Mevzuat ve Düzenleme Terimleri
Mevzuat ve Düzenleme kategorisindeki 19 sermaye piyasası terimi. SPL sınavı için detaylı açıklamalar ve sınav ipuçları.
Tüm Mevzuat ve Düzenleme Terimleri
Alfabetik sıraya göre 19 terim.
Bağımsız Denetim
Şirketlerin finansal tablolarının bağımsız denetim kuruluşları tarafından muhasebe standartlarına uygunluğunun incelenmesidir. SPK tabi şirketler için zorunludur.
Çerçeve Sözleşme
Yatırım kuruluşu ile müşteri arasında sunulacak hizmetlerin genel koşullarını, tarafların hak ve yükümlülüklerini ve işlem esaslarını belirleyen ana sözleşmedir. Emir iletimi, saklama ve danışmanlık gibi hizmetlerde yazılı ilişkiyi düzenler.
Genel Müşteri
Profesyonel müşteri ölçütlerini taşımayan veya profesyonel müşteri olarak kabul edilmeyen yatırımcı grubudur. Genel müşteriler yatırım hizmetlerinde daha kapsamlı bilgilendirme, uygunluk ve koruma süreçlerine tabidir.
Genel Saklama Hizmeti
Müşterilere ait sermaye piyasası araçlarının yatırım kuruluşu tarafından saklanması, izlenmesi ve bunlara bağlı hakların takip edilmesi hizmetidir. Saklama hizmeti operasyon, mutabakat ve müşteri varlıklarının korunması açısından kritik önemdedir.
Kaldıraçlı İşlem
Yatırımcının teminat kullanarak kendi sermayesinden daha büyük pozisyon almasına imkan veren işlem türüdür. Kaldıraç, kar ve zarar etkisini büyüttüğü için risk yönetimi ve müşteri bilgilendirmesi bakımından özel önem taşır.
Kitle Fonlaması
Girişimcilerin veya projelerin çok sayıda küçük yatırımcıdan internet platformları üzerinden fon toplaması modelidir. Paya dayalı ve borçlanmaya dayalı olarak ikiye ayrılır. SPK tarafından düzenlenir.
Nitelikli Yatırımcı
SPK düzenlemelerinde belirlenen finansal büyüklük, bilgi veya kurumsal nitelikleri taşıyan yatırımcıdır. Bazı sermaye piyasası araçlarının satışı ve bazı ihraç süreçleri nitelikli yatırımcı kitlesine yöneltilebilir.
Portföy Aracılığı
Müşteri emirlerinin borsaya iletilmesi ve gerçekleştirilmesi faaliyetidir. En temel yatırım hizmeti olup tüm aracı kurumların bu yetkiye sahip olması gerekir.
Portföy Yöneticiliği
Müşteri portföylerinin müşteri adına ve hesabına yönetilmesi faaliyetidir. SPL Düzey 3 lisansı gerektiren en üst düzey sermaye piyasası faaliyetidir.
Profesyonel Müşteri
Sermaye piyasası mevzuatında finansal bilgi, tecrübe veya işlem büyüklüğü bakımından daha yüksek koruma seviyesine ihtiyaç duymadığı kabul edilen müşteri sınıfıdır. Profesyonel müşteri statüsü bazı bilgilendirme ve uygunluk yükümlülüklerini etkiler.
Sermaye Yeterliliği
Yatırım kuruluşlarının faaliyetlerini sürdürebilmeleri için bulundurmaları gereken minimum özkaynak düzeyidir. Risk ağırlıklı varlıklara göre hesaplanır ve SPK tarafından denetlenir.
Tebliğ
SPK'nın Sermaye Piyasası Kanunu'na dayanarak çıkardığı ikincil düzenlemelerdir. Sermaye piyasası araçlarının ihracı, halka arz, bağımsız denetim gibi konularda detaylı kuralları belirler.
Uygunluk Testi
Yatırım kuruluşunun, müşterinin bilgi ve tecrübesini değerlendirerek belirli sermaye piyasası aracının veya hizmetin müşteri için uygun olup olmadığını belirlemesine yarayan testtir. Özellikle karmaşık ürünlerde müşteri koruması amacı taşır.
Yan Hizmet
Yatırım hizmetlerini tamamlayan kredi kullandırma, saklama, yatırım araştırması, finansman sağlama veya döviz hizmeti gibi faaliyetlerdir. Yan hizmetler yatırım kuruluşunun ana faaliyet yetkileriyle birlikte değerlendirilir.
Yatırım Danışmanlığı
Yatırımcılara sermaye piyasası araçları hakkında kişiye özel yatırım tavsiyesi verilmesi faaliyetidir. Lisans ve yetki belgesi gerektirir. Genel yatırım önerileri bu kapsamda değildir.
Yatırım Hizmeti
Sermaye piyasası araçlarına ilişkin emir iletimi, işlem aracılığı, portföy aracılığı, yatırım danışmanlığı, portföy yöneticiliği ve benzeri faaliyetleri kapsayan düzenlenmiş hizmet grubudur. Bu hizmetler yetkili yatırım kuruluşları tarafından sunulur.
Yatırım Kuruluşu
Sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunmak üzere SPK'dan yetki belgesi almış aracı kurumlar ve bankaların genel adıdır. Portföy aracılığı, yatırım danışmanlığı, halka aracılık gibi faaliyetler yürütür.
Yerindelik Testi
Yatırım danışmanlığı veya portföy yöneticiliği hizmeti verilmeden önce müşterinin yatırım amaçları, mali durumu, risk tercihi ve bilgi düzeyi dikkate alınarak yapılan değerlendirmedir.
Yetki Belgesi
Yatırım kuruluşlarının sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunabilmesi için SPK'dan aldıkları izin belgesidir. Her faaliyet türü için ayrı yetki belgesi gerekir.
Mevzuat ve Düzenleme Konularında Hazırlan
Bu kategorideki konulardan hemen soru çözmeye başlayın; anında geri bildirim ve detaylı açıklamalarla öğrenin.
Sıkça Sorulan Sorular
Mevzuat ve Düzenleme kategorisi hakkında merak edilenler.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 7 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.