Ağ güvenliği, kurum içinde ve kurum dışıyla bağlantı kuran uç noktalar, protokoller, ağ cihazları ve uygulamalar arasında taşınan bilginin korunmasıdır. Ağ, iki veya daha fazla uç noktanın ortak bir iletim ortamı üzerinden haberleşmesiyle oluşur; bilgisayar, sunucu, yazıcı, mobil cihaz, IoT cihazı, anahtar, yönlendirici, kablosuz erişim noktası ve güvenlik duvarı bu yapının parçalarıdır. İnternet, intranet ve extranet ayrımı, erişimin kimlere açıldığını gösterir. OSI ve TCP/IP modelleri ağ iletişimini katmanlar halinde anlamayı sağlar; her katmanda farklı protokol, cihaz ve risk bulunur. Saldırganlar keşif, açıklık arama, istismar, yetki yükseltme ve iz silme gibi aşamalarla ilerleyebilir; sosyal mühendislik, kablosuz ağ, web uygulaması ve zararlı yazılım vektörleri kullanılabilir. Savunma ise derinliğine ve genişliğine kontrol mantığıyla güvenlik duvarları, IDS/IPS, VPN, NAC, kablosuz güvenlik, işletim sistemi ve mobil cihaz güvenliğini birlikte ele alır.
Ağ Güvenliği Konu Anlatımı
Ağ Güvenliği konusunun özeti ve anlatımı — Sermaye Piyasası Lisanslama Bilgi Sistemleri Güvenliği dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Sermaye Piyasası Lisanslama konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Sermaye Piyasası Lisanslama ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Ağ güvenliği, bilginin sistemler arasında hareket ettiği noktada ortaya çıkan riskleri yönetir.
Bir işletmenin ağ ortamı içinde aktarılan her bilgi, yetkisiz kişiler, zararlı yazılımlar, hatalı yapılandırmalar veya iç kullanıcı hataları için potansiyel hedef olabilir.
Bu nedenle ağ güvenliği yalnız internet çıkışına bir güvenlik duvarı koymak değildir.
Ağın ne olduğu, hangi uç noktaların bağlandığı, hangi protokollerin çalıştığı, trafiğin hangi cihazlardan geçtiği, hangi alanların birbirinden ayrıldığı ve kullanıcıların bu kaynaklara nasıl eriştiği birlikte değerlendirilir.
Kaynağın ağ güvenliğini geniş ele almasının nedeni budur: bilgisayar ağlarının temel çalışma mantığı, ağ riskleri ve uygulanabilecek güvenlik kontrolleri aynı bütünün parçalarıdır.
Ağ, paylaşılan bir ortam üzerinden iletişim kuran iki veya daha fazla uç nokta cihazının oluşturduğu yapıdır.
Bu yapıdaki amaçlardan biri bilgi paylaşımı, diğeri ağa bağlı bir donanım veya hizmetin diğer uç noktalarca kullanılabilmesidir.
Uç nokta denildiğinde yalnız masaüstü bilgisayar düşünülmemelidir; sunucu, yazıcı, mobil cihaz, depolama birimi, telefon, kamera, oyun konsolu, ısıtma sistemi ve IoT cihazı da ağ parçası olabilir.
Her uç noktanın ağ protokollerini desteklemesi, ağa bağlanacak bir arayüze sahip olması ve ağ işletim sistemiyle haberleşebilmesi gerekir.
Hostname, IP adresi ve MAC adresi gibi tanımlayıcılar, paylaşılan ortamda cihazların yerinin bulunmasını ve trafiğin doğru hedefe iletilmesini sağlar.
Ağları anlamada organizasyon amacı önemli bir sınıflandırmadır.
İnternet, dünya çapında çok sayıda ağın belirli protokol, isim ve adresleme kurallarıyla birbirine bağlı olduğu kamusal yapıdır.
İntranet, kurum çalışanlarına ve kurum içi kaynaklara yönelik özel ağ alanıdır.
Extranet ise iş ortakları, tedarikçiler veya müşteriler gibi güvenilir dış taraflara sınırlı erişim sağlar.
Bu ayrım güvenlik açısından öğreticidir; çünkü her ağ alanında güven varsayımı farklıdır.
İntranet tamamen güvenli kabul edilemez, fakat erişim kitlesi kurum içiyle sınırlıdır.
Extranet dış taraflarla kontrollü paylaşım gerektirir.
İnternet ise açık ve güvensiz bir ortam olarak ele alınır.
Güvenlik mimarisi bu sınırları görmeden kurulursa, gereğinden fazla erişim veya zayıf ayrım nedeniyle risk büyür.
Topoloji ve ölçek de ağ güvenliğinin teknik zeminidir.
Fiziksel topoloji kabloların ve cihazların gerçek yerleşimini, mantıksal topoloji ise trafiğin nasıl aktığını gösterir; ikisi her zaman aynı olmayabilir.
Coğrafi ölçeğe göre yerel alan ağı, kampüs alan ağı, büyükşehir alan ağı veya geniş alan ağı gibi farklı yapılar bulunabilir.
Küçük bir ofis ağı ile şubeleri, veri merkezlerini ve bulut bağlantılarını içeren geniş bir ağın güvenlik gereksinimi aynı değildir.
