Borsa İşlemleri Terimleri
Borsa İşlemleri kategorisindeki 20 sermaye piyasası terimi. SPL sınavı için detaylı açıklamalar ve sınav ipuçları.
Tüm Borsa İşlemleri Terimleri
Alfabetik sıraya göre 20 terim.
Açığa Satış
Yatırımcının sahip olmadığı menkul kıymetleri ödünç alarak satması ve fiyat düştüğünde geri alarak iade etmesi işlemidir. Düşen piyasalarda kar elde etmeyi amaçlar. SPK düzenlemelerine tabidir.
Baz Fiyat
Bir sonraki işlem gününde fiyat limitlerinin hesaplanmasında kullanılan referans fiyattır. Genellikle bir önceki seans kapanış fiyatı veya ağırlıklı ortalama fiyat esas alınır.
BIST 100
Borsa İstanbul'un ana gösterge endeksidir. Piyasa değeri ve işlem hacmi en yüksek 100 şirketin paylarından oluşur. Türk sermaye piyasasının genel performansını yansıtır.
Borsa Endeksi
Borsada işlem gören belirli menkul kıymetlerin fiyat hareketlerini toplu olarak izlemek için oluşturulan göstergedir. BIST 100, BIST 30, BIST Banka gibi sektörel ve genel endeksler bulunur.
Devre Kesici
Borsa endekslerinde veya bireysel menkul kıymetlerde aşırı fiyat hareketleri olduğunda işlemlerin geçici olarak durdurulması mekanizmasıdır. Piyasa paniklerini önlemek amacıyla uygulanır.
Emir
Yatırımcının bir sermaye piyasası aracını almak veya satmak için aracı kuruma verdiği talimattır. Fiyat, miktar, geçerlilik süresi ve emir türü bilgilerini içerir.
Fiyat Adımı
Borsada bir menkul kıymetin fiyatının değişebileceği minimum tutardır. Fiyat seviyesine göre farklı adım büyüklükleri uygulanır.
Kotasyon
Bir menkul kıymetin borsada işlem görmeye başlaması için resmi olarak borsa listesine alınmasıdır. Kotasyon için şirketlerin belirli finansal ve idari koşulları sağlaması gerekir.
Kredili Alım
Yatırımcının aracı kurumdan kredi kullanarak menkul kıymet satın alması işlemidir. Yatırımcı teminat yatırmak zorundadır. Kaldıraç etkisi yaratır ve hem karı hem zararı büyütür.
Küsurat
1 lotun altındaki pay miktarlarıdır. Bedelsiz sermaye artırımı veya bölünme sonucu oluşabilir. Küsurat piyasasında veya lot tamamlama ile işlem görebilir.
Likidite
Bir varlığın fiyatında önemli bir değişiklik olmadan hızlıca nakde dönüştürülebilme kolaylığıdır. İşlem hacmi yüksek menkul kıymetler daha likit kabul edilir.
Limit Emir
Belirtilen fiyattan veya daha iyi bir fiyattan gerçekleştirilmesini öngören emir türüdür. Alış emirlerinde üst limit, satış emirlerinde alt limit belirlenir. Belirlenen fiyat sağlanmazsa emir beklemede kalır.
Lot
Borsada işlem görebilecek minimum pay adedini ifade eden birimdir. Borsa İstanbul'da 1 lot = 1 adet pay senedine eşittir. Lot altı işlemler küsurat piyasasında gerçekleştirilir.
Ödünç Menkul Kıymet
Açığa satış veya takas temerrüdü çözümü için menkul kıymetlerin geçici olarak ödünç verilmesi işlemidir. Ödünç veren taraf faiz geliri elde eder, alan taraf teminat yatırır.
Pay Piyasası
Borsa İstanbul bünyesinde şirket paylarının alınıp satıldığı piyasadır. Yıldız Pazar, Ana Pazar, Alt Pazar ve Yakın İzleme Pazarı olmak üzere farklı pazarlardan oluşur.
Piyasa Emri
Mevcut en iyi fiyattan anında gerçekleştirilmesi istenen emir türüdür. Hız önceliklidir; fiyat garantisi yoktur. Likit piyasalarda küçük miktarlarda tercih edilir.
Piyasa Yapıcılığı
Belirli menkul kıymetlerde sürekli alış ve satış kotasyonu vererek piyasanın likiditesini sağlayan aracılık faaliyetidir. Piyasa yapıcıları spread (fark) geliri elde eder.
Taban Fiyat
Bir menkul kıymetin gün içinde düşebileceği en düşük fiyattır. Baz fiyatın belirli bir yüzdesi kadar aşağı hareket edebilir.
Tavan Fiyat
Bir menkul kıymetin gün içinde ulaşabileceği en yüksek fiyattır. Borsa İstanbul'da baz fiyatın belirli bir yüzdesi (genellikle %10) kadar yukarı hareket edebilir.
Volatilite
Bir menkul kıymetin fiyatındaki dalgalanma derecesini ölçen istatistiksel göstergedir. Tarihsel volatilite geçmiş fiyat hareketlerinden, zımni volatilite opsiyon fiyatlarından hesaplanır.
Borsa İşlemleri Konularında Soru Çöz
Bu kategorideki konulardan hemen soru çözmeye başlayın.
Soru Çözmeye BaşlaSıkça Sorulan Sorular
Borsa İşlemleri kategorisi hakkında merak edilenler.
Borsa İşlemleri kategorisinde kaç terim var?
Borsa İşlemleri terimleri SPL sınavında nasıl sorulur?
Borsa İşlemleri terimleri hangi SPL düzeylerinde çıkar?
Hedefine Bir Adım Daha Yakın Ol
Binlerce öğrenciye katıl, sınav hazırlığını bir üst seviyeye taşı.