Ceza ve Ceza Muhakemesi Terimleri
Suç, yaptırım, koruma tedbirleri ve muhakeme kurumları. Bu kategorideki 12 kavramı HMGS ve hâkim-savcı hazırlığı için sade tanımlarla okuyun.
Ceza ve Ceza Muhakemesi Sözlüğü
Terimleri tek tek açarak kanonik tanım sayfasına ve ilgili sınav bağlantılarına ulaşın.
Kast / Taksir
Kast, suçun bilerek ve istenerek işlenmesidir. Taksir ise dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıkla, öngörülebilir ama istenmeyen bir sonucun doğmasıdır.
Teşebbüs
Failin, suçun icrasına elverişli hareketlerle doğrudan doğruya başlaması ancak elde olmayan nedenlerle suçu tamamlayamamasıdır. Ceza indirilerek uygulanır.
İştirak
Bir suçun birden çok kişi tarafından birlikte işlenmesidir. Fail (müşterek/dolaylı fail), azmettiren ve yardım eden şeklinde ayrılır.
Meşru Müdafaa
Kendisine veya başkasına yönelik haksız bir saldırıyı, saldırıyla orantılı biçimde savuşturmaktır. Bir hukuka uygunluk nedeni olup cezalandırmayı ortadan kaldırır.
HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması)
Belirli koşullar varsa, sanık hakkında kurulan hükmün açıklanmayıp belirli bir denetim süresine bağlanmasıdır. Denetim süresi sorunsuz geçerse dava düşer.
Erteleme
Koşulları varsa, hükmedilen hapis cezasının infazının belirli bir denetim süresiyle ertelenmesidir. HAGB’den farklı olarak hüküm açıklanır.
Adli Para Cezası
Belirli gün sayısının, bir günlük tutarla çarpımıyla hesaplanan para cezasıdır. Kısa süreli hapis cezaları koşulları varsa adli para cezasına çevrilebilir.
Uzlaşma
Kanunda sayılan belirli suçlarda, şüpheli/sanık ile mağdurun bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmasıdır. Uzlaşma gerçekleşirse soruşturma veya kovuşturma sona erer.
Takipsizlik (Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı)
Savcılığın, yeterli şüphe bulunmadığı veya kovuşturma imkânı olmadığı gerekçesiyle kamu davası açmamasıdır.
İddianame
Savcının, yeterli şüpheye ulaştığında kamu davası açtığı; şüpheliyi, suçu ve delilleri gösterdiği belgedir. Mahkemece kabulüyle kovuşturma başlar.
Tutuklama / Adli Kontrol
Tutuklama, kuvvetli suç şüphesi ve bir tutuklama nedeni varsa uygulanan en ağır koruma tedbiridir. Adli kontrol ise tutuklama yerine uygulanan daha hafif tedbirlerdir.
Masumiyet Karinesi
Kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü bulunmadıkça herkesin suçsuz sayılması ilkesidir. Anayasal ve evrensel bir güvence olup ispat yükünü iddia makamına yükler.
Ceza ve Ceza Muhakemesi Kavramlarını Soru İçinde Gör
Hukuk terimlerini HMGS soruları ve konu bazlı pratiklerle pekiştirin.
HMGS Soru Çöz