KPSS Tarih Dersinin Önemi
KPSS Lisans Genel Kültür testinde Tarih, 27 soru ile en ağırlıklı derstir. Genel Kültür başarınızın büyük bölümü tarihe bağlıdır. İyi haber şu: tarih, sistematik çalışıldığında ve doğru tekniklerle tekrar edildiğinde en kalıcı öğrenilen derslerden biridir.
Bu yazıda tarih konularını dönem dönem özetliyor, sık çıkan başlıkları ve kronolojiyi kalıcı kılan ezber tekniklerini paylaşıyoruz.
Tarih Konularının Genel Haritası
KPSS Tarih ana blokları şunlardır:
- İslamiyet öncesi Türk tarihi
- İlk Türk-İslam devletleri
- Osmanlı tarihi (Kuruluş, Yükselme, Duraklama, Gerileme, Dağılma)
- Kurtuluş Savaşı ve hazırlık dönemi
- Türk İnkılabı (siyasi, hukuki, eğitim, ekonomik, toplumsal)
- Atatürk ilkeleri
- Atatürk dönemi Türk dış politikası
- Çağdaş Türk ve dünya tarihi
Soru ağırlığının merkezinde Osmanlı tarihi ile Kurtuluş Savaşı ve İnkılaplar yer alır. Çalışma zamanınızın büyük kısmını bu bloklara ayırın.
İslamiyet Öncesi Türk Tarihi: Püf Noktaları
Bu blok az soru getirir ama garanti net kaynağıdır çünkü kapsamı sınırlıdır. Dikkat edilmesi gerekenler:
- İlk Türk devletlerinin (Hunlar, Göktürkler, Uygurlar) yerleşik-göçebe özellikleri
- Orhun Yazıtları ve Türk adının geçtiği ilk yazılı belgeler
- Türklerde devlet yönetimi, ordu (Onlu sistem) ve inanç yapısı
Devletleri kurucu, önemli olay ve "ilk"leriyle (ilk yazılı belge, ilk yerleşik hayat vb.) tablo halinde çalışmak kalıcılığı artırır.
Osmanlı Tarihi: En Yoğun Blok
Osmanlı tarihi, en çok soru gelen alandır ve dönem dönem çalışılmalıdır.
Kuruluş ve Yükselme
- Beylikten devlete geçiş ve ilk padişahlar
- Fetihler, İstanbul'un fethi ve etkileri
- Yükselme döneminde toprak genişlemesi ve önemli antlaşmalar
Duraklama, Gerileme ve Dağılma
- Duraklamanın iç ve dış nedenleri
- Islahat hareketleri ve Lale Devri
- Tanzimat ve Islahat Fermanları
- I. ve II. Meşrutiyet
- Dağılma döneminde kaybedilen topraklar ve antlaşmalar
Püf noktası: Antlaşmaları tek başına ezberlemek yerine, hangi savaştan sonra ve hangi kayıp/kazanımlarla imzalandığını birlikte öğrenin. Padişahları dönemleriyle eşleştirin.
Kurtuluş Savaşı: Kronoloji Kritik
Kurtuluş Savaşı, en çok neden-sonuç ilişkisi sorulan bloktur. Sık çıkan başlıklar:
- Mondros Ateşkes Antlaşması ve işgaller
- Kongreler (Erzurum, Sivas) ve Misak-ı Milli
- TBMM'nin açılışı ve ilk icraatları
- Cepheler (Doğu, Güney, Batı) ve önemli muharebeler
- Mudanya Ateşkesi ve Lozan Antlaşması
Püf noktası: Olayları kronolojik bir çizgiye dizin. Bir olayın hangi olaya zemin hazırladığını görmek, yorum sorularında belirleyicidir.
Türk İnkılabı ve Atatürk İlkeleri
İnkılaplar, alanlara göre gruplanarak çalışılmalıdır:
- Siyasi: Saltanatın kaldırılması, Cumhuriyetin ilanı, halifeliğin kaldırılması
- Hukuki: Medeni Kanun ve yeni hukuk düzeni
- Eğitim-kültür: Tevhid-i Tedrisat, harf inkılabı, dil ve tarih çalışmaları
- Ekonomik ve toplumsal: Kılık-kıyafet, takvim-saat-ölçü, kadın hakları
İlkeleri İnkılaplarla Eşleştirin
Atatürk ilkeleri -Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik, İnkılapçılık- genellikle doğrudan tanım olarak değil, ilgili inkılaplarla ilişkilendirilerek sorulur. Örneğin:
- Laiklik → halifeliğin kaldırılması, Medeni Kanun, Tevhid-i Tedrisat
- Halkçılık → aşarın kaldırılması, kadın hakları
- Devletçilik → I. ve II. Beş Yıllık Sanayi Planları
Her ilkeyi örnek reformlarıyla birlikte çalışmak, ilke sorularının çoğunu çözmenizi sağlar.
Tarihi Kalıcı Kılan Ezber Teknikleri
- Kronolojik zincir: Olayları neden-sonuç sırasıyla bağlayın, tek tek ezberlemeyin
- Tablo ve şema: Devletleri, antlaşmaları ve padişahları karşılaştırmalı tablolarla çalışın
- Kısaltma ve akrostiş: Sıralı bilgileri (örneğin ilkeler) baş harflerle akılda tutun
- Aralıklı tekrar: Öğrendiğinizi 1 gün, 1 hafta ve 1 ay sonra kısa tekrarlarla pekiştirin
- Bol soru çözümü: Konu bittikçe soru çözerek bilgiyi sınav formatında pekiştirin
Sık Yapılan Hatalar
- Tarihleri olaydan kopararak ezberlemek
- Antlaşmaları hangi savaştan sonra imzalandığını bilmeden çalışmak
- İlkeleri inkılaplardan bağımsız, kuru tanım olarak öğrenmek
- Osmanlı'ya çok, Kurtuluş Savaşı ve İnkılaplara az zaman ayırmak
- Tekrar yapmadan yeni konuya geçip öncekini unutmak
benzersor ile Tarih Çalışması
benzersor uygulaması, KPSS Tarih konularını İslamiyet öncesinden çağdaş döneme kadar başlık başlık çalışmanıza olanak tanır. Dönem bazlı soru bankası ve performans analizi ile hangi tarih bloğunda güçlü, hangisinde zayıf olduğunuzu görürsünüz. Neden-sonuç ve yorum ağırlıklı sorularla ÖSYM formatına alışır, tarih netinizi güvenle yükseltirsiniz. benzersor.com ile tarihi kronolojiyle ve teknikle öğrenin.
