7 soru · YKS

TYT Kimya Deneme 5 Cevap Anahtarı ve Çözümleri

TYT Kimya Deneme 5 cevap anahtarı ve 7 sorunun adım adım çözümü: her soruda doğru seçenek, konu, zorluk ve ayrıntılı açıklama.

Cevap anahtarı

Doğru cevaplar

Bir soruya dokunarak çözümüne git.

Adım adım

Soru soru çözümler

Soru 1

  • Kimya bilimi, simyadan kimyaya, sembolik dil, laboratuvar güvenliği
  • Orta
  • Çoktan seçmeli

Kimya laboratuvarında deney yapan bir öğrencinin davranışları öğretmeni tarafından güvenlik kurallarına göre değerlendiriliyor. Buna göre aşağıdakilerden hangisi laboratuvar güvenlik kurallarına uygun değildir?

  1. A

    Çözeltinin kokusunu yakından koklayarak derişimini tahmin eder.

    Doğru cevap
  2. B

    Gaz çıkaran tepkimeyi çeker ocak açıkken yapar.

  3. C

    Pipetle sıvı çekerken puar kullanır.

  4. D

    Cildine sıçrayan asidi bol suyla uzun süre yıkar.

  5. E

    Kullandığı kimyasal atıkları ayrı bir atık kabında toplar.

Doğru cevap: A

Çözüm

Laboratuvarda bir maddenin kokusu kabın üzerinden elin hafif yelpazelenmesiyle alınır, kimyasal doğrudan burna yaklaştırılarak koklanmaz. Birçok madde solunum yollarını tahriş eder ya da zehirleyebilir, bu yüzden çözeltinin derişimi kokusundan tahmin edilmez; derişim ölçmek için uygun araçlar kullanılır. Yakından koklayarak derişim tahmin etmek bu nedenle güvenlik kuralına aykırı bir davranıştır.

Çeldiriciler: "Pipetle sıvı çekerken puar kullanır" ifadesi doğrudur, çünkü puar sıvıyı ağızla pipete çekme riskini ortadan kaldırır. "Gaz çıkaran tepkimeyi çeker ocak açıkken yapar" ifadesi de doğrudur; zehirli gazlar çeker ocakla laboratuvar havasından uzaklaştırılır. "Cildine sıçrayan asidi bol suyla uzun süre yıkar" ifadesi doğru ilk yardım uygulamasıdır, bol su asidin etkisini seyreltir. "Kullandığı kimyasal atıkları ayrı bir atık kabında toplar" ifadesi de atıkların birbiriyle tepkimeye girmesini önleyen doğru bir davranıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 2

  • Atom modelleri, atomun yapısı, periyodik sistem ve özellikler
  • Orta
  • Şekilli soru

Tabloda Q, R, S ve T taneciklerinin proton ve elektron sayıları verilmiştir; taneciklerin yükü ayrıca belirtilmemiştir. Bu taneciklere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tablo: Q, R, S ve T taneciklerinin proton ve elektron sayıları. Q için 13 ve 10; R için 16 ve 18; S için 19 ve 18; T için 12 ve 12.
  1. A

    Q'nun yükü +3'tür.

  2. B

    R ile S izoelektroniktir.

  3. C

    S'nin yükü −1'dir.

    Doğru cevap
  4. D

    T'nin periyodik tablodaki grubu 2'dir.

  5. E

    Q ile T aynı periyotta yer alır.

Doğru cevap: C

Çözüm

Yük, proton sayısından elektron sayısının çıkarılmasıyla bulunur; proton sayısı elementi, elektron sayısı ise iyonun yükünü belirler.

Birinci adımda her taneciğin yükü hesaplanır: Q için 13 − 10 = +3, R için 16 − 18 = −2, S için 19 − 18 = +1, T için 12 − 12 = 0.

İkinci adımda izoelektronik ilişki ve periyodik tablo konumu birlikte değerlendirilir. R²⁻ ile S⁺ iyonlarının ikisi de 18 elektronludur; proton sayıları 16 ve 19 olsa da izoelektroniktirler. Proton sayısı 13 olan Q alüminyum, 12 olan T magnezyumdur; ikisi de üçüncü periyotta yer alır ve magnezyum 2. gruptadır.

