta Mora'nın fethi, Bizans'ın yeniden güçlenme umutlarını ortadan kaldırmıştır.

Fatih Sultan Mehmed ve Yavuz Sultan Selim dönemlerinde yaşanan şu gelişmeler verilmiştir.

Bu gelişmelerden hangileri Anadolu'da Türk siyasi birliğinin sağlanmasına doğrudan katkı yapmıştır?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

    Doğru cevap
  3. C

    I ve III

  4. D

    I, II ve III

  5. E

    II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adım: üç gelişmenin taraflarını belirleyelim. Otlukbeli Savaşı (1473) Osmanlılar ile Akkoyunlu Devleti arasında, Turnadağ Savaşı (1515) Osmanlılar ile Dulkadir Beyliği arasında yapılmıştır; Mora'nın fethi (1460) ise Mora yarımadasındaki Bizans yönetimine karşı gerçekleşmiştir. İkinci adım: her gelişmenin sonucunu Anadolu'daki Türk siyasi yapıları açısından değerlendirelim. Akkoyunlu'nun Anadolu'daki üstünlüğünün sona ermesi ve Dulkadir Beyliği'nin Osmanlı egemenliğine girmesi, Anadolu'da Türk siyasi birliğinin kurulmasına doğrudan katkı yapar. Mora'nın fethi ise Balkanlar'daki Bizans'ın umutlarını bitirir, Anadolu'daki siyasi birliğe bir katkısı yoktur. Üçüncü adım: bu değerlendirmelerden doğru bileşimi seçelim. Otlukbeli ve Turnadağ sonuçları birlikte alınır, Mora ise dışarıda kalır; doğru bileşim I ve II'dir. 'Yalnız I' seçeneği, Turnadağ'ın Dulkadir üzerindeki sonucunu gözden kaçırdığı için yanlıştır. 'I ve III' seçeneği Mora'yı Anadolu birliğine katkı saymakla birlikte Turnadağ'ı Memlûk savaşı diye dışarıda bırakır; oysa Turnadağ Anadolu'daki bir beyliğin yenilgisidir. 'I, II ve III' seçeneği Mora'nın fethini Anadolu birliğine dahil eder; Mora ise Anadolu'da değil Balkanlar'dadır. 'II ve III' seçeneği Otlukbeli'ni Safevi savaşı saymak ve Mora'yı dahil etmek yüzünden yanlıştır; Otlukbeli Akkoyunlu ile yapılmıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Devrimler çağı, denge siyaseti (1774-1914), XIX-XX. yy sosyo-ekonomik hayat
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Osmanlı Devleti, Kırım Savaşı'na Avrupa devletlerinin yanında katılmış ve savaşın sonunda barış masasında yer almıştır. Bu savaşın bitiminde imzalanan ve Osmanlı Devleti'ni Avrupa devletler hukukuna ilk kez dâhil eden antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Viyana Kongresi

  2. B

    Hünkâr İskelesi Antlaşması

  3. C

    Londra Boğazlar Sözleşmesi

  4. D

    Paris Antlaşması

    Doğru cevap
  5. E

    Ayastefanos Antlaşması

Doğru cevap: D

Çözüm

Kırım Savaşı'nı Osmanlı Devleti'nin de tarafı olarak sona erdiren barış, 1856'da Paris'te imzalanan Paris Antlaşması'dır. Bu antlaşmayla Osmanlı Devleti, Avrupa devletlerinin ortak hukuk düzenine dâhil edilmiş ve Avrupa devletler hukukunun bir parçası olarak tanınmıştır. 'Ayastefanos Antlaşması' 1878'de Osmanlı-Rus savaşının ardından imzalandığından Kırım Savaşı'ndan çok sonradır ve bu ilk dâhil oluşu temsil etmez. 'Viyana Kongresi' 1815'te Napolyon sonrası Avrupa düzenini kurmuştur; bu kongrede Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletler hukukuna dâhil edilmesine ilişkin bir karar alınmamıştır. 'Hünkâr İskelesi Antlaşması' 1833'te iki devlet arasında savunma ittifakı kuran bir antlaşmadır; 'Londra Boğazlar Sözleşmesi' ise 1841'de boğazların kapatılmasını düzenlemiştir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Millî Mücadele (hazırlık, kongreler, cepheler, TBMM)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir genelgede Anadolu'daki durum şöyle özetlenmektedir:

“Ülkenin birliği ve ulusun istiklali tehdit altındadır. Bu tehlikeyi savuşturmanın yolu, ulusun kendi kararlılığını ortaya koymasından geçer.”

