1006 Finansal Piyasalar Ders Notları
SPL 1006 (Finansal Piyasalar) modülünün konu özetleri, önemli başlıklar ve sınav hazırlık rehberi. Notlardan sonra benzersor ile SPL soru çöz ve SPL çıkmış sorular modlarıyla pekiştirin.
Ders Özeti
SPL 1006 — Finansal Piyasalar dersi, organize ve tezgahüstü piyasaların yapısını, işleyişini ve ilgili düzenlemeleri kapsar. SPL Düzey 2, 3 ve Türev Araçlar lisanslarının ortak modülüdür.
Ders notlarında Borsa İstanbul Pay Piyasası, Borçlanma Araçları Piyasası, Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP), Tezgahüstü Piyasalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası piyasaları ve Takasbank Para Piyasası işlenir. Türkiye Elektronik Fon Platformu (TEFAS) ve Bireysel Emeklilik Fon Platformu da modülün önemli başlıklarındandır.
SPL 1006 çıkmış sorularda piyasa türleri, emir tipleri, işlem saatleri, baz fiyat, açılış seansı ve marjin sistemleri sıkça sorulur. Piyasa mekanizmalarını teorik olarak değil, akış içinde anlamak gerekir.
benzersor SPL 1006 dersinin tüm alt konularında binlerce soru sunar. SPL soru bankası, deneme sınavı ve konu anlatımı içeriklerimizle hazırlığınızı tamamlayın.
Konu Anlatımı ve Detaylı Notlar
Borsa İstanbul Piyasaları ve Pay Piyasası İşleyişi
Finansal Piyasalar dersi, organize piyasaların yapısını ve işleyişini ele alır. Borsa İstanbul çatısı altında Pay Piyasası, Borçlanma Araçları Piyasası, Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) ve Kıymetli Madenler Piyasası bulunur. Her piyasanın seans yapısı, emir tipleri ve fiyat oluşum mekanizması farklıdır.
Pay Piyasası’nda sürekli müzayede sistemi, açılış/kapanış seansı, tek fiyat yöntemi ve emir tipleri (limit, piyasa, kalanı pasife yaz, gerçekleşmezse iptal) sınavda sık sorulur. Baz fiyat, fiyat adımı, fiyat marjı (tavan/taban) ve devre kesici uygulamaları piyasa düzeninin temel araçlarıdır.
- Açılış ve kapanış seansı — tek fiyat (eşleştirme) yöntemi
- Sürekli işlem — fiyat ve zaman önceliği kuralı
- Baz fiyat: bir önceki seans ağırlıklı ortalama fiyatından oluşur
- Devre kesici: aşırı fiyat hareketinde işlemleri geçici durdurur
Para ve Sermaye Piyasaları Ayrımı, Tezgâhüstü Piyasalar
Para piyasaları kısa vadeli (bir yıla kadar) fon alışverişinin yapıldığı piyasalardır; sermaye piyasaları ise orta-uzun vadeli fonlamayı kapsar. Bu ayrım vade temelinde yapılır ve dersin temel kavramsal sorularından biridir.
Tezgâhüstü (OTC) piyasalar, borsa dışında ikili anlaşmalarla işlemlerin yapıldığı, standart sözleşme zorunluluğu olmayan piyasalardır. Repo–ters repo işlemleri, TCMB piyasaları (açık piyasa işlemleri, döviz piyasası) ve Takasbank Para Piyasası bu çerçevede incelenir.
- Para piyasası: vade ≤ 1 yıl (repo, bono, mevduat)
- Sermaye piyasası: vade > 1 yıl (pay, tahvil, fon)
- OTC: borsa dışı, standart olmayan, ikili sözleşmeli işlemler
- Repo: menkul kıymetin geri alım taahhüdüyle satışı
Kolektif Yatırım Platformları — TEFAS ve Emeklilik Fonları
Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS), yatırım fonu katılma paylarının tek bir platform üzerinden alınıp satılmasını sağlar ve fon erişimini merkezîleştirir. Bireysel emeklilik fonlarının alım-satım platformu da benzer bir merkezî işlev görür.
Bu platformların amacı, dağınık dağıtım kanallarını birleştirerek yatırımcının farklı kurucuların fonlarına tek noktadan erişmesini sağlamaktır. Platform yapısı, takas süresi ve fon fiyatlama mantığı sınavda sorulabilir.
Temel Tanımlar
- Baz Fiyat
- Bir payın seans içindeki fiyat marjının (tavan-taban) hesaplanmasına esas alınan, genellikle önceki seansın ağırlıklı ortalama fiyatıdır.
- Devre Kesici
- Aşırı fiyat dalgalanmalarında işlemleri geçici olarak durdurarak piyasayı dengelemeyi amaçlayan koruma mekanizmasıdır.
- Repo
- Bir menkul kıymetin, belirli bir tarihte geri alınması taahhüdüyle satılması işlemidir; kısa vadeli fonlama aracıdır.
Önemli Başlıklar
Ders notlarında ele alınan ve sınavda sıkça karşımıza çıkan temel başlıklar.
- 1Borsa İstanbul (BIST) yapısı
- 2Pay Piyasası emir tipleri ve seanslar
- 3Borçlanma Araçları Piyasası
- 4Repo ve ters repo işlemleri
- 5Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP)
- 6Tezgahüstü piyasalar (OTC)
- 7TCMB piyasaları (interbank, döviz, repo)
- 8Takasbank Para Piyasası
- 9Takasbank Swap Piyasası
- 10Türkiye Elektronik Fon Platformu (TEFAS)
- 11Bireysel Emeklilik Fon Alım-Satım Platformu
SPL 1006 Hangi Lisans Sınavlarında Var?
Bu ders 3 farklı SPL lisans sınavında yer almaktadır. Hazırlandığınız lisansa göre soru çözün.
SPL Düzey 2
SPL Düzey 3
SPL Türev Araçlar
İlgili SPL Terimleri
Bu modülde geçen önemli sermaye piyasası terimlerinin tanımlarına ulaşın.
SPL 1006 Sıkça Sorulan Sorular
SPK/SPL Soru Çöz · Çıkmış · Benzer · Deneme
SPL sınavına hazırlığınızı tüm pratik modlarıyla birlikte yürütün.
SPL Test Çöz
Hızlı SPL testleri ile bilgini ölç ve pekiştir
SPL Online Soru
Uygulamayla SPL sorularına anında erişim
SPL Mobil Uygulama
iOS ve Android için SPL hazırlık uygulaması
SPK Nedir?
SPK, SPL ve lisanslama ilişkisini ayır
SPK Lisanslama
SPK lisanslama süreci ve aday rotasını oku
SPL Nedir?
SPL ve SPK lisanslama kavramlarını netleştir
SPK Lisanslama Nedir?
SPK lisanslama, SPL sınavı ve lisans ilişkisini oku
SPK Lisansları
SPK lisans türleri ve SPL karşılıklarını incele
SPL Lisansları
SPK/SPL lisans türlerini ve görev alanlarını karşılaştır
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 7 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
