SPL Ders Notları

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun temel hükümleri ele alınır. Kanunun amacı, kapsamı, sermaye piyasası kurulları ve düzenleme otoritesinin yetkileri bu konunun özünü oluşturur. Yatırımcı koruma mekanizmaları ve piyasa düzeni kuralları da bu başlık altında incelenir.

Özel Durumlar Tebliği, Kurumsal Yönetim Tebliği ve Yatırım Fonları Tebliği gibi ikincil düzenlemeler incelenir. Kamunun aydınlatılması ilkeleri, kurumsal yönetim uyum raporlaması ve kolektif yatırım kuruluşlarına ilişkin kurallar bu başlığın kapsamındadır.

Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği üyelerinin uymak zorunda olduğu meslek kuralları ve etik ilkeler ele alınır. Müşteri menfaatinin önceliği, çıkar çatışmalarının yönetimi, gizlilik yükümlülükleri ve mesleki davranış standartları bu konunun temel unsurlarıdır.

Hisse senetlerinin tanımı, türleri ve özellikleri incelenir. Adi ve imtiyazlı paylar, pay sahipliği hakları, temettü dağıtımı ve halka arz süreci bu konunun temel içeriğini oluşturur.

Özel sektör borçlanma araçlarının yapısı ve çeşitleri ele alınır. Tahviller, bonolar ve finansman bonoları gibi araçların ihraç koşulları, fiyatlama yöntemleri ve yatırımcı açısından risk-getiri profilleri incelenir.

Yatırım fonlarının yapısı, türleri ve işleyişi ele alınır. Fon katılma paylarının alım-satımı, net varlık değeri hesaplaması, fon yönetim ücretleri ve farklı fon türleri (hisse senedi, borçlanma araçları, karma vb.) arasındaki farklar bu başlığın konusudur.

Vadeli işlem sözleşmeleri, opsiyon sözleşmeleri ve diğer türev ürünlerin temel kavramları incelenir. Sözleşme özellikleri, teminat sistemi, uzlaşma yöntemleri ve türev araçların risk yönetimi amacıyla kullanımı bu konunun kapsamındadır.

Devlet tahvilleri ve hazine bonoları gibi kamu borçlanma araçlarının özellikleri ele alınır. İhraç yöntemleri, ihale sistemi, fiyatlama ve getiri hesaplamaları ile ikincil piyasa işlemleri bu başlığın kapsamındadır.

Yatırım kuruluşlarının sunduğu hizmetler ve yürütüğü faaliyetler tanımlanır. Emir iletimine aracılık, portföy yönetimi, yatırım danışmanlığı ve saklama hizmetleri gibi faaliyetlerin kapsamı ve sınırları incelenir.

Aracı kurumların ve diğer yatırım kuruluşlarının kurulması, faaliyet izni alması ve faaliyetlerini sürdürmesi için uyması gereken düzenlemeler ele alınır. Sermaye yeterliliği, organizasyon yapısı ve iç denetim gereklilikleri bu konunun temelini oluşturur.

Yatırım kuruluşlarının tutmakla yükümlü olduğu belge ve kayıtlar incelenir. Müşteri hesap açılışı, emir formları, işlem kayıtları ve raporlama yükümlülükleri bu başlığın kapsamındadır.

Sermaye piyasasında kredili işlem mekanizmaları incelenir. Kredili menkul kıymet alımı, açığa satış işlemlerinin kuralları ve sınırlamaları ile menkul kıymet ödünç işlemlerinin yapısı bu konunun içeriğini oluşturur.

Paya dayalı ve borçlanmaya dayalı kitle fonlaması modellerinin sermaye piyasası mevzuatındaki yeri incelenir. Kitle fonlama platformlarının kuruluş ve faaliyet esasları, yatırımcı sınırları ve girişimcilerin yükümlülükleri ele alınır.

Sermaye piyasası kuruluşlarında uzaktan müşteri kabul süreçleri incelenir. Dijital kimlik doğrulama yöntemleri, görüntülü görüşme ile kimlik tespiti ve bu süreçlerdeki mevzuat gereklilikleri bu başlığın konusudur.

Takas, saklama ve kaydileştirme işlemlerinin temel kavram ve tanımları ele alınır. Merkezi karşı taraf, merkezi saklama kuruluşu ve kaydileştirme kavramlarının anlamı ve işlevleri incelenir.

Takasın genel ilkeleri, saklama hizmetlerinin düzenlenmesi ve menkul kıymetlerin kaydileştirilmesine ilişkin yasal çerçeve ele alınır. Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun görev ve sorumlulukları bu konunun özünü oluşturur.

Pay senetlerinin borsada takas süreci, transfer işlemleri ve takas yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi durumunda uygulanan temerüt hükümleri incelenir. T+2 takas süresi ve takas garantisi mekanizmaları bu başlığın kapsamındadır.

Borçlanma araçlarının takas ve transfer süreçleri ele alınır. Devlet tahvili ve özel sektör borçlanma araçlarının takas mekanizmaları, vade sonu işlemleri ve temerüt durumunda uygulanan prosedürler incelenir.

Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin takas ve uzlaşma süreçleri incelenir. Nakdi uzlaşma ve fiziki teslim arasındaki farklar, gün sonu uzlaşma fiyatı hesaplaması ve teminat tamamlama çağrıları bu konunun içeriğini oluşturur.

Takasbankın teminat yönetimi hizmetleri ele alınır. Başlangıç teminatı ve sürdürme teminatı kavramları, teminat olarak kabul edilen varlıklar, teminat değerleme yöntemleri ve teminat tamamlama süreçleri bu başlığın kapsamındadır.