Soru 1
- Orta Çağ'da dünya; ilk Türk devletleri ve İslamiyet öncesi Türk tarihi
- Zor
- Öncüllü soru
- I.
Hun Devleti, Göktürk Devleti'nin kuruluşundan sonra ortaya çıkmıştır.
- II.
Göktürk Devleti, 6. yüzyılın ikinci yarısında Doğu ve Batı Göktürk olmak üzere iki kola ayrılmıştır.
- III.
Göktürk hükümdarları, yetkilerini Tanrı'dan gelen kut anlayışıyla meşrulaştırmıştır.
Bir tarih kulübünün İslamiyet öncesi Türk devletleri hakkındaki sunumu için bir öğrenci üç cümle seçmiştir. Sunumdan önce bu cümlelerin doğruluğunu denetlemek isteyen öğrenci, her cümleyi ilgili devletin kuruluş sırasına, bölünme sürecine ya da hükümdarlık anlayışına göre inceler.
Buna göre, öğrencinin seçtiği cümlelerden hangileri doğrudur?
- A
Yalnız I
- B
I ve II
- C
Yalnız II
- DDoğru cevap
II ve III
- E
I, II ve III
Doğru cevap: D
Çözüm
Birinci adımda I. cümleyi değerlendiriyoruz: Hun Devleti MÖ 3. yüzyılda kurulmuştur, Göktürk Devleti ise 6. yüzyılın ortasında ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla Hunların Göktürklerin kuruluşundan sonra ortaya çıktığı ifadesi yanlıştır.
İkinci adımda II. cümleyi inceliyoruz: Göktürk Devleti, 6. yüzyılın ikinci yarısında Doğu ve Batı Göktürk olarak iki kola ayrılmıştır; bu cümle doğrudur.
Üçüncü adımda III. cümleyi değerlendiriyoruz: Göktürk hükümdarlarının yönetim yetkisini Tanrı'dan gelen kut anlayışıyla açıklaması, Orhun yazıtlarında da görülen bir anlayıştır; bu cümle doğrudur.
Doğru cümleler II ve III olduğundan doğru seçenek II ve III'tür.
Çeldiriciler: Yalnız I seçeneği, I. cümlenin yanlış olan kronolojisinin kabul edilmesinden ve doğru iki cümlenin dışarıda bırakılmasından doğar. I ve II seçeneği, I. cümlenin yanlış kronolojisinin doğru sayılmasından doğar. Yalnız II seçeneği, III. cümlenin doğru olan kut bilgisinin atlanmasından doğar. I, II ve III seçeneği ise I. cümlenin yanlış kronolojisinin doğru kabul edilmesinden doğar.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.