Soru 1
- Atmosfer, iklim elemanları ve tipleri, Türkiye iklimi
- Orta
- Şekilli soru
Tabloda dört istasyonun sıcaklık, maksimum nem ve mutlak nem değerleri verilmiştir.
Bu verilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A
Güney istasyonunun maksimum nemi, Kuzey istasyonunun dört katından fazladır.
- B
Batı istasyonunun mutlak nemi, Doğu istasyonununkinden küçüktür.
- CDoğru cevap
Doğu istasyonunun sıcaklığı Batı'dan yüksek, maksimum nemi Batı'dan düşüktür.
- D
Güney istasyonunda bağıl nem, Batı istasyonundakinden düşüktür.
- E
Sıcaklığı en düşük olan istasyonun maksimum nemi en küçüktür.
Doğru cevap: C
Çözüm
Birinci adım, tablodaki sıcaklık ve maksimum nem değerlerini birlikte okumaktır: Batı 10 °C ve 9,4 g/m³, Doğu 20 °C ve 17,3 g/m³, Güney 30 °C ve 30,4 g/m³, Kuzey 5 °C ve 6,8 g/m³. İkinci adım, bu ilişkiye aykırı olan yargıyı bulmaktır. Sıcaklık yükseldikçe maksimum nem de yükselmektedir; en düşük sıcaklıktaki istasyonda maksimum nem en küçük, en yüksek sıcaklıktaki istasyonda en büyüktür. Doğu istasyonunun sıcaklığı Batı'dan yüksektir, ancak Doğu'nun maksimum nemi 17,3 g/m³ ile Batı'nın 9,4 g/m³ değerinden büyüktür. Bu nedenle 'maksimum nemi Batı'dan düşüktür' yargısı tablodan söylenemez ve doğru cevap budur.
Çeldiriciler: 'Güney istasyonunun maksimum nemi, Kuzey istasyonunun dört katından fazladır' yargısı tabloyla uyumludur, çünkü Kuzey'in dört katı 27,2 g/m³'tür ve Güney'in 30,4 g/m³ değeri bunu aşar; bu yargıyı söylenemez saymak, dört katlık karşılaştırmanın yanlış yapılmasından doğar. 'Batı istasyonunun mutlak nemi, Doğu istasyonununkinden küçüktür' yargısı 7,0 ile 12,5 g/m³ karşılaştırmasıdır ve doğrudur; mutlak nem ile maksimum nem karıştırılırsa yanlış sanılabilir. 'Güney istasyonunda bağıl nem, Batı istasyonundakinden düşüktür' yargısında bağıl nem, mutlak nemin maksimum neme oranıdır: Güney için 22,0 / 30,4 ≈ %72, Batı için 7,0 / 9,4 ≈ %74 olduğundan yargı doğrudur. Mutlak nemler karşılaştırılırsa Güney'in daha yüksek çıkması bu doğru yargıyı yanlış gösterir. 'Sıcaklığı en düşük olan istasyonun maksimum nemi en küçüktür' yargısı Kuzey için doğrudur, çünkü Kuzey hem en düşük sıcaklığa hem de en küçük maksimum neme sahiptir; tablodan doğrudan okunan bu yargıyı yanlış işaretlemek, değerleri tek tek okumamaktan kaynaklanır.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.