TFRS 15 inşaat sözleşmelerine otomatik “tamamlanma yüzdesi” kuralı uygulamaz. Önce sözleşme ve edim yükümlülükleri belirlenir, işlem bedeli yükümlülüklere dağıtılır. Hasılat ancak müşteri faydayı eş zamanlı alıp tüketiyorsa, müşteri oluşturulan varlığı oluştukça kontrol ediyorsa veya varlığın alternatif kullanımı yokken işletmenin tamamlanan edim için icra edilebilir ödeme hakkı varsa zamana yayılı kaydedilir. Bu şartlardan hiçbiri yoksa kontrolün geçtiği anda muhasebeleştirilir. Zamana yayılı edimde ilerleme, çıktıya veya girdiye dayalı tek ve tutarlı yöntemle ölçülür; performansı göstermeyen maliyetler ayıklanır. Faturalama ile hasılatın zamanı farklı olabilir ve fark sözleşme varlığı, alacak ya da sözleşme yükümlülüğü doğurur.
İnşaat ve Gayrimenkullere İlişkin Türkiye Muhasebe Standartları Konu Anlatımı
İnşaat ve Gayrimenkullere İlişkin Türkiye Muhasebe Standartları konusunun özeti ve anlatımı — SPL İnşaat ve Gayrimenkul Muhasebesi dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
SPL konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
SPL ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
İnşaat işinin yıllara yayılması, hasılatın kendiliğinden yıllara yayılacağı anlamına gelmez.
TFRS 15'te belirleyici kavram kontrolün müşteriye ne zaman geçtiğidir.
Eski standart adları veya vergi hukukundaki iş bitimi yaklaşımı finansal raporlama kararının yerine geçmez.
Beş adımlı model
Uygulama sırası şöyledir:
- Müşteriyle yapılan ve tahsil edilebilir haklar doğuran sözleşmeyi belirlemek.
- Ayrı mal veya hizmet vaatlerini edim yükümlülüklerine ayırmak.
- Sabit ve değişken unsurlarıyla işlem bedelini belirlemek.
- Bedeli nispi müstakil satış fiyatlarıyla edim yükümlülüklerine dağıtmak.
- Her yükümlülük yerine getirildikçe hasılatı kaydetmek.
Sözleşme değişikliği yeni ve ayrı mal/hizmet ekliyorsa ayrı sözleşme; aksi durumda kalan edime ya da mevcut yükümlülüğe etkisine göre ileriye dönük veya kümülatif düzeltme olabilir.
Zamana yayılı muhasebeleştirme testleri
Bir edim yükümlülüğü aşağıdaki üç koşuldan en az birini sağlıyorsa zamana yayılı yerine getirilir:
- Müşteri, işletmenin ediminden doğan faydayı edim gerçekleşirken eş zamanlı alır ve tüketir.
- İşletmenin oluşturduğu veya iyileştirdiği varlığı müşteri, varlık oluşturuldukça kontrol eder.
- Ortaya çıkan varlığın işletme için alternatif kullanımı yoktur ve işletmenin o tarihe kadar tamamlanan edim için icra edilebilir ödeme hakkı vardır.
Arsa müşteriye aitken onun kontrolündeki yapı üzerinde çalışma ikinci koşula örnek olabilir.
İşletmenin kendi arsasında standart bir daire üretmesi ise sözleşme, yeniden yönlendirme hakkı ve tamamlanan kısım için ödeme hakkına göre değerlendirilir.
Yalnız projenin uzun sürmesi koşulları sağlamaz.
Hiçbir zamana yayılı koşul sağlanmıyorsa hasılat, kontrolün belirli bir anda geçtiği tarihte kaydedilir.
Kontrol göstergeleri arasında mevcut ödeme hakkı, hukuki mülkiyet, fiziksel zilyetlik, önemli risk-getiriler ve müşteri kabulü bulunabilir; hiçbiri her durumda tek başına belirleyici değildir.
İlerlemenin ölçülmesi
Zamana yayılı edimde işletme, tamamlanan performansı en iyi gösteren tek yöntemi tutarlı uygular.
Çıktı yöntemleri teslim edilen birimler, ulaşılan kilometre taşı veya fiziksel ilerleme; girdi yöntemleri harcanan maliyet ya da işçilik saati gibi kaynakları kullanabilir.
Maliyet-maliyete yöntemi kullanılıyorsa önemli verimsizlik, boşa giden malzeme veya performansla orantısız büyük satın alma maliyeti ilerlemeyi yapay biçimde büyütmemelidir.
İlerleme makul ölçülemiyor fakat maliyetlerin geri kazanılması bekleniyorsa ölçüm güvenilir hâle gelene kadar hasılat yalnız geri kazanılması beklenen maliyet ölçüsünde kaydedilebilir.
Sunum ve vergi farkı
Edim faturalamadan hızlıysa koşullara göre sözleşme varlığı, koşulsuz ödeme hakkı doğmuşsa alacak; faturalama/ödeme edimden öndeyse sözleşme yükümlülüğü oluşur.
Beklenen zararlar TFRS 15'in basit hasılat oranından değil ilgili karşılık ve maliyet standartlarından değerlendirilir.
Vergi Usul Kanunu ve gelir/kurumlar vergisindeki yıllara sari inşaat hükümleri farklı amaç taşır.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
İnşaat ve Gayrimenkullere İlişkin Türkiye Muhasebe Standartları anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İnşaat ve Gayrimenkul Muhasebesi dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
İnşaat ve Gayrimenkullere İlişkin Türkiye Muhasebe Standartları konusu SPL Gayrimenkul Değerleme düzeyindeki İnşaat ve Gayrimenkul Muhasebesi dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
Sık Sorulan Sorular
İnşaat ve Gayrimenkul Muhasebesi dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 4 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
SPL soru çözme rehberi