6 soru · YKS

TYT Biyoloji Deneme 4 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

TYT Biyoloji Deneme 4 cevap anahtarı ve 6 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Cevap anahtarı

Doğru cevaplar

Bir soruya dokunarak çözümüne git.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Hücre: organeller, zar yapısı, madde geçişleri
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Ökaryot bir hücrenin organelleri ile başlıca görevleri arasındaki ilişkiler incelenirken aşağıdaki eşleştirmeler yapılıyor. Bu eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Kloroplast – fotosentez

  2. B

    Granüllü endoplazmik retikulum – yağ sentezi

    Doğru cevap
  3. C

    Ribozom – protein sentezi

  4. D

    Mitokondri – ATP sentezi

  5. E

    Granülsüz endoplazmik retikulum – yağ sentezi

Doğru cevap: B

Çözüm

Yağ sentezi granülsüz endoplazmik retikulumda gerçekleşir. Granüllü endoplazmik retikulum ise yüzeyindeki ribozomlarla protein sentezi yapar. Bu nedenle "Granüllü endoplazmik retikulum – yağ sentezi" eşleştirmesi yanlıştır.

Çeldiriciler: "Kloroplast – fotosentez" doğrudur; kloroplast fotosentez tepkimelerini gerçekleştirir ve bu görev mitokondriye ait değildir. "Ribozom – protein sentezi" doğrudur; ribozomun zarsız bir yapı olması protein sentezi görevini değiştirmez. "Mitokondri – ATP sentezi" doğrudur; ATP'nin büyük kısmı mitokondride üretilir ve bu görev bitki hücrelerine özgü değildir. "Granülsüz endoplazmik retikulum – yağ sentezi" doğrudur; granülsüz yapı protein sentezi yapmadığı için bu eşleşme yanlış bulunmamalıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Canlıların ortak özellikleri, temel bileşikler (karbonhidrat, lipit, protein, vitamin, enzim)
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Proteinlerin yapısı ve işlevleriyle ilgili hangi ifade hatalıdır?

  1. A

    Proteinler amino asitlerin peptit bağlarıyla birleşmesiyle oluşur.

  2. B

    Enzimlerin büyük çoğunluğu protein yapılı biyokatalizörlerdir.

  3. C

    Yüksek sıcaklık, proteinin üçüncül yapısını bozarak denatürasyona yol açabilir.

  4. D

    Amino asitler peptit bağıyla birleşirken bir su molekülü tüketilir.

    Doğru cevap
  5. E

    Kas dokusundaki proteinler hareket ve kasılma işlevinde görev alır.

Doğru cevap: D

Çözüm

Proteinler, amino asitlerin peptit bağlarıyla zincir oluşturmasıyla meydana gelen polimerlerdir. Bu birleşmede bir amino asidin karboksil grubu ile diğerinin amino grubu tepkimeye girer ve bir su molekülü açığa çıkar; yani su tüketilmez, üretilir. Proteinin hidrolizi bunun tersi yöndedir: peptit bağlarını kırmak için su eklenir ve zincir amino asitlere ayrılır. Bu nedenle yanlış olan ifade, amino asitler birleşirken su molekülünün tüketildiğini söyleyendir.

Çeldiriciler: 'Proteinler amino asitlerin peptit bağlarıyla birleşmesiyle oluşur' ifadesi doğrudur; bu, oluşum tepkimesinin tanımıdır. 'Enzimlerin büyük çoğunluğu protein yapılı biyokatalizörlerdir' ifadesi doğrudur, çünkü enzimlerin büyük kısmı proteindir ve kimyasal tepkimeleri hızlandırır. 'Yüksek sıcaklık, proteinin üçüncül yapısını bozarak denatürasyona yol açabilir' ifadesi de doğrudur; ısı, katlanmış yapıyı tutan zayıf bağları koparır. 'Kas dokusundaki proteinler hareket ve kasılma işlevinde görev alır' ifadesi doğrudur; aktin ve miyozin kas kasılmasını sağlayan proteinlerdir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Canlılar dünyası: çeşitlilik, sınıflandırma, âlemler
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Canlı gruplarının hücre ve vücut yapısına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Bakteriler zarla çevrili bir çekirdeğe sahip ökaryot canlılardır.

  2. B

    Protistler yalnızca tek hücreli canlılardan oluşur.

  3. C

    Eklembacaklıların vücudunu kitinden oluşan dış iskelet destekler.

