Seri: VIII, No: 51 kapsamında sermaye piyasasında derecelendirme iki faaliyeti kapsar: işletmelerin veya borçlanma araçlarının ödeme gücünü değerlendiren kredi derecelendirmesi ve işletmelerin Kurulun kurumsal yönetim ilkelerine uyumunu değerlendiren uyum derecelendirmesi. Derecelendirme kural olarak ihtiyaridir; Kurul gerekli gördüğünde zorunlu tutabilir ve talebe bağlı olmayan çalışma da yapılabilir. Faaliyet yalnız Türkiye'de kurulup Kurulca yetkilendirilen derecelendirme kuruluşlarınca değil, Türkiye'de faaliyeti Kurulca kabul edilen uluslararası derecelendirme kuruluşlarınca da yürütülebilir. İki alan için ayrı yetki ve ayrı organizasyon gerekir. Türkiye'de kurulan kuruluş anonim şirket olmalı; yazılı iç kontrol, ahlaki davranış kuralları, sistematik metodoloji, kontrolör, uzmanlar ve derecelendirme komitesi oluşturmalıdır. Notu uzman tek başına değil, yayımlanan metodolojiye göre derecelendirme komitesi verir. Bağımsızlık, çıkar çatışmalarından kaçınma, sır saklama, izleme-güncelleme ve ücretsiz, doğru, zamanında kamuyu aydınlatma notun güvenilirliğinin ayrılmaz parçalarıdır.
SPL Kredi Derecelendirmesi Sermaye Piyasasında Derecelendirme Faaliyeti ve Derecelendirme Kuruluşlarına İlişkin Esaslar Tebliği Seri: VIII, No: 51 Konu Anlatımı
Sermaye Piyasasında Derecelendirme Faaliyeti ve Derecelendirme Kuruluşlarına İlişkin Esaslar Tebliği Seri: VIII, No: 51 konusunun özeti ve anlatımı — SPL Kredi Derecelendirmesi dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
SPL konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
SPL ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Faaliyetin kapsamı
Seri: VIII, No: 51 sayılı Tebliğ, sermaye piyasasında derecelendirme faaliyetini ve bu faaliyeti yürütecek kuruluşların koşullarını düzenler.
Derecelendirme, bir yatırım tavsiyesi veya borcun mutlaka ödeneceğine dair garanti değildir; belirli bir metodolojiyle oluşturulan, bağımsız, tarafsız ve adil bir değerlendirme ve sınıflandırmadır.
Tebliğ iki ayrı derecelendirme faaliyetini kapsar:
- Kredi derecelendirmesi, işletmelerin risk durumu ve ödeyebilirliği ile borçluluğu temsil eden sermaye piyasası araçlarının anapara, faiz ve benzeri yükümlülüklerinin vadelerinde karşılanabilirliğini değerlendirir.
- Kurumsal yönetim ilkelerine uyum derecelendirmesi, işletmelerin Kurulca yayımlanan kurumsal yönetim ilkelerine uyumunu değerlendirir ve sınıflandırır.
İşletmelerin derecelendirme yaptırması kural olarak ihtiyaridir; Kurul gerekli gördüğü durumlarda bunu zorunlu tutabilir.
Derecelendirme kuruluşu, işletmenin talebi olmadan da çalışma yapabilir.
Talebe bağlı olmayan derecelendirmede işletme, sonuç kamuya açıklanmadan önce bilgilendirilir ve işletmenin dayanak bilgilere ilişkin değerlendirmesi titizlikle ele alınır.
Çalışma birbirini izleyen üç hesap dönemi boyunca sürdürülür; not en fazla altı aylık dönemlerle gözden geçirilip açıklanır.
Sağlanan veya öngörülen ücret ve benzeri menfaatler de notla birlikte açıklanır.
Kimler derecelendirme yapabilir?
Sermaye piyasasında derecelendirme iki kuruluş grubu tarafından yapılabilir:
- Türkiye'de kurulan ve derecelendirme faaliyetinde bulunmak üzere Kurulca yetkilendirilen derecelendirme kuruluşları.
- Türkiye'de derecelendirme faaliyetinde bulunması Kurulca kabul edilen uluslararası derecelendirme kuruluşları.
Bu nedenle faaliyet alanını yalnız Türkiye'de kurulmuş kuruluşlarla sınırlamak yanlıştır.
