7 soru · YKS

TYT Kimya Deneme 3 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

TYT Kimya Deneme 3 cevap anahtarı ve 7 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Cevap anahtarı

Doğru cevaplar

Bir soruya dokunarak çözümüne git.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Kimya bilimi, simyadan kimyaya, sembolik dil, laboratuvar güvenliği
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Laboratuvar dolabında etiketinde korozif madde işareti bulunan bir çözelti bulunuyor ve bu çözelti deney sırasında kullanılacaktır. Çözeltiyi kullanırken alınması gereken önlemlerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Önlük giyilip deri ve göz korunur

    Doğru cevap
  2. B

    Maddenin kokusu alınarak tanınması güvenli bir yoldur

  3. C

    Ateşten uzak tutulması yeterli önlemdir

  4. D

    Koruyucu gözlük takılmadan çalışmaya devam edilir

  5. E

    Madde ısıtılarak kaynama noktasına getirilip kullanılır

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım, etiketteki işaretin anlamını belirlemektir: korozif işareti, maddenin temas ettiği deriyi ve gözü aşındırabileceğini gösterir. İkinci adım, bu tehlikeye uygun önlemi seçmektir; aşındırıcı maddede deri ve göz korunmalı, bunun için önlük ya da tulum giyilmelidir. Çeldiriciler: "Ateşten uzak tutulması yeterli önlemdir" seçeneği yanıcı madde işaretine ait önlemi korozif madde için tek önlem gibi sunar; korozif maddede asıl tehlike temastır, ateş değildir. "Maddenin kokusu alınarak tanınması güvenli bir yoldur" seçeneği, kimyasallara elle dokunulmayıp koklanmaması gerektiği kuralına aykırıdır. "Koruyucu gözlük takılmadan çalışmaya devam edilir" seçeneği göz korumasını ihmal ettiği için yanlıştır. "Madde ısıtılarak kaynama noktasına getirilip kullanılır" seçeneği, aşındırıcı bir maddeyi ısıtmanın tehlikeyi artıracağı için yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Atom modelleri, atomun yapısı, periyodik sistem ve özellikler
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekilde periyodik tablonun bir kesiti ile Q harfiyle gösterilen elementin bilgi kutusu verilmiştir. Kesitte K, L, M ve Q harfleriyle gösterilen dört elementin periyot ve grup konumlarına göre aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?

Periyodik tablonun 1. ile 3. periyotlarını gösteren kesit; dört kutu K, L, M ve Q harfleriyle gizlenmiştir. Tablonun altında bir element bilgi kutusu yer alır: atom numarası 9, kütle numarası 19.
  1. A

    K'nin atom yarıçapı, M'ninkinden büyüktür

  2. B

    L'nin birinci iyonlaşma enerjisi, K'ninkinden büyüktür

  3. C

    K'nin birinci iyonlaşma enerjisi, L'ninkinden büyüktür

    Doğru cevap
  4. D

    L'nin metalik özelliği, K'ninkinden büyüktür

  5. E

    M'nin elektronegatifliği, K'ninkinden büyüktür

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: Şekildeki kesitte K kutusu 2. periyotta, 2A grubundadır; bu kutu berilyum (Be) elementidir. L kutusu 2. periyotta, 3A grubundadır; bu kutu bor (B) elementidir. M kutusu 3. periyotta, 2A grubundadır; bu kutu magnezyum (Mg) elementidir.

İkinci adım: K ve L aynı periyotta, ancak farklı gruplardadır. Aynı periyotta soldan sağa gidildikçe birinci iyonlaşma enerjisi genel olarak artar. Ancak 2A grubu, kendisinden sonra gelen 3A grubundan daha yüksek iyonlaşma enerjisine sahiptir; çünkü berilyumun değerlik alt kabuğu tam dolu olduğundan oradan bir elektron koparmak daha fazla enerji ister. Bu istisnaya göre berilyumun birinci iyonlaşma enerjisi, borunkinden büyüktür. Doğru karşılaştırma, 'K'nin birinci iyonlaşma enerjisi, L'ninkinden büyüktür' ifadesidir.

