6 soru · YKS

TYT Biyoloji Deneme 3 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

TYT Biyoloji Deneme 3 cevap anahtarı ve 6 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Cevap anahtarı

Doğru cevaplar

Bir soruya dokunarak çözümüne git.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Hücre: organeller, zar yapısı, madde geçişleri
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Dışarıya çok miktarda protein salgılayan bir hücrenin çekirdekçiğinde rRNA sentezi yoğundur ve hücrenin enerji gereksinimi yüksektir. Bu hücrede hangi yapısal özellik beklenir?

  1. A

    Granülsüz endoplazmik retikulum yoğun, ribozom bulunmaz.

  2. B

    Mitokondri az, lizozom sayısı fazladır.

  3. C

    Granüllü endoplazmik retikulum ile bol mitokondri bulunur.

    Doğru cevap
  4. D

    Ribozomlar zarla çevrili, zar sayısı fazladır.

  5. E

    Çekirdekçik bulunmaz, ribozom sayısı azdır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Çekirdekçik, çekirdek içinde rRNA'nın sentezlendiği yapıdır ve ribozomların üretimine katılır. Bu hücrede rRNA sentezinin yoğun olması ribozom üretiminin de yüksek olduğunu gösterir.

Birinci adım, dışarıya çok protein salgılayan hücrede protein sentezinin yapıldığı yerin yüzeyinde ribozom taşıyan granüllü endoplazmik retikulum olduğunu belirlemektir. İkinci adım, ribozom üretiminin yüksek olmasının bu yapının bol bulunduğunu desteklediğini kurmaktır. Üçüncü adım, hücrenin enerji gereksiniminin ATP'yi büyük ölçüde üreten mitokondri sayısının yüksek olmasını gerektirdiğini bulmaktır. Dördüncü adım, bu üç bilgiyi seçeneklerle eşleştirmektir; yalnız bu eşleşme üç bilgiyle de uyuşur.

Çeldiriciler: 'Granülsüz endoplazmik retikulum yoğun, ribozom bulunmaz' ifadesi, bu yapının protein değil yağ ve karbonhidrat sentezi yaptığını göz ardı eder. 'Mitokondri az, lizozom sayısı fazladır' ifadesi, enerji gereksinimi yüksek bir hücrede mitokondri sayısının azalmayacağını unutur. 'Ribozomlar zarla çevrili, zar sayısı fazladır' ifadesi, ribozomun zarsız bir organel olduğunu bilmeyi gerektirir. 'Çekirdekçik bulunmaz, ribozom sayısı azdır' ifadesi ise verilen rRNA sentezi bilgisiyle çelişir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Canlıların ortak özellikleri, temel bileşikler (karbonhidrat, lipit, protein, vitamin, enzim)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Hücrelerdeki nükleik asitlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Hücrelerde hem DNA hem de RNA bulunur.

  2. B

    Nükleik asitler, nükleotitlerin belirli bir düzende bir araya gelmesiyle oluşur.

  3. C

    RNA nükleotitlerinde timin bazı bulunur.

    Doğru cevap
  4. D

    DNA nükleotitlerinde bulunan şeker deoksiribozdur.

  5. E

    RNA nükleotitlerinde adenin, guanin, sitozin ve urasil bazları bulunur.

Doğru cevap: C

Çözüm

Nükleik asitlerde bazların ve şekerin türü, molekülün çeşidine göre değişir. DNA'da deoksiriboz şekeri ile adenin, guanin, sitozin ve timin bazları bulunur. RNA'da ise riboz şekeri ile adenin, guanin, sitozin ve urasil bazları bulunur. Timin yalnızca DNA'ya özgü bir bazdır; RNA'da onun yerini urasil alır. Bu nedenle RNA nükleotitlerinde timin bazı bulunduğunu söyleyen ifade yanlıştır ve soruda istenen cevap budur.

Çeldiriciler: Hücrelerde hem DNA hem de RNA bulunduğunu söyleyen ifade doğrudur; bu iki nükleik asit hücrede birlikte bulunur, tek çeşit nükleik asit olduğunu sanan öğrenci bu ifadeyi yanlış sayar. Nükleik asitlerin nükleotitlerin belirli bir düzende bir araya gelmesiyle oluştuğunu söyleyen ifade de doğrudur; monomerin amino asit olduğunu sanan öğrenci bu ifadeyi hatalı bulur, oysa nükleik asitlerin yapı taşı nükleotittir. DNA nükleotitlerindeki şekerin deoksiriboz olduğunu belirten ifade doğrudur; riboz ile deoksiribozu karıştıran öğrenci bu ifadeyi yanlış sayar. RNA nükleotitlerinde adenin, guanin, sitozin ve urasil bazlarının bulunduğunu söyleyen ifade de doğrudur; urasili DNA'ya bağlayan öğrenci bu ifadeyi yanlış değerlendirir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Canlılar dünyası: çeşitlilik, sınıflandırma, âlemler
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Bir gıda mikrobiyolojisi çalışmasında incelenen bakteri hücreleri için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Tek hücreli yapıdaki canlılar grubunda yer alırlar.