Bu ifadeyle aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığı söylenebilir?

  1. A

    Ulusal iradeyi yaymak için bir gazete çıkarılmasına karar vermek

  2. B

    Düzenli ordunun cepheye hemen sevk edilmesini emretmek

  3. C

    Mandayı geçici bir çözüm olarak kabul etmeyi önermek

  4. D

    Milleti bağımsızlığını korumak için örgütlenmeye çağırmak

    Doğru cevap
  5. E

    Yabancı devletlerle ortak bir yönetim kurulmasını önermek

Doğru cevap: D

Çözüm

Alıntıda ülkenin birliği ve ulusun istiklalinin tehdit altında olduğu söyleniyor, ardından bu tehlikeye karşı ulusun kendi kararlılığıyla hareket etmesi gerektiği vurgulanıyor. Birinci adım, ifadenin işgal ortamında bir genelge çağrısı olduğunu tanımak; ikinci adım, dayandığı ilkenin milli egemenlik ve tam bağımsızlık olduğunu belirlemek; üçüncü adım bu ilkeyle örtüşen yargıyı seçmek. Milleti bağımsızlığını korumak için örgütlenmeye çağıran yargı bu üç adımın sonucudur. 'Ulusal iradeyi yaymak için bir gazete çıkarılması' seçeneği Sivas Kongresinde alınmış bir karardır; alıntıda basın ya da gazete geçmediği için yanlıştır. 'Ordunun cepheye hemen sevk edilmesi' seçeneği bağımsızlık çağrısını yalnız askeri bir emre indirgeyen yanılgıdır; alıntı harekete geçmeyi ulusal bir kararlılığa bağlar. 'Mandayı geçici çözüm olarak kabul etmek' ve 'ortak yönetim kurulması' seçenekleri alıntının karşısındaki bir tutumu savunur; bağımsızlık ilkesine aykırı oldukları için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 8

  • Millî Mücadele (hazırlık, kongreler, cepheler, TBMM)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Millî Mücadele'nin yürütme döneminde farklı bölgelerdeki tehditlere karşı cepheler kurulmuş, Kuvayımilliye birlikleri zamanla düzenli orduya katılmıştır. Bu bilgilere göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Doğu Cephesi – Ermeni tehdidine karşı doğu sınırında kurulmuştur

  2. B

    Batı Cephesi – Yunan ilerleyişini durdurmak amacıyla kurulmuştur

  3. C

    Güney Cephesi – Fransız işgaline karşı Çukurova hattında mücadele etmiştir

  4. D

    Batı Cephesi – Fransız işgaline karşı Çukurova hattında mücadele etmiştir

    Doğru cevap
  5. E

    Kuvayımilliye – düzenli orduya geçiş sürecinde birliklerin düzenli birliklere katılmasıyla ilerlemiştir

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, her eşleştirmedeki cephenin karşısına aldığı düşmanı belirlemektir: Doğu Cephesi Ermeni tehdidine, Batı Cephesi Yunan ilerleyişine, Güney Cephesi Fransız işgaline karşı kurulmuştur. İkinci adım, eşleştirilen mücadele alanının bu düşmanla örtüşüp örtüşmediğini sınamaktır: Çukurova hattı Fransız işgaline karşı mücadele alanıdır. Bu yüzden Güney Cephesi ile Çukurova eşleşmesi doğrudur, Batı Cephesi ile Çukurova eşleşmesi yanlıştır. Kuvayımilliye birliklerinin düzenli orduya geçiş sürecinde düzenli birliklere katılması ise doğru bir eşleşmedir.