Üçüncü adım: Çeldiricileri aynı mantıkla sınayalım. 'K'nin atom yarıçapı, M'ninkinden büyüktür' ifadesi yanlıştır; grupta aşağı inildikçe yeni enerji düzeyleri eklendiği için yarıçap artar, magnezyumun yarıçapı berilyumunkinden büyüktür. 'L'nin birinci iyonlaşma enerjisi, K'ninkinden büyüktür' ifadesi, 2A-3A istisnası atlanarak çıkan sonuçtur. 'L'nin metalik özelliği, K'ninkinden büyüktür' ifadesi yanlıştır; periyotta soldan sağa gidildikçe metalik özellik azalır, bu nedenle bor berilyumdan daha az metaliktir. 'M'nin elektronegatifliği, K'ninkinden büyüktür' ifadesi de yanlıştır; grupta aşağı inildikçe elektronegatiflik azalır, magnezyumun elektronegatifliği berilyumunkinden düşüktür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Kimyasal türler arası etkileşimler: bağlar, fiziksel-kimyasal değişim
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Katı ve sıvı hâldeki iyonik bileşikler, şeker çözeltisi ile metal örnekleri elektrik iletkenliği açısından karşılaştırılıyor. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Metallerde elektriği, serbestçe hareket eden değerlik elektronları iletir.

    Doğru cevap
  2. B

    Şeker çözeltisi, içindeki çözünen madde nedeniyle elektriği iletir.

  3. C

    Katı hâldeki iyonik bileşikler iyon içerdiği için elektriği iletir.

  4. D

    Metallerde elektrik iletimi, iyonların yer değiştirmesiyle sağlanır.

  5. E

    Sıvı hâldeki iyonik bileşik, iyonları serbest hareket edemediği için elektriği iletmez.

Doğru cevap: A

Çözüm

Bir maddenin elektriği iletebilmesi için yüklü taneciklerin serbestçe hareket edebilmesi gerekir. Metallerde taneciklerin metal katyonları ile serbest elektronlar olduğu belirlenir; bu serbest elektronlar uygulanan potansiyel farkıyla yönlü hareket ederek akımı taşır. Doğru ifade, metallerde elektriği serbest elektronların iletmesidir.

Çeldiriciler: Katı hâldeki iyonik bileşikte iyonlar kristal yapıda yerinde durduğundan, iyon içermeleri tek başına iletkenlik için yeterli değildir. Şeker çözeltisinde çözünen madde moleküller hâlinde bulunur ve yüklü tanecik oluşturmadığı için akım taşımaz. Metallerde iletim, iyonların yer değiştirmesiyle değil serbest elektronların hareketiyle sağlanır. Sıvı hâldeki iyonik bileşikte iyonlar hareket edebildiği için bu bileşik elektriği iletir; dolayısıyla bu ifade yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Maddenin hâlleri ve gazlar
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Dağ evindeki kapta suyun kaynama sıcaklığı, deniz kıyısındaki kapta suyun kaynama sıcaklığından düşüktür.

  2. II.

    Kaynama sürerken ısıtıcının gücü artırılırsa suyun kaynama sıcaklığı yükselir.

  3. III.

    Deniz kıyısındaki kaptaki suyun kaynama sıcaklığı, aynı koşullarda tuz eklenmemiş suyunkinden yüksektir.

Deniz kıyısındaki evde ve dağ evinde özdeş açık kaplara birer litre su konuluyor. Deniz kıyısındaki kabın altındaki ısıtıcının gücü 1000 W, dağ evindeki kabın altındaki ısıtıcının gücü 2000 W'tır. Deniz kıyısındaki kaba ayrıca bir miktar sofra tuzu ekleniyor, dağ evindeki kaba tuz eklenmiyor. Her iki kapta da su kaynamaya başladıktan sonra ısıtıcılar çalışmaya devam ediyor ve kaynama sürüyor.

Bu düzeneklerle ilgili verilen yargılardan hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

  4. D

    I ve III

    Doğru cevap
  5. E

    II ve III

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım: Dış basınç arttıkça suyun buhar basıncının dış basınca ulaşması için gereken sıcaklık yükselir. Deniz kıyısındaki basınç dağ evindekinden yüksektir; bu nedenle dağ evindeki kapta su daha düşük sıcaklıkta kaynar ve birinci yargı doğrudur.

İkinci adım: Isıtıcının gücü, suyun kaynama sıcaklığını değil, kaynama noktasına ulaşma süresini ve buharlaşma hızını belirler. Dış basınç sabitken kaynama sırasında sıcaklık değişmez; bu nedenle ısıtıcı gücüyle ilgili ikinci yargı yanlıştır.