  2. B

    Hücre içinde ribozom bulunmasına karşın zarlı organel taşımazlar.

  3. C

    DNA'larını çekirdek zarı ile çevrili bir bölgede tutmazlar.

  4. D

    Hücrelerinde zarla sınırlı çekirdek ve zarlı organeller yer alır.

    Doğru cevap
  5. E

    Prokaryot hücre yapısına sahip canlılar arasında yer alırlar.

Doğru cevap: D

Çözüm

Bakteriler tek hücreli ve prokaryot yapılı canlılardır. Birinci adım, hücre tipini belirlemektir: prokaryot hücrede DNA sitoplazmada bir bölgede toplanır, zarla çevrili bir çekirdek bulunmaz ve ribozomlar zarsız yapılardır. İkinci adım, her ifadeyi bu yapıya göre sınamaktır: zarla çevrili çekirdek ve zarlı organellerin yokluğu prokaryot hücrenin ayırt edici özelliğidir, dolayısıyla bu yapıları taşıdığını söyleyen ifade bakterilere değil ökaryot hücreye uyar ve yanlıştır. Çeldiriciler: tek hücreli olmaları, zarsız ribozomlar taşımalarına karşın zarlı organel içermemeleri, DNA'larının çekirdek zarı içinde tutulmaması ve prokaryot yapı taşımaları bakterilerin doğru özellikleridir; bu ifadeler sorunun istediği yanlış ifadeyi oluşturmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Hücre bölünmeleri (mitoz, mayoz) ve üreme
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Mayoz bölünmeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Mayoz iki aşamalı bir bölünmedir.

  2. B

    Telofaz I sonunda haploit kromozom takımı oluşur.

  3. C

    Mayoz sonucunda gametler oluşur.

  4. D

    Anne hücredeki kalıtsal materyal birebir aynen aktarılır.

    Doğru cevap
  5. E

    Mayozun sonunda oluşan yavru hücreler haploittir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Mayoz, üreme hücrelerinin (gametlerin) oluştuğu ve kromozom sayısının yarıya indiği bölünmedir. Birinci adımda mayozun mayoz I ve mayoz II olmak üzere iki ardışık bölünmeden oluştuğu hatırlanır; ikinci adımda bu sürecin sonunda oluşan dört yavru hücrenin haploit yapıda olduğu ve gamet olarak görev yaptığı belirlenir. Bu bilgilere göre 'birebir aynen aktarılır' ifadesi mayozun niteliğiyle bağdaşmadığı için yanlıştır.

Çeldiriciler: Telofaz I sonunda haploit kromozom takımına sahip hücrelerin oluştuğu doğrudur, çünkü homolog kromozomlar ayrılır ve her yavru hücre tek takım kromozom taşır. Mayozun gamet oluşturduğu da doğrudur, çünkü üreme hücreleri bu bölünmeyle üretilir. Mayozun iki aşamalı olması ve sonunda oluşan yavru hücrelerin haploit olması da doğru ifadelerdir. Mayozda krossing over ve kromozomların bağımsız ayrılmasıyla yeni gen kombinasyonları oluştuğu için yavru hücreler anne hücreden farklı kalıtsal materyal taşıyabilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Kalıtımın genel ilkeleri
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    1 ve 2 numaralı bireylerin her ikisi de karakter bakımından taşıyıcıdır.

  2. II.

    4 numaralı birey karakter bakımından taşıyıcıdır.

  3. III.

    7 numaralı birey karakter bakımından kesinlikle homozigot baskındır.

Şekildeki soyağacında kareler erkek, daireler kadın bireyleri gösterir; dolu simgeler karakteri gösteren, boş simgeler göstermeyen bireyleri belirtir. Soyağacı üç kuşağı göstermekte olup karakter otozomal bir gen tarafından belirlenmektedir.

Buna göre, numaralı bireylerle ilgili verilen yargılardan hangileri kesinlikle doğrudur?

Üç kuşaklı soyağacı: 1 ve 2 numaralı bireylerin etkilenmiş kızı 3 ile etkilenmemiş oğlu 4; 4 ile etkilenmemiş dişi 5'in etkilenmiş oğlu 6 ve etkilenmemiş kızı 7.
  1. A

    Yalnız III

  2. B

    I ve III

  3. C

    Yalnız I

  4. D

    I, II ve III

  5. E

    I ve II

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Soyağacında özelliği gösteren bireyler dolu simgelerle belirtilmiştir. Birinci adım: Normal görünen 1 ve 2 numaralı bireylerin etkilenmiş kızı 3 olduğundan, özellik normal anne-babadan çıkan çocukta ortaya çıkmıştır; bu nedenle karakter çekiniktir. Çekinik fenotipli bireyin genotipi homozigot çekinik (aa) olur; 1 ve 2 numaralı bireyler ise Aa genotipli, yani birer çekinik alel taşıyan bireylerdir.