Kurul, başvuran uluslararası kuruluşları faaliyet kapsamı ve süresi, müşterileri, faaliyet gösterdiği ülkelerde yetkili otoritelerce kabul görmesi ve kredibilitesi bakımından değerlendirerek listeye alır.
Kabul edilen uluslararası kuruluş, Türkiye'deki açıklama ve bildirim yükümlülükleri için Türkiye'de temsilci bulundurur.
Böyle bir kuruluşun bağlı ortaklığı, iştiraki veya bilgi paylaşım sözleşmesi yaptığı bir yapı ise Türkiye'de ayrıca yetkilendirilirse yerli yetkili kuruluş rejimine tabi olur.
Kredi derecelendirmesi ile kurumsal yönetim ilkelerine uyum derecelendirmesi için ayrı ayrı yetki alınır.
Aynı şirket iki faaliyeti de yapabilir; fakat her biri için gerekli koşulları sağlamalı ve ayrı organizasyon kurmalıdır.
Ayrı organizasyon, mekan, teknik donanım, belge-kayıt düzeni, metodoloji, iç kontrol ve personel tahsisi faaliyetlerin birbirinden bağımsız yürütülmesini sağlar.
Türkiye'de kurulacak kuruluşun yapısı
Türkiye'de kurulacak derecelendirme kuruluşu anonim şirket şeklinde olmalı; paylarının tamamı nama yazılı bulunmalı, ticaret unvanında “derecelendirme” ibaresi yer almalı ve esas sözleşmesi münhasıran derecelendirme ve bununla ilgili alanlarda çalışmaya uygun olmalıdır.
Tebliğde asgari ödenmiş sermaye tutarı yer almakla birlikte bu tutar yeniden değerleme oranına göre Kurulca değiştirilebildiğinden, güncel sınır Kurul duyurusuyla birlikte kontrol edilmelidir.
Kuruluş ayrıca her faaliyet için:
- tarafsız doğrulamaya elverişli, özenli ve sistematik bir metodoloji,
- yazılı iç kontrol sistemi ve ahlaki davranış kuralları yönergesi,
- yeterli organizasyon, mekan, teknik donanım ve belge-kayıt düzeni,
- Tebliğ niteliklerini taşıyan en az bir kontrolör ve en az iki derecelendirme uzmanı,
- en az üç nitelikli üyeden oluşan derecelendirme komitesi
oluşturur ve mesleki sorumluluk sigortası yaptıracağını taahhüt eder.
Ortak, yönetici, kontrolör, uzman ve komite üyeleri için mali güç, itibar, mahkûmiyet ve önceki faaliyet iptalleri yönünden koşullar bulunur.
Derecelendirme uzmanı en az dört yıllık yükseköğretim mezunu olmalı, ilgili alanlarda deneyim taşımalı ve faaliyet türüne uygun lisansa sahip bulunmalıdır.
Komite üyeleri ve kontrolör için de dört yıllık mezuniyet, ilgili alanlarda en az beş yıllık deneyim ve uygun lisans aranır.
Yabancı uzman ve komite üyeleri bakımından Tebliğin tanıdığı uluslararası sertifika veya yabancı derecelendirme kuruluşu tecrübesi alternatifleri ve sayı sınırları ayrıca uygulanır.
Uzman, kontrolör ve komite üyelerinin kural olarak tam zamanlı çalışması esastır.
Çalışma, not ve izleme süreci
Talebe bağlı derecelendirme yazılı sözleşmeye dayanır.
Çalışma ekibi, müşterinin faaliyetini, finansal durumunu, risklerini ve derecelendirme konusu aracı güvenilir kaynaklardan inceler.
Kredi derecelendirmesinde bağımsız denetimden geçmiş finansal bilgiler esas alınır; metodoloji tutarlı biçimde uygulanır ve görüşü destekleyen belge ve kayıtlar saklanır.
Uluslararası bir kuruluşla bilgi paylaşımı sözleşmesi varsa o kuruluşun metodolojisi ve sembolleri kullanılır.
Derecelendirme notunu tek başına derecelendirme uzmanı vermez.
Not, ilgili bütün bilgiler değerlendirilerek, yayımlanmış metodolojiye uygun biçimde derecelendirme komitesi tarafından belirlenir.
Talebe bağlı veya bağlı olmayan not kamuya açıklanır.
