Fıkıh ve İlmihal Terimleri
İbadetler, taharet, zekât ve fıkhî hüküm kavramları (Hanefî çizgi esas). Bu kategorideki 12 kavramı DHBT ve MBSTS hazırlığı için sade tanımlarla okuyun.
Fıkıh ve İlmihal Sözlüğü
Terimleri tek tek açarak kanonik tanım sayfasına ve sınav bağlantılarına ulaşın.
Farz
Dinen yapılması kesin ve bağlayıcı delille sabit olan emirdir. Farz-ı ayn (her mükellefe) ve farz-ı kifâye (bir kısım Müslümanın yapmasıyla diğerlerinden düşen) olmak üzere ikiye ayrılır.
Vâcip
Hanefî mezhebine göre, farz kadar kesin olmayan bir delille sabit olan ve yapılması gereken emirdir. Terk edilmesi tahrîmen mekruh sayılır (örn. vitir namazı).
Sünnet
Hz. Peygamber’in söz, fiil ve takrirleridir. Fıkhî anlamda, farz ve vâcip dışında Peygamber’in devamlı yaptığı (müekked) veya bazen terk ettiği (gayr-i müekked) davranışlardır.
Mekruh
Dinen yapılmaması tercih edilen davranıştır. Tahrîmen mekruh (harama yakın) ve tenzîhen mekruh (helale yakın) olmak üzere ikiye ayrılır.
Mübah
Yapılması da terk edilmesi de dinen serbest olan, sevap veya günah bağlanmayan fiillerdir. Helal kavramıyla yakından ilişkilidir.
Tahâret
İbadete engel olan maddi (necaset) ve hükmî (hades) kirliliklerden temizlenmektir. Abdest, gusül ve teyemmüm hükmî temizliğin yollarıdır.
Abdest
Namaz ve benzeri ibadetler için yüzü, kolları yıkamak, başı mesh etmek ve ayakları yıkamaktan oluşan hükmî temizliktir. Farz, sünnet ve müstehap kısımları vardır.
Gusül
Cünüplük, hayız ve nifas gibi hâllerden sonra bütün bedeni yıkayarak yapılan hükmî temizliktir. Ağza ve buruna su vermek ile bütün bedeni yıkamak farzlarıdır.
Teyemmüm
Suyun bulunmadığı veya kullanılamadığı durumlarda, temiz toprak veya toprak cinsi bir şeyle yüzü ve kolları mesh ederek yapılan hükmî temizliktir.
Zekât
Nisap miktarı mala sahip olan Müslümanın, malının belirli bir oranını (kural olarak kırkta bir) yılda bir defa hak sahiplerine vermesidir. İslam’ın beş şartından biridir.
Nisap
Zekât, sadaka-i fıtır ve kurban gibi yükümlülüklerin gerekli olması için belirlenen asgari zenginlik ölçüsüdür. Temel ihtiyaçların dışındaki mal üzerinden hesaplanır.
Sadaka-i Fıtır (Fitre)
Ramazan bayramına kavuşan ve nisap miktarı mala sahip olan Müslümanların vermekle yükümlü olduğu vâcip bir sadakadır. Bayram namazından önce verilmesi menduptur.
Fıkıh ve İlmihal Kavramlarını Soru İçinde Gör
Dini kavramları DHBT ve MBSTS konu bazlı pratikleriyle pekiştirin.
DHBT Soru Çöz