Üçüncü adım: Uçucu olmayan sofra tuzu suya karıştığında suyun buhar basıncı düşer ve kaynama sıcaklığı yükselir. Deniz kıyısındaki kapta tuz bulunduğu için bu kaptaki su, tuzsuz aynı koşuldaki sudan daha yüksek sıcaklıkta kaynar; üçüncü yargı doğrudur.

Dördüncü adım: Doğru yargılar I ve III'tür. Bu ikisini içeren seçenek doğru cevaptır.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği, tuzun kaynama sıcaklığını yükseltmesi gerçeğini göz ardı eder. 'Yalnız II' seçeneği, ısıtıcı gücünün kaynama sıcaklığını belirlediği yanılgısından doğar ve doğru olan I ile III'ü dışarıda bırakır. 'I ve II' seçeneği, ısıtıcı gücünün kaynama noktasını yükselttiğini sanmaktan doğar. 'II ve III' seçeneği, yüksek rakımda suyun daha yüksek sıcaklıkta kaynadığını kabul etmekten doğar; I yanlış sayıldığı için bu seçenek de yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Kimyanın temel kanunları, mol, tepkime denklemleri ve hesaplamalar
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kütle spektrometresiyle yapılan bir analizde, bir X elementinin atomlarının yalnızca iki izotoptan oluştuğu ve başka bir izotopuna rastlanmadığı belirlenmiştir. Kütle numarası 20 olan izotopun doğadaki bulunma yüzdesi %90, kütle numarası 22 olan izotopun yüzdesi ise %10'dur.

Buna göre X elementinin ağırlıklı ortalama atom kütlesi kaç g/mol olur?

  1. A

    20

  2. B

    20,2

    Doğru cevap
  3. C

    21

  4. D

    21,8

  5. E

    2020

Doğru cevap: B

Çözüm

Bir elementin ağırlıklı ortalama atom kütlesi, izotopların kütle numaralarının doğadaki bulunma yüzdeleriyle çarpılıp toplanmasıyla bulunur. Birinci adımda yüzdeler ondalık biçime çevrilir: %90 için 0,90 ve %10 için 0,10 alınır. İkinci adımda 20 × 0,90 = 18 ve 22 × 0,10 = 2,2 hesaplanır; bu iki değerin toplamı 20,2 g/mol eder. '20' seçeneği ortalamanın tam sayıya yuvarlanmasıyla çıkar, oysa ağırlıklı ortalama ondalıklı bir değerdir. '21' seçeneği yüzdeler hiç hesaba katılmadan iki kütle numarasının basit aritmetik ortalamasıdır. '21,8' seçeneği yüzdelerin izotoplarla ters eşleştirilmesinden, '2020' seçeneği ise çarpımların 100'e bölünmeden toplanmasından doğar; bu yüzden üçü de yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Karışımlar: homojen-heterojen, ayırma teknikleri, çözeltiler
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Demir tozu ile kükürt tozundan oluşan karışım mıknatısla ayrılır; yöntem bileşenlerden yalnız birinin manyetik özellik göstermesine dayanır.

  2. II.

    Tuz ile su karışımı süzgeçle ayrılır; yöntem maddelerin tanecik boyutu farkına dayanır.

  3. III.

    Benzin ile su karışımı ayırma hunisiyle ayrılır; yöntem iki sıvının birbiri içinde çözünmemesine ve yoğunluk farkına dayanır.

Her öncülde bir karışım, bu karışımın bileşenlerine ayrılmasında uygulanan yöntem ve yöntemin dayandığı özellik farkı verilmiştir. Öncüllerde geçen karışımlar, laboratuvarda ve mutfakta sık karşılaşılan katı-katı, katı-sıvı ve sıvı-sıvı karışımlardır.

Öncüllerden hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    Yalnız II

  4. D

    II ve III

  5. E

    I ve III

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Birinci adımda her öncüldeki karışımın bileşenleri ve türü belirlenir: demir-kükürt bir katı-katı karışımı, tuz-su tek fazlı bir çözelti, benzin-su ise birbiri içinde çözünmeyen iki sıvıdan oluşan bir karışımdır. İkinci adımda kullanılan yöntemin dayandığı özellik farkı bulunur. Üçüncü adımda eşleştirmenin bu farka gerçekten dayanıp dayanmadığı sınanır.