Üçüncü adımda ifadeler sınanır. Yanlış olan ifade 'S'nin yükü −1'dir' ifadesidir: S'nin 19 protonu ve 18 elektronu vardır, yükü 19 − 18 = +1'dir. Eksi işaret, yükü elektron eksi proton olarak hesaplama hatasından gelir.

Çeldiriciler: 'Q'nun yükü +3'tür' doğrudur; işaret ters alınırsa −3 çıkar, bu bir okuma hatasıdır. 'R ile S izoelektroniktir' doğrudur; izoelektronik olmak için proton sayılarının eşit olması gerekmez, elektron sayılarının eşit olması yeter. 'T'nin periyodik tablodaki grubu 2'dir' doğrudur; proton sayısı grup numarası değildir, magnezyum 2. gruptadır. 'Q ile T aynı periyotta yer alır' doğrudur; ikisi de üçüncü periyottadır, grupları ise farklıdır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 3

  • Kimyasal türler arası etkileşimler: bağlar, fiziksel-kimyasal değişim
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir gübre üretim tesisinde sulu çözeltiden çöktürülerek elde edilen kristal bileşik, yapısında kalsiyum katyonu ile fosfat anyonu içerir. Bu bileşiğin adı kalsiyum fosfat olduğuna göre kimyasal formülü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Ca2(PO4)3\mathrm{Ca_2(PO_4)_3}

  2. B

    CaPO4\mathrm{CaPO_4}

  3. C

    (PO4)2Ca3\mathrm{(PO_4)_2Ca_3}

  4. D

    Ca3PO4\mathrm{Ca_3PO_4}

  5. E

    Ca3(PO4)2\mathrm{Ca_3(PO_4)_2}

    Doğru cevap

Doğru cevap: E

Çözüm

Kalsiyum iyonu Ca2+\mathrm{Ca^{2+}} olarak alınır, çünkü kalsiyumun bileşiklerindeki yükü +2'dir. Fosfat iyonu PO43−\mathrm{PO_4^{3-}} olarak alınır; bu çok atomlu iyonun yükü −3'tür. Birinci adımda yükler çaprazlanır: kalsiyumun alt indisi fosfat yükünün büyüklüğü olan 3, fosfatın alt indisi kalsiyum yükü olan 2 olur ve çok atomlu iyon 2 kez alındığı için parantez içine alınarak Ca3(PO4)2\mathrm{Ca_3(PO_4)_2} elde edilir. İkinci adımda alt indislerin ortak böleni olup olmadığına bakılır; 3 ile 2 aralarında asal olduğundan sadeleştirme yapılmaz ve yük dengesi 3⋅(+2)+2⋅(−3)=03 \cdot (+2) + 2 \cdot (-3) = 0 ile sağlanır.

Çeldiriciler: Ca2(PO4)3\mathrm{Ca_2(PO_4)_3} yüklerin alt indis olarak doğrudan yazılmasından çıkar; yük toplamı 2⋅(+2)+3⋅(−3)=−52 \cdot (+2) + 3 \cdot (-3) = -5 olup dengelenmez. CaPO4\mathrm{CaPO_4} fosfat iyonunun yükü −2 sanıldığında oluşur; oysa fosfatın yükü −3'tür ve bu değer 1:1 oranını vermez. (PO4)2Ca3\mathrm{(PO_4)_2Ca_3} katyon ile anyonun sırasının ters yazılmasıyla elde edilir; formülde metal katyonu önce yazılır. Ca3PO4\mathrm{Ca_3PO_4} çok atomlu iyonun sayısının hiç yazılmadığı durumda çıkar; yük toplamı 3⋅(+2)+(−3)=+33 \cdot (+2) + (-3) = +3 olup dengelenmez.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 4

  • Maddenin hâlleri ve gazlar
  • Orta
  • Öncüllü soru
  1. I.

    K kabındaki tanecikler yalnızca titreşim hareketi yapar.

