6 soru · YKS

TYT Biyoloji Deneme 5 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

TYT Biyoloji Deneme 5 cevap anahtarı ve 6 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Cevap anahtarı

Doğru cevaplar

Bir soruya dokunarak çözümüne git.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Hücre: organeller, zar yapısı, madde geçişleri
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Prokaryot ve ökaryot hücreler yapısal özellikleri bakımından karşılaştırıldığında, aşağıdaki özelliklerden hangisi bu iki hücre tipinin ortak özelliği değildir?

  1. A

    Protein sentezinden sorumlu ribozomu bulunur.

  2. B

    Zarlı organelleri bulunur.

    Doğru cevap
  3. C

    Kalıtsal bilgisini DNA molekülünde taşır.

  4. D

    Hücre zarıyla çevrilidir.

  5. E

    Sitoplazmasının büyük kısmı sudur.

Doğru cevap: B

Çözüm

Birinci adımda prokaryot hücrenin yapısı ele alınır: zarlı bir organeli yoktur, yalnızca protein sentezinden sorumlu ribozomu bulunur ve DNA'sı halkasal biçimde sitoplazmada dağınık durur. İkinci adımda ökaryot hücre incelenir: zarlı ve zarsız tüm organelleri bulunur ve çift katlı zarla çevrili bir çekirdeği vardır. Zarlı organeller yalnızca ökaryot hücrede bulunduğundan bu özellik iki hücre tipinin ortak özelliği değildir.

Çeldiriciler: Ribozomun prokaryot hücrede de bulunduğu hatırlanırsa, protein sentezinden sorumlu ribozom ifadesi iki hücre tipinde de geçerli olur ve elenir. Kalıtsal bilginin DNA'da taşındığı ifadesi de ortaktır; prokaryotta DNA halkasal moleküldür, ökaryotta ise kalıtsal bilgi çekirdekteki DNA'dadır. Hücre zarıyla çevrili olmak her iki hücre tipinin dış sınırı için geçerlidir ve ortak bir özelliktir. Sitoplazmanın yüzde 70 ile 90'ının su olması da hem prokaryot hem ökaryot hücrelerde geçerli olduğundan ortak özelliktir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Canlıların ortak özellikleri, temel bileşikler (karbonhidrat, lipit, protein, vitamin, enzim)
  • Kolay
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Monosakkaritler, üç ile yedi arasında karbon atomu içeren karbonhidratlardır.

  2. II.

    Nişasta, bitkilerde enerji depolamak için kullanılan bir polisakkarittir.

  3. III.

    Glikojen, bitkilerde başlıca depo karbonhidratıdır.

Canlılarda bulunan karbonhidratlarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve III

  4. D

    I, II ve III

  5. E

    I ve II

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Monosakkaritler birim şeker sayısına göre sınıflandırılan karbonhidratların en küçük yapılı olanlarıdır ve üç ile yedi arasında karbon atomu içerir; I. yargı doğrudur. Nişasta bitkilerde enerji depolayan bir polisakkarittir, bu nedenle II. yargı da doğrudur. Glikojen ise hayvanlarda depolanan bir karbonhidrattır; insanda kaslarda ve karaciğerde biriktirilir. Bitkilerde başlıca depo karbonhidratı nişastadır, dolayısıyla III. yargı yanlıştır. Doğru yargılar I ve II'dir.

Çeldiriciler 'Yalnız I' ve 'Yalnız II' seçenekleri, yargılardan yalnız birini sınayıp onun tek başına yeterli olduğunu sanma hatasının sonucudur; I ve II birlikte doğru olduğu için bu seçimler eksiktir. 'I ve III' ve 'I, II ve III' seçenekleri, glikojeni bitkide depo karbonhidratı saymanın sonucudur; III yanlış olduğundan içeren bileşimler kabul edilemez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Canlılar dünyası: çeşitlilik, sınıflandırma, âlemler
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Üç canlıdan K'da zarlı çekirdek var, L ve M'de yok. Buna göre hangisi kesin olarak söylenemez?

