Gözetim, Kapasite ve Performans Yönetimi Konu Anlatımı

Gözetim, kapasite ve performans yönetimi, bilgi sistemleri işletiminde hizmetin yalnızca çalışıp çalışmadığını izlemekten daha geniş bir çerçevedir.

Bu başlık yedekleme ve geri dönüş, depolama teknolojileri, kapasite planlama, performans ölçümü ve kullanılabilirlik yönetimini birbirine bağlar.

Bir bilgi sistemi hizmeti, donanım, yazılım, veri, ağ ve insan süreçlerinin birlikte işlemesiyle kullanıcıya değer üretir.

Bu nedenle denetim bakışı sadece “yedek alınıyor mu” veya “CPU dolu mu” sorusuyla sınırlı kalamaz; yedeklerin geri döndürülebilirliği, kapasitenin talebe yetişmesi, performans eşiklerinin anlamlı belirlenmesi ve kesintilerin iş hizmetine etkisi birlikte incelenmelidir.

Yedekleme ile felaketten kurtarma ayrımı temel başlangıçtır.

Felaket; doğal afet, insan kaynaklı olay, donanım veya çevresel faktör gibi nedenlerle çalışma sürecinin kesintiye uğraması ya da veri kaybı yaşanmasıdır.

Yedekleme, verinin bir veya daha fazla ek kopyasının alınmasıdır.

Felaketten kurtarma ise kesinti sonrasında uygulamalara, verilere ve BT kaynaklarına hızlı erişimi yeniden sağlamayı hedefler.

Bu yüzden yedek olması tek başına kurtarma yeterliliği anlamına gelmez.

Denetçi, yedekleme döngüsünün işin kabul edilebilir veri kaybı ve kesinti beklentileriyle uyumlu olup olmadığını ve geri dönüş testlerinin yapılıp yapılmadığını aramalıdır.

Yedekleme türleri farklı ihtiyaçlara cevap verir.

Tam yedekleme, belirlenen verilerin bütün kopyasını alır.

Artımlı yedekleme, önceki yedekten sonra değişen verileri yedekler.

Diferansiyel yedekleme, en son tam yedekten sonra değişenleri kapsar.

Sentetik yedekleme, tam ve artımlı yedekleri birleştirerek yeni bir yapı oluşturur.

Ayna yedeklemesi, tam yedeğin başka bir yere kopyalanmasıdır.

Sürekli yedekleme ise veriyi gerçek zamanlı izler ve değişiklik olduğunda hemen yedekler.

Bu türler arasında seçim yapılırken veri değişim sıklığı, kurtarma noktası hedefi, maliyet, hız ve yönetim karmaşıklığı dikkate alınır.

Veri yedekleme teknolojilerinde RAID, performans, kapasite ve hata toleransını birlikte düşünmeyi sağlar.

RAID fiziksel sürücüleri mantıksal birimlerde birleştiren veri depolama sanallaştırma teknolojisidir.

RAID 0 veriyi diskler arasında dağıtarak okuma ve yazma hızını artırır, fakat hata toleransı sağlamaz.

RAID 1 verinin aynasını başka diske yazar; okuma performansı ve dayanıklılık artar.

RAID 10 dağıtma ve aynalamayı birlikte kullanır.

RAID 5 parite ile yaygın bir denge kurar; RAID 6 iki parite bilgisiyle iki disk arızasını tolere edebilir, fakat yazma performansı çift parite nedeniyle düşebilir.

Denetim açısından RAID yedekleme yerine geçmez; disk arızasına tolerans sağlar, ancak yanlış silme, bozulma veya geniş çaplı felaket risklerini tek başına karşılamaz.

Depolama mimarileri de kapasite ve performans yönetimini etkiler.

DAS, sunucuya veya iş istasyonuna doğrudan bağlı düşük maliyetli depolamadır.

NAS, ağa bağlı ve ağ adresiyle erişilen özel depolama cihazıdır; birden çok bilgisayarın veri paylaşmasını kolaylaştırır.

SAN ise sunucular ile depolama cihazları arasında blok düzeyinde veri aktarımı sağlayan yüksek performanslı depolama ağıdır.

