Soru 1
- Basınç ve kaldırma kuvveti
- Orta
- Öncüllü soru
- I.
X cisminin özkütlesi 0,75 g/cm³'tür.
- II.
X cismine etki eden kaldırma kuvvetinin büyüklüğü, cismin ağırlığına eşittir.
- III.
X cismi, özkütlesi 1,2 g/cm³ olan bir sıvıya konulsaydı, cisme etki eden kaldırma kuvveti bugünkünden daha büyük olurdu.
Kenarı 8 cm olan türdeş küp biçimindeki X cismi, özkütlesi 1 g/cm³ olan suyun bulunduğu bir kabın içinde dengede yüzmektedir. Cismin suyun içinde kalan kısmının yüksekliği şekilde gösterilmiştir. Yer çekimi ivmesi g = 10 m/s² alınacaktır.
Buna göre, X cismiyle ilgili verilen yargılardan hangileri doğrudur?
- A
Yalnız I
- BDoğru cevap
I ve II
- C
Yalnız II
- D
Yalnız III
- E
I, II ve III
Doğru cevap: B
Çözüm
Birinci adım: X cismi yüzdüğüne göre cisme etki eden kaldırma kuvveti cismin ağırlığına eşittir. Bu denge doğrudan II. yargıyı doğrular; ağırlık kaldırma kuvvetinden büyük olsaydı cisim batardı.
İkinci adım: Cismin suya batan kısmı 6 cm, kenarı ise 8 cm olduğundan batan hacim payı bulunur. Yüzen cisimde batan pay cismin özkütlesinin sıvı özkütlesine oranına eşit olduğundan cismin özkütlesi çıkar; I. yargı doğrudur.
Üçüncü adım: Özkütlesi 1,2 g/cm³ olan sıvıda cisim yine yüzer ve kaldırma kuvveti yine ağırlığına eşit kalır. Yalnızca batan kısım değişir, cisim oranında batar. Kaldırma kuvveti artmadığından III. yargı yanlıştır.
Doğru yargılar I ve II'dir.
Çeldiriciler. 'Yalnız I' seçeneği, yüzen cisimde kaldırma kuvvetinin ağırlıktan küçük olduğu sanısından çıkar; oysa denge bunu gerektirmez. 'Yalnız II' seçeneği batan payı ters çevirmekten çıkar: g/cm³ bulunur ve I yanlış sayılır. 'I, II ve III' seçeneği, yoğun sıvıda kaldırma kuvvetinin arttığı sanısından çıkar. 'Yalnız III' seçeneği taşan hacmi cismin tüm hacmine eşit almaktan çıkar; bu durumda cisim tamamen batmış sayılır, özkütle 1 g/cm³ çıkar ve kaldırma kuvveti ağırlıktan büyük görünür.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.