    Doğru cevap
  4. D

    Eklembacaklıların vücudunu omurgadan oluşan bir iç iskelet destekler.

  5. E

    Protistler çekirdeği olmayan, prokaryot yapılı canlılardır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Eklembacaklılar böcekler, örümcekler ve yengeçler gibi canlıları kapsar; bu gruptaki canlılar vücutlarını kitinden oluşan dış iskeletle destekler ve bu dış iskelet hem korunma sağlar hem de kasların tutunduğu yüzeyi oluşturur. Eklembacaklılarda omurgadan oluşan bir iç iskelet bulunmaz; bu özellik omurgalılara aittir, bu nedenle destek yapısını iç iskelet olarak anlatan ifade yanlıştır. Bakteriler tek hücreli prokaryot canlılardır ve zarla çevrili çekirdek ya da organelleri yoktur; bu nedenle ökaryot sayılamazlar. Protistler hem tek hücreli hem de çok hücreli olabilen, ökaryot yapılı canlılardır; yalnızca tek hücreli sayılmaları ya da prokaryot yapılı kabul edilmeleri hatalıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Hücre bölünmeleri (mitoz, mayoz) ve üreme
  • Zor
  • Şekilli soru

Şekilde bir hücrenin bölünme evreleri, kromozomların görünümüyle gösterilmiştir.

Bu bölünmeyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir hücrenin bölünme evreleri: interfaz, profaz, metafaz, anafaz ve telofaz. Her evrede dört kromozom çizilmiştir; kromatitler, iğ ipleri, sentrozom, çekirdek zarı ve ekvator plakası etiketlidir.
  1. A

    Anafazda kardeş kromatitler ayrılarak zıt kutuplara çekilir.

  2. B

    Bölünmeden önceki interfazda DNA eşlenmesi gerçekleşir.

  3. C

    Telofazın sonunda sitoplazma bölünerek iki ayrı hücre oluşur.

  4. D

    Yavru hücreler ana hücrenin yarısı kadar kromozom içerir.

    Doğru cevap
  5. E

    Yavru hücreler, ana hücreyle aynı sayıda kromozom taşır.

Doğru cevap: D

Çözüm

Şemada kromozomlar tek tek görünür ve homolog kromozomların yan yana gelerek dört kromatitli tetrat oluşturduğu bir evre yoktur. Tetrat mayoz I profazının özelliği olduğundan şema mayozu değil, mitozu gösterir.

Birinci adım, ana hücrede dört kromozom sayılmasıdır. İkinci adımda mitozun kromozom sayısını koruduğu kullanılır: her yavru hücre, dört kromozomlu ana hücrenin kromozomlarını aynen ve eşit olarak alır, dolayısıyla her yavru hücrede yine dört kromozom bulunur. Bu nedenle yarıya inme ifadesi yanlıştır; yarıya inme mayozun sonucudur ve şemadaki bölünme mayoz değildir.

Çeldiriciler: 'Yavru hücreler, ana hücreyle aynı sayıda kromozom taşır' ifadesi doğrudur; yavru hücrelerin sayısının değiştiğini sanan biri bu ifadeyi yanlış elemeye çalışır. 'Bölünmeden önceki interfazda DNA eşlenmesi gerçekleşir' ifadesi doğrudur, çünkü kromozomlar yeni hücrelere geçmeden önce kopyalanır. 'Anafazda kardeş kromatitler ayrılarak zıt kutuplara çekilir' ifadesi mitozun da bir özelliğidir; bu ayrılmanın yalnız mayoza özgü sanılması yanlıştır. 'Telofazın sonunda sitoplazma bölünerek iki ayrı hücre oluşur' ifadesi de doğrudur; sitokinezin her bölünmede gerçekleştiği unutulursa bu ifade yanlış elenebilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Kalıtımın genel ilkeleri
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    1 numaralı birey heterozigottur.

  2. II.

    7 numaralı birey homozigot baskındır.

  3. III.

    8 numaralı birey heterozigottur.

Şekildeki soyağacında gösterilen karakter, otozomal bir gen tarafından belirlenen ve çekinik bir alelle kalıtılan bir özelliktir. Soyağacındaki bireylerden birinin bu gen bakımından genotipi, şekildeki tabloda verilmiştir.

Bu soyağacındaki numaralı bireyler hakkında verilen yargılardan hangileri kesinlikle doğrudur?