Çeldiriciler: Doğu Cephesi ile Batı Cephesi'nin Yunan ilerleyişine karşı kurulmuş eşleşmesi doğrudur; Güney Cephesi eşleşmesi de doğrudur. Batı Cephesi'ni Fransız işgaline karşı Çukurova'da mücadele eden cephe saymak, cephelerin düşmanlarını karıştıran yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 9

  • Millî Mücadele (hazırlık, kongreler, cepheler, TBMM)
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Temsil Heyeti'nin görevi, TBMM'nin açılmasıyla sona ermiştir.

  2. II.

    TBMM, 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır.

  3. III.

    Temsil Heyeti'nin görevi, Sivas Kongresi'nin toplanmasıyla sona ermiştir.

Amasya Görüşmelerinin ardından oluşan Temsil Heyeti, Millî Mücadele'nin kurumsal gelişiminde önemli bir yer tutmuştur. Bu heyetin görevinin sona ermesine ve Ankara'daki meclis sürecine ilişkin aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım, Temsil Heyeti'nin görevinin hangi olayla sona erdiğini belirlemektir: görev TBMM'nin açılmasıyla bitmiştir, bu yüzden birinci yargı doğrudur. İkinci adım, Meclisin açılışını tarihiyle yerleştirmektir: TBMM 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır, ikinci yargı da doğrudur. Üçüncü adım, üçüncü yargıyı bu zincirle sınamaktır: görevi bitiren olay Sivas Kongresi'nin toplanması değil TBMM'nin açılışıdır, bu yüzden üçüncü yargı yanlıştır. Doğru bileşim birinci ve ikinci yargıların birlikte alınmasıyla oluşur.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği ikinci yargının doğruluğunu gözden kaçırır; 'Yalnız II' seçeneği birinci yargıyı dışarıda bırakır. 'II ve III' ile 'I, II ve III' seçenekleri, Sivas Kongresi'nin rolünü Temsil Heyeti'nin sona ermesine bağlayan üçüncü yargıyı doğru kabul eder.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 10

  • Atatürkçülük ve Türk inkılabı (Cumhuriyet, inkılaplar, ilkeler)
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

1924 yılında kabul edilen bir kanunla şu düzenlemeler yapılmıştır: Yerli ve yabancı bütün okullar eğitim bakanlığına bağlanmış, medreseler kapatılarak yerlerine imam-hatip okulları ile İlahiyat Fakültesi açılmıştır.

Bu düzenlemelerle aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır?

  1. A

    Eğitim kurumlarının tek merkezden yönetilmesi

    Doğru cevap
  2. B

    Yabancı okulların ülke genelinde çoğaltılması

  3. C

    Eğitim kurumlarının birden çok merkezden yönetilmesi

  4. D

    Yazıda kullanılan harflerin değiştirilmesi

  5. E

    Yükseköğretim kurumlarının yeniden düzenlenmesi

Doğru cevap: A

Çözüm

1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile yerli ve yabancı bütün okullar tek bir eğitim yönetimine bağlanmış, medreseler kaldırılmış ve öğretim bu merkezî yapı içinde yürütülmeye başlanmıştır. Kanun, okulları ayrı ayrı kurumların elinden alıp tek çatı altında toplamıştır; bu da eğitimde birliğin sağlanması amacına karşılık gelir.

Çeldiriciler: 'Eğitim kurumlarının birden çok merkezden yönetilmesi' seçeneği, kanunun okulları tek merkeze bağlamasının tersi olduğu için yanlıştır. 'Yabancı okulların ülke genelinde çoğaltılması' seçeneği yanlıştır, çünkü kanun yabancı okulları yeni açmamış, mevcut okulları eğitim yönetimine bağlamıştır. 'Yazıda kullanılan harflerin değiştirilmesi' seçeneği 1928 Harf İnkılabına aittir ve bu kanunla ilgisi yoktur. 'Yükseköğretim kurumlarının yeniden düzenlenmesi' seçeneği 1933'te yapılan üniversite reformuyla ilgilidir; bu seçenek okulları tek merkezde toplayan düzenlemeyi açıklamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by