  2. II.

    L kabındaki maddenin belirli bir hacmi vardır, ancak belirli bir şekli yoktur.

  3. III.

    M kabındaki madde sıkıştırılamaz.

  4. IV.

    M kabındaki tanecikler arasındaki boşluklar, K kabındakilerden daha büyüktür.

Aynı maddenin farklı sıcaklıklardaki üç örneği, tanecik modeliyle K, L ve M kaplarında gösterilmiştir. Taneciklerin dizilişi ve aralarındaki boşluklar şekilde verilmiştir. Üç kap da aynı dış basınç altında tutulmaktadır. Bu kaplardaki madde hâlleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

K kabında tanecikler düzenli bir örgü oluşturacak kadar sık dizilmiş; L kabında tanecikler birbirine yakın ama düzensiz; M kabında tanecikler geniş aralıklarla dağınık durumda.
  1. A

    I ve IV

  2. B

    II ve IV

  3. C

    I ve II

  4. D

    I, II ve IV

    Doğru cevap
  5. E

    I, II, III ve IV

Doğru cevap: D

Çözüm

Birinci adımda şekildeki dizilişlerden hâller okunur. K kabında taneciklerin düzenli bir örgü oluşturacak kadar sıkı dizildiği görülür; bu katı hâldir. L kabında taneciklerin birbirine yakın ama düzensiz olduğu görülür; bu sıvı hâldir. M kabında taneciklerin geniş aralıklarla dağıldığı görülür; bu gaz hâldir. İkinci adımda her ifade bu hâllerin özelliklerine göre sınanır. Katı tanecikleri yalnızca titreşim hareketi yapar, bu nedenle I. ifade doğrudur. Sıvılar belirli bir hacme sahip olup belirli bir şekle sahip değildir, bu nedenle II. ifade doğrudur. Üçüncü adımda gazların sıkıştırılabilir olduğu hatırlanır; III. ifade yanlıştır. Gaz tanecikleri arasındaki boşluklar katı ve sıvıya göre çok büyük olduğundan M kabındaki boşluklar K kabındakinden büyüktür ve IV. ifade doğrudur. Doğru ifadeler I, II ve IV'tür.

Çeldiriciler: 'I ve IV' seçeneği, sıvının belirli hacminin olmadığı yanılgısıyla II. ifadeyi yanlış işaretler. 'II ve IV' seçeneği, katı taneciklerinin öteleme hareketi yaptığı yanılgısıyla I. ifadeyi yanlış işaretler. 'I, II, III ve IV' seçeneği, gazların sıkıştırılamadığı yanılgısıyla III. ifadeyi doğru kabul eder. 'I ve II' seçeneği, tanecikler arasındaki boşluğu en az olan hâlin gaz olduğu yanılgısıyla IV. ifadeyi yanlış işaretler.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 5

  • Kimyanın temel kanunları, mol, tepkime denklemleri ve hesaplamalar
  • Kolay
  • Çoktan seçmeli

Bir kimya dersinde tepkimeler; girenlerin ve ürünlerin sayısına, maddelerin tepkime sırasında nasıl değiştiğine bakılarak sınıflandırılmaktadır. Aşağıdaki her tepkimenin yanına bu sınıflandırmaya göre bir tür adı yazılmıştır. Aşağıdakilerden hangisinin tepkime türü yanlış verilmiştir?

  1. A

    CH4+2O2→CO2+2H2O\mathrm{CH_4} + 2\mathrm{O_2} \rightarrow \mathrm{CO_2} + 2\mathrm{H_2O} (yanma)

  2. B

    N2+3H2→2NH3\mathrm{N_2} + 3\mathrm{H_2} \rightarrow 2\mathrm{NH_3} (sentez)

  3. C

    2H2O2→2H2O+O22\mathrm{H_2O_2} \rightarrow 2\mathrm{H_2O} + \mathrm{O_2} (sentez)

    Doğru cevap
  4. D

    HCl+NaOH→NaCl+H2O\mathrm{HCl} + \mathrm{NaOH} \rightarrow \mathrm{NaCl} + \mathrm{H_2O} (nötralleşme)

