Takas ve Saklama Terimleri
Takas ve Saklama kategorisindeki 14 sermaye piyasası terimi. SPL sınavı için detaylı açıklamalar ve sınav ipuçları.
Tüm Takas ve Saklama Terimleri
Alfabetik sıraya göre 14 terim.
Başlangıç Teminatı
Vadeli işlem ve opsiyon piyasasında pozisyon açmak için yatırılması gereken minimum teminat tutarıdır. Sözleşme değerinin belirli bir yüzdesi olarak Takasbank tarafından belirlenir.
Kaydileştirme
Sermaye piyasası araçlarının fiziki olarak basılması yerine elektronik ortamda MKK kayıtlarında tutulmasıdır. 2005 yılından itibaren tüm borsa payları kaydileştirilmiştir.
Merkezi Karşı Taraf (CCP)
Borsa işlemlerinde alıcı için satıcı, satıcı için alıcı konumuna geçerek karşı taraf riskini üstlenen kuruluştur. Türkiye'de bu görevi Takasbank üstlenmektedir.
Nakdi Uzlaşma
Vadeli işlem sözleşmesinde vade sonunda dayanak varlığın fiziki teslimi yerine fiyat farkının nakit olarak ödenmesidir. Endeks ve faiz vadeli işlemlerinde yaygın kullanılır.
Netleştirme
Aynı gün içinde aynı menkul kıymette yapılan birden fazla alış ve satış işleminin birbirleriyle mahsup edilmesidir. Takas yükümlülüklerini azaltır ve operasyonel verimliliği artırır.
Pozisyon
Yatırımcının bir sermaye piyasası aracındaki net tutumunu ifade eder. Uzun pozisyon (long) varlığın satın alındığı, kısa pozisyon (short) varlığın açığa satıldığı durumu gösterir.
Saklama
Sermaye piyasası araçlarının yatırımcılar adına güvenli bir şekilde tutulması hizmetidir. Merkezi saklama MKK tarafından, müşteri bazlı saklama aracı kurumlar tarafından yapılır.
Sürdürme Teminatı
Açık pozisyonun sürdürülebilmesi için hesapta bulunması gereken minimum teminat düzeyidir. Teminat bu seviyenin altına düştüğünde teminat tamamlama çağrısı yapılır.
Takas
Borsada gerçekleşen alım satım işlemleri sonucunda menkul kıymetlerin ve nakit tutarların karşılıklı olarak el değiştirmesi sürecidir. Borsa İstanbul'da takas süresi T+2'dir.
Temerrüt
Takas yükümlülüklerinin süresi içinde yerine getirilmemesidir. Menkul kıymet temerrüdü veya nakit temerrüdü olabilir. Temerrüde düşen taraf için cezai faiz ve yaptırımlar uygulanır.
Teminat
İşlem yapan tarafların yükümlülüklerini garanti altına almak için yatırdıkları nakit veya menkul kıymet değeridir. Takasbank teminat yönetim sistemi aracılığıyla takip edilir.
Teminat Tamamlama Çağrısı
Teminat hesabı sürdürme teminatının altına düştüğünde, yatırımcıdan başlangıç teminatı seviyesine kadar ek teminat yatırmasının istenmesidir. Margin call olarak da bilinir.
Teminat Yönetimi
Takasbank tarafından yürütülen, teminat türlerinin belirlenmesi, değerlemesi, izlenmesi ve yönetilmesi sürecidir. Risk bazlı teminatlandırma modeli kullanılır.
Teslim Karşılığı Ödeme (DVP)
Takas işleminde menkul kıymet tesliminin ödeme ile eş zamanlı olarak gerçekleştirilmesi ilkesidir. Delivery versus Payment prensibine göre bir taraf yükümlülüğünü yerine getirmezse diğer tarafın da yükümlülüğü askıya alınır.
Takas ve Saklama Konularında Soru Çöz
Bu kategorideki konulardan hemen soru çözmeye başlayın.
Soru Çözmeye BaşlaSıkça Sorulan Sorular
Takas ve Saklama kategorisi hakkında merak edilenler.
Takas ve Saklama kategorisinde kaç terim var?
Takas ve Saklama terimleri SPL sınavında nasıl sorulur?
Takas ve Saklama terimleri hangi SPL düzeylerinde çıkar?
Hedefine Bir Adım Daha Yakın Ol
Binlerce öğrenciye katıl, sınav hazırlığını bir üst seviyeye taşı.