  1. A

    K ile L'nin farklı âlemlerde yer aldığı

  2. B

    L ile M'nin aynı âlemde yer aldığı

  3. C

    K canlısının bitkiler âleminde yer aldığı

    Doğru cevap
  4. D

    Üç canlının da hücre zarına sahip olduğu

  5. E

    Üç canlının da ribozom taşıdığı

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: K'da zarlı çekirdek bulunduğu için K ökaryottur; L ve M'de zarlı çekirdek olmadığından ikisi de prokaryottur. İkinci adım: Beş âlem sınıflandırmasında bütün prokaryotlar Monera âleminde toplanır; bu yüzden L ile M kesin olarak aynı âlemdedir. Ökaryotlar ise Protista, Mantarlar, Bitkiler ve Hayvanlar âlemlerinin hepsine dağılabilir. Üçüncü adım: K'nın bitkiler âleminde olup olmadığı verilen bilgilerle belirlenemez, çünkü K bir hayvan, mantar ya da protist de olabilir. Bu nedenle kesin olarak söylenemeyen yargı, K canlısının bitkiler âleminde yer aldığı yargısıdır.

Çeldiriciler: 'K ile L'nin farklı âlemlerde yer aldığı' yargısı kesindir, çünkü biri ökaryot, diğeri prokaryottur ve bu iki grup farklı âlemlere ayrılır. 'L ile M'nin aynı âlemde yer aldığı' yargısı da kesindir, çünkü ikisi de prokaryottur. 'Üç canlının da hücre zarına sahip olduğu' yargısı bütün hücrelerin bir zarla sınırlı olması nedeniyle doğrudur. 'Üç canlının da ribozom taşıdığı' yargısı ribozomun hem prokaryot hem ökaryot hücrelerde bulunmasından dolayı kesindir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Hücre bölünmeleri (mitoz, mayoz) ve üreme
  • Zor
  • Şekilli soru

Bir hücrenin bölünme sürecinde zamana bağlı DNA miktarındaki değişim şekildeki grafikte gösterilmiştir. Bu grafikle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Çizgi grafik: Kültür A serisinde zamana göre DNA miktarı (birim). Ölçümler sırayla 2, 4, 4, 2, 1 birimdir.
  1. A

    Bölünme mayozdur; ilk bölünme sonunda DNA miktarı başlangıç ölçümüne eşittir.

    Doğru cevap
  2. B

    Son ölçümdeki hücreler diploit kromozom takımına sahiptir.

  3. C

    DNA miktarındaki ilk artış profaz evresinde gerçekleşmiştir.

  4. D

    Grafik, iki ayrı mitoz bölünmesinin gerçekleştiğini gösterir.

  5. E

    İlk ölçüm değeri hücrenin haploit DNA miktarını gösterir.

Doğru cevap: A

Çözüm

Birinci adım: Grafikteki ilk yükselme, DNA miktarının kendini eşlediği interfazda gerçekleşir; bölünme evreleri bu eşlenmeden sonra başlar.

İkinci adım: Grafikte eşlenmeden sonra iki ayrı yarıya iniş vardır ve her biri bir bölünmenin sonunda hücrelerin ayrılmasıyla olur. Bir eşlenmenin ardından iki ardışık bölünme görülmesi, bölünmenin mayoz olduğunu gösterir.

Üçüncü adım: Mayozun ilk bölünmesinde kromozom sayısı yarıya iner, ancak kromozomlar henüz kromatitlerine ayrılmadığı için hücrenin DNA miktarı değişmez ve başlangıç ölçümüne eşit kalır. Bu nedenle doğru ifade, bölünmenin mayoz olduğunu ve ilk bölünme sonunda DNA miktarının başlangıç ölçümüne eşit kaldığını söyleyen seçenektir.

Çeldiriciler: 'DNA miktarındaki ilk artış profaz evresinde gerçekleşmiştir' yanlıştır, çünkü DNA eşlenmesi bölünmeden önce interfazda olur. 'Son ölçümdeki hücreler diploit kromozom takımına sahiptir' yanlıştır, çünkü son ölçümdeki DNA miktarı haploit takımlı hücrelere aittir. 'Grafik, iki ayrı mitoz bölünmesinin gerçekleştiğini gösterir' yanlıştır, çünkü tek bir eşlenmeden sonra iki ardışık bölünme mitoz değil mayozun özelliğidir. 'İlk ölçüm değeri hücrenin haploit DNA miktarını gösterir' yanlıştır, çünkü başlangıçtaki değer eşlenmemiş diploit hücreye aittir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Kalıtımın genel ilkeleri
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Yavruların yarısı heterozigottur.