I. DOĞRU: Demir mıknatısa çekilir, kükürt çekilmez. Mıknatısla ayırma bu manyetik özellik farkına dayandığı için eşleştirme doğrudur.

II. YANLIŞ: Tuz suda çözündüğünde tek fazlı bir çözelti oluşur ve tanecikler süzgeçten geçer. Süzme yalnızca katı tanecikleri sıvıdan ayırabilir; çözünmüş tuzu ayırmak için buharlaştırma ya da kristallendirme gerekir. Bu nedenle eşleştirme yanlıştır.

III. DOĞRU: Benzin suda çözünmez ve yoğunluğu sudan küçüktür. Durulduğunda iki sıvı katman oluşur; ayırma hunisinin musluğundan alttaki su alınır. Yöntem bu yoğunluk ve çözünmezlik farkına dayandığı için eşleştirme doğrudur.

Doğru eşleştirmeler I ve III'tür.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği, III'ü yanlış saymaktan doğar; ayırma hunisinin yalnız katı-sıvı karışımları için kullanıldığını sanmak yanlıştır, çünkü iki sıvı katman da bu yöntemle ayrılır. 'I ve II' seçeneği, tuz-su karışımının süzgeçle ayrılabileceğini kabul ettiği için yanlıştır. 'Yalnız II' seçeneği, tanecik boyutu farkını her ayrımın temeli saymaktan doğar; oysa I ve III'ün dayandığı özellikler mıknatıslanma ve yoğunluktur, II ise yanlıştır. 'II ve III' seçeneği, II'yi doğru saydığı için geçersizdir ve I'i yanlış saymaktan doğar; demir-kükürt karışımının mıknatısla ayrıldığını görmemek bu hataya yol açar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Asitler, bazlar ve tuzlar
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Aynı metal tozundan eşit miktarda iki örnek alınıyor. Birincisi seyreltik bir asit çözeltisine, ikincisi derişik bir baz çözeltisine ilave edildiğinde iki karışımda da kabarcık çıkışı gözleniyor. Bu gözleme dayanarak metal hakkında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

  1. A

    Asit ile karşılaştığında su oluşturur, gaz açığa çıkarmaz.

  2. B

    Baz çözeltisiyle gaz verir, asit çözeltisiyle vermez.

  3. C

    Bakır metali olup amfoter özellik gösterir.

  4. D

    Amfoter özellik gösterir; asit ve kuvvetli bazla hidrojen gazı açığa çıkarır.

    Doğru cevap
  5. E

    Soy metal olup kuvvetli baza karşı tepkime verir.

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, metalin hem asit hem de kuvvetli baz ortamında gaz verdiğini belirlemektir. Bu, metalin yalnız tek bir ortamda değil iki ortamda da tepkime verdiğini gösterir.

İkinci adım, bu davranışın amfoter metallerin özelliği olduğunu uygulamaktır. Amfoter metaller asitle tuz ve hidrojen gazı, kuvvetli bazla da tuz ve hidrojen gazı oluşturur; gözlem bu iki tepkimenin de gerçekleştiğini gösterir.

Üçüncü adım, metalin soy ya da yarı soy metal olmadığını ayırt etmektir. Soy metaller asit ve bazla tepkime vermez, yarı soy metaller ise seyreltik asitle tepkime vermez. Gözlenen tepkimeler bu gruplara uymadığı için metal amfoterdir ve doğru ifade, iki ortamda da gaz çıkardığını söyleyen seçenektir.

Çeldiriciler: 'Asit ile karşılaştığında su oluşturur, gaz açığa çıkarmaz' seçeneği, asitle tepkimede suyun ürün olduğunu sanmaktan doğar; oysa asitle tepkimede metal tuzu ile hidrojen gazı oluşur. 'Baz çözeltisiyle gaz verir, asit çözeltisiyle vermez' seçeneği, metalin yalnız tek bir ortamda tepkime verdiğini kabul eder; oysa gözlem iki ortamda da gaz çıkışını gösterir. 'Bakır metali olup amfoter özellik gösterir' seçeneği, bakırın amfoter olduğunu kabul etmekten doğar; bakır seyreltik asitle tepkime vermez ve amfoter değildir. 'Soy metal olup kuvvetli baza karşı tepkime verir' seçeneği, soy metallerin asit ve bazla tepkime vermediği bilgisine ters düşer.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by