Üç kuşaklı soyağacı: 1 ve 2'nin çocukları 3 (göstermeyen erkek), 4 (gösteren kız); 3 ile 5'in çocukları 6 (gösteren erkek), 7 (göstermeyen kız); 4 ile 9'un çocuğu 8 (göstermeyen erkek). Yanda 9'un genotip tablosu var.
  1. A

    Yalnız I

  2. B

    I ve II

  3. C

    I ve III

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Özelliği gösteren bireyler aa genotiplidir; özelliği göstermeyen bireyler AA ya da Aa olabilir.

Birinci adım: Özelliği göstermeyen 1 ve 2 numaralı bireylerin kızı 4 özelliği gösterir. 4 numaralı birey iki a alelini de anne ve babasından aldığından 1 ve 2 numaralı bireylerin her biri bir a alelini taşır ve genotipleri Aa'dır. I. yargı doğrudur.

İkinci adım: Özelliği gösteren 6 numaralı birey aa genotiplidir; bu nedenle ana babası 3 ve 5 numaralı bireylerin ikisi de Aa'dır. Aa × Aa çaprazlamasından doğan, özelliği göstermeyen 7 numaralı birey AA ya da Aa olabilir; homozigot baskın olduğu kesin değildir. II. yargı kesinlikle doğru değildir.

Üçüncü adım: 8 numaralı bireyin annesi 4 numaralı birey aa genotiplidir ve a alelini verir. Tabloda babası 9 numaralı bireyin genotipi AA olarak verilmiştir ve A alelini verir. Çocuk bu nedenle kesin olarak Aa'dır. III. yargı doğrudur.

Kesinlikle doğru olanlar I ve III'tür.

Çeldiriciler: Yalnız I, tablodaki genotipi kullanıp 8 numaralı bireyin Aa olduğunu çıkarmayı atlamanın sonucudur. I ve II, özelliği göstermeyen taşıyıcı ana babanın çocuğunu kesin homozigot baskın saymaktan gelir. II ve III, özelliği göstermeyen 1 numaralı bireyi kesin AA sanmanın sonucudur; oysa kızı 4 özelliği gösterir. I, II ve III, 7 numaralı bireyin genotipinin belirsiz olduğunu gözden kaçırmanın sonucudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Ekosistem ekolojisi, çevre sorunları, biyoçeşitlilik; popülasyon
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Öglena, ışık bulunduğunda kloroplastlarıyla kendi besinini sentezleyebilir.

  2. II.

    Hem üretici hem tüketici canlıları yiyerek beslenen canlılar karışık beslenen (omnivor) canlılardır.

  3. III.

    Ayrıştırıcılar, ölü organizmaları ve artıkları parçalayarak inorganik maddelerden kendi besinlerini üretir.

Bir göl ekosisteminde bulunan canlılar, besinlerini nasıl elde ettiklerine göre sınıflandırılarak ayrıntılı biçimde incelenmiştir.

Bu canlılarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

  1. A

    I ve III

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I, II ve III

  4. D

    I ve II

    Doğru cevap
  5. E

    Yalnız I

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adım, her yargıdaki canlının besinini nasıl elde ettiğini belirlemektir. Öglena, ışık varlığında kloroplastıyla inorganik maddelerden organik besin ürettiği için ototrof (üretici) beslenir; bu nedenle I doğrudur. Hem üretici hem tüketici canlıları yiyen canlılar karışık beslenenler (omnivor) olarak adlandırıldığından II de doğrudur.

İkinci adım, III'ü sınamaktır. Ayrıştırıcılar ölü organizmaları ve artıkları parçalayarak besinlerini dışarıdan hazır alan heterotrof canlılardır; inorganik maddeden kendi besinlerini üretmezler. Bu nedenle III yanlıştır.

Üçüncü adım, doğru yargıların birleşimini seçmektir: I ve II doğrudur.

Çeldiriciler: 'Yalnız II' seçeneği, öglenanın yalnız tüketici sayılmasından çıkar; oysa ışık altında besin sentezlediği için I doğrudur. 'Yalnız I' seçeneği, omnivoru yalnız etçil sanmanın sonucudur; omnivor hem bitkisel hem hayvansal besin tüketir ve II doğrudur. 'I, II ve III' seçeneği ayrıştırıcıyı üretici saymanın sonucudur. 'I ve III' seçeneği de III'ü kabul edip II'yi birleşime katmamaktan doğar; iki hata da yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by