  2. II.

    Bir yavrunun baskın fenotipli olma olasılığı 1/2'dir.

  3. III.

    Yavruların dörtte üçü çekinik fenotipli bireylerdir.

Bir bitki türünde çiçek rengini belirleyen baskın A alleli mor, çekinik a alleli beyaz rengi oluşturmaktadır.

Şekildeki Punnett karesi, bu bitki türündeki iki bireyin çaprazlanmasını göstermektedir. Bu çaprazlamadan oluşan yavrularla ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Aa ile aa melezlemesinin 2 x 2 Punnett karesi: satır ve sütun başlıkları ebeveynlerin gametlerini, kutular yavru genotiplerini gösterir.
  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    II ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Şekildeki çaprazlamada Aa bireyi A ve a, aa bireyi yalnızca a gameti verir. Dört kutu Aa, Aa, aa ve aa genotiplerini oluşturur.

Birinci adım: Heterozigot (Aa) yavrular iki kutudadır; oran 2/4 = 1/2'dir. I. yargısı doğrudur.

İkinci adım: En az bir A alleli taşıyan yavrular, yani baskın mor fenotipliler, iki Aa kutusudur; olasılık yine 1/2'dir. II. yargısı doğrudur.

Üçüncü adım: Çekinik fenotipli (aa) yavrular iki kutudadır; oran 2/4 = 1/2'dir, 3/4 değildir. III. yargısı yanlıştır.

Kesinlikle doğru olanlar I ve II'dir.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği, baskın fenotip olasılığını yalnız AA ile hesaplamaktan doğar; bu çaprazlamada AA yavru oluşmadığı için II yanlış sayılır. 'Yalnız II' seçeneği heterozigot oranını 1/4 almaktan doğar; bu durumda I yanlış sayılır. 'I, II ve III' seçeneği çekinik oranı 3:1 klasik oranıyla karıştırmaktan doğar. 'II ve III' seçeneği I'i hiç sınamadan yalnızca iki yargıya bakmaktan doğar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Ekosistem ekolojisi, çevre sorunları, biyoçeşitlilik; popülasyon
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Biyolojik çeşitlilik; bir bölgedeki tür zenginliğini, türler içindeki genetik farklılığı ve ekosistemlerin çeşitliliğini kapsayan bir kavramdır.

Aşağıdakilerden hangisi biyolojik çeşitliliğin azalmasına neden olan bir etken değildir?

  1. A

    Aşırı avlanma

  2. B

    Yabancı istilacı türlerin ekosisteme girmesi

  3. C

    Yaşam alanlarının parçalanması

  4. D

    Doğal koruma alanlarının genişletilmesi

    Doğru cevap
  5. E

    Ormanların tarım alanına dönüştürülmesi

Doğru cevap: D

Çözüm

Biyolojik çeşitliliği azaltan etkenler, türlerin yaşam alanını bozan, bireylerinin sayısını düşüren ya da doğal dengeyi değiştiren insan kaynaklı etkilerdir. Bu soruda aranan, çeşitliliği azaltmayan etkendir; bu nedenle önce her seçeneğin bir azalma nedeni olup olmadığı tek tek sınanır.

Çeldiriciler: "Aşırı avlanma" bir türün bireylerini doğadan çekerek sayısını düşürdüğü için, "Yabancı istilacı türlerin ekosisteme girmesi" yerli türlerle rekabet edip onların yerini aldığı için, "Yaşam alanlarının parçalanması" türlerin dolaşımını ve üreme alanını böldüğü için, "Ormanların tarım alanına dönüştürülmesi" birçok türün yaşam alanını yok ettiği için birer azalma nedenidir ve bu nedenle soruda yanlıştır. "Doğal koruma alanlarının genişletilmesi" ise türlerin yaşam alanını güvence altına alan bir uygulamadır; çeşitliliği azaltmadığı için soruya göre doğru cevaptır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by