Medeni ve Borçlar Hukuku Terimleri
Borç ilişkileri, ayni haklar ve temel medeni hukuk kavramları. Bu kategorideki 17 kavramı HMGS ve hâkim-savcı hazırlığı için sade tanımlarla okuyun.
Medeni ve Borçlar Hukuku Sözlüğü
Terimleri tek tek açarak kanonik tanım sayfasına ve ilgili sınav bağlantılarına ulaşın.
Muaccel / Müeccel
Muaccel borç, ifa zamanı gelmiş ve istenebilir borçtur; müeccel borç ise henüz vadesi gelmemiş borçtur. Temerrüt için borcun kural olarak muaccel olması gerekir.
Def’i
Borçlunun, borcu ortadan kaldırmadan ifadan kaçınmasını sağlayan haktır (örneğin zamanaşımı def’i). İtirazdan farklı olarak hâkim tarafından resen dikkate alınmaz.
Zamanaşımı
Belirli bir sürenin geçmesiyle alacağın dava veya talep edilebilirliğinin zayıflamasıdır. Borçluya ifadan kaçınma (def’i) hakkı verir; borcu kendiliğinden sona erdirmez.
Hak Düşürücü Süre
Geçmesiyle hakkın kendiliğinden sona erdiği süredir. Zamanaşımından farklı olarak durmaz, kesilmez ve hâkim tarafından resen dikkate alınır.
Temerrüt
Borçlunun muaccel borcu zamanında ifa etmemesi (borçlu temerrüdü) veya alacaklının haklı sebep olmadan ifayı kabulden kaçınmasıdır (alacaklı temerrüdü).
İfa
Borcun konusunun, borçlu tarafından gereği gibi yerine getirilmesidir. Usulüne uygun ifa, borç ilişkisini sona erdirir.
Müteselsil Sorumluluk
Birden çok borçlunun, alacaklıya karşı borcun tamamından ayrı ayrı sorumlu olmasıdır. Alacaklı, borcun tümünü dilediği borçludan isteyebilir.
Sebepsiz Zenginleşme
Haklı bir sebep olmaksızın başkası aleyhine mal varlığında artış sağlanmasıdır. Zenginleşen, elde ettiğini iade etmekle yükümlüdür.
Muvazaa
Tarafların, gerçek iradelerini gizleyerek görünürde farklı bir işlem yapmasıdır. Muvazaalı (görünürdeki) işlem geçersizdir.
İyiniyet
Bir hakkın kazanılmasında, kişinin durumu bilmemesi veya gereken özeni gösterse bile bilemeyecek olmasıdır. Kanunun aradığı hâllerde iyiniyet korunur (TMK m. 3).
Dürüstlük Kuralı
Herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüst davranması ilkesidir (TMK m. 2). Hakkın kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz.
Ehliyet
Hak ehliyeti (hak ve borçlara sahip olabilme) ile fiil ehliyetini (kendi işlemleriyle hak kurup borç altına girebilme) kapsar. Fiil ehliyeti için ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmama aranır.
Ayni / Şahsi Hak
Ayni hak, eşya üzerinde herkese karşı ileri sürülebilen mutlak haktır (mülkiyet, rehin). Şahsi hak ise yalnızca belirli bir kişiye karşı ileri sürülebilen nispi bir alacak hakkıdır.
Zilyetlik
Bir şey üzerinde fiili hâkimiyettir. Mülkiyetten farklı olarak hukuki değil fiili bir durumu ifade eder; ancak kanunen çeşitli korumalardan yararlanır.
İpotek / Rehin
Bir alacağın teminatı olarak taşınmaz üzerinde kurulan sınırlı ayni hakka ipotek, taşınır üzerinde kurulana ise (taşınır) rehin denir.
İntifa Hakkı
Bir eşyadan tam olarak yararlanma; yani onu kullanma ve semerelerini (gelirlerini) toplama yetkisi veren sınırlı ayni haktır.
İrtifak Hakkı
Bir taşınmaz üzerinde, malikin bir şeye katlanmak veya bir şeyden kaçınmakla yükümlü olduğu sınırlı ayni haktır (örneğin geçit veya kaynak hakkı).
Medeni ve Borçlar Hukuku Kavramlarını Soru İçinde Gör
Hukuk terimlerini HMGS soruları ve konu bazlı pratiklerle pekiştirin.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 7 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.