Yedeklerin tutulacağı ikincil ortam taşınabilir medya, yerel disk, uzak disk veya bulut olabilir.

Uzak depolamanın yeri ve sayısı, verinin erişilebilirlik ihtiyacı ve işletmenin risk iştahıyla belirlenir.

Veri büyüdükçe manuel yedekleme operasyonel risk üretir; entegre yedekleme ve kurtarma çözümleri bu riski azaltabilir.

Yedek veriler üzerinde fiziksel ve mantıksal kontroller gerekir.

Yedek ortamlarına yalnızca yetkili personel erişebilmelidir.

Aktarım sırasında ve sonrasında şifreleme gizliliği korur.

Çevresel risklere karşı koruma, asıl veri ile yedek verinin coğrafi olarak ayrılması, saklama sürelerine uyulması, sürüm ve konum envanterinin tutulması ve düzenleyici gerekliliklerin karşılanması gerekir.

Yedekleme teknolojisi seçilirken standartlaştırma, kapasite, hız ve maliyet kriterleri kullanılır.

Kapasite bakımından verinin sürekliliği için mevcut kapasitenin en az iki katı kadar saklama alanına ihtiyaç duyulabileceği belirtilir; veri büyüdükçe tekilleştirme ve yedekleme sıklığını yeniden düzenleme gibi iyileştirmeler gündeme gelir.

Kapasite yönetimi, BS altyapısının bugünkü durumunu ve gelecekteki ihtiyaçlarını maliyet etkin biçimde karşılamak için yapılan gereksinim analizidir.

Kilit faaliyetler performans izleme, ayarlama, planlama, politika tanımlama ve talep yönetimidir.

İlk hedef, mevcut kaynakların etkin kullanıldığının garanti edilmesidir.

Talep yönetimi, altyapı kapasitesini işletmenin talepleriyle zamanında ve maliyet açısından etkili biçimde eşleştirmeye çalışır.

Talebi izleme, hizmetlerin ve onları destekleyen bileşenlerin performansını ve işlem hacmini sürekli izleyip raporlamaktır.

CPU ve bellek kullanımı, I/O oranları, aygıt ve depolama kullanımı, işlem oranı, paket kaybı, cevap süresi ve bant genişliği kullanımı izlenebilecek ölçütlerdendir.

Performans ile kapasite aynı şey değildir ama birbirini besler.

Kapasite, işlem hacmi ve kaynak yeterliliği çevresinde toplanırken performans, yanıt süresi ve hizmet deneyimiyle görünür hale gelir.

İş kararları ikisini birlikte anlamayı gerektirir.

Analiz aşamasında işlem sayıları, nispi kaynak kullanımı, saniyedeki minimum ve maksimum işlem sayısı, online yanıtlama süreleri, kullanım istatistikleri, işlemci, I/O ve ağ eğilimleri ile büyüme tahminleri incelenir.

Normal kabul edilen düzeyler belirlendiğinde eşiklerden sapmalar hızlıca fark edilir.

Bu veriler yalnızca geçmişi açıklamaz; gelecekteki kaynak kullanımını tahmin ederek bütçe ve satın alma kararlarına girdi oluşturur.

Kapasite yönetiminin alt süreçleri iş kapasite yönetimi, hizmet kapasite yönetimi ve kaynak kapasite yönetimi olarak düşünülebilir.

İş kapasite yönetimi gelecekteki iş gereksinimlerini zamanında planlar ve modeller.

Hizmet kapasite yönetimi son kullanıcıların günlük faaliyetlerinde kullandığı canlı hizmetlerin uçtan uca performansına odaklanır.

Kaynak kapasite yönetimi ise tek tek altyapı bileşenlerinin izlenmesi, ölçülmesi ve iyileştirilmesini ele alır.

Aşağıdan yukarıya teknik bakış tek başına yetmez; hizmetin iş ihtiyacıyla uyumlu olması gerekir.

Yük testi, tüm uygulamalar tam yükteyken işlerin kesintisiz sürebileceğini göstermek için kullanılır.

Kullanılabilirlik yönetimi, işletme amaçlarına uygun, maliyet açısından verimli ve tanımlı hizmet seviyesinde kullanılabilirlik sağlamayı hedefler.