Ayrıca ağın fiziksel iletim ortamı da önemlidir.
Bakır kablo, fiber optik veya radyo frekansı kullanan kablosuz iletim farklı erişim ve dinleme riskleri üretir.
Kablosuz ağda sinyal fiziksel duvarların ötesine taşabildiği için erişim denetimi ve şifreleme daha görünür hale gelir.
OSI ve TCP/IP modelleri ağ iletişimini katmanlı biçimde anlamayı sağlar.
OSI modeli fiziksel, veri bağı, ağ, taşıma, oturum, sunum ve uygulama katmanlarıyla iletişimi ayrıştırır.
TCP/IP modeli ise daha pratik bir internet protokol ailesi olarak bağlantı, internet, taşıma ve uygulama düzeylerinde düşünülür.
Katmanlı düşünmenin güvenlik değeri şudur: Her katman farklı hata ve saldırı yüzeyi üretir.
Fiziksel katmanda kablo, port ve sinyal güvenliği; veri bağı katmanında Ethernet ve yerel ağ davranışı; internet katmanında IP adresleme ve yönlendirme; taşıma katmanında TCP ve UDP tercihleri; uygulama katmanında DNS, e-posta, web ve dosya aktarımı gibi hizmetler öne çıkar.
Bir olayın hangi katmanda gerçekleştiğini anlayamayan denetçi, doğru kontrolü de seçemez.
Ağ altyapısı cihazları bu katmanlı yapıyı işletir.
Anahtarlar yerel ağ içinde uç noktaları bağlar, yönlendiriciler ağlar arasında trafiği yönlendirir, kablosuz erişim noktaları radyo frekansı üzerinden bağlantı sağlar, güvenlik duvarları trafik akışını kurallarla sınırlar.
Bu cihazların kendisi de korunması gereken varlıktır.
Varsayılan parolaların değiştirilmemesi, yönetim arayüzlerinin herkese açık bırakılması, yazılım güncellemelerinin yapılmaması veya gereksiz servislerin çalışması saldırgana doğrudan altyapı kontrolü verebilir.
Ağ güvenliği bu nedenle yalnız trafiği değil, trafiği taşıyan cihazların işletim sistemi, yapılandırma, kayıt ve erişim güvenliğini de kapsar.
Tehditler ağ içinde farklı kişilerden ve farklı vektörlerden gelebilir.
Saldırgan dışarıdan gelen bilinmeyen kişi olabileceği gibi, kurum içindeki yetkili veya yarı yetkili kullanıcı da olabilir.
Saldırı çoğu zaman tek hamle değildir; keşif, açıklık belirleme, istismar, yetki artırma, kalıcılık sağlama ve izleri gizleme gibi aşamalar içerebilir.
Sosyal mühendislik, teknik zafiyetten önce insan davranışını hedefler; parola, bağlantı veya onay alma yoluyla ağ güvenliğini zayıflatabilir.
Kablosuz ağ saldırıları yetkisiz erişim, zayıf şifreleme veya sahte erişim noktası gibi yollarla ilerleyebilir.
Web uygulama saldırıları ağ üzerinden erişilen uygulamaların hatalı girdi işleme veya oturum yönetimi sorunlarını kullanabilir.
Zararlı yazılımlar ise kullanıcı cihazından başlayıp ağ içinde yayılabilir.
Savunma mimarisinde derinliğine savunma ve genişliğine savunma kavramları birlikte düşünülür.
Derinliğine savunma, bir kontrol aşılırsa diğer katmanın riski azaltmasını hedefler.
Örneğin sadece güvenlik duvarına güvenmek yerine, uç nokta sertleştirme, ağ segmentasyonu, kimlik doğrulama, kayıt izleme ve saldırı tespit sistemleri birlikte kullanılır.
Genişliğine savunma ise farklı varlık ve alanların benzer şekilde korunmasını anlatır; yalnız merkez ofis değil şubeler, kablosuz ağlar, mobil cihazlar, sunucular ve uygulamalar da güvenlik kapsamına alınır.
Bu yaklaşım, ağın tek bir dar boğazdan ibaret olmadığını kabul eder.
Temel ağ güvenliği kontrolleri bu savunma mantığını somutlaştırır.
Güvenlik duvarları kaynak, hedef, port, protokol ve bağlantı durumuna göre trafiği filtreleyebilir; ağ bölgeleri arasında denetimli geçiş sağlar.
Saldırı tespit ve engelleme sistemleri şüpheli trafiği izler, alarm üretir veya engelleme yapar.
VPN ve uzaktan erişim kontrolleri güvensiz ağlar üzerinden gelen bağlantıların şifreli ve kimliği doğrulanmış kurulmasını sağlar.
NAC, ağa bağlanmak isteyen cihazın kimliğini, uygunluğunu ve politikalara uyumunu denetleyebilir.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Ağ Güvenliği anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Bilgi Sistemleri Güvenliği dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Ağ Güvenliği konusu Sermaye Piyasası Lisanslama Bilgi Sistemleri Bağımsız Denetim Lisansı Sınav Konuları düzeyindeki Bilgi Sistemleri Güvenliği dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
Sık Sorulan Sorular
Bilgi Sistemleri Güvenliği dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 6 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 7 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Sermaye Piyasası Lisanslama soru çözme rehberi