İki Sınav, Aynı Kanuni Çerçeve
7188 sayılı Kanunla getirilen sistemde, hukuk mesleklerine ve idari yargıya girişi düzenleyen iki ayrı sınav vardır:
- HMGS (Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı)
- İYÖS (İdari Yargı Ön Sınavı)
Bu ikisi sık sık karıştırılır. Oysa aralarındaki fark nettir: kimin girdiği ve hangi dersleri kapsadığı. Bu yazıda iki sınavı yan yana koyarak karışıklığı gideriyoruz.
Temel Ayrım: Kim Hangisine Girer?
En kritik fark, hedef kitledir:
- HMGS: Hukuk fakültesi mezunları (ve mezun olabilecek son sınıf öğrencileri) girer. Avukatlık, noterlik ve hâkimlik-savcılık yolunun kapısıdır.
- İYÖS: Hukuk dışı programlardan mezun olup idari yargı hâkim adaylığına başvuracaklar girer.
Yani bir hukuk mezunuysanız yolunuz HMGS’dir. Hukuk dışı bir programdan mezunsanız ve idari yargı hâkimi olmak istiyorsanız yolunuz İYÖS’tür.
İYÖS Kimler İçin?
İYÖS, idari yargıyı hukuk dışı mezunlara açan özel bir kapıdır. Tipik olarak şu alanlardan mezun olanlar bu sınava girer:
- Siyasal bilgiler
- İktisat
- Maliye
- İşletme
- İdari bilimler ve benzeri programlar
Bu programların idare, kamu maliyesi ve ekonomiyle güçlü bağı, idari yargı hâkimliği için uygun bir zemin oluşturur. İYÖS de tam olarak bu zemine hitap eden bir içerikle kurgulanmıştır.
Ders Kapsamı Farkı
İki sınavın en somut ayrıştığı nokta içeriktir.
HMGS Kapsamı
HMGS, hukukun tüm temel dallarını kapsayan 20 dersten oluşur:
- Özel hukuk çekirdeği: Medeni (15), Borçlar (12), Ticaret (12), HMK (12)
- Ceza ve usul: Ceza (9), CMK (6)
- Kamu hukuku: Anayasa (6), İdare (6)
- İcra-İflas (6), İş-SGK (6) ve 3’er soruluk dersler
Yani HMGS, özel hukuk dâhil hukukun bütününe hâkimiyet ister.
İYÖS Kapsamı
İYÖS ise idari yargı odaklıdır ve içeriği buna göre şekillenir:
- İdare hukuku ve idari yargılama
- Vergi hukuku ve kamu maliyesi
- Anayasa hukuku
- Maliye ve ekonomi ağırlıklı alanlar
İYÖS’te özel hukukun (Medeni, Borçlar, Ticaret) ağırlığı, HMGS’dekiyle aynı değildir; sınav idari-mali eksene odaklanır. Bu, hukuk dışı mezunların eğitim geçmişiyle uyumlu bir tercihtir.
Ortak Yapı: Aynı İskelet
Farklarına rağmen iki sınav aynı temel yapıyı paylaşır:
- Tek oturum
- 120 çoktan seçmeli soru, 5 seçenekli
- 155 dakika süre (soru başına ~77 saniye)
- Negatif puan yok: Net = doğru sayısı
- Başarı ölçütü: 100 üzerinden en az 70 puan (~84 net)
- Sonuç: Başarılı / başarısız (sıralama yok)
- Yürütücü: ÖSYM
Yani sınav tekniği ve strateji açısından iki sınav neredeyse aynıdır; yalnızca hangi derslere çalışacağınız değişir.
Hangi Sınav Sizin İçin?
Karar aslında basittir:
- Hukuk fakültesi mezunuysanız → HMGS
- Hukuk dışı programdan mezun + idari yargı hedefiyle → İYÖS
Bu iki yol birbirinin alternatifi değildir; farklı eğitim geçmişlerine hitap eder. Hukuk mezunu bir aday İYÖS’e, hukuk dışı bir aday da HMGS’ye giremez.
Strateji Açısından Ne Değişir?
Sınav yapısı ortak olduğu için hazırlık stratejisinin iskeleti aynıdır:
- Ağırlıklı derslere öncelik verin.
- Güncel mevzuatla çalışın.
- Bol özgün soru ve süreli deneme çözün.
- Negatif puan olmadığı için tüm soruları işaretleyin.
Değişen tek şey, hangi derslerin ağırlıklı olduğudur. HMGS’de özel hukuk çekirdeği belirleyicidir; İYÖS’te idare, vergi ve maliye öne çıkar.
benzersor ile Doğru Sınava Hazırlık
benzersor, HMGS’nin 20 dersinde konu bazlı soru bankası, süreli deneme ve performans analizi sunar. Sınav yapısı ortak olduğu için, ister HMGS ister idari yargı odaklı bir hazırlık yapın, 120 soru / 155 dakika temposuna aynı disiplinle hazırlanırsınız. Ders ağırlıklarına göre çalışmanızı yönlendirir, zayıf alanlarınızı erken görürsünüz. benzersor.com ile hedefinize uygun sınava planlı hazırlanın.