  5. E

    AgNO3+NaCl→AgCl+NaNO3\mathrm{AgNO_3} + \mathrm{NaCl} \rightarrow \mathrm{AgCl} + \mathrm{NaNO_3} (çözünme-çökelme)

Doğru cevap: C

Çözüm

Tepkimeler, girenlerin ve ürünlerin sayısına bakılarak sınıflandırılır. Sentez tepkimesinde iki ya da daha fazla madde birleşerek tek bir bileşik oluşturur; analiz tepkimesinde ise tek bir bileşik daha küçük türlere ayrılır. Birinci adımda 2H2O22\mathrm{H_2O_2} denkleminde yalnızca bir girenin bulunduğu görülür. İkinci adımda bu girenden iki ürünün (2H2O2\mathrm{H_2O} ve O2\mathrm{O_2}) oluştuğu belirlenir; bu, analiz tepkimesinin tanımıdır. Bu tepkimeye sentez adı verildiği için tür adı yanlıştır.

Çeldiriciler: Metanın oksijenle yanarak karbondioksit ve su vermesi yanma tepkimesidir, bu eşleşme doğrudur. Azot ile hidrojenin birleşip tek bir bileşik olan amonyağı vermesi sentez tepkimesidir, bu eşleşme de doğrudur. Asit ile bazın tuz ve su oluşturması nötralleşme olduğundan bu eşleşme doğrudur. Gümüş nitrat ile sodyum klorürün katı gümüş klorür çöktürmesi çözünme-çökelme tepkimesidir, bu eşleşme de doğrudur.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 6

  • Karışımlar: homojen-heterojen, ayırma teknikleri, çözeltiler
  • Zor
  • Öncüllü soru
  1. I.

    Birinci çözeltinin donma noktası, ikinci çözeltinin donma noktasından düşüktür.

  2. II.

    Birinci çözeltinin kaynama noktası 100 °C'nin üzerindedir.

  3. III.

    Birinci çözelti, saf su gibi kaynarken sıcaklığı değişmeden sabit kalır.

Eşit miktarda saf suya iki ayrı katı madde tamamen çözünerek iki çözelti hazırlanıyor. Her çözelti için kullanılan su 500 gramdır ve her çözeltiye 0,2 mol madde eklenmiştir. Birinci çözeltinin çözüneni sofra tuzu (NaCl) olup suda tamamen iyonlarına ayrışır; ikinci çözeltinin çözüneni glikozdur (C₆H₁₂O₆) ve molekül olarak çözünür. Her iki çözünen de kaynama sırasında buharla birlikte uçmamaktadır. Saf suyun donma noktası 0 °C, kaynama noktası 100 °C'dir; su için Kf = 1,86 °C·kg/mol ve Kb = 0,52 °C·kg/mol alınacaktır.

Buna göre, bu çözeltilerle ilgili verilen yargılardan hangileri doğrudur?

  1. A

    Yalnız I

  2. B

    Yalnız II

  3. C

    I ve II

    Doğru cevap
  4. D

    I ve III

  5. E

    I, II ve III

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adımda her çözeltinin molalitesi belirlenir: 0,2 mol çözünen 0,5 kg suda çözündüğünden m = 0,2 / 0,5 = 0,4 mol/kg'dır. İkinci adımda çözünenlerin suda kaç tanecik verdiği bulunur: NaCl iki iyona (Na⁺ ve Cl⁻) ayrıştığından etkin tanecik sayısı 2, glikoz ise molekül olarak kaldığından 1'dir. Üçüncü adımda ΔT = K × m × tanecik sayısı formülü uygulanır. Birinci çözeltide donma noktası düşüşü 1,86 × 0,4 × 2 = 1,488 °C olduğundan donma noktası −1,488 °C'dir; ikinci çözeltide düşüş 1,86 × 0,4 × 1 = 0,744 °C olduğundan donma noktası −0,744 °C'dir. Birinci çözeltinin donma noktası daha düşük olduğu için I doğrudur. Birinci çözeltide kaynama noktası yükselişi 0,52 × 0,4 × 2 = 0,416 °C olduğundan kaynama noktası 100,416 °C'dir; II de doğrudur. Çözünen uçucu olmadığı için çözelti buharlaştıkça derişir ve kaynama noktası zamanla yükselir; saf su ise kaynarken sıcaklığı sabit kalır. Bu nedenle III yanlıştır. Doğru yargılar I ve II'dir.