İkinci adım: Etkilenmiş oğul 6'nın genotipi aa'dır. Bu bireyin her iki alelinden biri babası 4'ten, diğeri annesi 5'ten gelmek zorundadır. Özelliği göstermeyen 4 ve 5 numaralı bireylerde çekinik alel bulunduğundan ikisi de Aa'dır.

Üçüncü adım: 7 numaralı birey normal fenotipli olduğu için genotipi AA ya da Aa olabilir. Ebeveynleri Aa × Aa olduğundan bu bireyin AA olma olasılığı da vardır; bu nedenle 7'nin kesin olarak homozigot baskın olduğu söylenemez.

Dördüncü adım: I ve II ifadeleri kesin olarak doğrudur, III ifadesi ise olasılığı kesinlik gibi sunduğu için yanlıştır. Kesinlikle doğru olanlar I ve II'dir.

Çeldiriciler: 'Yalnız III' yanıtı, kesin ile olası arasındaki farkın gözden kaçırılıp III'ün doğru kabul edilmesinden doğar; I ve II yok sayılmıştır. 'I ve III' yanıtı, II'nin kesin olduğunun fark edilmemesiyle birlikte aynı hatanın III için tekrarlanmasıdır. 'Yalnız I' yanıtı, etkilenmiş çocuğun anne ya da babasından yalnız birinin çekinik alel taşıdığı sanılarak 4 numaralı bireyin taşıyıcılığının kesinleşmediği düşüncesinden doğar; oysa oğul 6'nın aa olması, her iki ebeveynden de çekinik alel gelmesini zorunlu kılar. 'I, II ve III' yanıtı, fenotipi normal bireyi kesin homozigot baskın saymanın sonucudur; 7 numaralı bireyin genotipi bu kadar kesin belirlenemez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Ekosistem ekolojisi, çevre sorunları, biyoçeşitlilik; popülasyon
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Su piresi, bu besin ağında birincil tüketicidir.

  2. II.

    Balık, yalnızca birincil tüketicilerle beslenen bir canlıdır.

  3. III.

    Kurbağa, bu besin ağında ikincil tüketicidir.

Bir göl ekosistemindeki bazı canlılar arasındaki beslenme ilişkileri şekildeki besin ağında gösterilmiştir. Oklar, besinin yenen canlıdan yiyen canlıya aktarılma yönünü göstermektedir.

Bu besin ağıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Göl besin ağı: alg ve su bitkisi; su piresi, kurbağa, balık ve balıkçıl. Oklar besinin yenen canlıdan yiyen canlıya doğru gösterilmiştir.
  1. A

    Yalnız II

  2. B

    I ve III

    Doğru cevap
  3. C

    Yalnız I

  4. D

    I ve II

  5. E

    II ve III

Doğru cevap: B

Çözüm

Besin ağında her ok, besinin yenen canlıdan onu yiyen canlıya doğru gösterilir. Bu nedenle bir canlının besinleri, o canlıya gelen okların kaynaklarından bulunur.

Birinci adım: Su piresine gelen tek ok alglerden çıkar. Alg bir üretici olduğundan su piresi yalnızca üreticiyle beslenir ve birincil tüketicidir. I. yargısı doğrudur.

İkinci adım: Kurbağaya gelen tek ok su piresinden çıkar. Birincil tüketiciyle beslenen canlı ikincil tüketicidir. III. yargısı doğrudur.

Üçüncü adım: Balığa iki ok gelir; biri su bitkisinden (üretici), diğeri su piresinden (birincil tüketici). Hem üretici hem tüketiciyle beslenen canlı karışık beslenendir. Balık yalnızca birincil tüketicilerle beslenmediği için II. yargısı yanlıştır.

Kesinlikle doğru olanlar I ve III'tür.

Çeldiriciler: 'Yalnız II' seçeneği, balığı tek düzeyde saymanın sonucudur; balığın üreticiyle beslendiği gözden kaçar. 'Yalnız I' seçeneği yalnızca bir yargıyı sınayıp kurbağanın ikincil tüketici oluşunu atlar. 'I ve II' seçeneği aynı tek düzeyli okumadan doğar ve II'nin yanlışlığını fark etmez. 'II ve III' seçeneği ok yönünün ters okunmasıyla ilgilidir; balığın yiyen mi yenen mi olduğu karıştırılır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by