Not açıklandıktan sonra kuruluş, notu etkileyebilecek bilgileri izlemeye devam eder; koşullar değiştiğinde notu günceller ve düzenli aralıklarla gözden geçirir.
Notun açıklanmasından kaçınmak için çalışmaya son verilemez.
Bağımsızlık ve çıkar çatışması
Derecelendirme kuruluşu, notun kendisi, müşteri, yatırımcı veya piyasa üzerindeki ekonomik ya da politik etkisi nedeniyle değerlendirmeden kaçınamaz.
Not, müşteriyle mevcut veya muhtemel iş ilişkisine göre belirlenemez.
Derecelendirme faaliyeti ve çalışanları, çıkar çatışması doğurabilecek diğer faaliyetlerden ayrılır.
Kuruluş, derecelendirme hizmeti verdiği müşteriye aynı dönemde ve izleyen iki yılda danışmanlık veya çatışma yaratabilecek başka hizmet veremez; bunun tersi de geçerlidir.
Uzman ve komite üyelerinin ücretleri görev aldıkları işten elde edilen gelire bağlanamaz.
İlgili kişiler müşteri veya belirli ilişkili taraflarla görev, ticaret, menkul kıymet işlemi ve yakınlık kaynaklı çatışmalardan kaçınır; mevcut veya muhtemel çatışmalar yazılı süreçlerle belirlenir, yönetilir ve gerektiğinde açıklanır.
Bağımsızlığı ortadan kaldıran bir durum doğarsa çalışma sürdürülemez.
Kamuyu aydınlatma, gizlilik ve denetim
Notlar, not değişiklikleri ve gerekli bilgiler ücretsiz, tam, doğru, açık, anlaşılır ve zamanında kamuya açıklanır.
Kullanılan metodoloji, süreç ve temel varsayımlar; not gruplarının anlamı, temerrüt ve not geçiş yaklaşımı; geçmiş temerrüt oranları ve önemli metodoloji değişiklikleri kamuya duyurulur.
Açıklamada derecelendirmenin yatırım tavsiyesi olmadığı ve müşterinin çalışmaya katılıp katılmadığı belirtilir.
Talebe bağlı olmayan notun bu niteliği ile ilgili politika ve süreçler de açıklanır.
Bu yükümlülükler için resmi internet sitesi bulunur.
Gizli bilgiler yalnız derecelendirme amacıyla kullanılır; müşteriye, yatırımcıya veya üçüncü kişilere sözleşme ya da mevzuat izin vermedikçe açıklanmaz.
Kayıt ve belgeler hırsızlık ve kötüye kullanıma karşı korunur; sır saklama görevin sona ermesinden sonra da devam eder.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Sermaye Piyasasında Derecelendirme Faaliyeti ve Derecelendirme Kuruluşlarına İlişkin Esaslar Tebliği Seri: VIII, No: 51 anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Kredi Derecelendirmesi dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Sermaye Piyasasında Derecelendirme Faaliyeti ve Derecelendirme Kuruluşlarına İlişkin Esaslar Tebliği Seri: VIII, No: 51 konusu SPL Kredi Derecelendirme düzeyindeki Kredi Derecelendirmesi dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- SertifikaAracı kurumlar tarafından ihraç edilen, dayanak varlığın performansına katılım sağlayan menkul kıymetleştirilmiş türev araçtır. Yatırım kuruluşu sertifikaları ve turbo sertifikalar gibi çeşitleri bulunur.
- SaklamaSermaye piyasası araçlarının yatırımcılar adına güvenli bir şekilde tutulması hizmetidir. Merkezi saklama MKK tarafından, müşteri bazlı saklama aracı kurumlar tarafından yapılır.
- TemerrütTakas yükümlülüklerinin süresi içinde yerine getirilmemesidir. Menkul kıymet temerrüdü veya nakit temerrüdü olabilir. Temerrüde düşen taraf için cezai faiz ve yaptırımlar uygulanır.
- TebliğSPK'nın Sermaye Piyasası Kanunu'na dayanarak çıkardığı ikincil düzenlemelerdir. Sermaye piyasası araçlarının ihracı, halka arz, bağımsız denetim gibi konularda detaylı kuralları belirler.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
Sık Sorulan Sorular
Kredi Derecelendirmesi dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 6 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
SPL soru çözme rehberi