Çeldiriciler: 'Yalnız I' seçeneği, tuzlu çözeltinin saf sudan daha düşük sıcaklıkta kaynadığının kabul edilmesinden doğar; oysa tuzlu çözeltinin kaynama noktası yükselir. 'Yalnız II' seçeneği, iki çözeltinin tanecik sayısını eşit sayıp donma noktası düşüşlerini aynı almaktan doğar; bu durumda birinci çözeltinin daha düşük donduğu görülmez. 'I ve III' seçeneği, tuzun kaynama noktasını değiştirmediğinin ve çözeltinin kaynarken sıcaklığının sabit kaldığının sanılmasından doğar. 'I, II ve III' seçeneği ise çözeltinin kaynama boyunca sabit sıcaklıkta kaldığının kabul edilmesiyle ortaya çıkar; III yanlış olduğu için bu seçenek de yanlıştır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Soru 7

  • Asitler, bazlar ve tuzlar
  • Zor
  • Çoktan seçmeli

Laboratuvarda iki sulu çözelti hazırlanıyor. Birinci çözelti 5 mol H2SO4\mathrm{H_2SO_4} içeren sulu asit çözeltisidir. İkinci çözelti ise 6 mol NaOH\mathrm{NaOH} içeren sulu baz çözeltisidir. Bu iki çözelti karıştırılıyor ve tepkimenin tamamlanması sağlanıyor.

Tepkime sonunda çözeltide artan H+\mathrm{H^+} iyonunun mol sayısı kaçtır?

  1. A

    0

  2. B

    1

  3. C

    4

    Doğru cevap
  4. D

    6

  5. E

    10

Doğru cevap: C

Çözüm

Birinci adım: H2SO4\mathrm{H_2SO_4} bir molekülünde iki H bulunduğundan tesir değerliği 2'dir; 5 mol asit 10 mol H+\mathrm{H^+} iyonu verir.

İkinci adım: NaOH\mathrm{NaOH} tesir değerliği 1 olan bir baz olduğundan 6 mol baz 6 mol OH−\mathrm{OH^-} iyonu verir.

Üçüncü adım: H+\mathrm{H^+} ve OH−\mathrm{OH^-} iyonları 1:1 oranında birleşip su oluşturur. 6 mol OH−\mathrm{OH^-} iyonu 6 mol H+\mathrm{H^+} iyonunu tüketir; geriye 10−6=410 - 6 = 4 mol H+\mathrm{H^+} kalır. Artan iyon H+\mathrm{H^+} olduğundan son çözelti asidiktir ve artan H+\mathrm{H^+} miktarı 4 mol'dür.

Çeldiriciler: '1' değeri, asidin tesir değerliği 1 alınıp yalnız 5 mol H⁺ sayıldığında kalan OH⁻ miktarıdır; oysa soru artan H⁺ ister ve asidin iki H⁺ verdiği hesaba katılmalıdır. '0' değeri asit ve bazın tam nötrleşeceğini varsayar; oysa mol sayıları eşit değildir. '6' değeri, bazın mol sayısının tepkimeye girmeden artan gibi alınmasından çıkar; oysa 6 mol OH⁻ 6 mol H⁺ ile birleşir. '10' değeri, tepkimeye giren H⁺ düşülmeden toplam H⁺ sayısının alınmasından çıkar.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Bu denemeyi uygulamada çöz

Süreni tut, netini hesapla ve yanlışlarını konu konu tekrar et. Benzersor uygulaması ücretsiz başlar.

Benzersor bağımsız bir eğitim platformudur; ÖSYM, MEB veya diğer sınav kurumlarıyla resmî bir bağlantısı yoktur. Sınav adları yalnızca içeriğin konusunu belirtmek amacıyla kullanılmaktadır.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by